ಸೂತ ಉವಾಚ ಶನ್ತನುರ್ನಾಮ ರಾಜರ್ಷಿರ್ಮೃಗಯಾನಿರತಃ ಸದಾ । ವನಂ ಜಗಾಮ ನಿಘ್ನನ್ವೈ ಮೃಗಾಂಶ್ಚ ಮಹಿಷಾನ್ ರುರೂನ್
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಶಂತನು ಎಂಬ ರಾಜರ್ಷಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಬೇಟೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದನು; ಅವನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹಂದಿಗಳು, ಕಾಡುಕೋಣಗಳನ್ನು ಬೇಟೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ಚತ್ವಾರ್ಯೇವ ತು ವರ್ಷಾಣಿ ಪುತ್ರೇಣ ಸಹ ಭೂಪತಿಃ । ರಮಮಾಣಃ ಸುಖಂ ಪ್ರಾಪ ಕುಮಾರೇಣ ಯಥಾ ಹರಃ
ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ರಾಜನು ತನ್ನ ಮಗನ ಜೊತೆಗೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದನು, ಹೇಗೆಂದರೆ ಶಿವನು ತನ್ನ ಮಗನೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷಪಡಿದಂತೆ.
ಏಕದಾ ವಿಕ್ಷಿಪನ್ಬಾಣಾನ್ವಿನಿಘ್ನನ್ಖಡ್ಗಸೂಕರಾನ್ । ಸ ಕದಾಚಿದ್ವನಂ ಪ್ರಾಪ್ತಃ ಕಾಲಿನ್ದೀಂ ಸರಿತಾಂ ವರಾಮ್
ಒಂದು ದಿನ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸಿ, ಕಾಡುಕಾಡು ಹಂದಿಗಳನ್ನು ಬೇಟೆ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಅವನು ಒಂದು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ, ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಕಾಲಿಂದಿಯ ತೀರವನ್ನು ತಲುಪಿದನು.
ಮಹೀಪತಿರನಿರ್ದೇಶ್ಯಮಾಜಿಘ್ರದ್ಗನ್ಧಮುತ್ತಮಮ್ । ತಸ್ಯ ಪ್ರಭವಮನ್ವಿಚ್ಛನ್ಸಜಞ್ಚಚಾರ ವನಂ ತದಾ
ಆ ರಾಜನು ಹೇಳಲಾಗದಂತಹ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ಅದರ ಮೂಲವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ನ ಮನ್ದಾರಸ್ಯ ಗನ್ಧೋಽಯಂ ಮೃಗನಾಭಿಮದಸ್ಯ ನ । ಚಮ್ಪಕಸ್ಯ ನ ಮಾಲತ್ಯಾ ನ ಕೇತಕ್ಯಾ ಮನೋಹರಃ
ಈ ಸುಗಂಧವು ಮಂದಾರ ಹೂವಿನದು ಅಲ್ಲ, ಮೃಗನಾಭಿಯ ಸುವಾಸನೆಯೂ ಅಲ್ಲ, ಚಂಪಕದದು ಅಲ್ಲ, ಮಾಲತಿಯದು ಅಲ್ಲ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಕೆತಕಿಯದು ಕೂಡ ಅಲ್ಲ.
ನ ಚಾನುಭೂತಪೂರ್ವೋಽಯಂ ವಾತಿ ಗನ್ಧವಹಃ ಶುಭಃ । ಕುತೋಽಯಮೇತಿ ವಾಯುರ್ವೈ ಮಮ ಘ್ರಾಣವಿಮೋಹನಃ
ಇಂತಹ ಶುಭ್ರವಾದ ಸುಗಂಧದ ಗಾಳಿ ನಾನು ಹಿಂದೆಂದೂ ಅನುಭವಿಸಿಲ್ಲ; ಈ ಗಾಳಿ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದಿದೆ, ನನ್ನ ಮೂಗನ್ನು ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ?
