ಯದೇತತ್ಕರ್ಷಕಾಣಾಂ ವೈ ತದೇವಾತೀವ ದುರ್ದಿನಮ್ । ಬೀಜೋಪಸ್ಕರಯುಕ್ತಾನಾಂ ಸುಖದಂ ಪ್ರಭವತ್ಯುತ
ಇದು ರೈತರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಪ್ರಭೆ ದಿನವಾಗಿದ್ದರೂ, ಬೀಜ ಮತ್ತು ಉಪಕರಣಗಳಿರುವವರಿಗೆ ಅದು ಸಂತೋಷವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ.
ಅಪ್ರಚ್ಛನ್ನಗೃಹಾಣಾಂ ಚ ದುರ್ಭಗಾನಾಂ ವಿಶೇಷತಃ । ತೃಣಕಾಷ್ಠಗೃಹೀತಾನಾಂ ದುಃಖದಂ ಗೃಹಮೇಧಿನಾಮ್
ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಮನೆಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲಾಗದವರಿಗೂ, ದುರ್ದೈವಿಗಳಿಗೂ, ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಮರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರಿಗೂ, ಇದು ಗೃಹಸ್ಥರಿಗೆ ದುಃಖವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಪ್ರೋಷಿತಭರ್ತೃಕಾಣಾಂ ವೈ ಮೋಹದಂ ಪ್ರವದನ್ತ್ಯಪಿ । ಸ್ವಭಾವಸ್ಥಾ ಗುಣಾಃ ಸರ್ವೇ ವಿಪರೀತಾ ವಿಭಾನ್ತಿ ವೈ
ಗಂಡನು ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ಇದು ಮೋಹವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳು ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ, ಅವು ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.
ಲಕ್ಷಣಾನಿ ಪುನಸ್ತೇಷಾಂ ಶೃಣು ಪುತ್ರ ಬ್ರವೀಮ್ಯಹಮ್ । ಲಘುಪ್ರಕಾಶಕಂ ಸತ್ತ್ವಂ ನಿರ್ಮಲಂ ವಿಶದಂ ಸದಾ
ಈ ಗುಣಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಈಗ ಕೇಳು, ಮಗನೇ, ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ: ಸತ್ವವು ಯಾವಾಗಲೂ ಹಗುರವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದ್ದು, ಶುದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಯದಾಙ್ಗಾನಿ ಲಘೂನ್ಯೇವ ನೇತ್ರಾದೀನೀನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಚ । ನಿರ್ಮಲಂ ಚ ತಥಾ ಚೇತೋ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ವಿಷಯಾನ್ನ ತಾನ್
ಅಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣು ಮುಂತಾದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಹಗುರವಾಗಿದ್ದು, ಮನಸ್ಸು ಶುದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯದೆ ಇದ್ದಾಗ—
ತದಾ ಸತ್ತ್ವಂ ಶರೀರೇ ವೈ ಮನ್ತವ್ಯಞ್ಚ ಸಮುತ್ಕಟಮ್ । ಜೃಮ್ಭಾಂ ಸ್ತಮ್ಭಂ ಚ ತನ್ದ್ರಾಂ ಚ ಚಲಞ್ಚೈವ ರಜಃ ಪುನಃ
ಆಗ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸತ್ವವು ಪ್ರಬಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಜಂಭ, ಸ್ಥಂಭ, ತಂದ್ರೆ ಮತ್ತು ಚಂಚಲತೆ ಮತ್ತೆ ರಜಸ್ಸು.
ಯದಾ ತದುತ್ಕಟಂ ಜಾತಂ ದೇಹೇ ಯಸ್ಯ ಚ ಕಸ್ಯಚಿತ್ । ಕಲಿಂ ಮೃಗಯತೇ ಕರ್ತುಂ ಗನ್ತುಂ ಗ್ರಾಮಾನ್ತರಂ ತಥಾ
ಯಾವಾಗ ರಜಸ್ಸು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲವಾಗುತ್ತದೆ, ಆಗ ಅವನು ಜಗಳ ಹುಡುಕುತ್ತಾನೆ, ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಹಳ್ಳಿಗೆ ಹೋಗಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ.
ಚಲಚಿತ್ತಸ್ಯ ಸೋಽತ್ಯರ್ಥಂ ವಿವಾದೇ ಚೋದ್ಯತಸ್ತಥಾ । ಗುರುಮಾವರಣಂ ಕಾಮಂ ತಮೋ ಭವತಿ ತದ್ಯದಾ
ಚಂಚಲ ಮನಸ್ಸಿನವನು ಜಗಳಕ್ಕೆ ತುಂಬಾ ತುದಿಗಾಲಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುತ್ತಾನೆ; ಗುರುನಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿದಾಗ, ಕಾಮಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿದಾಗ, ಅದು ತಮಸ್ಸು.
ತದಾಙ್ಗಾನಿ ಗುರೂಣ್ಯಾಶು ಪ್ರಭವನ್ತ್ಯಾವೃತಾನಿ ಚ । ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಮನಃ ಶೂನ್ಯಂ ನಿದ್ರಾಂ ನೈವಾಭಿವಾಞ್ಛತಿ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಂಗಗಳು ಭಾರವಾಗುತ್ತವೆ, ಶಕ್ತಿಹೀನವಾಗುತ್ತವೆ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಖಾಲಿಯಾಗುತ್ತವೆ, ನಿದ್ರೆಗೂ ಆಸೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಗುಣಾನಾಂ ಲಕ್ಷಣಾನ್ಯೇವಂ ವಿಜ್ಞೇಯಾನೀಹ ನಾರದ । ನಾರದ ಉವಾಚ ವಿಭಿನ್ನಲಕ್ಷಣಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾಃ ಪಿತಾಮಹ ಗುಣಾಸ್ತ್ರಯಃ
ನಾರದನೇ, ಗುಣಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ತಿಳಿಯಬೇಕು. ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು: ಪಿತಾಮಹನೇ, ಆ ಮೂರು ಗುಣಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಕಥಮೇಕತ್ರ ಸಂಸ್ಥಾನೇ ಕಾರ್ಯಂ ಕುರ್ವನ್ತಿ ಶಾಶ್ವತಮ್ । ಪರಸ್ಪರಂ ಮಿಲಿತ್ವಾ ಹಿ ವಿಭಿನ್ನಾಃ ಶತ್ರವಃ ಕಿಲ
ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇರುವಾಗ ಅವು ಹೇಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ? ಪರಸ್ಪರ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದರೂ, ಶತ್ರುಗಳು ಒಂದಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ಏಕತ್ರಸ್ಥಾಃ ಕಥಂ ಕಾರ್ಯಂ ಕುರ್ವನ್ತೀತಿ ವದಸ್ವ ಮೇ । ಬ್ರಹ್ಮೋವಾಚ ಶೃಣು ಪುತ್ರ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಗುಣಾಸ್ತೇ ದೀಪವೃತ್ತಯಃ
ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಅವು ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಹೇಳಿ. ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ಕೇಳು ಮಗನೇ, ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಗುಣಗಳು ದೀಪದ ಭಾಗಗಳಂತಿವೆ.
ಪ್ರದೀಪಶ್ಚ ಯಥಾ ಕಾರ್ಯಂ ಪ್ರಕರೋತ್ಯರ್ಥದರ್ಶನಮ್ । ವರ್ತಿಸ್ತೈಲಂ ಯಥಾರ್ಚಿಶ್ಚ ವಿರುದ್ಧಾಶ್ಚ ಪರಸ್ಪರಮ್
ಹಾಗೆ ದೀಪವು ಬೆಳಕನ್ನು ನೀಡುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಬತ್ತಿ, ಎಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಜ್ವಾಲೆ ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿವೆ.
ವಿರುದ್ಧಂ ಹಿ ತಥಾ ತೈಲಮಗ್ನಿನಾ ಸಹ ಸಙ್ಗತಮ್ । ತೈಲಂ ವರ್ತಿವಿರೋಧ್ಯೇವ ಪಾವಕೋಽಪಿ ಪರಸ್ಪರಮ್
ಎಣ್ಣೆ ಬೆಂಕಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದರೂ ಕೂಡ, ಬೆಂಕಿಯೊಡನೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ; ಬತ್ತಿ ಎಣ್ಣೆಗೂ ಬೆಂಕಿಗೂ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಏಕತ್ರಸ್ಥಾಃ ಪದಾರ್ಥಾನಾಂ ಪ್ರಕುರ್ವನ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನಮ್ । ನಾರದ ಉವಾಚ ಏವಂ ಪ್ರಕೃತಿಜಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಗುಣಾಃ ಸತ್ಯವತೀಸುತ
ಆದರೂ ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಅವು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಗುಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು, ಸತ್ಯವತಿಯ ಮಗನೇ.
ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಕಾರಣಂ ತೇ ವೈ ಮಯಾ ಪೂರ್ವಂ ಯಥಾ ಶ್ರುತಮ್ । ವ್ಯಾಸ ಉವಾಚ ಇತ್ಯುಕ್ತಂ ನಾರದೇನಾಥ ಮಮ ಸರ್ವಂ ಸವಿಸ್ತರಮ್
ಈ ಗುಣಗಳು ವಿಶ್ವದ ಕಾರಣವೆಂದು ನಾನು ಹಿಂದೆ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ನಾರದನು ನನಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿದನು.
ಗುಣಾನಾಂ ಲಕ್ಷಣಂ ಸರ್ವಂ ಕಾರ್ಯಂ ಚೈವ ವಿಭಾಗಶಃ । ಆರಾಧ್ಯಾ ಪರಮಾ ಶಕ್ತಿರ್ಯಯಾ ಸರ್ವಮಿದಂ ತತಮ್
ಗುಣಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಕೆಲಸಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು, ಮತ್ತು ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಆವರಿಸುವ ಪರಮ ಶಕ್ತಿ ಕೂಡ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
ಸಗುಣಾ ನಿರ್ಗುಣಾ ಚೈವ ಕಾರ್ಯಭೇದೇ ಸದೈವ ಹಿ । ಅಕರ್ತಾ ಪುರುಷಃ ಪೂರ್ಣೋ ನಿರೀಹಃ ಪರಮೋಽವ್ಯಯಃ
ಅವಳು ಗುಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿರುವವಳು ಮತ್ತು ಗುಣರಹಿತಳೂ ಹೌದು, ಯಾವಾಗಲೂ ಕಾರ್ಯದ ಭೇದದಂತೆ; ಪುರುಷನು ಮಾಡುವವನು ಅಲ್ಲ, ಸಂಪೂರ್ಣನು, ನಿರ್ಲಿಪ್ತನು, ಪರಮನು ಮತ್ತು ಅವಿನಾಶಿಯೂ ಹೌದು.
ಕರೋತ್ಯೇಷಾ ಮಹಾಮಾಯಾ ವಿಶ್ವಂ ಸದಸದಾತ್ಮಕಮ್ । ಬ್ರಹ್ಮಾ ವಿಷ್ಣುಸ್ತಥಾ ರುದ್ರಃಸೂರ್ಯಶ್ಚನ್ದ್ರಃ ಶಚೀಪತಿಃ
ಈ ಮಹಾಮಾಯೆ ಇರುವುದೂ ಇಲ್ಲದುದೂ ಸೇರಿದ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ರುದ್ರ, ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಶಚೀಪತಿ.
ಅಶ್ವಿನೌ ವಸವಸ್ತ್ವಷ್ಟಾ ಕುಬೇರೋ ಯಾದಸಾಂ ಪತಿಃ । ವಹ್ನಿರ್ವಾಯುಸ್ತಥಾ ಪೂಷಾ ಸೇನಾನೀಶ್ಚ ವಿನಾಯಕಃ
ಅಶ್ವಿನಿಗಳು, ವಸುಗಳು, ತ್ವಷ್ಟೃ, ಕುಬೇರ, ಜಲದ ಅಧಿಪತಿ, ಅಗ್ನಿ, ವಾಯು, ಪೂಷಣ್, ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಮತ್ತು ವಿನಾಯಕ.
ಸರ್ವೇ ಶಕ್ತಿಯುತಾಃ ಶಕ್ತಾಃ ಕರ್ತುಂ ಕಾರ್ಯಾಣಿ ಸ್ವಾನಿ ಚ । ಅನ್ಯಥಾ ತೇಽಪ್ಯಶಕ್ತಾ ವೈ ಪ್ರಸ್ಪನ್ದಿತುಮನೀಶ್ವರಾಃ
ಎಲ್ಲರೂ ಅವಳ ಶಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಶಕ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಅವರಿಗೂ ಶಕ್ತಿ ಇರದು, ಏನನ್ನೂ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿರದು.
ಸಾ ಚೈವ ಕಾರಣಂ ರಾಜನ್ ಜಗತಃ ಪರಮೇಶ್ವರೀ । ಸಮಾರಾಧಯ ತಾಂ ಭೂಪ ಕುರು ಯಜ್ಞಂ ಜನಾಧಿಪ
ಅವಳು ಮಾತ್ರ ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಕಾರಣವಾದ ಪರಮೇಶ್ವರಿ, ರಾಜನೇ; ಅವಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸು, ಜನಾಧಿಪತಿಯಾದ ನೀನು ಯಜ್ಞ ಮಾಡು.
ಪೂಜನಂ ಪರಯಾ ಭಕ್ತ್ಯಾ ತಸ್ಯಾ ಏವ ವಿಧಾನತಃ । ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀರ್ಮಹಾಕಾಲೀ ತಥಾ ಮಹಾಸರಸ್ವತೀ
ಆವಳನ್ನು ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ವಿಧಾನದಂತೆ ಪೂಜಿಸು; ಅವಳು ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಮಹಾಕಾಳಿ ಮತ್ತು ಮಹಾಸರಸ್ವತಿಯೂ ಹೌದು.
ಈಶ್ವರೀ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ಸರ್ವಕಾರಣಕಾರಣಮ್ । ಸರ್ವಕಾಮಾರ್ಥದಾ ಶಾನ್ತಾ ಸುಖಸೇವ್ಯಾ ದಯಾನ್ವಿತಾ
ಅವಳು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ದೇವಿ, ಎಲ್ಲಾ ಕಾರಣಗಳ ಕಾರಣ, ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛಿತ ಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡುವವಳು, ಶಾಂತಳೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸೇವಿಸಬಹುದಾದವಳು, ದಯೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುವವಳು.
ನಾಮೋಚ್ಚಾರಣಮಾತ್ರೇಣ ವಾಞ್ಛಿತಾರ್ಥಫಲಪ್ರದಾ । ದೇವೈರಾರಾಧಿತಾ ಪೂರ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮವಿಷ್ಣುಮಹೇಶ್ವರೈಃ
ಅವಳ ಹೆಸರನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾಳೆ; ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಮಹೇಶ್ವರರು ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳು ಹಿಂದೆ ಅವಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದ್ದರು.
ಮೋಕ್ಷಕಾಮೈಶ್ಚ ವಿವಿಧೈಸ್ತಾಪಸೈರ್ವಿಜಿತಾತ್ಮಭಿಃ । ಅಸ್ಪಷ್ಟಮಪಿ ಯನ್ನಾಮ ಪ್ರಸಙ್ಗೇನಾಪಿ ಭಾಷಿತಮ್
ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುವ ತಪಸ್ವಿಗಳು, ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹ ಹೊಂದಿದವರು, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಅವಳ ಹೆಸರನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳದಿದ್ದರೂ, ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿಯೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರೂ ಕೂಡ.
ದದಾತಿ ವಾಞ್ಛಿತಾನರ್ಥಾನ್ದುರ್ಲಭಾನಪಿ ಸರ್ವಥಾ । ಐ ಐ ಇತಿ ಭಯಾರ್ತೇನ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವ್ಯಾಘ್ರಾದಿಕಂ ವನೇ
ಅವಳು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ, ಬಹಳ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಸಿಗುವ ಆಸೆಗಳನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತಾಳೆ. ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಹುಲಿ ಅಥವಾ ಇಂತಹ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಭಯದಿಂದ 'ಐ ಐ' ಎಂದು ಕೂಗಿದಾಗ ಕೂಡ ಅವಳು ಕಾಪಾಡುತ್ತಾಳೆ.
ಬಿನ್ದುಹೀನಮಪೀತ್ಯುಕ್ತಂ ವಾಞ್ಛಿತಂ ಪ್ರದದಾತಿ ವೈ । ತತ್ರ ಸತ್ಯವ್ರತಸ್ಯೈವ ದೃಷ್ಟಾನ್ತೋ ನೃಪಸತ್ತಮ
ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸದಿದ್ದರೂ, ಅವನು ಏನು ಬಯಸಿದನೋ ಅದನ್ನೂ ಅವಳು ಕೊಡುತ್ತಾಳೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸತ್ಯವ್ರತ ಎಂಬವನ ಉದಾಹರಣೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿದೆ, ರಾಜನೇ.
ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಏವ ಚಾಸ್ಮಾಕಂ ಮುನೀನಾಂ ಭಾವಿತಾತ್ಮನಾಮ್ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಂ ಸಮಾಜೇಷು ತಸ್ಯೋದಾಹರಣಂ ಬುಧೈಃ
ನಮ್ಮಂಥ ಮನಸ್ಸು ಶುದ್ಧವಾಗಿರುವ ಋಷಿಗಳಿಗೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುವುದು. ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅವನ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಕಥ್ಯಮಾನಂ ಮಯಾ ರಾಜಞ್ಛ್ರುತಂ ಸರ್ವಂ ಸವಿಸ್ತರಮ್ । ಅನಕ್ಷರೋ ಮಹಾಮೂರ್ಖೋ ನಾಮ್ನಾ ಸತ್ಯವ್ರತೋ ದ್ವಿಜಃ
ರಾಜನೇ, ನಾನು ಕೇಳಿದಂತೆ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಸತ್ಯವ್ರತ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಅಕ್ಷರ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದ, ತುಂಬಾ ಮೂಢನಾಗಿದ್ದನು.