ನೃತ್ಯನ್ಮಯೂರಸಙ್ಘೈಶ್ಚ ಕಪೋತರಣಿತೋಜ್ಜ್ವಲಮ್ । ಕೋಕಿಲಾಕಾಕಲೀಲಾಪೈಃ ಶುಕಲಾಪೈಶ್ಚ ಶೋಭಿತಮ್
ಅದು ನೃತ್ಯಮಯೂರಗಳ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಪಾರಿವಾಳಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದೆ; ಕೊಕ್ಕಿಲ, ಕಾಕ, ಶುಕಪಕ್ಷಿಗಳ ಕೂಗಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದೆ.
ಸುರಮ್ಯರಮಣೀಯಾಮ್ಬುಲಕ್ಷಾವಧಿಸರೋವೃತಮ್ । ತನ್ಮಧ್ಯಭಾಗವಿಲಸದ್ವಿಕಚದ್ರತ್ನಪಙ್ಕಜೈಃ
ಅದು ಸುಂದರವಾದ, ಆಕರ್ಷಕವಾದ ತಾಜಾ ನೀರಿನ ಕೆರೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ; ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿ ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಹೊಳೆಯುವ ರತ್ನದ ಕಮಲಗಳು ಅರಳಿವೆ.
ಸುಗನ್ಧಿಭಿಃ ಸಮನ್ತಾತ್ತು ವಾಸಿತಂ ಶತಯೋಜನಮ್ । ಮನ್ದಮಾರುತಸಮ್ಭಿನ್ನಚಲದ್ದ್ರುಮಸಮಾಕುಲಮ್
ನೂರಾರು ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ಸುತ್ತಲೂ ಸುಗಂಧದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಮೃದುವಾದ ಗಾಳಿ ಮರುಳಾಡುವ ಮರಗಳನ್ನು ಹಿತವಾಗಿ ಅಲೆಯುತ್ತಿತ್ತು.
ಚಿನ್ತಾಮಣಿಸಮೂಹಾನಾಂ ಜ್ಯೋತಿಷಾ ವಿತತಾಮ್ಬರಮ್ । ರತ್ನಪ್ರಭಾಭಿರಭಿತೋ ಧಗದ್ಧಗಿತದಿಕ್ತಟಮ್
ಚಿಂತಾಮಣಿ ರತ್ನಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಆಕಾಶವು ಹರಡಿದೆ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳು ರತ್ನಗಳ ಹೊಳಪಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿವೆ.
ವೃಕ್ಷವಾತಮಹಾಗನ್ಧವಾತವಾತಸುಪೂರಿತಮ್ । ಧೂಪಧೂಪಾಯಿತಂ ರಾಜನ್ ಮಣಿದೀಪಾಯುತೋಜ್ಜ್ವಲಮ್
ಮರಗಳ ಮಹಾ ಸುಗಂಧ ಹಾಗೂ ಗಾಳಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ಧೂಪದ ವಾಸನೆ ಹರಡಿದೆ, ರತ್ನದ ದೀಪಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದೆ.
ಮಣಿಜಾಲಕಸಚ್ಛಿದ್ರತರಲೋದರಕಾನ್ತಿಭಿಃ । ದಿಙ್ಮೋಹಜನಕಂ ಚೈತದ್ದರ್ಪಣೋದರಸಂಯುತಮ್
ರತ್ನದ ಜಾಲಕಗಳ ಹೊಳೆಯುವ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಿಯ ಗೋಡೆಗಳಿಂದ ಆಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಐಶ್ವರ್ಯಸ್ಯ ಸಮಗ್ರಸ್ಯ ಶೃಙ್ಗಾರಸ್ಯಾಖಿಲಸ್ಯ ಚ । ಸರ್ವಜ್ಞತಾಯಾಃ ಸರ್ವಾಯಾಸ್ತೇಜಸಶ್ಚಾಖಿಲಸ್ಯ ವೈ
ಇಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಐಶ್ವರ್ಯ, ಎಲ್ಲ ಶೃಂಗಾರ, ಪರಿಪೂರ್ಣ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಪರಾಕ್ರಮಸ್ಯ ಸರ್ವಸ್ಯ ಸರ್ವೋತ್ತಮಗುಣಸ್ಯ ಚ । ಸಕಲಾಯಾ ದಯಾಯಾಶ್ಚ ಸಮಾಪ್ತಿರಿಹ ಭೂಪತೇ
ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಯ, ಸರ್ವೋತ್ತಮ ಗುಣಗಳ ಹಾಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ದಯೆಯ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ ಇದೆ, ರಾಜನೇ.
