ಮಣಿದ್ವೀಪವರ್ಣನಮ್ ವ್ಯಾಸ ಉವಾಚ ತದೇವ ದೇವೀಸದನಂ ಮಧ್ಯಭಾಗೇ ವಿರಾಜತೇ । ಸಹಸ್ರಸ್ತಮ್ಭಸಂಯುಕ್ತಾಶ್ಚತ್ವಾರಸ್ತೇಷು ಮಣ್ಡಪಾಃ
ಆ ದೇವಿಯ ಮನೆ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ; ಸಾವಿರ ಕಂಬಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಮಂಟಪಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದವೆ.
ಶೃಙ್ಗಾರಮಣ್ಡಪಶ್ಚೈಕೋ ಮುಕ್ತಿಮಣ್ಡಪ ಏವ ಚ । ಜ್ಞಾನಮಣ್ಡಪಸಂಜ್ಞಸ್ತು ತೃತೀಯಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಃ
ಒಂದು ಮಂಟಪವನ್ನು ಶೃಂಗಾರಮಂಟಪ ಎಂದು, ಮತ್ತೊಂದನ್ನು ಮುಕ್ತಿಮಂಟಪ ಎಂದು, ಮೂರನೆಯದು ಜ್ಞಾನಮಂಟಪ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಏಕಾನ್ತಮಣ್ಡಪಶ್ಚೈವ ಚತುರ್ಥಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಃ । ನಾನಾವಿತಾನಸಂಯುಕ್ತಾ ನಾನಾಧೂಪೈಸ್ತು ಧೂಪಿತಾಃ
ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಏಕಾಂತಮಂಟಪ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಅವು ವಿಭಿನ್ನ ಬಟ್ಟಲುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ನಾನಾ ಧೂಪಗಳಿಂದ ಸುಗಂಧಿತವಾಗಿವೆ.
ಕೋಟಿಸೂರ್ಯಸಮಾಃ ಕಾನ್ತ್ಯಾ ಭ್ರಾಜನ್ತೇ ಮಣ್ಡಪಾಃ ಶುಭಾಃ । ತನ್ಮಣ್ಡಪಾನಾಂ ಪರಿತಃ ಕಾಶ್ಮೀರವನಿಕಾ ಸ್ಮೃತಾ
ಆ ಶುಭಕರ ಮಂಟಪಗಳು ಕೋಟ್ಯಂತರ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ; ಆ ಮಂಟಪಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಕಾಶ್ಮೀರ ಮರಗಳ ತೋಟವಿದೆ.
ಮಲ್ಲಿಕಾಕುನ್ದವನಿಕಾ ಯತ್ರ ಪುಷ್ಕಲಕಾಃ ಸ್ಥಿತಾಃ । ಅಸಂಖ್ಯಾತಾ ಮೃಗಮದೈಃ ಪೂರಿತಾಸ್ತತ್ಸ್ರವಾ ನೃಪ
ಅಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಮತ್ತು ಕುಂದ ಹೂಗಳ ತೋಟಗಳು ತುಂಬಿವೆ; ಅವು ಅನೇಕವಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೃಗಮದದ ಸುಗಂಧ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿದೆ, ರಾಜನೇ.