ಇತಿ ಸಞ್ಚಿನ್ತ್ಯಮಾನೋಽಸೌ ಬಭ್ರಾಮ ವನಮಣ್ಡಲಮ್ । ಮೋಹಿತೋ ಗನ್ಧಲೋಭೇನ ಶನ್ತನುಃ ಪವನಾನುಗಃ
ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ, ಆ ಶಂತನು ಸುಗಂಧದ ಆಸೆಯಿಂದ ಮೋಹಗೊಂಡು, ಗಾಳಿಯನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಅರಣ್ಯದೊಳಗೆ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಾ ಹೋದನು.
ಸ ದದರ್ಶ ನದೀತೀರೇ ಸಂಸ್ಥಿತಾಂ ಚಾರುದರ್ಶನಾಮ್ । ಶೃಙ್ಗಾರರಹಿತಾಂ ಕಾನ್ತಾಂ ಸುಸ್ಥಿತಾಂ ಮಲಿನಾಮ್ಬರಾಮ್
ಅಲ್ಲಿ, ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ, ಸುಂದರವಾದ ರೂಪವಳಾದ, ಲಜ್ಜಾಶೀಲೆಯಾದ, ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತು, ಮಸಿಯುಟ್ಟ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿದ ಒಬ್ಬ ಯುವತಿಯನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು.
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಾಮಸಿತಾಪಾಙ್ಗೀಂ ವಿಸ್ಮಿತಃ ಸ ಮಹೀಪತಿಃ । ಅಸ್ಯಾ ದೇಹಸ್ಯ ಗನ್ಧೋಽಯಮಿತಿ ಸಞ್ಜಾತನಿಶ್ಚಯಃ
ಕಪ್ಪು, ಆಕರ್ಷಕ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಆಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ರಾಜನು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾಗಿ, ಈ ಸುಗಂಧ ಈಕೆಯ ದೇಹದಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು.
ತದದ್ಭುತಂ ರೂಪಮತೀವ ಸುನ್ದರಂ ತಥೈವ ಗನ್ಧೋಽಖಿಲಲೋಕಸಮ್ಮತಃ । ವಯಶ್ಚ ತಾದೃಙ್ ನವಯೌವನಂ ಶುಭಂ ದೃಷ್ಟ್ವೈವ ರಾಜಾ ಕಿಲ ವಿಸ್ಮಿತೋಽಭವತ್
ಆ ಅದ್ಭುತವಾದ ರೂಪವು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿತ್ತು, ಆ ಸುಗಂಧವೂ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮೆಚ್ಚಿನದು; ಅವಳ ವಯಸ್ಸು ಹಸಿರು ಯೌವನದಲ್ಲಿತ್ತು—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡಿ ರಾಜನು ನಿಜಕ್ಕೂ ವಿಸ್ಮಿತನಾದನು.
ಕೇಯಂ ಕುತೋ ವಾ ಸಮುಪಾಗತಾಧುನಾ ದೇವಾಙ್ಗನಾ ವಾ ಕಿಮು ಮಾನುಷೀ ವಾ । ಗನ್ಧರ್ವಪುತ್ರೀ ಕಿಲ ನಾಗಕನ್ಯಾ ಜಾನೇ ಕಥಂ ಗನ್ಧವತೀಂ ನು ಕಾಮಿನೀಮ್
ಈಕೆ ಯಾರು, ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದಳು? ದೇವತೆಗಳಂತೆಯೋ ಅಥವಾ ಮಾನವಳೋ? ಗಂಧರ್ವರ ಪುತ್ರಿಯೋ, ನಾಗಕನ್ಯೆಯೋ? ಹೇಗೆ ಈಕೆ ಇಂತಹ ಸುಗಂಧವತಿಯಾದ ಮನಮುಟ್ಟುವ ಯುವತಿ?
