ತ್ವನ್ನಾಭಿಕಮಲಾಜ್ಜಾತಃ ಕರ್ತಾಹಮಖಿಲಸ್ಯ ಹ । ತ್ವತ್ತಃ ಕೋಽಪ್ಯಧಿಕೋಽಸ್ತ್ಯತ್ರ ತಂ ದೇವಂ ಬ್ರೂಹಿ ಮಾಪತೇ
‘ನಿನ್ನ ನಾಭಿಕಮಲದಿಂದ ನಾನು, ಎಲ್ಲರ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಹುಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ನಿನ್ನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಯಾರಾದರೂ ಇದ್ದಾರೆಯೆ? ಆ ದೇವರನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು, ಪ್ರಭು.’
ಜಾನಾಮ್ಯಹಂ ಜಗನ್ನಾಥ ತ್ವಮಾದಿಃ ಸರ್ವಕಾರಣಮ್ । ಕರ್ತಾ ಪಾಲಯಿತಾ ಹರ್ತಾ ಸಮರ್ಥಃ ಸರ್ವಕಾರ್ಯಕೃತ್
‘ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನೇ, ನೀನೇ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಮೂಲ, ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಕಾರಣ ಎಂದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತು. ನೀನೇ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ರಕ್ಷಕ, ಸಂಹಾರಕ, ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು ಶಕ್ತನೂ ಹೌದು.’
ಇಚ್ಛಯಾ ತೇ ಮಹಾರಾಜ ಸೃಜಾಮ್ಯಹಮಿದಂ ಜಗತ್ । ಹರಃ ಸಂಹರತೇ ಕಾಲೇ ಸೋಽಪಿ ತೇ ವಚನೇ ಸದಾ
ಮಹಾರಾಜನೇ, ನನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ನಾನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತೇನೆ. ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಹರನು ಅದನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಕೂಡ ಯಾವಾಗಲೂ ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಸೂರ್ಯೋ ಭ್ರಮತಿ ಚಾಕಾಶೇ ವಾಯುರ್ವಾತಿ ಶುಭಾಶುಭಃ । ಅಗ್ನಿಸ್ತಪತಿ ಪರ್ಜನ್ಯೋ ವರ್ಷತೀಶ ತ್ವದಾಜ್ಞಯಾ
ಈಶ್ವರನೇ, ಸೂರ್ಯನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಗಾಳಿ ಶುಭ-ಅಶುಭವಾಗಿ ಬೀಸುತ್ತದೆ, ಬೆಂಕಿ ಉರಿಯುತ್ತದೆ, ಮಳೆಮೋಡವು ಮಳೆಯನ್ನೂ ಸುರಿಸುತ್ತದೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ.
ತ್ವಂ ತು ಧ್ಯಾಯಸಿ ಕಂ ದೇವಂ ಸಂಶಯೋಽಯಂ ಮಹಾನ್ಮಮ । ತ್ವತ್ತಃ ಪರಂ ನ ಪಶ್ಯಾಮಿ ದೇವಂ ವೈ ಭುವನತ್ರಯೇ
ಆದರೆ ನೀನು ಯಾವ ದೇವರನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೀಯೆಂದು ನನಗೆ ದೊಡ್ಡ ಅನುಮಾನವಾಗಿದೆ. ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಿನ್ನಿಗಿಂತ ಮೇಲು ದೇವರನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಕೃಪಾಂ ಕೃತ್ವಾ ವದಸ್ವಾದ್ಯ ಭಕ್ತೋಽಸ್ಮಿ ತವ ಸುವ್ರತ । ಮಹತಾಂ ನೈವ ಗೋಪ್ಯಂ ಹಿ ಪ್ರಾಯಃ ಕಿಞ್ಚಿದಿತಿ ಸ್ಮೃತಿಃ
ನಾನು ನಿನ್ನ ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ಮಹಾತ್ಮನೇ, ದಯವಿಟ್ಟು ನನಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳು. ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಏನನ್ನೂ ಗುಪ್ತವಾಗಿಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನೆನಪಿದೆ.
ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ವಚನಂ ತಸ್ಯ ಹರಿರಾಹ ಪ್ರಜಾಪತಿಮ್ । ಶೃಣುಷ್ವೈಕಮನಾ ಬ್ರಹ್ಮಂಸ್ತ್ವಾಂ ಬ್ರವೀಮಿ ಮನೋಗತಮ್
ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಹರಿಯು ಪ್ರಜಾಪತಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ಮನಸ್ಸು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಕೇಳು, ನಾನು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಮಾತನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಯದ್ಯಪಿ ತ್ವಾಂ ಶಿವಂ ಮಾಂ ಚ ಸ್ಥಿತಿಸೃಷ್ಟ್ಯನ್ತಕಾರಣಮ್ । ತೇ ಜಾನನ್ತಿ ಜನಾಃ ಸರ್ವೇ ಸದೇವಾಸುರಮಾನುಷಾಃ
ದೇವತೆಗಳು, ಅಸುರರು, ಮಾನವರು—ಎಲ್ಲರೂ ನಿನ್ನನ್ನು, ಶಿವನನ್ನು ಮತ್ತು ನನ್ನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಲಯದ ಕಾರಣವೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ.
ಸ್ರಷ್ಟಾ ತ್ವಂ ಪಾಲಕಶ್ಚಾಹಂ ಹರಃ ಸಂಹಾರಕಾರಕಃ । ಕೃತಾಃ ಶಕ್ತ್ಯೇತಿ ಸಂತರ್ಕಃ ಕ್ರಿಯತೇ ವೇದಪಾರಗೈಃ
ನೀನು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ನಾನು ಪಾಲಕ, ಹರನು ಸಂಹಾರಕ ಎಂದು ವೇದವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ನಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ಕಾರ್ಯಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಜಗತ್ಸಂಜನನೇ ಶಕ್ತಿಸ್ತ್ವಯಿ ತಿಷ್ಠತಿ ರಾಜಸೀ । ಸಾತ್ತ್ವಿಕೀ ಮಯಿ ರುದ್ರೇ ಚ ತಾಮಸೀ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಾ
ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜಸ ಶಕ್ತಿ ನಿನ್ನಲ್ಲಿದೆ, ಸಾತ್ವಿಕ ಶಕ್ತಿ ನನ್ನಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು ತಾಮಸ ಶಕ್ತಿ ರುದ್ರನಲ್ಲಿ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತಯಾ ವಿರಹಿತಸ್ತ್ವಂ ನ ತತ್ಕರ್ಮಕರಣೇ ಪ್ರಭುಃ । ನಾಹಂ ಪಾಲಯಿತುಂ ಶಕ್ತಃ ಸಂಹರ್ತುಂ ನಾಪಿ ಶಙ್ಕರಃ
ಆ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನೀನು ಆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ನಾನು ಪಾಲನೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಶಂಕರನು ಸಂಹಾರ ಮಾಡಲಾಗದು.
ತದಧೀನಾ ವಯಂ ಸರ್ವೇ ವರ್ತಾಮಃ ಸತತಂ ವಿಭೋ । ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೇ ಚ ಪರೋಕ್ಷೇ ಚ ದೃಷ್ಟಾನ್ತಂ ಶೃಣು ಸುವ್ರತ
ವಿಭೋ, ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಯಾವಾಗಲೂ ಆಕೆಯ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಕಾಣುವದಲ್ಲಿಯೂ, ಕಾಣದದಲ್ಲಿಯೂ ಹೀಗೆ ಇದೆ. ಸುವ್ರತನೇ, ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ಕೇಳು.
ಶೇಷೇ ಸ್ವಪಿಮಿ ಪರ್ಯಙ್ಕೇ ಪರತನ್ತ್ರೋ ನ ಸಂಶಯಃ । ತದಧೀನಃ ಸದೋತ್ತಿಷ್ಠೇ ಕಾಲೇ ಕಾಲವಶಂ ಗತಃ
ಶೇಷನ ಮೇಲೆ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಅವಲಂಬಿತನಾಗಿ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಆಕೆಯ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದಲೇ ನಾನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಎದ್ದು ಕಾರ್ಯಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
ತಪಶ್ಚರಾಮಿ ಸತತಂ ತದಧೀನೋಽಸ್ಮ್ಯಹಂ ಸದಾ । ಕದಾಚಿತ್ಸಹ ಲಕ್ಷ್ಯಾ ಚ ವಿಹರಾಮಿ ಯಥಾಸುಖಮ್
ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ, ಸದಾ ಆಕೆಯ ಅವಲಂಬಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಜೊತೆ ನನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ವಿಹರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಕದಾಚಿದ್ದಾನವೈಃ ಸಾರ್ಧಂ ಸಂಗ್ರಾಮಂ ಪ್ರಕರೋಮ್ಯಹಮ್ । ದಾರುಣಂ ದೇಹದಮನಂ ಸರ್ವಲೋಕಭಯಙ್ಕರಮ್
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಾನು ದಾನವರ ಜೊತೆ ಭಯಾನಕ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಅದು ದೇಹವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವದು, ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಭಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಂ ತವ ಧರ್ಮಜ್ಞ ತಸ್ಮಿನ್ನೇಕಾರ್ಣವೇ ಪುರಾ । ಪಞ್ಚವರ್ಷಸಹಸ್ರಾಣಿ ಬಾಹುಯುದ್ಧಂ ಮಯಾ ಕೃತಮ್
ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವನೇ, ನೀನು ಕೂಡಾ ನೋಡಿದ್ದೀಯಲ್ಲ, ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆ ಒಂದು ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಐದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಾನು ಕೈಯಿಂದ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದೆನು.
ತೌ ಕರ್ಣಮಲಜೌ ದುಷ್ಟೌ ದಾನವೌ ಮದಗರ್ವಿತೌ । ದೇವ ದೇವ್ಯಾಃ ಪ್ರಸಾದೇನ ನಿಹತೌ ಮಧುಕೈಟಭೌ
ಕಿವಿಯ ಮಲದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ದುಷ್ಟರಾದ, ಗರ್ವದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮಧು ಮತ್ತು ಕೈಟಭ ಎಂಬ ದಾನವರು ದೇವಿಯ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಸಂಹಾರವಾದರು.
ತದಾ ತ್ವಯಾ ನ ಕಿಂ ಜ್ಞಾತಂ ಕಾರಣಂ ತು ಪರಾತ್ಪರಮ್ । ಶಕ್ತಿರೂಪಂ ಮಹಾಭಾಗ ಕಿಂ ಪೃಚ್ಛಸಿ ಪುನಃ ಪುನಃ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಪರಮ ಕಾರಣ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲವೇ? ಮಹಾಭಾಗನೇ, ಶಕ್ತಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಏಕೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕೇಳುತ್ತೀಯೆ?
ಯದಿಚ್ಛಃ ಪುರುಷೋ ಭೂತ್ವಾ ವಿಚರಾಮಿ ಮಹಾರ್ಣವೇ । ಕಚ್ಛಪಃ ಕೋಲಸಿಂಹಶ್ಚ ವಾಮನಶ್ಚ ಯುಗೇ ಯುಗೇ
ನಾನು ಬಯಸಿದಾಗ, ಮಾನವನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಯುಗಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಚ್ಛಪ, ವರಾಹ, ಸಿಂಹ, ವಾಮನ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ.
ನ ಕಸ್ಯಾಪಿ ಪ್ರಿಯೋ ಲೋಕೇ ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಷು ಸಮ್ಭವಃ । ನಾಭವಂ ಸ್ವೇಚ್ಛಯಾ ವಾಮವರಾಹಾದಿಷು ಯೋನಿಷು
ಯಾರಿಗೂ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಲು ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ. ನಾನು ಕೂಡ ನನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ವರಾಹ ಮತ್ತಿತರ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಲಿಲ್ಲ.
ವಿಹಾಯ ಲಕ್ಷ್ಯಾ ಸಹ ಸಂವಿಹಾರಂ ಕೋ ಯಾತಿ ಮತ್ಸ್ಯಾದಿಷು ಹೀನಯೋನಿಷು । ಶಯ್ಯಾಂ ಚ ಮುಕ್ತ್ವಾ ಗರುಡಾಸನಸ್ಥಃ ಕರೋಮಿ ಯುದ್ಧಂ ವಿಪುಲಂ ಸ್ವತನ್ತ್ರಃ
ಗುರಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಮೀನು ಮೊದಲಾದ ಹೀನ ಜನ್ಮಗಳನ್ನು ಯಾರು ತಲುಕುತ್ತಾರೆ? ಹಾಸಿಗೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಗರುಡಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ನಾನು ಸ್ವತಂತ್ರನಾಗಿ ಭಾರೀ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
ಪುರಾ ಪುರಸ್ತೇಽಜ ಶಿರೋ ಮದೀಯಂ ಗತಂ ಧನುರ್ಜ್ಯಾಸ್ಖಲನಾತ್ಕ್ವ ಚಾಪಿ । ತ್ವಯಾ ತದಾ ವಾಜಿಶಿರೋ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಸಂಯೋಜಿತಂ ಶಿಲ್ಪಿವರೇಣ ಭೂಯಃ
ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲದವನೇ, ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಬಾರಿ ಬಾಣದ ತಂತಿ ಜಾರಿ ನನ್ನ ತಲೆ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದಿತು. ಆಗ ನೀನು ಕುದುರೆಯ ತಲೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಿಲ್ಪಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಜೋಡಿಸಿದೆಯಲ್ಲ.
ಹಯಾನನೋಽಹಂ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಶ್ಚ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಮೇತತ್ತವ ಲೋಕಕರ್ತಃ । ವಿಡಮ್ಬನೇಯಂ ಕಿಲ ಲೋಕಮಧ್ಯೇ ಕಥಂ ಭವೇದಾತ್ಮಪರೋ ಯದಿ ಸ್ಯಾಮ್
ನನಗೆ ಹಯಾನನ ಎಂದು ಹೆಸರಿದೆ, ಲೋಕಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನೇ, ಇದು ನಿನಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಜನರ ಮಧ್ಯೆ ಇದು ಹಾಸ್ಯವಾಗಿದೆ; ನಾನು ಸ್ವತಂತ್ರನಾಗಿದ್ದರೆ ಹೀಗೆ ಆಗುತ್ತಿತ್ತೇನು?
ತಸ್ಮಾನ್ನಾಹಂ ಸ್ವತನ್ತ್ರೋಽಸ್ಮಿ ಶಕ್ತ್ಯಧೀನೋಽಸ್ಮಿ ಸರ್ವಥಾ । ತಾಮೇವ ಶಕ್ತಿಂ ಸತತಂ ಧ್ಯಾಯಾಮಿ ಚ ನಿರನ್ತರಮ್
ಆದುದರಿಂದ ನಾನು ಸ್ವತಂತ್ರನಲ್ಲ, ಯಾವಾಗಲೂ ಶಕ್ತಿಗೆ ಅಧೀನನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ಸದಾ ಆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಿರಂತರ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇನೆ.
ನಾತಃ ಪರತರಂ ಕಿಞ್ಚಿಜ್ಜಾನಾಮಿ ಕಮಲೋದ್ಭವ । ನಾರದ ಉವಾಚ ಇತ್ಯುಕ್ತಂ ವಿಷ್ಣುನಾ ತೇನ ಪದ್ಮಯೋನೇಸ್ತು ಸನ್ನಿಧೌ
ಕಮಲದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನೇ, ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿನದನ್ನು ನಾನು ಏನೂ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು: ವಿಷ್ಣುವು ಪದ್ಮಯೋನಿಯ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
ತೇನ ಚಾಪ್ಯಹಮುಕ್ತೋಽಸ್ಮಿ ತಥೈವ ಮುನಿಪುಙ್ಗವ । ತಸ್ಮಾತ್ತ್ವಮಪಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಪುರುಷಾರ್ಥಾಪ್ತಿಹೇತವೇ
ನಾನೂ ಹೀಗೆ ನಿನಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟೆ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನೀನು ಕೂಡ, ಶುಭಕರನೇ, ಮಾನವ ಜೀವನದ ಗುರಿ ಸಾಧಿಸಲು—
ಅಸಂಶಯಂ ಹೃದಮ್ಭೋಜೇ ಭಜ ದೇವೀಪದಾಮ್ಬುಜಮ್ । ಸರ್ವಂ ದಾಸ್ಯತಿ ಸಾ ದೇವೀ ಯದ್ಯದಿಷ್ಟಂ ಭವೇತ್ತವ
ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ, ಹೃದಯದ ಕಮಲದಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ಪಾದಕಮಲವನ್ನು ಭಜಿಸು. ಆ ದೇವಿ ನಿನಗೆ ಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾಳೆ.
ಸೂತ ಉವಾಚ ನಾರದೇನೈವಮುಕ್ತಸ್ತು ವ್ಯಾಸಃ ಸತ್ಯವತೀಸುತಃ । ದೇವೀಪಾದಾಬ್ಜನಿಷ್ಣಾತಸ್ತಪಸೇ ಪ್ರಯಯೌ ಗಿರೌ
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ನಾರದನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಸತ್ಯವತಿಯ ಮಗ ವ್ಯಾಸನು ದೇವಿಯ ಪಾದಕಮಲದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನೆನೆಸಿ, ತಪಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
ಹಯಗ್ರೀವಾವತಾರಕಥನಮ್ ಋಷಯ ಊಚುಃ ಸೂತಾಸ್ಮಾಕಂ ಮನಃ ಕಾಮಂ ಮಗ್ನಂ ಸಂಶಯಸಾಗರೇ । ಯಥೋಕ್ತಂ ಮಹದಾಶ್ಚರ್ಯಂ ಜಗದ್ವಿಸ್ಮಯಕಾರಕಮ್
ಹಯಗ್ರೀವ ಅವತಾರದ ಕಥೆ. ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಸೂತನೇ, ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಸಂಶಯ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದೆ; ನೀನು ಹೇಳಿದಂತೆ, ಇದು ಮಹಾ ಆಶ್ಚರ್ಯ, ಜಗತ್ತಿಗೆ ವಿಸ್ಮಯ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಯನ್ಮೂರ್ಧಾ ಮಾಧವಸ್ಯಾಪಿ ಗತೋ ದೇಹಾತ್ಪುನಃ ಪರಮ್ । ಹಯಗ್ರೀವಸ್ತತೋ ಜಾತಃ ಸರ್ವಕರ್ತಾ ಜನಾರ್ದನಃ
ಮಾಧವನ ತಲೆ ದೇಹದಿಂದ ಹೊರಟು ಪರಮವಾದುದಾಗಿ, ಅದರಿಂದ ಹಯಗ್ರೀವನು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಜನಾರ್ದನನು.