ಮಹಾಪದ್ಮಾಟವೀ ತದ್ವದ್ರತ್ನಸೋಪಾನನಿರ್ಮಿತಾ । ಸುಧಾರಸೇನ ಸಮ್ಪೂರ್ಣಾ ಗುಞ್ಜನ್ಮತ್ತಮಧುವ್ರತಾ
ಅದೇ ರೀತಿ, ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾಪದ್ಮದ ಅರಣ್ಯವಿದೆ; ಅದು ರತ್ನದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ, ಅಮೃತದಿಂದ ತುಂಬಿದೆ, ಮತ್ತು ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿದ ಜೇನುಹುಳಗಳು ಗೂಜಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಹಂಸಕಾರಣ್ಡವಾಕೀರ್ಣಾ ಗನ್ಧಪೂರಿತದಿಕ್ತಟಾ । ವನಿಕಾನಾಂ ಸುಗನ್ಧೈಸ್ತು ಮಣಿದ್ವೀಪಂ ಸುವಾಸಿತಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಹಂಸಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡುಬಾತುಗಳು ತುಂಬಿವೆ; ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಸುಗಂಧದಿಂದ ತುಂಬಿವೆ; ಆ ತೋಟಗಳ ಸುಗಂಧದಿಂದ ಮಣಿದ್ವೀಪವು ಪೂರಣವಾಗಿದೆ.
ಶೃಙ್ಗಾರಮಣ್ಡಪೇ ದೇವ್ಯೋ ಗಾಯನ್ತಿ ವಿವಿಧೈಃ ಸ್ವರೈಃ । ಸಭಾಸದೋ ದೇವವರಾ ಮಧ್ಯೇ ಶ್ರೀಜಗದಮ್ಬಿಕಾ
ಶೃಂಗಾರಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ದೇವಿಯರು ವಿವಿಧ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ; ಆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ನಡುವೆ ಶ್ರೀ ಜಗದಂಬಿಕೆ ಇದ್ದಾಳೆ.
ಮುಕ್ತಿಮಣ್ಡಪಮಧ್ಯೇ ತು ಮೋಚಯತ್ಯನಿಶಂ ಶಿವಾ । ಜ್ಞಾನೋಪದೇಶಂ ಕುರುತೇ ತೃತೀಯೇ ನೃಪ ಮಣ್ಡಪೇ
ಮೋಕ್ಷಮಂಟಪದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಶಿವೆಯವರು ಸದಾ ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಗೊಡುತ್ತಾರೆ. ಮೂರನೇ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ, ರಾಜನೆ.
ಚತುರ್ಥಮಣ್ಡಪೇ ಚೈವ ಜಗದ್ರಕ್ಷಾವಿಚಿನ್ತನಮ್ । ಮನ್ತ್ರಿಣೀಸಹಿತಾ ನಿತ್ಯಂ ಕರೋತಿ ಜಗದಮ್ಬಿಕಾ
ನಾಲ್ಕನೇ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ, ಜಗದಂಬಿಕೆ ತನ್ನ ಮಂತ್ರಿಣಿಯರ ಜೊತೆಗೆ ಸದಾ ಜಗತ್ತಿನ ರಕ್ಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ಚಿನ್ತಾಮಣಿಗೃಹೇ ರಾಜಞ್ಛಕ್ತಿತತ್ತ್ವಾತ್ಮಕೈಃ ಪರೈಃ । ಸೋಪಾನೈರ್ದಶಭಿರ್ಯುಕ್ತೋ ಮಞ್ಚಕೋಽಪ್ಯಧಿರಾಜತೇ
ರಾಜನೆ, ಚಿಂತಾಮಣಿಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಶಕ್ತಿತತ್ತ್ವಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಹತ್ತು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿರುವ ಮಂಚು ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಬ್ರಹ್ಮಾ ವಿಷ್ಣುಶ್ಚ ರುದ್ರಶ್ಚ ಈಶ್ವರಶ್ಚ ಸದಾಶಿವಃ । ಏತೇ ಮಞ್ಚಖುರಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾಃ ಫಲಕಸ್ತು ಸದಾಶಿವಃ
ಆ ಮಂಚಿನ ಕಾಲುಗಳು ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ರುದ್ರ, ಈಶ್ವರ ಮತ್ತು ಸದಾಶಿವ. ಅದರ ಫಲಕವೂ ಸದಾಶಿವನೇ.
ತಸ್ಯೋಪರಿ ಮಹಾದೇವೋ ಭುವನೇಶೋ ವಿರಾಜತೇ । ಯಾ ದೇವೀ ನಿಜಲೀಲಾರ್ಥಂ ದ್ವಿಧಾಭೂತಾ ಬಭೂವ ಹ
ಅದರ ಮೇಲೆ ಮಹಾದೇವನು, ಭುವನೇಶ್ವರನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಲೀಲೆಗೆಂದು ದೇವಿ ಎರಡು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಳೆ.
ಸೃಷ್ಟ್ಯಾದೌ ತು ಸ ಏವಾಯಂ ತದರ್ಧಾಙ್ಗೋ ಮಹೇಶ್ವರಃ । ಕನ್ದರ್ಪದರ್ಪನಾಶೋದ್ಯತ್ಕೋಟಿಕನ್ದರ್ಪಸುನ್ದರಃ
ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವನೇ ಮಹೇಶ್ವರ, ಅರ್ಧದೇಹದಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ಭಾಗವಿರುವವನು, ಕಾಮನ ಗರ್ವವನ್ನು ಜಯಿಸಿದ, ಲಕ್ಷ ಲಕ್ಷ ಕಾಮದೇವರಿಗಿಂತಲೂ ಸುಂದರನು.
ಪಞ್ಚವಕ್ತ್ರಸ್ತ್ರಿನೇತ್ರಶ್ಚ ಮಣಿಭೂಷಣಭೂಷಿತಃ । ಹರಿಣಾಭೀತಿಪರಶೂನ್ ವರಂ ಚ ನಿಜಬಾಹುಭಿಃ
ಅವನಿಗೆ ಐದು ಮುಖ, ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳು, ಮಣಿಗಳ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಮೃಗ, ಪರಶು ಮತ್ತು ವರಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾನೆ.
ದಧಾನಃ ಷೋಡಶಾಬ್ದೋಽಸೌ ದೇವಃ ಸರ್ವೇಶ್ವರೋ ಮಹಾನ್ । ಕೋಟಿಸೂರ್ಯಪ್ರತೀಕಾಶಶ್ಚನ್ದ್ರಕೋಟಿಸುಶೀತಲಃ
ಆ ದೇವರು, ಎಲ್ಲರ ಒಡೆಯನು, ಹದಿನಾರು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನವನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಕೋಟಿ ಚಂದ್ರರಂತೆ ಶೀತಳನು.
ಶುದ್ಧಸ್ಫಟಿಕಸಂಕಾಶಸ್ತ್ರಿನೇತ್ರಃ ಶೀತಲದ್ಯುತಿಃ । ವಾಮಾಙ್ಗೇ ಸನ್ನಿಷಣ್ಣಾಸ್ಯ ದೇವೀ ಶ್ರೀಭುವನೇಶ್ವರೀ
ಅವನ ರೂಪ ಶುದ್ಧ ಸ್ಫಟಿಕದಂತೆ, ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳು, ಶೀತಳ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಅವನ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಭುವನೇಶ್ವರಿ ದೇವಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಳೆ.
ನವರತ್ನಗಣಾಕೀರ್ಣಕಾಞ್ಚೀದಾಮವಿರಾಜಿತಾ । ತಪ್ತಕಾಞ್ಚನಸನ್ನದ್ಧವೈದೂರ್ಯಾಙ್ಗದಭೂಷಣಾ
ಅವಳ ಬೆಲ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ನವರತ್ನಗಳ ಗುಚ್ಛಗಳು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಬಿಸಿಯಾದ ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ವೈದುರ್ಯ ಕಂಗಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕನಚ್ಛ್ರೀಚಕ್ರತಾಟಙ್ಕವಿಟಙ್ಕವದನಾಮ್ಬುಜಾ । ಲಲಾಟಕಾನ್ತಿವಿಭವವಿಜಿತಾರ್ಥಸುಧಾಕರಾ
ಅವಳ ಮುಖದ ಕಮಲಕ್ಕೆ ಬಂಗಾರದ ಶ್ರೀಚಕ್ರ ಆಕಾರದ ಕುಂಡಲಗಳು ಅಲಂಕರಿಸಿವೆ. ಅವಳ ನಲ್ಲಿಯ ಕಿರಣಗಳು ಅಮೃತದ ಚಂದ್ರನನ್ನು ಮೀರಿವೆ.
ಬಿಮ್ಬಕಾನ್ತಿತಿರಸ್ಕಾರಿರದಚ್ಛದವಿರಾಜಿತಾ । ಲಸತ್ಕುಙ್ಕುಮಕಸ್ತುರೀತಿಲಕೋದ್ಭಾಸಿತಾನನಾ
ಅವಳ ಹೊಳೆಯುವ ಹಲ್ಲುಗಳು ಬಿಂಬ ಹಣ್ಣಿನ ಕಾಂತಿಯನ್ನು ಮೀರಿವೆ. ಅವಳ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಕುಂಕುಮ ಮತ್ತು ಕಸ್ತೂರಿಯ ತಿಲಕವು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ.
ದಿವ್ಯಚೂಡಾಮಣಿಸ್ಫಾರಚಞ್ಚಚ್ಚನ್ದ್ರಕಸೂರ್ಯಕಾ । ಉದ್ಯತ್ಕವಿಸಮಸ್ವಚ್ಛನಾಸಾಭರಣಭಾಸುರಾ
ಅವಳ ತಲೆಗೆ ದಿವ್ಯ ಚೂಡಾಮಣಿ, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯರ ಕಿರಣಗಳು ಚಲಿಸುತ್ತಿವೆ. ಅವಳ ಮೂಗಿನ ಆಭರಣವು ಹೊಸದಾಗಿ ಉದಯಿಸಿದ ಕವಿಯ ಉಪಮೆಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಚಿನ್ತಾಕಲಮ್ಬಿತಸ್ವಚ್ಛಮುಕ್ತಾಗುಚ್ಛವಿರಾಜಿತಾ । ಪಾಟೀರಪಙ್ಕಕರ್ಪೂರಕುಙ್ಕುಮಾಲಙ್ಕೃತಸ್ತನೀ
ಅವಳ ಕೂದಲಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಮುತ್ತುಗಳ ಗುಚ್ಛ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅವಳ ಸ್ಥನಗಳು ಚಂದನ, ಕರ್ಪೂರ ಮತ್ತು ಕುಂಕುಮದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವಿಚಿತ್ರವಿವಿಧಾಕಲ್ಪಾ ಕಮ್ಬುಸಂಕಾಶಕನ್ಧರಾ । ದಾಡಿಮೀಫಲಬೀಜಾಭದನ್ತಪಙ್ಕ್ತಿವಿರಾಜಿತಾ
ಅವಳ ರೂಪ ವಿಭಿನ್ನ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವಳ ಕಂಠವು ಶಂಖದಂತೆ, ಹಲ್ಲುಗಳ ಸಾಲು ದಾಳಿಂಬೆ ಹಣ್ಣಿನ ಬೀಜಗಳಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಅನರ್ಘ್ಯರತ್ನಘಟಿತಮುಕುಟಾಞ್ಚಿತಮಸ್ತಕಾ । ಮತ್ತಾಲಿಮಾಲಾವಿಲಸದಲಕಾಢ್ಯಮುಖಾಮ್ಬುಜಾ
ಅವಳ ತಲೆಗೆ ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕಿರೀಟ ಅಲಂಕರಿಸಿದೆ. ಅವಳ ಮುಖದ ಕಮಲವನ್ನು ಮದಮತ್ತವಾದ ಜೇನುಹುಳಗಳ ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಿದೆ.
