ರಕ್ಷಕಾ ನಿವಸನ್ತ್ಯತ್ರ ಮೋದಮಾನಾಃ ಸಮನ್ತತಃ । ಚತುರ್ದ್ವಾರಸಮಾಯುಕ್ತೋ ದ್ವಾರಪಾಲಶತಾನ್ವಿತಃ
ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ರಕ್ಷಕರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ನಾಲ್ಕು ಬಾಗಿಲುಗಳಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬಾಗಿಲಿಗೂ ನೂರಾರು ಬಾಗಿಲುಪಾಲಕರು ಇದ್ದಾರೆ.
ನಾನಾಗಣೈಃ ಪರಿವೃತೋ ದೇವೀಭಕ್ತಿಯುತೈರ್ನೃಪ । ದರ್ಶನಾರ್ಥಂ ಸಮಾಯಾನ್ತಿ ಯೇ ದೇವಾ ಜಗದೀಶಿತುಃ
ಅದು ನಾನಾ ಗುಂಪುಗಳ Goddess ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸುತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ರಾಜನೇ; ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯರಾದ ದೇವತೆಗಳು ದೇವಿಯ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ.
ತೇಷಾಂ ಗಣಾ ವಸನ್ತ್ಯತ್ರ ವಾಹನಾನಿ ಚ ತತ್ರ ಹಿ । ವಿಮಾನಶತಸಙ್ಘರ್ಷಘಣ್ಟಾಸ್ವನಸಮಾಕುಲಃ
ಅವರ ಗುಂಪುಗಳು ಅಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ, ಅವರ ವಾಹನಗಳೂ ಕೂಡ; ನೂರಾರು ವಿಮಾನಗಳ ಘಂಟಾರವದಿಂದ ಆ ಸ್ಥಳವು ತುಂಬಿದೆ.
ಹಯಹೇಷಾಖರಾಘಾತಬಧಿರೀಕೃತದಿಙ್ಮುಖಃ । ಗಣೈಃ ಕಿಲಕಿಲಾರಾವೈರ್ವೇತ್ರಹಸ್ತೈಶ್ಚ ತಾಡಿತಾಃ
ಕುದುರೆಗಳ ಹಿಗ್ಗು ಮತ್ತು ರಥಗಳ ಘರ್ಷಣೆಯಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಮೂಕವಾಗಿವೆ; ಗುಂಪುಗಳು ಚಪ್ಪಟೆ ಹಿಡಿದು ಕೂಗುತ್ತಾ ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಸೇವಕಾ ದೇವಸಙ್ಘಾನಾಂ ಭ್ರಾಜನ್ತೇ ತತ್ರ ಭೂಮಿಪ । ತಸ್ಮಿನ್ಕೋಲಾಹಲೇ ರಾಜನ್ನ ಶಬ್ದಃ ಕೇನಚಿತ್ಕ್ವಚಿತ್
ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ಸೇವಕರು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾರೆ, ರಾಜನೇ; ಆ ಗದ್ದಲದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಶಬ್ದ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕೇಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಕಸ್ಯಚಿಚ್ಛ್ರೂಯತೇಽತ್ಯನ್ತಂ ನಾನಾಧ್ವನಿಸಮಾಕುಲೇ । ಪದೇ ಪದೇ ಮಿಷ್ಟವಾರಿಪರಿಪೂರ್ಣಸರಾಂಸಿ ಚ
ಅನೇಕ ಧ್ವನಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಕೇಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಮಧುರ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸರೋವರಗಳಿವೆ.
ವಾಟಿಕಾ ವಿವಿಧಾ ರಾಜನ್ ರತ್ನದ್ರುಮವಿರಾಜಿತಾಃ । ತದುತ್ತರಂ ಮಹಾಸಾರಧಾತುನಿರ್ಮಿತಮಣ್ಡಲಃ
ಅಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ತೋಟಗಳು, ರಾಜನೇ, ರತ್ನವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಅದರ ಪಾರವಾಗಿ ಅಮೂಲ್ಯ ಲೋಹಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮಹಾ ವಲಯವಿದೆ.