ರಾಜ್ಞ ಆನನ್ದಮಾರಭ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾನ್ತಭೂಮಿಷು । ಆನನ್ದಾ ಯೇ ಸ್ಥಿತಾಃ ಸರ್ವೇ ತೇಽತ್ರೈವಾನ್ತರ್ಭವನ್ತಿ ಹಿ
ರಾಜರ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇರುವ ಎಲ್ಲ ಆನಂದಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.
ಇತಿ ತೇ ವರ್ಣಿತಂ ರಾಜನ್ ಮಣಿದ್ವೀಪಂ ಮಹತ್ತರಮ್ । ಮಹಾದೇವ್ಯಾಃ ಪರಂ ಸ್ಥಾನಂ ಸರ್ವಲೋಕೋತ್ತಮೋತ್ತಮಮ್
ಹೀಗಾಗಿ, ರಾಜನೇ, ಮಹಾದೇವಿಯ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವಾದ, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಈ ಮಹಾ ಮಣಿದ್ವೀಪವನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸಿದೆ.
ಏತಸ್ಯ ಸ್ಮರಣಾತ್ಸದ್ಯಃ ಸರ್ವಂ ಪಾಪಂ ವಿನಶ್ಯತಿ । ಪ್ರಾಣೋತ್ಕ್ರಮಣಸನ್ಧೌ ತು ಸ್ಮೃತ್ವಾ ತತ್ರೈವ ಗಚ್ಛತಿ
ಇದನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದರೆ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ; ಪ್ರಾಣಬಿಟ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನೆನೆಸಿದರೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಧ್ಯಾಯಪಞ್ಚಕಂ ತ್ವೇತತ್ಪಠೇನ್ನಿತ್ಯಂ ಸಮಾಹಿತಃ । ಭೂತಪ್ರೇತಪಿಶಾಚಾದಿಬಾಧಾ ತತ್ರ ಭವೇನ್ನ ಹಿ
ಯಾರು ಈ ಐದು ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಓದುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಭೂತ, ಪ್ರೇತ, ಪಿಶಾಚಾದಿಗಳ ಕಿರುಕುಳವಾಗದು.
ನವೀನಗೃಹನಿರ್ಮಾಣೇ ವಾಸ್ತುಯಾಗೇ ತಥೈವ ಚ । ಪಠಿತವ್ಯಂ ಪ್ರಯತ್ನೇನ ಕಲ್ಯಾಣಂ ತೇನ ಜಾಯತೇ
ಹೊಸ ಮನೆ ಕಟ್ಟುವಾಗ ಅಥವಾ ವಾಸ್ತುಹೋಮ ಮಾಡುವಾಗ ಇದನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಓದಬೇಕು; ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಶುಭಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಜನಮೇಜಯೇನಾಮ್ಬಾಮಖಕರಣ-ದೇವೀಭಾಗವತಶ್ರವಣಪೂರ್ವಕಂ ಸ್ವಪಿತ್ರುದ್ಧಾರವರ್ಣನಮ್ ವ್ಯಾಸ ಉವಾಚ ಇತಿ ತೇ ಕಥಿತಂ ಭೂಪ ಯದ್ಯತ್ಪೃಷ್ಟಂ ತ್ವಯಾನಘ । ನಾರಾಯಣೇನ ಯತ್ಪ್ರೋಕ್ತಂ ನಾರದಾಯ ಮಹಾತ್ಮನೇ
ಜನಮೇಜಯನು ಅಂಬಾ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ದೇವೀ ಭಾಗವತವನ್ನು ಕೇಳಿದ ನಂತರ ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಿದ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದನು.
ಶ್ರುತ್ವೈತತ್ತು ಮಹಾದೇವ್ಯಾಃ ಪುರಾಣಂ ಪರಮಾದ್ಭುತಮ್ । ಕೃತಕೃತ್ಯೋ ಭವೇನ್ಮರ್ತ್ಯೋ ದೇವ್ಯಾಃ ಪ್ರಿಯತಮೋ ಹಿ ಸಃ
ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದನು: ರಾಜನೇ, ನೀನು ಕೇಳಿದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರವನ್ನು ನಾರಾಯಣನು ಮಹಾತ್ಮ ನಾರದನಿಗೆ ಹೇಳಿದಂತೆ ನಾನು ವಿವರಿಸಿದೆ.
ಕುರು ಚಾಮ್ಬಾಮಖಂ ರಾಜನ್ ಸ್ವಪಿತ್ರುದ್ಧರಣಾಯ ವೈ । ಖಿನ್ನೋಽಸಿ ಯೇನ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ಪಿತುರ್ಜ್ಞಾತ್ವಾ ತು ದುರ್ಗತಿಮ್
ಈ ಮಹಾದೇವಿಯ ಅದ್ಭುತ ಪುರಾಣವನ್ನು ಕೇಳಿದವನು ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ತಿ ತೃಪ್ತನಾಗಿ ದೇವಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಗೃಹಾಣ ತ್ವಂ ಮಹಾದೇವ್ಯಾ ಮನ್ತ್ರಂ ಸರ್ವೋತ್ತಮೋತ್ತಮಮ್ । ಯಥಾವಿಧಿವಿಧಾನೇನ ಜನ್ಮಸಾಫಲ್ಯದಾಯಕಮ್
ರಾಜನೇ, ತಂದೆಯನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಲು ಅಂಬಾ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ದುರ್ಗತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದು ನೀನು ದುಃಖಿತನಾಗಿದ್ದೀಯಲ್ಲ.
ಸೂತ ಉವಾಚ ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ನೃಪಶಾರ್ದೂಲಃ ಪ್ರಾರ್ಥಯಿತ್ವಾ ಮುನೀಶ್ವರಮ್ । ತಸ್ಮಾದೇವ ಮಹಾಮನ್ತ್ರಂ ದೇವೀಪ್ರಣವಸಂಜ್ಞಕಮ್
ಮಹಾದೇವಿಯಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು; ಸರಿಯಾದ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರೆ ಜನ್ಮ ಸಾರ್ಥಕವಾಗುತ್ತದೆ.
ದೀಕ್ಷಾವಿಧಿಂ ವಿಧಾನೇನ ಜಗ್ರಾಹ ನೃಪಸತ್ತಮಃ । ತತ ಆಹೂಯ ಧೌಮ್ಯಾದೀನ್ನವರಾತ್ರಸಮಾಗಮೇ
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ರಾಜನು ಮಹರ್ಷಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ, ಅವನಿಂದ ದೇವೀಪ್ರಣವ ಎಂಬ ಮಹಾಮಂತ್ರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು.
ಅಮ್ಬಾಯಜ್ಞಂ ಚಕಾರಾಶು ವಿತ್ತಶಾಢ್ಯವಿವರ್ಜಿತಃ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣೈಃ ಪಾಠಯಾಮಾಸ ಪುರಾಣಂ ತ್ವೇತದುತ್ತಮಮ್
ಅವನಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪಡೆದು, ನಂತರ ಧೌಮ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ, ನವರಾತ್ರಿ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ,
ಶ್ರೀದೇವ್ಯಗ್ರೇಽಮ್ಬಿಕಾಪ್ರೀತ್ಯೈ ದೇವೀಭಾಗವತಂ ಪರಮ್ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನ್ಭೋಜಯಾಮಾಸಾಪ್ಯಸಂಖ್ಯಾತಾನ್ಸುವಾಸಿನೀಃ
ಅವನು ತಾಯಿಯ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸ್ವಾರ್ಥವೂ ಇಲ್ಲದೆ, ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ದೇವೀ ಭಾಗವತವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಓದಿಸಿ, ಅನೇಕ ಸುಹಾಗನಾರಿಯರನ್ನೂ ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿದನು.
ಕುಮಾರೀರ್ವಟುಕಾದೀಂಶ್ಚ ದೀನಾನಾಥಾಂಸ್ತಥೈವ ಚ । ದ್ರವ್ಯಪ್ರದಾನೈಸ್ತಾನ್ಸರ್ವಾನ್ ಸನ್ತೋಷ್ಯ ವಸುಧಾಧಿಪಃ
ಅವನು ಕುಮಾರಿಯರು, ಬಾಲಕರು, ಬಡವರು, ಅನಾಥರು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬೇಕಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದನು, ಭೂಮಿಯ ಒಡೆಯನೇ.
ಸಮಾಪ್ಯ ಯಜ್ಞಂ ಸಂಸ್ಥಾನೇ ಸಂಸ್ಥಿತೋ ಯಾವದೇವ ಹಿ । ತಾವದೇವ ಹಿ ಚಾಕಾಶಾನ್ನಾರದಃ ಸಮವಾತರತ್
ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮುಗಿಸಿ, ಅವನು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಷ್ಟು ಕಾಲ ಯಜ್ಞಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಉಳಿದನು. ಆಗಲೇ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾರದನು ಆಕಾಶದಿಂದ ಇಳಿದು ಬಂದನು.
ರಣಯನ್ಮಹತೀಂ ವೀಣಾಂ ಜ್ವಲದಗ್ನಿಶಿಖೋಪಮಃ । ಸಸಮ್ಭಮಃ ಸಮುತ್ಥಾಯ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಂ ನಾರದಂ ಮುನಿಮ್
ಮಹಾ ವೀಣೆಯನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತಾ, ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನಾರದ ಮುನಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ರಾಜನು ಗೌರವದಿಂದ ಎದ್ದು ನಿಂತನು.
ಆಸನಾದ್ಯುಪಚಾರೈಶ್ಚ ಪೂಜಯಾಮಾಸ ಭೂಮಿಪಃ । ಕೃತ್ವಾ ತು ಕುಶಲಪ್ರಶ್ನಂ ಪಪ್ರಚ್ಛಾಗಮಕಾರಣಮ್
ರಾಜನು ಅವನಿಗೆ ಆಸನ ಮತ್ತಿತರ ಸತ್ಕಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಕ್ಷೇಮ ವಿಚಾರಿಸಿ, ಬರುವ ಕಾರಣವನ್ನು ಕೇಳಿದನು.
ರಾಜೋವಾಚ ಕುತ ಆಗಮನಂ ಸಾಧೋ ಬ್ರೂಹಿ ಕಿಂ ಕರವಾಣಿ ತೇ । ಸನಾಥೋಽಹಂ ಕೃತಾರ್ಥೋಽಹಂ ತ್ವದಾಗಮನಕಾರಣಾತ್
ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: "ಪವಿತ್ರಾತ್ಮನೇ, ನೀನು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದೆ? ನನಗೆ ಏನು ಸೇವೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಹೇಳು. ನಿನ್ನ ದರ್ಶನದಿಂದ ನಾನು ಧನ್ಯನೂ, ಸಾರ್ಥಕನೂ ಆಗಿದ್ದೇನೆ."
ಇತಿ ರಾಜ್ಞೋ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಪ್ರೋವಾಚ ಮುನಿಸತ್ತಮಃ । ಅದ್ಯಾಶ್ಚರ್ಯಂ ಮಯಾ ದೃಷ್ಟಂ ದೇವಲೋಕೇ ನೃಪೋತ್ತಮ
ರಾಜನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಹಾಮುನಿಯಾದ ನಾರದನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: "ಇಂದು ದೇವಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಾನು ಒಂದು ಅದ್ಭುತವನ್ನು ಕಂಡೆ, ರಾಜನೇ."
ತನ್ನಿವೇದಯಿತುಂ ಪ್ರಾಪ್ತಸ್ತ್ವತ್ಸಕಾಶೇ ಸುವಿಸ್ಮಿತಃ । ಪಿತಾ ತೇ ದುರ್ಗತಿಂ ಪ್ರಾಪ್ತೋ ನಿಜಕರ್ಮವಿಪರ್ಯಯಾತ್
"ಅದನ್ನು ನಿನಗೆ ತಿಳಿಸಲು ನಾನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ನಿನ್ನ ತಂದೆ ತನ್ನ ಕರ್ಮದ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದನು."
ಸ ಏವಾಯಂ ದಿವ್ಯರೂಪವಪುರ್ಭೂತ್ವಾಧುನೈವ ಹಿ । ದೇವದೇವೈಃ ಸ್ತುತಃ ಸಮ್ಯಗಪ್ಸರೋಭಿಃ ಸಮನ್ತತಃ
"ಈಗ ಅವನು ದಿವ್ಯವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದು, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಸರು ಅವನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ."
ವಿಮಾನವರಮಾರುಹ್ಯ ಮಣಿದ್ವೀಪಂ ಗತೋಽಭವತ್ । ದೇವೀಭಾಗವತಸ್ಯಾಸ್ಯ ಶ್ರವಣೋತ್ಥಫಲೇನ ಚ
"ಅವನು ಅದ್ಭುತವಾದ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಏರಿ, ಮಣಿದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದಾನೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ, ಅವನು ದೇವೀ ಭಾಗವತವನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದರಿಂದ."