ಕಾಮಶಾಸ್ತ್ರೇ ಯನ್ನಿರುಕ್ತಂ ರಸಿಕಾನಾಂ ಯಥೇಪ್ಸಿತಮ್ । ಅಙ್ಗಪ್ರತ್ಯಙ್ಗಸಂಶ್ಲೇಷಪೂರ್ವಕಂ ಸ್ತ್ರೀಮನೋಹರಮ್
ಕಾಮಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ, ರಸಿಕರು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಎಲ್ಲವೂ, ಅಂಗ-ಉಪಾಂಗಗಳ ಆಲಿಂಗನದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಮನಮೋಹಕವಾಗಿದ್ದೆಲ್ಲವೂ—
ತತ್ಸರ್ವಂ ರಸಶೃಙ್ಗಾರಂ ಚಕಾರ ರಸಿಕೇಶ್ವರಃ । ಅತೀವ ರಮ್ಯದೇಶೇ ಚ ಸರ್ವಜನ್ತುವಿವರ್ಜಿತೇ
ಅವನು, ಆ ರಸಿಕೇಶ್ವರನು, ಆ ಎಲ್ಲ ಪ್ರೇಮಭಾವವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ, ಯಾರೂ ಇಲ್ಲದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಿದನು.
ಪುಷ್ಪಚನ್ದನತಲ್ಪೇ ಚ ಪುಷ್ಪಚನ್ದನವಾಯುನಾ । ಪುಷ್ಪೋದ್ಯಾನೇ ನದೀತೀರೇ ಪುಷ್ಪಚನ್ದನಚರ್ಚಿತೇ
ಹೂವು ಮತ್ತು ಚಂದನದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ, ಹೂವಿನ ಮತ್ತು ಚಂದನದ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ, ಹೂವಿನ ತೋಟದಲ್ಲಿ, ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ, ಹೂವು-ಚಂದನದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅವರು ಇದ್ದರು.
ಗಹೀತ್ವಾ ರಸಿಕೋ ರಾಸೇ ಪುಷ್ಪಚನ್ದನಚರ್ಚಿತಾಮ್ । ಭೂಷಿತೋ ಭೂಷಣೇನೈವ ರತ್ನಭೂಷಣಭೂಷಿತಾಮ್
ಆ ರಸಿಕನು ರಾಸನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೂವು-ಚಂದನದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ಆಭರಣ ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದಳನ್ನು ಆನಂದಿಸಿದನು.
ಸುರತೇ ವಿರತಿರ್ನಾಸ್ತಿ ತಯೋಃ ಸುರತಿವಿಜ್ಞಯೋಃ । ಜಹಾರ ಮಾನಸಂ ಭರ್ತುರ್ಲೋಲಯಾ ಲೀಲಯಾ ಸತೀ
ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಪ್ರೇಮದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಆಟಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ; ಆ ಪತ್ನಿ ತನ್ನ ಲೀಲೆಯಿಂದ ಗಂಡನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸೆಳೆದಳು.
ಚೇತನಾಂ ರಸಿಕಾಯಾಶ್ಚ ಜಹಾರ ರಸಭಾವವಿತ್ । ವಕ್ಷಸಶ್ಚನ್ದನಂ ರಾಜ್ಞಸ್ತಿಲಕಂ ವಿಜಹಾರ ಸಾ
ಆ ರಸಭಾವವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಆ ರಸಿಕಳ ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ಸೆಳೆದನು; ಆಕೆ ರಾಜನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಚಂದನ ಮತ್ತು ತಿಲಕವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದಳು.
ಸ ಚ ಜಹಾರ ತಸ್ಯಾಶ್ಚ ಸಿನ್ದೂರಂ ಬಿನ್ದುಪತ್ರಕಮ್ । ತದ್ವಕ್ಷಸ್ಯುರೋಜೇ ಚ ನಖರೇಖಾಂ ದದೌ ಮುದಾ
ಅವನು ಅವಳ ಸಿಂದುರ ಮತ್ತು ಬಿಂದು, ಎಲೆ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದನು; ಆಕೆಯ ಹೃದಯದ ಮೇಲೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ತನ್ನ ನಖದ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟನು.
ಸಾ ದದೌ ತದ್ವಾಮಪಾರ್ಶ್ವೇ ಕರಭೂಷಣಲಕ್ಷಣಮ್ । ರಾಜಾ ತದೋಷ್ಠಪುಟಕೇ ದದೌ ರದನದಂಶನಮ್
ಆಕೆ ಅವನ ಎಡಬದಿಯಲ್ಲಿ ಕರಭೂಷಣದ ಗುರುತನ್ನು ಬಿಟ್ಟಳು; ರಾಜನು ಅವಳ ತುಟಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹಲ್ಲಿನ ಗುರುತು ಬಿಟ್ಟನು.