ಸಾಲೋಽಪರೋ ಮಹಾನಸ್ತಿ ಗಗನಸ್ಪರ್ಶಿ ಯಚ್ಛಿರಃ । ತೇಜಸಾ ಸ್ಯಾಚ್ಛತಗುಣಃ ಪೂರ್ವಸಾಲಾದಯಂ ಪರಃ
ಮತ್ತೊಂದು ಮಹಾ ಸಭಾಭವನವು ಇದೆ, ಅದರ ಶಿಖರವು ಆಕಾಶವನ್ನು ತಲುಪಿದೆ; ಅದು ಹಿಂದಿನ ಸಭಾಭವನಕ್ಕಿಂತ ನೂರರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದೆ.
ಗೋಪುರದ್ವಾರಸಹಿತೋ ಬಹುವೃಕ್ಷಸಮನ್ವಿತಃ । ಯಾ ವೃಕ್ಷಜಾತಯಃ ಸನ್ತಿ ಸರ್ವಾಸ್ತಾಸ್ತತ್ರ ಸನ್ತಿ ಚ
ಅದರಲ್ಲಿ ಗೋಪುರ ಬಾಗಿಲುಗಳಿವೆ, ಅನೇಕ ಮರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ; ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಮರಗಳೂ ಅಲ್ಲಿವೆ.
ನಿರನ್ತರಂ ಪುಷ್ಪಯುತಾಃ ಸದಾ ಫಲಸಮನ್ವಿತಾಃ । ನವಪಲ್ಲವಸಂಯುಕ್ತಾಃ ಪರಸೌರಭಸಙ್ಕುಲಾಃ
ಆ ಮರಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಹೂವುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ, ಸದಾ ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ, ಹೊಸ ಮೊಗ್ಗುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಪರಮ ಸುಗಂಧದಿಂದ ತುಂಬಿವೆ.
ಪನಸಾ ಬಕುಲಾ ಲೋಧ್ರಾಃ ಕರ್ಣಿಕಾರಾಶ್ಚ ಶಿಂಶಪಾಃ । ದೇವದಾರುಕಾಞ್ಚನಾರಾ ಆಮ್ರಾಶ್ಚೈವ ಸುಮೇರವಃ
ಹಲಸು, ಬಕುಳ, ಲೋಧ್ರ, ಕರ್ಣಿಕಾರ, ಶಿಂಶಪ, ದೇವದಾರು, ಕಂಚನಾರ, ಮಾವು ಮತ್ತು ಸುಮೇರು ಮರಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.
ಲಿಕುಚಾ ಹಿಙ್ಗುಲಾಶ್ಚೈಲಾ ಲವಙ್ಗಾಃ ಕಟ್ಫಲಾಸ್ತಥಾ । ಪಾಟಲಾ ಮುಚುಕುನ್ದಾಶ್ಚ ಫಲಿನ್ಯೋ ಜಘನೇಫಲಾಃ
ಲಿಕುಚ, ಹಿಂಗುಳ, ಚೈಲ, ಲವಂಗ, ಕಟ್ಟಫಲ, ಪಾಟಲ, ಮುಚುಕುಂದ ಮತ್ತು ಕೆಳಗೆ ಹಣ್ಣುಗಳು ಬೀಳುವ ಹಲವಾರು ಹಣ್ಣುಮರಗಳೂ ಅಲ್ಲಿವೆ.
