ಅತ್ರಿರೇಕೋನವಿಂಶೇಽಥ ಗೌತಮಸ್ತು ತತಃ ಪರಮ್ । ಉತ್ತಮಶ್ಚೈಕವಿಂಶೇಽಥ ಹರ್ಯಾತ್ಮಾ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಃ
ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇಯಲ್ಲಿ ಅತ್ರಿಯವರು, ನಂತರ ಗೌತಮನು, ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೇಯಲ್ಲಿ ಹರ್ಯಾತ್ಮನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಉತ್ತಮನೂ ಇದ್ದರು.
ವೇನೋ ವಾಜಶ್ರವಾಶ್ಚೈವ ಸೋಮೋಽಮುಷ್ಯಾಯಣಸ್ತಥಾ । ತೃಣಬಿನ್ದುಸ್ತಥಾ ವ್ಯಾಸೋ ಭಾರ್ಗವಸ್ತು ತತಃ ಪರಮ್
ವೇನನು, ವಾಜಶ್ರವನು, ಸೋಮನೂ, ಅಮುಷ್ಯಾಯಣನು, ತೃಣಬಿಂದು, ವ್ಯಾಸನು, ನಂತರ ಭಾರ್ಗವನು.
ತತಃ ಶಕ್ತಿರ್ಜಾತುಕರ್ಣ್ಯಃ ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನಸ್ತತಃ । ಅಷ್ಟಾವಿಂಶತಿಸಂಖ್ಯೇಯಂ ಕಥಿತಾ ಯಾ ಮಯಾ ಶ್ರುತಾ
ನಂತರ ಶಕ್ತಿಯವರು, ಜಾತುಕರ್ಣ್ಯನು, ನಂತರ ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನನು; ಈ ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಜನರನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಿದಂತೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನಾತ್ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಪುರಾಣಂ ಚ ಮಯಾ ಶ್ರುತಮ್ । ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಂ ಪುಣ್ಯಂ ಸರ್ವದುಃಖೌಘನಾಶನಮ್
ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನರಿಂದ ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತ ಎಂಬ ಪವಿತ್ರ ಪುರಾಣವನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ, ಅದು ಎಲ್ಲಾ ದುಃಖಗಳ ಗುಡ್ಡನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಕಾಮದಂ ಮೋಕ್ಷದಂ ಚೈವ ವೇದಾರ್ಥಪರಿಬೃಂಹಿತಮ್ । ಸರ್ವಾಗಮರಸಾರಾಮಂ ಮುಮುಕ್ಷೂಣಾಂ ಸದಾ ಪ್ರಿಯಮ್
ಅದು ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ, ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ, ವೇದಗಳ ಅರ್ಥದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಸಾರವಾದ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವರಿಗೆ ಸದಾ ಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.
ವ್ಯಾಸೇನ ಕೃತ್ವಾತಿಶುಭಂ ಪುರಾಣಂ ಶುಕಾಯ ಪುತ್ರಾಯ ಮಹಾತ್ಮನೇ ಯತ್ । ವೈರಾಗ್ಯಯುಕ್ತಾಯ ಚ ಪಾಠಿತಂ ವೈ ವಿಜ್ಞಾಯ ಚೈವಾರಣಿಸಮ್ಭವಾಯ
ವ್ಯಾಸನು ಅತ್ಯಂತ ಶುಭಕರವಾದ ಈ ಪುರಾಣವನ್ನು ರಚಿಸಿ, ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ತನ್ನ ಪುತ್ರ ಶುಕನಿಗೆ, ಅವನು ಅರಣಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನೆಂದು ತಿಳಿದು, ಪಾಠಮಾಡಿದನು.
ಶ್ರುತಂ ಮಯಾ ತತ್ರ ತಥಾ ಗೃಹೀತಂ ಯಥಾರ್ಥವದ್ವ್ಯಾಸಮುಖಾನ್ಮುನೀನ್ದ್ರಾಃ । ಪುರಾಣಗುಹ್ಯಂ ಸಕಲಂ ಸಮೇತಂ ಗುರೋಃ ಪ್ರಸಾದಾತ್ಕರುಣಾನಿಧೇಶ್ಚ
ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ವ್ಯಾಸನ ಬಾಯಿಂದ ಹಾಗೂ ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಂದ ಪುರಾಣಗಳ ಗುಪ್ತಾರ್ಥವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಗುರುದೇವನ ಕೃಪೆಯಿಂದ, ಆ ದಯಾಮಯನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ, ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಕೇಳಿ, ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದೇನೆ.
ಸೂತೇನ ಪೃಷ್ಟಃ ಸಕಲಂ ಜಗಾದ ದ್ವೈಪಾಯನಸ್ತತ್ರ ಪುರಾಣಗುಹ್ಯಮ್ । ಅಯೋನಿಜೇನಾದ್ಭುತಬುದ್ಧಿನಾ ವೈ ಶ್ರುತಂ ಮಯಾ ತತ್ರ ಮಹಾಪ್ರಭಾವಮ್
ಸೂತನು ಕೇಳಿದಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ದ್ವೈಪಾಯನನು ಪುರಾಣಗಳ ಗುಪ್ತಾರ್ಥವನ್ನೆಲ್ಲಾ ವಿವರಿಸಿದನು; ನಾನು ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಾದ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳ, ಅಯೋನಿಜನಾದ ಆ ಮಹಾಪ್ರಭಾವಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ.
ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಾಮರಾಂಘ್ರಿಪಫಲಾಸ್ವಾದಾದರಃ ಸತ್ತಮಾಃ ಸಂಸಾರಾರ್ಣವದುರ್ವಿಗಾಹ್ಯಸಲಿಲಂ ಸನ್ತರ್ತುಕಾಮಃ ಶುಕಃ । ನಾನಾಖ್ಯಾನರಸಾಲಯಂ ಶ್ರುತಿಪುಟೈಃ ಪ್ರೇಮ್ಣಾಶೃಣೋದದ್ಭುತಂ ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ನ ವಿಮುಚ್ಯತೇ ಕಲಿಭಯಾದೇವಂವಿಧಃ ಕಃ ಕ್ಷಿತೌ
ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಶುಕನು, ಸಂಸಾರದ ದುರ್ಗಮ ಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಲು ಬಯಸಿ, ದೇವತೆಗಳ ಪಾದಾಮೃತದ ರುಚಿಯನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸುವಂತೆ, ಅನೇಕ ಕಥೆಗಳ ರಸದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅದ್ಭುತ ಭಾಗವತವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೇಳಿದನು; ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ ಕಲಿಯುಗದ ಭಯದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗದವರು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರು?
ಪಾಪೀಯಾನಪಿ ವೇದಧರ್ಮರಹಿತಃ ಸ್ವಾಚಾರಹೀನಾಶಯೋ ॥ ವ್ಯಾಜೇನಾಪಿ ಶೃಣೋತಿ ಯಃ ಪರಮಿದಂ ಶ್ರೀಮತ್ಪುರಾಣೋತ್ತಮಮ್ । ಭುಕ್ತ್ಯಾ ಭೋಗಕಲಾಪಮತ್ರ ವಿಪುಲಂ ದೇಹಾವಸಾನೇಽಚಲಂ ಯೋಗಿಪ್ರಾಪ್ಯಮವಾಪ್ನುಯಾದ್ಭಗವತೀನಾಮಾಙ್ಕಿತಂ ಸುನ್ದರಮ್
ಯಾರು ವೇದಧರ್ಮವಿಲ್ಲದವರಾದರೂ, ಸತ್ಕಾರ್ಯವಿಲ್ಲದವರಾದರೂ, ಕೇವಲ ನೆಪದಿಂದಲಾದರೂ ಈ ಪರಮ ಪವಿತ್ರ ಪುರಾಣವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ಜೀವಿತಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಯೋಗಿಗಳು ಪಡೆಯುವ ಭಗವಂತನ ನಾಮದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಸುಂದರವಾದ ಅಚಲ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಯಾ ನಿರ್ಗುಣಾ ಹರಿಹರಾದಿಭಿರಪ್ಯಲಭ್ಯಾ ವಿದ್ಯಾ ಸತಾಂ ಪ್ರಿಯತಮಾಥ ಸಮಾಧಿಗಮ್ಯಾ । ಸಾ ತಸ್ಯ ಚಿತ್ತಕುಹರೇ ಪ್ರಕರೋತಿ ಭಾವಂ ಯಃ ಸಂಶೃಣೋತಿ ಸತತಂ ತು ಸತೀಪುರಾಣಮ್
ಯಾವ ವಿದ್ಯೆ ಗುಣರಹಿತವಾಗಿದ್ದು, ಹರಿಹರಾದಿಗಳಿಗೂ ಸಿಗದದ್ದು, ಸಜ್ಜನರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದದ್ದು, ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದಾದದು, ಆ ವಿದ್ಯೆ ಸದಾ ಈ ಪವಿತ್ರ ಪುರಾಣವನ್ನು ಕೇಳುವವನ ಹೃದಯ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ಯ ಮಾನುಷಭವಂ ಸಕಲಾಙ್ಗಯುಕ್ತಂ ಪೋತಂ ಭವಾರ್ಣವಜಲೋತ್ತರಣಾಯ ಕಾಮಮ್ । ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ಯ ವಾಚಕಮಹೋ ನ ಶೃಣೋತಿ ಮೂಢಃ ಸ ವಞ್ಚಿತೋಽತ್ರ ವಿಧಿನಾ ಸುಖದಂ ಪುರಾಣಮ್
ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾನವನ ಜನ್ಮವನ್ನು, ಭವಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಲು ದೋಣಿಯಂತೆ, ಪಾಠ ಮಾಡುವವನನ್ನು ಕೂಡ ಪಡೆದಿದ್ದರೂ, ಆನುಷಂಗಿಕನು ಈ ಸುಖವನ್ನು ನೀಡುವ ಪುರಾಣವನ್ನು ಕೇಳದೆ ಇದ್ದರೆ, ಅವನು ವಿಧಿಯ ದ್ವಾರಾ ಮೋಸಹೊಂದಿ, ಆ ಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಯಃ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಕರ್ಣಯುಗಲಂ ಪಟುಮಾನುಷತ್ವೇ ರಾಗೀ ಶೃಣೋತಿ ಸತತಂ ಚ ಪರಾಪವಾದಾನ್ । ಸರ್ವಾರ್ಥದಂ ರಸನಿಧಿಂ ವಿಮಲಂ ಪುರಾಣಂ ನಷ್ಟಃ ಕುತೋ ನ ಶೃಣುತೇ ಭುವಿ ಮನ್ದಬುದ್ಧಿಃ
ಯಾರು ಮಾನವನಾಗಿ ಎರಡು ಕಿವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದು, ಸದಾ ಪರನಿಂದನೆಗಳನ್ನು ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡುವ, ಅಮೃತದ ಭಂಡಾರವಾದ ಶುದ್ಧ ಪುರಾಣವನ್ನು ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಥ ಮೂರ್ಖನು ನಾಶವಾಗದೆ ಹೇಗೆ ಉಳಿಯಬಲ್ಲನು?
ದೇವೀಸರ್ವೋತ್ತಮೇತಿಕಥನಮ್ ಋಷಯ ಊಚುಃ ಸೌಮ್ಯ ವ್ಯಾಸಸ್ಯ ಭಾರ್ಯಾಯಾಂ ಕಸ್ಯಾಂ ಜಾತಃ ಸುತಃ ಶುಕಃ । ಕಥಂ ವಾ ಕೀದೃಶೋ ಯೇನ ಪಠಿತೇಯಂ ಸುಸಂಹಿತಾ
ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಸೌಮ್ಯ, ವ್ಯಾಸನ ಪತ್ನಿಯರಲ್ಲಿ ಯಾರಿಂದ ಶುಕನ ಹೆಸರಿನ ಪುತ್ರನು ಹುಟ್ಟಿದನು? ಅವನು ಹೇಗೆ, ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು? ಈ ಉತ್ತಮ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಯಾರು ಪಠಿಸಿದರು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸು.
ಅಯೋನಿಜಸ್ತ್ವಯಾ ಪ್ರೋಕ್ತಸ್ತಥಾ ಚಾರಣಿಜಃ ಶುಕಃ । ಸನ್ದೇಹೋಽಸ್ತಿ ಮಹಾಂಸ್ತತ್ರ ಕಥಯಾದ್ಯ ಮಹಾಮತೇ
ನೀನು ಶುಕನು ಅಯೋನಿಜನೆಂದು, ಚಾರಣಜನ್ಮವೂ ಹೊಂದಿದನೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದೀಯಲ್ಲ, ಅದರಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸಂಶಯವಿದೆ; ಮಹಾಮತಿವಂತನೇ, ಅದನ್ನು ಈಗ ವಿವರಿಸು.
ಗರ್ಭಯೋಗೀ ಶ್ರುತಃ ಪೂರ್ವಂ ಶುಕೋ ನಾಮ ಮಹಾತಪಾಃ । ಕಥಂ ಚ ಪಠಿತಂ ತೇನ ಪುರಾಣಂ ಬಹುವಿಸ್ತರಮ್
ಶುಕನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಸ್ಥ ಯೋಗಿಯೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದ ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯೆಂದು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ; ಅವನು ಹೇಗೆ ಈ ವಿಶಾಲವಾದ ಪುರಾಣವನ್ನು ಪಠಿಸಿದನು ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳು.
ಸೂತ ಉವಾಚ ಪುರಾ ಸರಸ್ವತೀತೀರೇ ವ್ಯಾಸಃ ಸತ್ಯವತೀಸುತಃ । ಆಶ್ರಮೇ ಕಲವಿಂಕೌ ತು ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಿಸ್ಮಯಮಾಗತಃ
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಒಮ್ಮೆ ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವತಿಯ ಮಗ ವ್ಯಾಸನು ತನ್ನ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಚಿಕ್ಕ ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದನು.
ಜಾತಮಾತ್ರಂ ಶಿಶುಂ ನೀಡೇ ಮುಕ್ತಮಣ್ಡಾನ್ಮನೋಹರಮ್ । ತಾಮ್ರಾಸ್ಯಂ ಶುಭಸರ್ವಾಙ್ಗಂ ಪಿಚ್ಛಾಂಕುರವಿವರ್ಜಿತಮ್
ಆ ಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಹೊಸ ಹುಟ್ಟಿದ ಗೂಡುಹಕ್ಕಿಯ ಕಂದ, ಕೆಂಪು ಬಾಯಿಯುಳ್ಳದು, ಸುಂದರವಾದ ಅಂಗಾಂಗಗಳಿರುವದು, ಇನ್ನೂ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಮೊಳಕೆಯೂ ಇಲ್ಲದದು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.
ತೌ ತು ಭಕ್ಷ್ಯಾರ್ಥಮತ್ಯನ್ತಂ ರತೌ ಶ್ರಮಪರಾಯಣೌ । ಶಿಶೋಶ್ಚಂಚುಪುಟೇ ಭಕ್ಷ್ಯಂ ಕ್ಷಿಪನ್ತೌ ಚ ಪುನಃ ಪುನಃ
ಆ ಎರಡು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಆಹಾರ ಹುಡುಕುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ತೊಡಗಿದ್ದವು, ಶ್ರಮಪಟ್ಟು, ಪುನಃ ಪುನಃ ಆ ಕಂದದ ಬಾಯಿಗೆ ಆಹಾರವನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಾ ಇದ್ದವು.
ಅಙ್ಗೇನಾಙ್ಗಾನಿ ಬಾಲಸ್ಯ ಘರ್ಷಯನ್ತೌ ಮುದಾನ್ವಿತೌ । ಚುಮ್ಬನ್ತೌ ಚ ಮುಖಂ ಪ್ರೇಮ್ಣಾ ಕಲವಿಂಕೌ ಶಿಶೋಃ ಶುಭಮ್
ಆ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತಮ್ಮ ದೇಹವನ್ನು ಆ ಕಂದದ ಅಂಗಾಂಗಗಳಿಗೆ ಒದ್ದಾಡಿಸುತ್ತಾ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಆ ಗೂಡುಹಕ್ಕಿಯ ಸುಂದರ ಮುಖವನ್ನು ಮುದ್ದಾಡುತ್ತಾ ಇದ್ದವು.
ವೀಕ್ಷ್ಯ ಪ್ರೇಮಾದ್ಭುತಂ ತತ್ರ ಬಾಲೇ ಚಟಕಯೋಸ್ತದಾ । ವ್ಯಾಸಶ್ಚಿನ್ತಾತುರಃ ಕಾಮಂ ಮನಸಾ ಸಮಚಿನ್ತಯತ್
ಆ ಹಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಅದ್ಭುತವಾದ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ವ್ಯಾಸನು ಚಿಂತೆಯಿಂದ ತುಂಬಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಯೋಚನೆಮಾಡಿದನು.
ತಿರಶ್ಚಾಮಪಿ ಯತ್ಪ್ರೇಮ ಪುತ್ರೇ ಸಮಭಿಲಕ್ಷ್ಯತೇ । ಕಿಂ ಚಿತ್ರಂ ಯನ್ಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ಸೇವಾಫಲಮಭೀಪ್ಸತಾಮ್
ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಇಂತಹ ಪ್ರೀತಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಸೇವೆಯ ಫಲವನ್ನು ಬಯಸುವ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಇದರಲ್ಲಿ ಏನು ಆಶ್ಚರ್ಯ?
ಕಿಮೇತೌ ಚಟಕೌ ಚಾಸ್ಯ ವಿವಾಹಂ ಸುಖಸಾಧನಮ್ । ವಿರಚ್ಯ ಸುಖಿನೌ ಸ್ಯಾತಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಧ್ವಾ ಮುಖಂ ಶುಭಮ್
ಈ ಎರಡು ಹಕ್ಕಿಗಳು ತಮ್ಮ ಗೂಡುಹಕ್ಕಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಸಿ, ಸುಖದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಒದಗಿಸಿ, ವಧುವಿನ ಸುಂದರ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಿ ಸಂತೋಷಪಡುವರೇನು?
ಅಥವಾ ವಾರ್ಧಕೇ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ಪರಿಚರ್ಯಾಂ ಕರಿಷ್ಯತಿ । ಪುತ್ರಃ ಪರಮಧರ್ಮಿಷ್ಠಃ ಪುಣ್ಯಾರ್ಥಂ ಕಲವಿಂಕಯೋಃ
ಅಥವಾ, ವಯಸ್ಸಾದಾಗ ಆ ಗೂಡುಹಕ್ಕಿಯ ಮಗನು ಅತ್ಯಂತ ಧರ್ಮಪರನಾಗಿ, ಪುಣ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗೆ ಸೇವೆಮಾಡುವನೋ?
ಅರ್ಜಯಿತ್ವಾಥವಾ ದ್ರವ್ಯಂ ಪಿತರೌ ತರ್ಪಯಿಷ್ಯತಿ । ಅಥವಾ ಪ್ರೇತಕಾರ್ಯಾಣಿ ಕರಿಷ್ಯತಿ ಯಥಾವಿಧಿ
ಅಥವಾ, ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಿ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವನೋ? ಅಥವಾ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಅವರ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವನೋ?
ಅಥವಾ ಕಿಂ ಗಯಾಶ್ರಾದ್ಧಂ ಗತ್ವಾ ಸಂವಿತರಿಷ್ಯತಿ । ನೀಲೋತ್ಸರ್ಗಂ ಚ ವಿಧಿವತ್ಪ್ರಕರಿಷ್ಯತಿ ಬಾಲಕಃ
ಅಥವಾ, ಗಯೆಗೆ ಹೋಗಿ ಪಿತೃಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ನೀರು ಬಿಡುವ ವಿಧಿಯನ್ನೂ ಸರಿಯಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸುವನೋ?
ಸಂಸಾರೇಽತ್ರ ಸಮಾಖ್ಯಾತಂ ಸುಖಾನಾಮುತ್ತಮಂ ಸುಖಮ್ । ಪುತ್ರಗಾತ್ರಪರಿಷ್ವಂಗೋ ಲಾಲನಞ್ಚ ವಿಶೇಷತಃ
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಸುಖವೆಂದರೆ ಮಗನನ್ನು ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಮುದ್ದಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಅವನನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಅಪುತ್ರಸ್ಯ ಗತಿರ್ನಾಸ್ತಿ ಸ್ವರ್ಗೋ ನೈವ ಚ ನೈವ ಚ । ಪುತ್ರಾದನ್ಯತರನ್ನಾಸ್ತಿ ಪರಲೋಕಸ್ಯ ಸಾಧನಮ್
ಮಗನಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಯಾವ ಗತಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಸ್ವರ್ಗವೂ ಇಲ್ಲ; ಮಗನ ಹೊರತು ಪರಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗವಿಲ್ಲ.
ಮನ್ವಾದಿಭಿಶ್ಚ ಮುನಿಭಿರ್ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರೇಷು ಭಾಷಿತಮ್ । ಪುತ್ರವಾನ್ಸ್ವರ್ಗಮಾಪ್ನೋತಿ ನಾಪುತ್ರಸ್ತು ಕಥಞ್ಚನ
ಮನುವು ಮತ್ತು ಇತರ ಋಷಿಗಳು ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ, ಮಗನಿರುವವನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಮಗನಿಲ್ಲದವನು ಹೇಗಾದರೂ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾರನು.
ದೃಶ್ಯತೇಽತ್ರ ಸಮಕ್ಷಂ ತನ್ನಾನುಮಾನೇನ ಸಾಧ್ಯತೇ । ಪುತ್ರವಾನ್ಮುಚ್ಯತೇ ಪಾಪಾದಾಪ್ತವಾಕ್ಯಂ ಚ ಶಾಶ್ವತಮ್
ಇದು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ, ಊಹೆಯಿಂದ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವುದು ಬೇಡ; ಮಗನಿರುವವನು ಪಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ಶಾಶ್ವತವಾದ ಮಾತು.