ತದ್ಗಣ್ಡಯುಗಲೇ ಸಾ ಚ ಪ್ರದದೌ ತಚ್ಚತುರ್ಗುಣಮ್ । ಆಲಿಙ್ಗನಂ ಚುಮ್ಬನಂ ಚ ಜಙ್ಘಾದಿಮರ್ದನಂ ತಥಾ
ಅವಳ ಕೆನ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೆ ನಾಲ್ಕುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟಳು; ಆಲಿಂಗನ, ಮುತ್ತು, ಕಾಲು ಮುಂತಾದ ಅಂಗಗಳ ಮೃದುವಾದ ಒತ್ತುವಿಕೆಗಳೂ ಇದ್ದವು.
ಏವಂ ಪರಸ್ಪರಂ ಕ್ರೀಡಾಂ ಚಕ್ರತುಸ್ತೌ ವಿಜಾನತೌ । ಸುರತೇ ವಿರತೇ ತೌ ಚ ಸಮುತ್ಥಾಯ ಪರಸ್ಪರಮ್
ಹೀಗೆ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರ ಆಟವಾಡಿದರು; ಪ್ರೇಮಕ್ರೀಡೆ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ, ಇಬ್ಬರೂ ಒಂದಾಗಿ ಎದ್ದರು.
ಸುವೇಷಂ ಚಕ್ರತುಸ್ತತ್ರ ಯದ್ಯನ್ಮನಸಿ ವಾಞ್ಛಿತಮ್ । ಚನ್ದನೈಃ ಕುಙ್ಕುಮಾರಕ್ತೈಃ ಸಾ ತಸ್ಯ ತಿಲಕಂ ದದೌ
ಅವರು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಚ್ಛಿಸಿದಂತೆ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡರು; ಚಂದನ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಕುಂಕುಮದಿಂದ ಆಕೆ ಅವನಿಗೆ ತಿಲಕವನ್ನು ಹಾಕಿದಳು.
ಸರ್ವಾಙ್ಗೇ ಸುನ್ದರೇ ರಮ್ಯೇ ಚಕಾರ ಚಾನುಲೇಪನಮ್ । ಸುವಾಸಂ ಚೈವ ತಾಮ್ಬೂಲಂ ವಹ್ನಿಶುದ್ಧೇ ಚ ವಾಸಸೀ
ಅವನ ಸುಂದರವಾದ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಆಕೆ ಸುಗಂಧದ ಲೇಪನವನ್ನು ಹಚ್ಚಿದಳು; ಉತ್ತಮವಾದ ವಸ್ತ್ರಗಳು, ತಾಂಬೂಲ, ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧಿಗೊಂಡ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಳು.
ಪಾರಿಜಾತಸ್ಯ ಕುಸುಮಂ ಜರಾರೋಗಹರಂ ಪರಮ್ । ಅಮೂಲ್ಯರತ್ನನಿರ್ಮಾಣಮಙ್ಗುಲೀಯಕಮುತ್ತಮಮ್
ಪಾರಿಜಾತ ಹೂವು, ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ರೋಗವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದದು; ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉಂಗುರವನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟಳು.
ಸುನ್ದರಂ ಚ ಮಣಿವರಂ ತ್ರಿಷು ಲೋಕೇಷು ದುರ್ಲಭಮ್ । ದಾಸೀ ತವಾಹಮಿತ್ಯೇವಂ ಸಮುಚ್ಚಾರ್ಯ ಪುನಃ ಪುನಃ
ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಪರೂಪವಾದ ಸುಂದರವಾದ ಮಣಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಳು; 'ನಾನು ನಿನ್ನ ದಾಸಿ' ಎಂದು ಪುನಃ ಪುನಃ ಹೇಳಿದಳು.
ನನಾಮ ಪರಯಾ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಸ್ವಾಮಿನಂ ಗುಣಶಾಲಿನಮ್ । ಸಸ್ಮಿತಾ ತನ್ಮುಖಾಮ್ಭೋಜಂ ಲೋಚನಾಭ್ಯಾಂ ಪುನಃ ಪುನಃ
ಅವಳು ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಗುಣಗಳಿರುವ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದಳು; ನಗುತ್ತಾ ಅವನ ಮುಖಕಮಲವನ್ನು ತನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೋಡಿದಳು.
ನಿಮೇಷರಹಿತಾಭ್ಯಾಂ ಚಾಪ್ಯಪಶ್ಯತ್ಕಾಮಸುನ್ದರಮ್ । ಸ ಚ ತಾಂ ಚ ಸಮಾಕೃಷ್ಯ ಚಕಾರ ವಕ್ಷಸಿ ಪ್ರಿಯಾಮ್
ಅವಳು ಕಣ್ಣು ಮಿಟುಕಿಸದೆ ಕಾಮಸೌಂದರ್ಯನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಳು; ಅವನು ಆಕೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಸೆಳೆದು ತನ್ನ ಹೃದಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಿಯತಮೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟನು.
ಸಸ್ಮಿತಂ ವಾಸಸಾಚ್ಛನ್ನಂ ದದರ್ಶ ಮುಖಪಙ್ಕಜಮ್ । ಚುಚುಮ್ಬ ಕಠಿನೇ ಗಣ್ಡೇ ಬಿಮ್ಬೋಷ್ಠೌ ಪುನರೇವ ಚ
ಅವನು ಅವಳ ನಗುತ್ತಿರುವ, ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಿ, ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಅವಳ ಕನ್ನೆ ಮೇಲೆ ಮುತ್ತಿಟ್ಟನು, ಮತ್ತೆ ಅವಳ ಬಿಂಬದಂತೆ ಕಾಣುವ ತುಟಿಗಳ ಮೇಲೆ ಮುತ್ತಿಟ್ಟನು.
ದದೌ ತಸ್ಯೈ ವಸ್ತ್ರಯುಗ್ಮಂ ವರುಣಾದಾಹೃತಂ ಚ ಯತ್ । ತದಾಹೃತಾಂ ರತ್ನಮಾಲಾಂ ತ್ರಿಷು ಲೋಕೇಷು ದುರ್ಲಭಾಮ್
ಅವನು ಅವಳಿಗೆ ವರుణನು ತಂದ ಎರಡು ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು, ಮತ್ತು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಪರೂಪವಾದ ರತ್ನಮಾಲೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.
ದದೌ ಮಞ್ಜೀರಯುಗ್ಮಂ ಚ ಸ್ವಾಹಾಯಾ ಆಹೃತಂ ಚ ಯತ್ । ಕೇಯೂರಯುಗ್ಮಂ ಛಾಯಾಯಾ ರೋಹಿಣ್ಯಾಶ್ಚೈವ ಕುಣ್ಡಲಮ್
ಅವನು ಅವಳಿಗೆ ಸ್ವಾಹಾ ತಂದ ಎರಡು ಪಾದಸರಣಿಗಳನ್ನು, ಛಾಯಾ ತಂದ ಎರಡು ಕೈಬಂಡಿಗಳನ್ನು, ರೋಹಿಣಿ ತಂದ ಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.
ಅಙ್ಗುಲೀಯಕರತ್ನಾನಿ ರತ್ಯಾಶ್ಚ ಕರಭೂಷಣಮ್ । ಶಙ್ಖಂ ಚ ರುಚಿರಂ ಚಿತ್ರಂ ಯದ್ದತ್ತಂ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಣಾ
ಅವನು ರತಿ ತಂದ ಉಂಗುರಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಭೂಷಣಗಳನ್ನು, ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ಮಾಡಿದ ಸುಂದರವಾದ, ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಶಂಖವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.
ವಿಚಿತ್ರಪದ್ಮಕಶ್ರೇಣೀಂ ಶಯ್ಯಾಂ ಚಾಪಿ ಸುದುರ್ಲಭಾಮ್ । ಭೂಷಣಾನಿ ಚ ದತ್ತ್ವಾ ಸ ಭೂಪೋ ಹಾಸಂ ಚಕಾರ ಹ
ಅವನು ಅದ್ಭುತವಾದ ಪದ್ಮಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ, ಬಹಳ ಅಪರೂಪವಾದ ಹಾಸಿಗೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು. ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟ ನಂತರ ಆ ರಾಜನು ನಗಿದನು.
ನಿರ್ಮಮೇ ಕಬರೀಭಾರೇ ತಸ್ಯಾ ಮಾಙ್ಗಲ್ಯಭೂಷಣಮ್ । ಸುಚಿತ್ರಂ ಪತ್ರಕಂ ಗಣ್ಡಮಣ್ಡಲೇಽಸ್ಯಾಃ ಸಮಂ ತಥಾ
ಅವನು ಅವಳ ಕೂದಲಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಶುಭಕರವಾದ ಆಭರಣವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದನು, ಮತ್ತು ಅವಳ ಕನ್ನೆ ಮೇಲೆ ಸುಂದರವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ ಎಲೆ ಆಭರಣವನ್ನೂ ಹಾಕಿದನು.