ತಾಲಾಸ್ತಮಾಲಾಃ ಸಾಲಾಶ್ಚ ಕಙ್ಕೋಲಾ ನಾಗಭದ್ರಕಾಃ । ಪುನ್ನಾಗಾಃ ಪೀಲವಃ ಸಾಲ್ವಕಾ ವೈ ಕರ್ಪೂರಶಾಖಿನಃ
ತಾಳೆ, ತಮಾಲ, ಸಾಲ, ಕಂಕೋಲ, ನಾಗಭದ್ರಕ, ಪುನ್ನಾಗ, ಪೀಲವ, ಸಾಲ್ವಕ ಹಾಗೂ ಕರ್ಪೂರ ಮರಗಳೂ ಆ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ಅಶ್ವಕರ್ಣಾ ಹಸ್ತಿಕರ್ಣಾಸ್ತಾಲಪರ್ಣಾಶ್ಚ ದಾಡಿಮಾಃ । ಗಣಿಕಾ ಬನ್ಧುಜೀವಾಶ್ಚ ಜಮ್ಬೀರಾಶ್ಚ ಕುರಣ್ಡಕಾಃ
ಅಶ್ವಕರ್ಣ, ಹಸ್ತಿಕರ್ಣ, ತಾಳಪರ್ಣ, ದಾಳಿಂಬೆ, ಗಣಿಕಾ, ಬಂಧುಜೀವ, ಜಂಬೀರ ಮತ್ತು ಕುರಣ್ಡಕ ಮರಗಳು ಕೂಡ ಅಲ್ಲಿವೆ.
ಚಾಮ್ಪೇಯಾ ಬನ್ಧುಜೀವಾಶ್ಚ ತಥಾ ವೈ ಕನಕದ್ರುಮಾಃ । ಕಾಲಾಗುರುದ್ರುಮಾಶ್ಚೈವ ತಥಾ ಚನ್ದನಪಾದಪಾಃ
ಚಂಪಕ, ಬಂಧುಜೀವ, ಹಳದಿ ಮರಗಳು, ಕಪ್ಪು ಅಗರು ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಚಂದನ ಮರಗಳೂ ಆ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತವೆ.
ಖರ್ಜೂರಾ ಯೂಥಿಕಾಸ್ತಾಲಪರ್ಣ್ಯಶ್ಚೈವ ತಥೇಕ್ಷವಃ । ಕ್ಷೀರವೃಕ್ಷಾಶ್ಚ ಖದಿರಾಶ್ಚಿಞ್ಜಾಭಲ್ಲಾತಕಾಸ್ತಥಾ
ಖರ್ಜೂರ, ಯೂತಿಕ, ತಾಳಪರ್ಣ, ಇಕ್ಕು, ಹಾಲು ಹರಿಯುವ ಮರಗಳು, ಖದಿರ, ಚಿಂಜ ಮತ್ತು ಭಲ್ಲಾತಕ ಮರಗಳೂ ಅಲ್ಲಿವೆ.
ರುಚಕಾಃ ಕುಟಜಾ ವೃಕ್ಷಾ ಬಿಲ್ವವೃಕ್ಷಾಸ್ತಥೈವ ಚ । ತುಲಸೀನಾಂ ವನಾನ್ಯೇವಂ ಮಲ್ಲಿಕಾನಾಂ ತಥೈವ ಚ
ರುಚಕ, ಕುಟಜ, ಬಿಲ್ವ ಮರಗಳು, ತುಳಸಿ ತೋಟಗಳು ಮತ್ತು ಹೂವಿನ ಮಲ್ಲಿಗೆ ತೋಟಗಳೂ ಆ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.
ಇತ್ಯಾದಿತರುಜಾತೀನಾಂ ವನಾನ್ಯುಪವನಾನಿ ಚ । ನಾನಾವಾಪೀಶತೈರ್ಯುಕ್ತಾನ್ಯೇವಂ ಸನ್ತಿ ಧರಾಧಿಪ
ಹೀಗೆ, ಇವುಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮರಗಳ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ತೋಟಗಳು, ನೂರಾರು ಬಗೆಯ ಕೆರೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ, ಭೂಪಾಲಕ.
ಕೋಕಿಲಾರಾವಸಂಯುಕ್ತಾ ಗುಞ್ಜದ್ಭ್ರಮರಭೂಷಿತಾಃ । ನಿರ್ಯಾಸಸ್ರಾವಿಣಃ ಸರ್ವೇ ಸ್ನಿಗ್ಧಚ್ಛಾಯಾಸ್ತರೂತ್ತಮಾಃ
ಕೊಕ್ಕರೆಗಳ ಕೂಗು ಮತ್ತು ಭ್ರಮರಗಳ ಹಿಂಡಿನಿಂದ ಆ ಅರಣ್ಯ ತುಂಬಿದೆ; ಎಲ್ಲ ಉತ್ತಮ ಮರಗಳು ರಸವನ್ನು ಹರಿದು, ಮೃದುವಾದ ನೆರಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.
ನಾನಾಋತುಭವಾ ವೃಕ್ಷಾ ನಾನಾಪಕ್ಷಿಸಮಾಕುಲಾಃ । ನಾನಾರಸಸ್ರಾವಿಣೀಭಿರ್ನದೀಭಿರತಿಶೋಭಿತಾಃ
ಪ್ರತಿ ಋತುವಿನ ಮರಗಳು, ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿವೆ; ವಿವಿಧ ರುಚಿಯ ನದಿಗಳು ಹರಿದು ಆ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತವೆ.
ಪಾರಾವತಶುಕವ್ರಾತಸಾರಿಕಾಪಕ್ಷಮಾರುತೈಃ । ಹಂಸಪಕ್ಷಸಮುದ್ಭೂತಾವಾತವ್ರಾತೈಶ್ಚಲದ್ದ್ರುಮಮ್
ಪಾರಿವಾಳ, ಗಿಳಿ, ಸಾರಿಕಾ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಹಿಂಡುಗಳು ಗಾಳಿಯಿಂದ ಅಲೆಯುತ್ತಾ, ಹಂಸಗಳ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಮೃದುವಾದ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಮರಗಳು ಜೋಲುಗಾಡುತ್ತವೆ.
ಸುಗನ್ಧಗ್ರಾಹಿಪವನಪೂರಿತಂ ತದ್ವನೋತ್ತಮಮ್ । ಸಹಿತಂ ಹರಿಣೀಯೂಥೈರ್ಧಾವಮಾನೈರಿತಸ್ತತಃ
ಆ ಅರಣ್ಯ ಸುಗಂಧ ತುಂಬಿದ ಗಾಳಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದೆ; ಜಿಂಕೆಗಳ ಹಿಂಡುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುತ್ತಿವೆ.
ನೃತ್ಯದ್ಬರ್ಹಿಕದಮ್ಬಸ್ಯ ಕೇಕಾರಾವೈಃ ಸುಖಪ್ರದೈಃ । ನಾದಿತಂ ತದ್ವನಂ ದಿವ್ಯಂ ಮಧುಸ್ರಾವಿ ಸಮನ್ತತಃ
ನೃತ್ಯಮಾಡುವ ನವಿಲುಗಳ ಕೂಗು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಂಗಾತಿಯ ಮಧುರ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಆ ದೈವಿಕ ಅರಣ್ಯ ಸುತ್ತಲೂ ಮಧು ಹರಿದು ತುಂಬಿದೆ.
ಕಾಂಸ್ಯಸಾಲಾದುತ್ತರೇ ತು ತಾಮ್ರಸಾಲಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ । ಚತುರಸ್ರಸಮಾಕಾರ ಉನ್ನತ್ಯಾ ಸಪ್ತಯೋಜನಃ
ಕಾಂಸ್ಯಸಾಲದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ತಾಮ್ರಸಾಲ ಮರ ಇದೆ; ಅದು ನಾಲ್ಕು ಬದಿಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಏಳು ಯೋಜನೆಗಳಷ್ಟು ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ದ್ವಯೋಸ್ತು ಸಾಲಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ಸಮ್ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಕಲ್ಪವಾಟಿಕಾ । ಯೇಷಾಂ ತರೂಣಾಂ ಪುಷ್ಪಾಣಿ ಕಾಞ್ಚನಾಭಾನಿ ಭೂಮಿಪ
ಆ ಎರಡು ಸಾಲ ಮರಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಕಲ್ಪವಾಟಿಕೆಯಿದೆ; ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಮರಗಳ ಹೂವುಗಳು ಬಂಗಾರದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ, ಭೂಪಾಲಕ.
ಪತ್ರಾಣಿ ಕಾಞ್ಚನಾಭಾನಿ ರತ್ನಬೀಜಫಲಾನಿ ಚ । ದಶಯೋಜನಗನ್ಧೋ ಹಿ ಪ್ರಸರ್ಪತಿ ಸಮನ್ತತಃ
ಅದರ ಎಲೆಗಳು ಬಂಗಾರದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ, ಹಣ್ಣುಗಳು ರತ್ನದಂತೆ ಮಿನುಗುತ್ತವೆ; ಅದರ ಸುಗಂಧವು ಹತ್ತು ಯೋಜನೆ ದೂರವರೆಗೆ ಹರಡುತ್ತದೆ.
ತದ್ವನಂ ರಕ್ಷಿತಂ ರಾಜನ್ ವಸನ್ತೇನರ್ತುನಾನಿಶಮ್ । ಪುಷ್ಪಸಿಂಹಾಸನಾಸೀನಃ ಪುಷ್ಪಚ್ಛತ್ರವಿರಾಜಿತಃ
ಆ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ವಸಂತ ಋತು ದಿನರಾತ್ರಿ ಕಾಯುತ್ತಾನೆ; ಹೂವಿನ ಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಹೂವಿನ ಛತ್ರದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
ಪುಷ್ಪಭೂಷಾಭೂಷಿತಶ್ಚ ಪುಷ್ಪಾಸವವಿಘೂರ್ಣಿತಃ । ಮಧುಶ್ರೀರ್ಮಾಧವಶ್ರೀಶ್ಚ ದ್ವೇ ಭಾರ್ಯೇ ತಸ್ಯ ಸಮ್ಮತೇ
ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿ, ಹೂವಿನ ರಸದಿಂದ ಮದುಮಗ್ನನಾಗಿ, ಅವನಿಗೆ ಮಧುಶ್ರೀ ಮತ್ತು ಮಾಧವಶ್ರೀ ಎಂಬ ಎರಡು ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿಯರು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
ಕ್ರೀಡತಃ ಸ್ಮೇರವದನೇ ಸುಮಸ್ತಬಕಕನ್ದುಕೈಃ । ಅತೀವ ರಮ್ಯಂ ವಿಪಿನಂ ಮಧುಸ್ರಾವಿ ಸಮನ್ತತಃ
ಅವರು ಹಸಿವಾದ ಮುಖದಿಂದ ಹೂವಿನ ಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಹೂವಿನ ಚೆಂಡುಗಳಿಂದ ಆಡುತಿದ್ದರು; ಆ ಅರಣ್ಯ ಎಲ್ಲೆಡೆ ತೇಲಿದ ತುಪ್ಪದ ಸುವಾಸನೆಯಿಂದ ತುಂಬಿ, ಅತ್ಯಂತ ಆನಂದದಾಯಕವಾಗಿತ್ತು.
ದಶಯೋಜನಪರ್ಯನ್ತಂ ಕುಸುಮಾಮೋದವಾಯುನಾ । ಪೂರಿತಂ ದಿವ್ಯಗನ್ಧರ್ವೈಃ ಸಾಙ್ಗನೈರ್ಗಾನಲೋಲುಪೈಃ
ಹತ್ತು ಯೋಜನೆ ದೂರವರೆಗೆ ಹೂವಿನ ಸುಗಂಧದಿಂದ ಗಾಳಿ ತುಂಬಿತ್ತು; ದೇವತೆಗಳಾದ ಗಂಧರ್ವರು ತಮ್ಮ ಸಂಗಾತಿಯರೊಂದಿಗೆ ಹಾಡು ಹಾಡಲು ಆಸಕ್ತರಾಗಿ ಅಲ್ಲಿದ್ದರು.