ದೈವಾದ್ಯುದ್ಧೇ ಜಯಃ ಪ್ರಾಪ್ತೋ ನಿಹತೋಽಸೌ ಮಹಾಸುರಃ । ಆನೀತಾ ಚ ಪುನಃ ಸೀತಾ ಪ್ರಾಪ್ತಾಯೋಧ್ಯಾ ಮಯಾ ತಥಾ
ದೈವದ ಕಾರಣದಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯ ದೊರಕಿತು, ಆ ಮಹಾಸುರನು ಸಂಹಾರವಾಯಿತು; ಸೀತೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ತಂದೆ, ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದೆ.
ವರ್ಷಾಣಿ ಕತಿಚಿತ್ತತ್ರ ಸುಖಂ ಸಂಸಾರಸಮ್ಭವಮ್ । ಪ್ರಾಪ್ತಂ ರಾಜ್ಯಞ್ಚ ಸಮ್ಪೂರ್ಣಂ ಕೋಸಲಾನಧಿತಿಷ್ಠತಾ
ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳು ಸಂಸಾರದ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದೆ; ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು, ಕೋಸಲವನ್ನು ಆಳಿದೆ.
ಪುರೈವಂ ವರ್ತಮಾನೇನ ಪ್ರಾಪ್ತರಾಜ್ಯೇನ ವೈ ತದಾ । ಲೋಕಾಪವಾದಭೀತೇನ ತ್ಯಕ್ತಾ ಸೀತಾ ವನೇ ಮಯಾ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲೂ, ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೂ, ಜನರ ಅಪವಾದದ ಭಯದಿಂದ ನಾನು ಸೀತೆಯನ್ನು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟೆ.
ಕಾನ್ತಾವಿರಹಜಂ ದುಃಖಂ ಪುನಃ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ದುರಾಸದಮ್ । ಪಾತಾಲಂ ಸಾ ಗತಾ ಪಶ್ಚಾದ್ಧರಾಂ ಭಿತ್ತ್ವಾ ಧರಾತ್ಮಜಾ
ಮತ್ತೆ, ಪ್ರಿಯತಮೆಯಿಂದ ದೂರವಾದ ದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಯಿತು; ನಂತರ ಭೂದೇವಿಯ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಳು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಹೋದಳು.
ಏವಂ ರಾಮಾವತಾರೇಽಪಿ ದುಃಖಂ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ನಿರನ್ತರಮ್ । ಪರತನ್ತ್ರೇಣ ಮೇ ನೂನಂ ಸ್ವತನ್ತ್ರಃ ಕೋ ಭವೇತ್ತದಾ
ಹೀಗಾಗಿ ರಾಮಾವತಾರದಲ್ಲೂ ನನಗೆ ನಿರಂತರ ದುಃಖವೇ ಅನುಭವವಾಯಿತು; ಇತರರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತನಾದಾಗ ಯಾರು ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗಬಹುದು ಹೇಳಿ.
ಪಶ್ಚಾತ್ಕಾಲವಶಾತ್ಪ್ರಾಪ್ತಃ ಸ್ವರ್ಗೋ ಮೇ ಭ್ರಾತೃಭಿಃ ಸಹ । ಪರತನ್ತ್ರಸ್ಯ ಕಾ ವಾರ್ತಾ ವಕ್ತವ್ಯಾ ವಿಬುಧೇನ ವೈ
ನಂತರ ಕಾಲಚಕ್ರದಿಂದ ನಾನು ನನ್ನ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದೆ; ಅವಲಂಬಿತನಾದವನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಯು ಹೇಳಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ.
ಪರತನ್ತ್ರೋಽತ್ಮ್ಯಹಂ ನೂನಂ ಪದ್ಮಯೋನೇ ನಿಶಾಮಯ । ತಥಾ ತ್ವಮಪಿ ರುದ್ರಶ್ಚ ಸರ್ವೇ ಚಾನ್ಯೇ ಸುರೋತ್ತಮಾಃ
ಕಮಲಜನಕನೇ, ನಾನು ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಆಧೀನನಾಗಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬುದು ನಿಜ. ನೀನು, ರುದ್ರನು, ಮತ್ತು ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ ಪರಾಧೀನರಾಗಿದ್ದೇವೆ.
ದೇವಾನ್ ಪ್ರತಿ ದೇವೀವಾಕ್ಯವರ್ಣನಮ್ ವ್ಯಾಸ ಉವಾಚ ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಭಗವಾನ್ವಿಷ್ಣುಃ ಪುನರಾಹ ಪ್ರಜಾಪತಿಮ್ । ಯನ್ಮಾಯಾಮೋಹಿತಃ ಸರ್ವಸ್ತತ್ತ್ವಂ ಜಾನಾತಿ ನೋ ಜನಃ
ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ನಂತರ, ಶ್ರೀಹರಿ ಪುನಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದನು: ಅವಳ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ಮೋಹಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಯಥಾರ್ಥವನ್ನು ಯಾರೂ ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
ವಯಂ ಮಾಯಾವೃತಾಃ ಕಾಮಂ ನ ಸ್ಮರಾಮೋ ಜಗದ್ಗುರುಮ್ । ಪರಮಂ ಪುರುಷಂ ಶಾನ್ತಂ ಸಚ್ಚಿದಾನನ್ದಮವ್ಯಯಮ್
ನಾವು ಮಾಯೆಯ ಆವರಣದಿಂದ ಜಗದ್ಗುರುವನ್ನು, ಶಾಂತಸ್ವರೂಪ, ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ, ಅವಿನಾಶಿ ಪರಮಪುರುಷನನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಅಹಂ ವಿಷ್ಣುರಹಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಶಿವೋಽಹಮಿತಿ ಮೋಹಿತಾಃ । ನ ಜಾನೀಮೋ ವಯಂ ಧಾತಃ ಪರಂ ವಸ್ತು ಸನಾತನಮ್
ಮೋಹದಿಂದ, ನಾನು ವಿಷ್ಣು, ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮಾ, ನಾನು ಶಿವ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಧಾತಾ, ನಾವು ಆ ಶಾಶ್ವತ ಪರಮವಸ್ತುವನ್ನು ಅರಿಯಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಯನ್ಮಾಯಾಮೋಹಿತಶ್ಚಾಹಂ ಸದಾ ವರ್ತೇ ಪರಾತ್ಮನಃ । ಪರವಾನ್ದಾರುಪಾಞ್ಚಾಲೀ ಮಾಯಿಕಸ್ಯ ಯಥಾ ವಶೇ
ಅವಳ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಿತರಾಗಿ, ನಾನು ಸದಾ ಪರಮಾತ್ಮನ ಆಜ್ಞೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತೇನೆ. ಹೇಗೆ ದ್ರೌಪದಿಯು ಮಾಯಾಜಾಲದ ಪಾಶದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಳೋ, ಹಾಗೆಯೇ.
ಭವತಾಪಿ ತಥಾ ದೃಷ್ಟಾ ವಿಭೂತಿಸ್ತಸ್ಯ ಚಾದ್ಭುತಾ । ಕಲ್ಪಾದೌ ಭವಯುಕ್ತೇನ ಮಯಾಪಿ ಚ ಸುಧಾರ್ಣವೇ
ನೀನು ಕೂಡ ಅವಳ ಅದ್ಭುತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೀಯೆ. ಕಲ್ಪದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ನಾನು ಕೂಡ ಆ ಅಮೃತಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ಕಂಡೆನು.
ಮಣಿದ್ವೀಪೇಽಥ ಮನ್ದಾರವಿಟಪೇ ರಾಸಮಣ್ಡಲೇ । ಸಮಾಜೇ ತತ್ರ ಸಾ ದೃಷ್ಟಾ ಶ್ರುತಾ ನ ವಚಸಾಪಿ ಚ
ಆಮೇಲೆ, ಮಣಿದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ, ಮಂದಾರಮರದ ಕೆಳಗೆ, ರಾಸಮಂಡಲದಲ್ಲಿ, ಅವಳು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಅವಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದ್ದರೂ, ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗದು.
ತಸ್ಮಾತ್ತಾಂ ಪರಮಾಂ ಶಕ್ತಿಂ ಸ್ಮರನ್ತ್ವದ್ಯ ಸುರಾಃ ಶಿವಾಮ್ । ಸರ್ವಕಾಮಪ್ರದಾಂ ಮಾಯಾಮಾದ್ಯಾಂ ಶಕ್ತಿಂ ಪರಾತ್ಮನಃ
ಆದುದರಿಂದ ದೇವತೆಗಳೇ, ಇಂದು ಆ ಪರಮಶಕ್ತಿಯನ್ನು, ಶುಭಕರಿಯನ್ನು, ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಆದಿಮಾಯೆಯನ್ನು, ಪರಮಾತ್ಮನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿರಿ.
ವ್ಯಾಸ ಉವಾಚ ಇತ್ಯುಕ್ತಾ ಹರಿಣಾ ದೇವಾ ಬ್ರಹ್ಮಾದ್ಯಾ ಭುವನೇಶ್ವರೀಮ್ । ಸಸ್ಮರುರ್ಮನಸಾ ದೇವೀಂ ಯೋಗಮಾಯಾಂ ಸನಾತನೀಮ್
ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ಹರಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವತೆಗಳು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭುವನೇಶ್ವರಿಯನ್ನು, ಶಾಶ್ವತ ಯೋಗಮಾಯೆಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದರು.
ಸ್ಮೃತಮಾತ್ರಾ ತದಾ ದೇವೀ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಂ ದರ್ಶನಂ ದದೌ । ಪಾಶಾಙ್ಕುಶವರಾಭೀತಿಧರಾ ದೇವೀ ಜಪಾರುಣಾ । ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪ್ರಮುದಿತಾ ದೇವಾಸ್ತುಷ್ಟುವುಸ್ತಾಂ ಸುದರ್ಶನಾಮ್
ಅವರು ಅವಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ದೇವಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಪಾಶ, ಅಂಕುಶ, ವರ ಮತ್ತು ಅಭಯವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಳು, ಜಪಾಕುಸುಂಬದಂತೆ ಕೆಂಪಾಗಿದ್ದಳು. ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ದೇವತೆಗಳು ಆ ಪ್ರಕಾಶಮಯಿಯಾದ ದೇವಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.
ದೇವಾ ಊಚುಃ ಊರ್ಣನಾಭಾದ್ಯಥಾ ತನ್ತುರ್ವಿಸ್ಫುಲಿಙ್ಗಾ ವಿಭಾವಸೋಃ । ತಥಾ ಜಗದ್ಯದೇತಸ್ಯಾ ನಿರ್ಗತಂ ತಾಂ ನತಾ ವಯಮ್
ದೇವತೆಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಹೇಗೆ ಜೇಡನಿಂದ ನೂಲಿನಂತೆ, ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಕಣ್ಗಿಣಿಗಳಂತೆ, ಈ ಜಗತ್ತು ಅವಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ. ಆಕೆಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇವೆ.
ಯನ್ಮಾಯಾಶಕ್ತಿಸಂಕೢಪ್ತಂ ಜಗತ್ಸರ್ವಂ ಚರಾಚರಮ್ । ತಾಂ ಚಿತಂ ಭುವನಾಧೀಶಾಂ ಸ್ಮರಾಮಃ ಕರುಣಾರ್ಣವಾಮ್
ಅವಳ ಮಾಯಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತು ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ. ಆ ಚೈತನ್ಯಸ್ವರೂಪಿಣಿಯನ್ನು, ಭುವನಾಧೀಶಿಯನ್ನು, ಕರుణಾಸಾಗರಿಯನ್ನು ನಾವು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇವೆ.
ಯದಜ್ಞಾನಾದ್ಭವೋತ್ಪತ್ತಿರ್ಯಜ್ಜ್ಞಾನಾದ್ಭವನಾಶನಮ್ । ಸಂವಿದ್ರೂಪಾಂ ಚ ತಾಂ ದೇವೀಂ ಸ್ಮರಾಮಃ ಸಾ ಪ್ರಚೋದಯಾತ್
ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಜನನವಾಗುತ್ತದೆ, ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಸಂವಿದ್ರೂಪಿಣಿ ದೇವಿಯನ್ನು ನಾವು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇವೆ. ಅವಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರೇರಣಿಸಲಿ.
ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಯೈ ಚ ವಿದ್ಮಹೇ ಸರ್ವಶಕ್ತ್ಯೈ ಚ ಧೀಮಹಿ । ತನ್ನೋ ದೇವೀ ಪ್ರಚೋದಯಾತ್
ನಾವು ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಅರಿತಿದ್ದೇವೆ, ಎಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆ ದೇವಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರೇರಣಿಸಲಿ.
ಮಾತರ್ನತಾಃ ಸ್ಮ ಭುವನಾರ್ತಿಹರೇ ಪ್ರಸೀದ ಶನ್ತೋ ವಿಧೇಹಿ ಕುರು ಕಾರ್ಯಮಿದಂ ದಯಾರ್ದ್ರೇ । ಭಾರಂ ಹರಸ್ವ ವಿನಿಹತ್ಯ ಸುರಾರಿವರ್ಗಂ ಮಹ್ಯಾ ಮಹೇಶ್ವರಿ ಸತಾಂ ಕುರು ಶಂ ಭವಾನಿ
ಅಮ್ಮ, ಭುವನದ ದುಃಖವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವವಳೇ, ನಾವು ನಿನಗೆ ವಂದಿಸುತ್ತೇವೆ. ದಯಾಮಯಿಯೇ, ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸು. ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ, ಭೂಭಾರವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡು, ಸಜ್ಜನರಿಗೆ ಶುಭವನ್ನು ನೀಡು, ಮಹೇಶ್ವರಿಯೇ.
ಯದ್ಯಮ್ಬುಜಾಕ್ಷಿ ದಯಸೇ ನ ಸುರಾನ್ಕದಾಚಿತ್ ಕಿಂ ತೇ ಕ್ಷಮಾ ರಣಮುಖೇಽಸಿಶರೈಃ ಪ್ರಹರ್ತುಮ್ । ಏತತ್ತ್ವಯೈವ ಗದಿತಂ ನನು ಯಕ್ಷರೂಪಂ ಧೃತ್ವಾ ತೃಣಂ ದಹ ಹುತಾಶ ಪದಾಭಿಲಾಷೈಃ
ಕಮಲನಯನೇ, ನೀನು ದೇವತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಎಂದೂ ದಯೆ ತೋರಿಸದಿದ್ದರೆ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಖಡ್ಗ ಮತ್ತು ಬಾಣಗಳ ಹೊಡೆತವನ್ನು ನೀನು ಏಕೆ ಸಹಿಸುತ್ತೀಯೆ? ಯಕ್ಷರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ತೃಣವನ್ನು ಅಗ್ನಿಗೆ ಸುಡಲು ನೀನೇ ಹೇಳಲಿಲ್ಲವೇ, ನಿನ್ನ ಪಾದಾರವಿಂದವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾ?
ಕಂಸಃ ಕುಜೋಽಥ ಯವನೇನ್ದ್ರಸುತಶ್ಚ ಕೇಶೀ ಬಾರ್ಹದ್ರಥೋ ಬಕಬಕೀಖರಶಾಲ್ವಮುಖ್ಯಾಃ । ಯೇಽನ್ಯೇ ತಥಾ ನೃಪತಯೋ ಭುವಿ ಸನ್ತಿ ತಾಂಸ್ತ್ವಂ ಹತ್ವಾ ಹರಸ್ವ ಜಗತೋ ಭರಮಾಶು ಮಾತಃ
ಕಂಸ, ಕುಜ, ಯವನರಾಜನ ಪುತ್ರ, ಕೇಶಿ, ಬಾಣಾಸುರ, ಬಕ, ಬಕಿ, ಖರ, ಶಾಲ್ವ ಮತ್ತು ಇತರ ರಾಜರು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ. ಅಮ್ಮ, ನೀನು ಅವರನ್ನು ಶೀಘ್ರವೇ ಸಂಹರಿಸಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಭಾರವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸು.
ಯೇ ವಿಷ್ಣುನಾ ನ ನಿಹತಾಃ ಕಿಲ ಶಙ್ಕರೇಣ ಯೇ ವಾ ವಿಗೃಹ್ಯ ಜಲಜಾಕ್ಷಿ ಪುರನ್ದರೇಣ । ತೇ ತೇ ಮುಖಂ ಸುಖಕರಂ ಸುಸಮೀಕ್ಷಮಾಣಾಃ ್ ಸಂಖ್ಯೇ ಶರೈರ್ವಿನಿಹತಾ ನಿಜಲೀಲಯಾ ತೇ
ವಿಷ್ಣುವಿನಿಂದಲೂ, ಶಂಕರನಿಂದಲೂ, ಇಂದ್ರನಿಂದಲೂ ಸಂಹಾರವಾಗದ ಶತ್ರುಗಳು, ಕಮಲನಯನೇ, ನಿನ್ನ ಸುಖಕರವಾದ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ನಾಶವಾದರು.
ಶಕ್ತಿಂ ವಿನಾ ಹರಿಹರಪ್ರಮುಖಾಃ ಸುರಾಶ್ಚ ॥ ನೈವೇಶ್ವರಾ ವಿಚಲಿತುಂ ತವ ದೇವದೇವಿ । ಕಿಂ ಧಾರಣಾವಿರಹಿತಃ ಪ್ರಭುರಪ್ಯನನ್ತೋ ಧರ್ತುಂ ಧರಾಞ್ಚ ರಜನೀಶಕಲಾವತಂಸೇ
ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಹರಿಯೂ ಹರನೂ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವತೆಗಳೂ, ದೇವತೆಗಳ ನಾಯಕರೂ ಕೂಡ, ದೇವದೇವಿ, ಏನನ್ನೂ ಮಾಡಲಾಗದು. ಚಂದ್ರನನ್ನು ಅಲಂಕಾರವಾಗಿ ಧರಿಸಿರುವ ಅನಂತನೂ ಕೂಡ ಧ್ಯಾನದ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಧರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಇನ್ದ್ರ ಉವಾಚ ವಾಚಾ ವಿನಾ ವಿಧಿರಲಂ ಭವತೀಹ ವಿಶ್ವಂ ಕರ್ತುಂ ಹರಿಃ ಕಿಮು ರಮಾರಹಿತೋಽಥ ಪಾತುಮ್ । ಸಂಹರ್ತುಮೀಶ ಉಮಯೋಜ್ಝಿತ ಈಶ್ವರಃ ಕಿಂ ತೇ ತಾಭಿರೇವ ಸಹಿತಾಃ ಪ್ರಭವಃ ಪ್ರಜೇಶಾಃ
ಇಂದ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ಮಾತಿಲ್ಲದೆ ಬ್ರಹ್ಮನು ಈ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು? ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಿಲ್ಲದೆ ಹರಿಯು ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ರಕ್ಷಿಸಬಹುದು? ಉಮೆಯಿಲ್ಲದೆ ಈಶ್ವರನು ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ನಾಶಮಾಡಬಹುದು? ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ವಿಷ್ಣುರುವಾಚ ಕರ್ತುಂ ಪ್ರಭುರ್ನ ದ್ರುಹಿಣೋ ನ ಕದಾಚನಾಹಂ ನಾಪೀಶ್ವರಸ್ತವ ಕಲಾರಹಿತಸ್ತ್ರಿಲೋಕ್ಯಾಃ । ಕರ್ತುಂ ಪ್ರಭುತ್ವಮನಘೇಽತ್ರ ತಥಾ ವಿಹರ್ತುಂ ತ್ವಂ ವೈ ಸಮಸ್ತವಿಭವೇಶ್ವರಿ ಭಾಸಿ ನೂನಮ್
ವಿಷ್ಣುನು ಹೇಳಿದನು: ದೋಷರಹಿತೆಯೇ, ನಾನು, ಬ್ರಹ್ಮನೂ, ಈಶ್ವರನೂ ಕೂಡ ನಿನ್ನ ಅಂಶವಿಲ್ಲದೆ ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕಾರ್ಯವನ್ನೂ ಮಾಡಲಾಗದು. ಸಮಸ್ತ ಶಕ್ತಿಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿರುವೆ, ಇಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಎಲ್ಲರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿರುವೆ.
ವ್ಯಾಸ ಉವಾಚ ಏವಂ ಸ್ತುತಾ ತದಾ ದೇವೀ ತಾನಾಹ ವಿಬುಧೇಶ್ವರಾನ್ । ಕಿಂ ತತ್ಕಾರ್ಯಂ ವದನ್ತ್ವದ್ಯ ಕರೋಮಿ ವಿಗತಜ್ವರಾಃ
ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೇವಿ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ನಾಯಕರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: 'ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿ, ನಾನು ಚಿಂತೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.'
ಅಸಾಧ್ಯಮಪಿ ಲೋಕೇಽಸ್ಮಿಂಸ್ತತ್ಕರೋಮಿ ಸುರೇಪ್ಸಿತಮ್ । ಶಂಸನ್ತು ಭವತಾಂ ದುಃಖಂ ಧರಾಯಾಶ್ಚ ಸುರೋತ್ತಮಾಃ
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದದ್ದನ್ನೂ ದೇವತೆಗಳು ಬಯಸಿದರೆ ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವ ನಿಮ್ಮ ದುಃಖವನ್ನು ಹೇಳಿ.
ದೇವಾ ಊಚುಃ ವಸುಧೇಯಂ ಭರಾಕ್ರಾನ್ತಾ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಾ ವಿಬುಧಾನ್ಪ್ರತಿ । ರುದತೀ ವೇಪಮಾನಾ ಚ ಪೀಡಿತಾ ದುಷ್ಟಭೂಭುಜೈಃ
ದೇವತೆಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಈ ಭೂಮಿಯು ಭಾರದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾ, ದುಷ್ಟ ರಾಜರಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾಗಿ, ಅಳುತ್ತಾ, ನಡುಗುತ್ತಾ ದೇವತೆಗಳ ಬಳಿಗೆ ಬಂತು.