ಸಞ್ಚಿನ್ತ್ಯ ಚೈವಂ ಮನಸಾ ನೃಪೋಽಸೌ ನ ನಿಶ್ಚಯಂ ಪ್ರಾಪ ಯದಾ ತತಃ ಸ್ವಯಮ್ । ಗಙ್ಗಾಂ ಸ್ಮರನ್ಕಾಮವಶಂ ಗತೋಽಥ ಪಪ್ರಚ್ಛ ಕಾನ್ತಾಂ ತಟಸಂಸ್ಥಿತಾಂ ಚ
ಹೀಗೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಿದ ರಾಜನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಉತ್ತರವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಾಗಲಿಲ್ಲ; ಆಗ ಗಂಗೆಯನ್ನು ನೆನೆಸಿ, ಕಾಮದ ವಶನಾಗಿ, ನದಿತೀರದಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ಸುಂದರ ಯುವತಿಯೊಡನೆ ಮಾತಾಡಲು ಮುಂದಾದನು.
ಕಾಸಿ ಪ್ರಿಯೇ ಕಸ್ಯ ಸುತಾಸಿ ಕಸ್ಮಾ- ದಿಹ ಸ್ಥಿತಾ ತ್ವಂ ವಿಜನೇ ವರೋರು । ಏಕಾಕಿನೀ ಕಿಂ ವದ ಚಾರುನೇತ್ರೇ ವಿವಾಹಿತಾ ವಾ ನ ವಿವಾಹಿತಾಸಿ
ಪ್ರಿಯೆಯೇ, ನೀನು ಯಾರು? ಯಾರ ಮಗಳು? ಏಕೆ ಇಲ್ಲಿ, ಈ ನಿರ್ಜನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳೇ ನಿಂತಿದ್ದೀಯೆ? ಸುಂದರ ಕಣ್ಣುಗಳವಳೇ, ನೀನು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದೀಯೆ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ? ನನಗೆ ಹೇಳು.
ಸಞ್ಜಾತಕಾಮೋಽಹಮರಾಲನೇತ್ರೇ ತ್ವಾಂ ವೀಕ್ಷ್ಯ ಕಾನ್ತಾಂ ಚ ಮನೋರಮಾಂ ಚ । ಬ್ರೂಹಿ ಪ್ರಿಯೇ ಯಾಸಿ ಚಿಕೀರ್ಷಸಿ ತ್ವಂ ಕಿಂ ಚೇತಿ ಸರ್ವಂ ಮಮ ವಿಸ್ತರೇಣ
ಅರಳಿದ ಕಣ್ಣುಗಳವಳೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಮಭಾವನೆ ಮೂಡಿದೆ; ಪ್ರಿಯೆಯೇ, ನೀನು ಏನು ಮಾಡಲಿದ್ದೀಯೆ, ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು.
ಇತ್ಯೇವಮುಕ್ತಾ ಸುದತೀ ನೃಪೇಣ ಪ್ರೋವಾಚ ತಂ ಸಸ್ಮಿತಮಮ್ಬುಜೇಕ್ಷಣಾ । ದಾಶಸ್ಯ ಪುತ್ರೀಂ ತ್ವಮವೇಹಿ ರಾಜನ್ ಕನ್ಯಾಂ ಪಿತುಃ ಶಾಸನಸಂಸ್ಥಿತಾಂ ಚ
ರಾಜನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಹಸಿವಾದ ನಗುವಿನೊಂದಿಗೆ, ಕಮಲದ ಕಣ್ಣುಗಳವಳು ಉತ್ತರಿಸಿದಳು: 'ರಾಜನೇ, ನಾನು ದೋಣಿ ಓಡಿಸುವವನ ಮಗಳು, ತಂದೆಯ ಮಾತನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ಕನ್ಯೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೋ.'
ತರೀಮಿಮಾಂ ಧರ್ಮನಿಮಿತ್ತಮೇವ ಸಂವಾಹಯಾಮೀಹ ಜಲೇ ನೃಪೇನ್ದ್ರ । ಪಿತಾ ಗೃಹೇ ಮೇಽದ್ಯ ಗತೋಽಸ್ತಿ ಕಾಮಂ ಸತ್ಯಂ ಬ್ರವೀಮ್ಯರ್ಥಪತೇ ತವಾಗ್ರೇ
ನರಪತಿಗಳ ರಾಜನೇ, ಧರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಈ ದೋಣಿಯನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಓಡಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ನನ್ನ ತಂದೆ ಇಂದು ಮನೆಗೆ ಹೋದಿದ್ದಾರೆ—ನಾನು ನಿನಗೆ ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಧನಾಧಿಪತಿಯಾದ ನೀನಿದ್ದೆಡೆ.
ಇತ್ಯೇವಮುಕ್ತ್ವಾ ವಿರರಾಮ ಬಾಲಾ ಕಾಮಾತುರಸ್ತಾಂ ನೃಪತಿರ್ಬಭಾಷೇ । ಕುರುಪ್ರವೀರಂ ಕುರು ಮಾಂ ಪತಿಂ ತ್ವಂ ವೃಥಾ ನ ಗಚ್ಛೇನ್ನನು ಯೌವನಂ ತೇ
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ಬಾಲೆ ಮೌನವಾಳಳು; ಆದರೆ ಕಾಮಭಾವನೆಯಿಂದ ಕಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: 'ಕುರುವಂಶದ ಶ್ರೇಷ್ಠಳೇ, ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಗಂಡನಾಗಿಸು—ನಿನ್ನ ಯೌವನ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಬಾರದು.'
ನ ಚಾಸ್ತಿ ಪತ್ನೀ ಮಮ ವೈ ದ್ವಿತೀಯಾ ತ್ವಂ ಧರ್ಮಪತ್ನೀ ಭವ ಮೇ ಮೃಗಾಕ್ಷಿ । ದಾಸೋಽಸ್ಮಿ ತೇಽಹಂ ವಶಗಃ ಸದೈವ ಮನೋಭವಸ್ತಾಪಯತಿ ಪ್ರಿಯೇ ಮಾಮ್
ನನಗೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಹೆಂಡತಿ ಇಲ್ಲ; ಮೃಗನಯನಿಯೇ, ನೀನು ನನ್ನ ಧರ್ಮಪತ್ನಿಯಾಗು. ನಾನು ಸದಾ ನಿನ್ನ ಸೇವಕ, ನಿನ್ನ ವಶದಲ್ಲಿರುವವನು; ಪ್ರಿಯೆಯೇ, ಮನೋಭವನು ನನ್ನನ್ನು ಬಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ಗತಾ ಪ್ರಿಯಾ ಮಾಂ ಪರಿಹೃತ್ಯ ಕಾನ್ತಾ ನಾನ್ಯಾ ವೃತಾಹಂ ವಿಧುರೋಽಸ್ಮಿ ಕಾನ್ತೇ । ತ್ವಾಂ ವೀಕ್ಷ್ಯ ಸರ್ವಾವಯವಾತಿರಮ್ಯಾಂ ಮನೋ ಹಿ ಜಾತಂ ವಿವಶಂ ಮದೀಯಮ್
ನನ್ನ ಪ್ರಿಯೆ ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿದ್ದಾಳೆ; ನಾನು ಇನ್ನೊಬ್ಬಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ, ದುಃಖಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ಸುಂದರಿಯೇ. ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ, ನಿನ್ನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಗವೂ ಮನಮೋಹಕವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ತೊಡಗಿದೆ.
ಶ್ರುತ್ವಾಮೃತಾಸ್ವಾದರಸಂ ನೃಪಸ್ಯ ವಚೋಽತಿರಮ್ಯಂ ಖಲು ದಾಶಕನ್ಯಾ । ಉವಾಚ ತಂ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಭಾವಯುಕ್ತಾ ಕೃತ್ವಾತಿಧೈರ್ಯಂ ನೃಪತಿಂ ಸುಗನ್ಧಾ
ರಾಜನ ಮಾತುಗಳು ಅಮೃತದ ರಸದಂತೆ ಮಧುರವಾಗಿದ್ದವು; ಅವುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ದೋಣಿಗಾರದ ಮಗಳು, ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನವಳು, ಧೈರ್ಯವನ್ನು ತಾಳಿಕೊಂಡು, ಸುಗಂಧಾ ಎಂಬ ಆಕೆ ರಾಜನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು.
ಯದಾತ್ಥ ರಾಜನ್ ಮಯಿ ತತ್ತಥೈವ ಮನ್ಯೇಽಹಮೇತತ್ತು ಯಥಾ ವಚಸ್ತೇ । ನಾಸ್ಮಿ ಸ್ವತನ್ತ್ರಾ ತ್ವಮವೇಹಿ ಕಾಮಂ ದಾತಾ ಪಿತಾ ಮೇಽರ್ಥಯ ತಂ ತ್ವಮಾಶು
ರಾಜನೇ, ನೀನು ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳು ನನಗೂ ಹೌದು ಎಂದು ಅನಿಸುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ನಾನು ಸ್ವತಂತ್ರಳಲ್ಲ, ಇದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೋ. ನನ್ನ ತಂದೆಯೇ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡುವವರು; ನೀನು ಬೇಗ ಅವರ ಅನುಮತಿ ಕೇಳು.
ನ ಸ್ವೈರಿಣೀಹಾಸ್ಮ್ಯಪಿ ದಾಶಪುತ್ರೀ ಪಿತುರ್ವಶೇಽಹಂ ಸತತಂ ಚರಾಮಿ । ಸ ಚೇದ್ದದಾತಿ ಪ್ರಥಿತಃ ಪಿತಾ ಮೇ ಗೃಹಾಣ ಪಾಣಿಂ ವಶಗಾಸ್ಮಿ ತೇಽಹಮ್
ನಾನು ದೋಣಿಗಾರದ ಮಗಳಾದರೂ ಸ್ವತಂತ್ರಳಲ್ಲ; ಸದಾ ತಂದೆಯ ಮಾತನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಂದೆ ಒಪ್ಪಿದರೆ, ನನ್ನ ಕೈ ಹಿಡಿ—ನಾನು ನಿನ್ನ ವಶದಲ್ಲಿರುವೆ.
ಮನೋಭವಸ್ತ್ವಾಂ ನೃಪ ಕಿಂ ದುನೋತಿ ಯಥಾ ಪುನರ್ಮಾಂ ನವಯೌವನಾಂ ಚ । ದುನೋತಿ ತತ್ರಾಪಿ ಹಿ ರಕ್ಷಣೀಯಾ ಧೃತಿಃ ಕುಲಾಚಾರಪರಮ್ಪರಾಸು
ರಾಜಾ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಕಾಮದೇವನು ನಿಮಗೆ ಹೇಗೆ ತೊಂದರೆ ಕೊಡುತ್ತಾನೆಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿಯದು. ನಾನು ಈಗ ಯೌವನದ ಪುಷ್ಪದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ ಅವನು ನನಗೂ ತೊಂದರೆ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಆತ್ಮಸಂಯಮವನ್ನು ಕಾಪಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು.
ಸೂತ ಉವಾಚ ಇತ್ಯಾಕರ್ಣ್ಯ ವಚಸ್ತಸ್ಯಾ ನೃಪತಿ ಕಾಮಮೋಹಿತಃ । ಗತೋ ದಾಶಪತೇರ್ಗೇಹಂ ತಸ್ಯಾ ಯಾಚನಹೇತವೇ
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಅವಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ರಾಜನು ಕಾಮಭಾವದಿಂದ ಆವರ್ತನಾಗಿ, ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಹೇಳಲು ದೋಣಿ ಸಾಗುವವನ ಮನೆಗೆ ಹೋದನು.
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ನೃಪತಿಮಾಯಾನ್ತಂ ದಾಶೋಽತಿವಿಸ್ಮಯಂ ಗತಃ । ಪ್ರಣಾಮಂ ನೃಪತೇಃ ಕೃತ್ವಾ ಕೃತಾಞ್ಜಲಿರಭಾಷತ
ರಾಜನು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ದೋಣಿ ಸಾಗುವವನು ಬಹಳ ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡನು. ಅವನು ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ರಾಜನಿಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ತಯಾರಾದನು.
ದಾಶ ಉವಾಚ ದಾಸೋಽಸ್ಮಿ ತವ ಭೂಪಾಲ ಕೃತಾರ್ಥೋಽಹಂ ತವಾಗಮೇ । ಆಜ್ಞಾಂ ದೇಹಿ ಮಹಾರಾಜ ಯದರ್ಥಮಿಹ ಚಾಗಮಃ
ದೋಣಿ ಸಾಗುವವನು ಹೇಳಿದನು: ಮಹಾರಾಜನೇ, ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಸೇವಕನು. ನೀವು ಬಂದಿದ್ದರಿಂದ ನನಗೆ ಸೌಭಾಗ್ಯವಾಯಿತು. ದಯವಿಟ್ಟು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿ, ನೀವು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದ ಕಾರಣವನ್ನು ಹೇಳಿ.
ರಾಜೋವಾಚ ಧರ್ಮಪತ್ನೀಂ ಕರಿಷ್ಯಾಮಿ ಸುತಾಮೇತಾಂ ತವಾನಘ । ತ್ವಯಾ ಚೇದ್ದೀಯತೇ ಮಹ್ಯಂ ಸತ್ಯಮೇತದ್ಬ್ರವೀಮಿ ತೇ
ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: ಪಾಪರಹಿತನೇ, ನೀವು ಒಪ್ಪಿದರೆ ನಿಮ್ಮ ಮಗಳನ್ನು ನಾನು ಧರ್ಮಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ನಿಮಗೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
ದಾಶ ಉವಾಚ ಕನ್ಯಾರತ್ನಂ ಮದೀಯಂ ಚೇದ್ಯತ್ತ್ವಂ ಪ್ರಾರ್ಥಯಸೇ ನೃಪ । ದಾತವ್ಯಂ ತು ಪ್ರದಾಸ್ಯಾಮಿ ನ ತ್ವದೇಯಂ ಕದಾಚನ
ದೋಣಿ ಸಾಗುವವನು ಹೇಳಿದನು: ರಾಜನೇ, ನೀವು ನನ್ನ ಮಗಳನ್ನೇ ಅಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ನಾನು ಅವಳನ್ನು ಕೊಡಲು ಸಿದ್ಧನಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವಳನ್ನು ನಿಮಗೆ ಕೊಡಲಾಗದು.
ತಸ್ಯಾಃ ಪುತ್ರೋ ಮಹಾರಾಜ ತ್ವದನ್ತೇ ಪೃಥಿವೀಪತಿಃ । ಸರ್ವಥಾ ಚಾಭಿಷೇಕ್ತವ್ಯೋ ನಾನ್ಯಃ ಪುತ್ರಸ್ತವೇತಿ ವೈ
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಅವಳ ಮಗನು ನಿಮ್ಮ ನಂತರ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜನಾಗಬೇಕು. ಅವನನ್ನೇ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಬೇಕು, ನಿಮ್ಮ ಬೇರೆ ಮಗನಿಗೆ ಆ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ.
ಸೂತ ಉವಾಚ ಶ್ರುತ್ವಾವಾಕ್ಯಂ ತು ದಾಶಸ್ಯ ರಾಜಾ ಚಿನ್ತಾತುರೋಽಭವತ್ । ಗಾಙ್ಗೇಯಂ ಮನಸಾ ಕೃತ್ವಾ ನೋವಾಚ ನೃಪತಿಸ್ತದಾ
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ದೋಣಿ ಸಾಗುವವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ರಾಜನು ಚಿಂತೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದನು. ಗಾಂಗೇಯನನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಏನೂ ಉತ್ತರಿಸಲಿಲ್ಲ.