ಚನ್ದ್ರಲೇಖಾತ್ರಿಭಿರ್ಯುಕ್ತಂ ಚನ್ದನೇನ ಸುಗನ್ಧಿನಾ । ಪರೀತಂ ಪರಿತಶ್ಚಿತ್ರೈಃ ಸಾರ್ಧಂ ಕುಙ್ಕುಮಬಿನ್ದುಭಿಃ
ಅದು ಮೂರು ಚಂದ್ರರೇಖೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಚಂದನದ ಸುಗಂಧದಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು, ಸುತ್ತಲೂ ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಅಲಂಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕುಂಕುಮದ ಬಿಂದುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.
ಜ್ವಲತ್ಪ್ರದೀಪಾಕಾರಂ ಚ ಸಿನ್ದೂರತಿಲಕಂ ದದೌ । ತತ್ಪಾದಪದ್ಮಯುಗಲೇ ಸ್ಥಲಪದ್ಮವಿನಿನ್ದಿತೇ
ಅವನು ಅವಳ ಪಾದಕಮಲಗಳ ಮೇಲೆ, ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಪದ್ಮಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಮಿಂಚುವ, ದೀಪದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಸಿಂಧೂರದ ತಿಲಕವನ್ನು ಹಾಕಿದನು.
ಚಿತ್ರಾಲಕ್ತಕರಾಗಂ ಚ ನಖರೇಷು ದದೌ ಮುದಾ । ಸ್ವವಕ್ಷಸಿ ಮುಹುರ್ನ್ಯಸ್ಯ ಸರಾಗಂ ಚರಣಾಮ್ಬುಜಮ್
ಅವನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅವಳ ನಖಗಳಿಗೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಲಾಕನ್ನು ಹಚ್ಚಿದನು, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅವಳ ಕೆಂಪಾದ ಪಾದಕಮಲಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಹೃದಯದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟನು.
ಹೇ ದೇವಿ ತವ ದಾಸೋಽಹಮಿತ್ಯುಚ್ಚಾರ್ಯ ಪುನಃ ಪುನಃ । ರತ್ನಭೂಷಿತಹಸ್ತೇನ ತಾಂ ಚ ಕೃತ್ವಾ ಸ್ವವಕ್ಷಸಿ
ಅವನು ಪುನಃ ಪುನಃ 'ಓ ದೇವಿ, ನಾನು ನಿನ್ನ ದಾಸನು' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ, ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಕೈಗಳಿಂದ ಅವಳನ್ನು ತನ್ನ ಹೃದಯದತ್ತ ಆಕರ್ಷಿಸಿದನು.
ತಪೋವನಂ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ರಾಜಾ ಸ್ಥಾನಾನ್ತರಂ ಯಯೌ । ಮಲಯೇ ದೇವನಿಲಯೇ ಶೈಲೇ ಶೈಲೇ ತಪೋವನೇ
ತಪಸ್ಸಿನ ಕಾಡನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ರಾಜನು ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದನು—ಮಲಯ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ, ದೇವತೆಗಳ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪರ್ವತದಲ್ಲಿಯೂ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತಪೋವನದಲ್ಲಿಯೂ.
ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ಥಾನೇಽತಿರಮ್ಯೇ ಚ ಪುಷ್ಪೋದ್ಯಾನೇ ಚ ನಿರ್ಜನೇ । ಕನ್ದರೇ ಕನ್ದರೇ ಸಿನ್ಧುತೀರೇ ಚೈವಾತಿಸುನ್ದರೇ
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೂ, ನಿಶ್ಶಬ್ದ ಪುಷ್ಪೋದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ, ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿಯೂ ಅವನು ಇದ್ದನು.
ಪುಷ್ಪಭದ್ರಾನದೀತೀರೇ ನೀರವಾತಮನೋಹರೇ । ಪುಲಿನೇ ಪುಲಿನೇ ದಿವ್ಯೇ ನದ್ಯಾಂ ನದ್ಯಾಂ ನದೇ ನದೇ
ಪುಷ್ಪಭದ್ರಾ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ, ಮೃದುವಾದ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಮನಮೋಹಕವಾಗಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದಿವ್ಯವಾದ ಮರಳುಗಾಡಿನಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನದಿಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹರಿವಿನಲ್ಲಿ ಅವನು ವಿಹರಿಸಿದನು.
ಮಧೌ ಮಧುಕರಾಣಾಂ ಚ ಮಧುರಧ್ವನಿನಾದಿತೇ । ವಿಸ್ಪನ್ದನೇ ಸುರಸನೇ ನನ್ದನೇ ಗನ್ಧಮಾದನೇ
ವಸಂತದಲ್ಲಿ, ಮಧುಮಕ್ಕಳ ಸಿಹಿ ಹೂಂಕರದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ, ಸುಂದರವಾದ ನಂದನ ಮತ್ತು ಗಂಧಮಾದನ ವನಗಳಲ್ಲಿ, ದೇವತೆಗಳ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಇದ್ದನು.