ಕಲಙ್ಕಕಾರ್ಶ್ಯನಿರ್ಮುಕ್ತಶರಚ್ಚನ್ದ್ರನಿಭಾನನಾ । ಜಾಹ್ನವೀಸಲಿಲಾವರ್ತಶೋಭಿನಾಭಿವಿಭೂಷಿತಾ
ಅವಳ ಮುಖ ಶರದೃತುವಿನ ಚಂದ್ರನಂತೆ, ದೋಷವಿಲ್ಲದೆ, ಕ್ಷೀಣತೆ ಇಲ್ಲದೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ. ಅವಳ ನಾಭಿಯನ್ನು ಜಾಹ್ನವೀ ನದಿಯ ಜಲವಲಯ ಅಲಂಕರಿಸಿದೆ.
ಮಾಣಿಕ್ಯಶಕಲಾಬದ್ಧಮುದ್ರಿಕಾಙ್ಗುಲಿಭೂಷಿತಾ । ಪುಣ್ಡರೀಕದಲಾಕಾರನಯನತ್ರಯಸುನ್ದರೀ
ಅವಳ ಬೆರಳುಗಳಿಗೆ ಮಾಣಿಕ್ಯ ತುಂಡುಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಉಂಗುರಗಳು ಅಲಂಕರಿಸಿವೆ. ಅವಳ ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳು ನೀಲಕಮಲದ ದಳಗಳಂತೆ ಸುಂದರವಾಗಿವೆ.
ಕಲ್ಪಿತಾಚ್ಛಮಹಾರಾಗಪದ್ಮರಾಗೋಜ್ಜ್ವಲಪ್ರಭಾ । ರತ್ನಕಿಙ್ಕಿಣಿಕಾಯುಕ್ತರತ್ನಕಙ್ಕಣಶೋಭಿತಾ
ಅವಳು ಕಲ್ಪಿತವಾದ ಮಹಾ ಪ್ರೇಮದ ಕಮಲದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನಿಟ್ಟು, ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾದ ಗಜ್ಜೆಗಳು ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಮಾಡಲಾದ ಕಂಗಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ.
ಮಣಿಮುಕ್ತಾಸರಾಪಾರಲಸತ್ಪದಕಸನ್ತತಿಃ । ರತ್ನಾಙ್ಗುಲಿಪ್ರವಿತತಪ್ರಭಾಜಾಲಲಸತ್ಕರಾ
ಅವಳ ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮಣಿಗಳು, ಮುತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಗಾರದ ಸರಗಳು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿವೆ; ಅವಳ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಉಂಗುರಗಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಕಞ್ಚುಕೀಗುಮ್ಫಿತಾಪಾರನಾನಾರತ್ನತತಿದ್ಯುತಿಃ । ಮಲ್ಲಿಕಾಮೋದಿಧಮ್ಮಿಲ್ಲಮಲ್ಲಿಕಾಲಿಸರಾವೃತಾ
ಅವಳ ಮೇಲಂಗಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರತ್ನಗಳಿಂದ ನಯವಾಗಿ ಕಡುಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ, ಅವುಗಳ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಅವಳು ಮಿಂಚುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳ ಕೂದಲಿನಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂಗಳ ಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಗುಚ್ಚಗಳು ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದಿವೆ.
ಸುವೃತ್ತನಿಬಿಡೋತ್ತುಙ್ಗಕುಚಭಾರಾಲಸಾ ಶಿವಾ । ವರಪಾಶಾಙ್ಕುಶಾಭೀತಿಲಸದ್ಬಾಹುಚತುಷ್ಟಯಾ
ಅವಳು ಸುಂದರವಾಗಿಯೂ ಶುಭವಾಗಿಯೂ ಇದ್ದು, ತುಂಬಿದ ಮತ್ತು ಎತ್ತಿನ স্তನಗಳ ಭಾರದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಆಲಸ್ಯದಿಂದ ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳ ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಶ, ಅಂಕುಶ, ಅಭಯ ಮತ್ತು ವರದಾನ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾಳೆ.