ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ತಾನಪಾಸ್ಯೈವಂ ಕಥಂ ಯಾಸ್ಯಾಮ್ಯಹಂ ದಿವಮ್ । ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ಸುರಾಪಾನಂ ಗೋವಧಃ ಸ್ತ್ರೀವಧಸ್ತಥಾ
ಅವರು ಹೀಗೆ ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದಿರುವಾಗ, ನಾನು ಹೇಗೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಲಿ? ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹತ್ಯೆ, ಮದ್ಯಪಾನ, ಹಸು ಹತ್ಯೆ, ಹೆಣ್ಣು ಹತ್ಯೆ,
ತುಲ್ಯಮೇಭಿರ್ಮಹತ್ಪಾಪಂ ಭಕ್ತತ್ಯಾಗಾದುದಾಹೃತಮ್ । ಭಜನ್ತಂ ಭಕ್ತಮತ್ಯಾಜ್ಯಂ ತ್ಯಜತಃ ಸ್ಯಾತ್ಕಥಂ ಸುಖಮ್
ಇವುಗಳಂತೆ ಭಕ್ತರನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋದರೂ ಮಹಾಪಾಪವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಭಕ್ತನನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋದವನು ಹೇಗೆ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯಬಲ್ಲನು?
ತೈರ್ವಿನಾ ನ ಪ್ರಯಾಸ್ಯಾಮಿ ತಸ್ಮಾಚ್ಛಕ್ರ ದಿವಂ ವ್ರಜ । ಯದಿ ತೇ ಸಹಿತಾಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಮಯಾ ಯಾನ್ತಿ ಸುರೇಶ್ವರ
ಅವರಿಲ್ಲದೆ ನಾನು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು, ಚಕ್ರಧಾರಿ ದೇವೇಂದ್ರ, ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗು. ಅವರು ನನ್ನೊಡನೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಮಾತ್ರ ನಾನು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ, ದೇವತೆಗಳ ರಾಜನೇ.
ತತೋಽಹಮಪಿ ಯಾಸ್ಯಾಮಿ ನರಕಂ ವಾಪಿ ತೈಃ ಸಹ । ಇನ್ದ್ರ ಉವಾಚ - ಬಹೂನಿ ಪುಣ್ಯಪಾಪಾನಿ ತೇಷಾಂ ಭಿನ್ನಾನಿ ವೈ ನೃಪ
ನಾನು ಕೂಡ ಅವರೊಡನೆ ನರಕಕ್ಕೂ ಹೋಗಲು ಸಿದ್ಧನಿದ್ದೇನೆ. ಇಂದ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ರಾಜನೇ, ಅವರ ಪಾಪಪುಣ್ಯಗಳು ಬಹಳ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ.
ಕಥಂ ಸಙ್ಘಾತಭೋಜ್ಯಂ ತ್ವಂ ಭೂಪ ಸ್ವರ್ಗಮಭೀಪ್ಸಸಿ । ಹರಿಶ್ಚನ್ದ್ರ ಉವಾಚ - ಭುಙ್ಕ್ತೇ ಶಕ್ರ ನೃಪೋ ರಾಜ್ಯಂ ಪ್ರಭಾವಾತ್ಪ್ರಕೃತೇಧ್ರುವಮ್
ನೀನು ಅವರೊಡನೆ ಊಟ ಮಾಡಿದವನಾಗಿ ಹೇಗೆ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೀಯೆ, ರಾಜನೇ? ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ಶಕ್ರನೇ, ರಾಜನು ತನ್ನ ಪ್ರಜೆಗಳ ಶಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ, ಇದು ಖಚಿತ.
ಯಜತೇ ಚ ಮಹಾಯಜ್ಞೈಃ ಕರ್ಮ ಪೂರ್ತಂ ಕರೋತಿ ಚ । ತಚ್ಚ ತೇಷಾಂ ಪ್ರಭಾವೇಣ ಮಯಾ ಸರ್ವಮನುಷ್ಠಿತಮ್
ಅವನು ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಪುಣ್ಯಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾನೆ; ನಾನು ಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲವೂ ಅವರ ಶಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಉಪದಾದಾನ್ನ ಸಂತ್ಯಕ್ಷ್ಯೇ ತಾನಹಂ ಸ್ವರ್ಗಲಿಪ್ಸಯಾ । ತಸ್ಮಾದ್ಯನ್ಮಮ ದೇವೇಶ ಕಿಞ್ಚಿದಸ್ತಿ ಸುಚೇಷ್ಟಿತಮ್
ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ನಾನು ಪೋಷಿಸಿದ ಅವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯನೇ, ನಾನು ಮಾಡಿದ ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳು—
ದತ್ತಮಿಷ್ಟಮಥೋ ಜಪ್ತಂ ಸಾಮಾನ್ಯಂ ತೈಸ್ತದಸ್ತು ನಃ । ಬಹುಕಾಲೋಪಭೋಜ್ಯಂ ಚ ಫಲಂ ಯನ್ಮಮ ಕರ್ಮಗಮ್
ನಾನು ಕೊಟ್ಟ ದಾನ, ಹೋಮ, ಜಪ ಎಲ್ಲವೂ ಅವರೊಡನೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಿ; ನಾನು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅನುಭವಿಸಿದ ಫಲವೂ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಿ.
ತದಸ್ತು ದಿನಮಪ್ಯೇಕಂ ತೈಃ ಸಮಂ ತ್ವಪ್ರಸಾದತಃ । ಸೂತ ಉವಾಚ - ಏವಂ ಭವಿಷ್ಯತೀತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಶಕ್ರಸ್ತ್ರಿಭುವನೇಶ್ವರಃ
ನೀನು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದರೆ, ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ದಿನವಾದರೂ ಅವರೊಡನೆ ಆ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಅವಕಾಶವಾಗಲಿ.
ಪ್ರಸನ್ನಚೇತಾ ಧರ್ಮಶ್ಚ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಶ್ಚ ಗಾಧಿಜಃ । ಗತ್ವಾ ತು ನಗರಂ ಸರ್ವೇ ಚಾತುರ್ವರ್ಣ್ಯಸಮಾಕುಲಮ್
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: 'ಹಾಗೇ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ಶಕ್ರನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಗಾಧಿಪುತ್ರ ವಿಷ್ವಾಮಿತ್ರನೊಡನೆ, ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋದರು.
ಹರಿಶ್ಚನ್ದ್ರಸ್ಯ ನಿಕಟೇ ಪ್ರೋವಾಚ ವಿಬುಧಾಧಿಪಃ । ಆಗಚ್ಛನ್ತು ಜನಾಃ ಶೀಘ್ರಂ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಂ ಸುದುರ್ಲಭಮ್
ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ರಾಜನು ಘೋಷಿಸಿದನು: 'ಜನರೆಲ್ಲರು ಬೇಗನೆ ಈ ದುರ್ಲಭವಾದ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಕ್ಕೆ ಬನ್ನಿರಿ.'
ಧರ್ಮಪ್ರಸಾದಾತ್ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಸರ್ವೈರ್ಯುಷ್ಮಾಭಿರೇವ ತು । ಹರಿಶ್ಚನ್ದ್ರೋಽಪಿ ತಾನ್ಸರ್ವಾಞ್ಜನಾನ್ನಗರವಾಸಿನಃ
'ಇದು ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ಧರ್ಮದ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಸಿಕ್ಕಿದೆ.' ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನು ಕೂಡ ನಗರದಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲರೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು:
ಪ್ರಾಹ ರಾಜಾ ಧರ್ಮಪರೋ ದಿವಮಾರುಹ್ಯತಾಮಿತಿ । ಸೂತ ಉವಾಚ - ತದಿನ್ದ್ರಸ್ಯ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಪ್ರೀತಾಸ್ತಸ್ಯ ಚ ಭೂಪತೇಃ
ಧರ್ಮಪರನಾದ ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: 'ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಏರಿ ಹೋಗಿರಿ.' ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಆ ರಾಜನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ—
ಯೇ ಸಂಸಾರೇಷು ನಿರ್ವಿಣ್ಣಾಸ್ತೇ ಧುರಂ ಸ್ವಸುತೇಷು ವೈ । ಕೃತ್ವಾ ಪ್ರಹೃಷ್ಟಮನಸೋ ದಿವಮಾರುರುಹುರ್ಜನಾಃ
ಯಾರು ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಬೇಸರಗೊಂಡಿದ್ದರೋ, ತಮ್ಮ ಹೊರೆಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ, ಸಂತೋಷಭರಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಏರಿದರು.
ವಿಮಾನವರಮಾರೂಢಾಃ ಸರ್ವೇ ಭಾಸ್ವರವಿಗ್ರಹಾಃ । ತದಾ ಸಮ್ಭೂತಹರ್ಷಾಸ್ತೇ ಹರಿಶ್ಚನ್ದ್ರಶ್ಚ ಪಾರ್ಥಿವಃ
ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಅದ್ಭುತ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಏರಿ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ರಾಜ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನೊಡನೆ ಸೇರಿ ಹೋದರು.
ರಾಜ್ಯೇಽಭಿಷಿಚ್ಯ ತನಯಂ ರೋಹಿತಾಖ್ಯಂ ಮಹಾಮನಾಃ । ಅಯೋಧ್ಯಾಖ್ಯೇ ಪುರೇ ರಮ್ಯೇ ಹೃಷ್ಟಪುಷ್ಟಜನಾನ್ವಿತೇ
ಆ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ರಾಜನು ತನ್ನ ಪುತ್ರನಾದ ರೋಹಿತನನ್ನು ಸುಂದರವಾದ ಅಯೋಧ್ಯಾ ನಗರದಲ್ಲಿ, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಜನರ ನಡುವೆ, ರಾಜ್ಯಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದನು.
ತನಯಂ ಸುಹೃದಶ್ಚಾಪಿ ಪ್ರತಿಪೂಜ್ಯಾಭಿನನ್ದ್ಯ ಚ । ಪುಣ್ಯೇನ ಲಭ್ಯಾಂ ವಿಪುಲಾಂ ದೇವಾದೀನಾಂ ಸುದುರ್ಲಭಾಮ್
ಪುತ್ರನಿಗೂ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಗೌರವ ನೀಡಿ, ಆಶೀರ್ವದಿಸಿ, ಪುಣ್ಯದಿಂದ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದುರ್ಲಭವಾದ, ಅಪಾರವಾದ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು.
ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ಯ ಕೀರ್ತಿಮತುಲಾಂ ವಿಮಾನೇ ಸ ಮಹೀಪತಿಃ । ಆಸಾಞ್ಚಕ್ರೇ ಕಾಮಗಮೇ ಕ್ಷುದ್ರಘಣ್ಟಾವಿರಾಜಿತೇ
ಅಪಾರ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಆ ಮಹಾರಾಜನು, ಆಕಾಶವಾಣಿ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ, ಸುಂದರವಾದ ಘಂಟೆಗಳ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ತತಸ್ತರ್ಹಿ ಸಮಾಲೋಕ್ಯ ಶ್ಲೋಕಮನ್ತ್ರಂ ತದಾ ಜಗೌ । ದೈತ್ಯಾಚಾರ್ಯೋ ಮಹಾಭಾಗಃ ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥತತ್ತ್ವವಿತ್
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು ನೋಡಿ, ದೈತ್ಯಗುರುವಾದ ಮಹಾಭಾಗನು, ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದವನು, ಒಂದು ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಪಠಿಸಿದನು.
ಶುಕ್ರ ಉವಾಚ - ಅಹೋ ತಿತಿಕ್ಷಾಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಮಹೋ ದಾನಫಲಂ ಮಹತ್ । ಯದಾಗತೋ ಹರಿಶ್ಚನ್ದ್ರೋ ಮಹೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಸಲೋಕತಾಮ್
ಶುಕ್ರನು ಹೇಳಿದನು: 'ಅಯ್ಯೋ, ಸಹನೆಯ ಮಹಿಮೆ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು! ದಾನದ ಫಲ ಎಷ್ಟು ಮಹತ್ತರ! ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನು ಮಹೇಂದ್ರನ ಸಮಾನವಾದ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ!'
ಸೂತ ಉವಾಚ - ಏತತ್ತೇ ಸರ್ವಮಾಖ್ಯಾನಂ ಹರಿಶ್ಚನ್ದ್ರಸ್ಯ ಚೇಷ್ಟಿತಮ್ । ಯಃ ಶೃಣೋತಿ ಚ ದುಃಖಾರ್ತಃ ಸ ಸುಖಂ ಲಭತೇಽನ್ವಹಮ್
ಸೂತನು ಹೀಗೆಂದನು – ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನ ಕಥೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಮಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಯಾರಾದರೂ ದುಃಖದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರು ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ, ಅವರು ದಿನೇದಿನ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಸ್ವರ್ಗಾರ್ಥೀ ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾತ್ ಸ್ವರ್ಗಂ ಸುತಾರ್ಥೀ ಸುತಮಾಪ್ನುಯಾತ್ । ಭಾರ್ಯಾರ್ಥೀ ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾದ್ಭಾರ್ಯಾಂ ರಾಜ್ಯಾರ್ಥೀಂ ರಾಜ್ಯಮಾಪ್ನುಯಾತ್
ಯಾರಿಗಾದರೂ ಸ್ವರ್ಗದ ಆಸೆ ಇದ್ದರೆ ಅವನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಮಗನಿಗಾಗಿ ಹಂಬಲಿಸುವವನು ಮಗನನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಹೆಂಡತಿಯ ಆಶೆ ಇದ್ದವನು ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ರಾಜ್ಯದ ಆಸೆ ಇದ್ದವನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಶತಾಕ್ಷೀಚರಿತ್ರವರ್ಣನಮ್ ಜನಮೇಜಯ ಉವಾಚ - ವಿಚಿತ್ರಮಿದಮಾಖ್ಯಾನಂ ಹರಿಶ್ಚನ್ದ್ರಸ್ಯ ಕೀರ್ತಿತಮ್ । ಶತಾಕ್ಷೀಪಾದಭಕ್ತಸ್ಯ ರಾಜರ್ಷೇರ್ಧಾರ್ಮಿಕಸ್ಯ ಚ
ಜನಮೇಜಯನು ಕೇಳಿದನು – ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನ ಈ ಅದ್ಭುತವಾದ ಕಥೆಯನ್ನು ನೀವು ವಿವರಿಸಿದ್ದೀರಿ. ಶತಾಕ್ಷಿಯ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ರಾಜರ್ಷಿಯ ಕಥೆಯೂ ಇದಾಗಿದೆ.
ಶತಾಕ್ಷೀ ಸಾ ಕುತೋ ಜಾತಾ ದೇವೀ ಭಗವತೀ ಶಿವಾ । ತತ್ಕಾರಣಂ ವದ ಮುನೇ ಸಾರ್ಥಕಂ ಜನ್ಮ ಮೇ ಕುರು
ಆ ದೇವಿ ಶತಾಕ್ಷಿ ಯಾರು? ಅವಳು ಎಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದಳು? ಮಹಾತ್ಮನೇ, ಆ ಕಾರಣವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿ, ನನ್ನ ಜನ್ಮವನ್ನು ಸಾರ್ಥಕವಾಗಿಸು.
ಕೋ ಹಿ ದೇವ್ಯಾ ಗುಣಾಞ್ಛೃಣ್ವಂಸ್ತೃಪ್ತಿಂ ಯಾಸ್ಯತಿ ಶುದ್ಧಧೀಃ । ಪದೇ ಪದೇಽಶ್ವಮೇಧಸ್ಯ ಫಲಮಕ್ಷಯ್ಯಮಶ್ನುತೇ
ಯಾರು ದೇವಿಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ತೃಪ್ತಿಯಾಗದೆ ಇರುತ್ತಾರೆ? ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳವರು ಪ್ರತಿ ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞದ ಅಮರ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವ್ಯಾಸ ಉವಾಚ - ಶೃಣು ರಾಜನ್ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಶತಾಕ್ಷೀಸಮ್ಭವಂ ಶುಭಮ್ । ತವಾವಾಚ್ಯಂ ನ ಮೇ ಕಿಞ್ಚಿದ್ದೇವೀಭಕ್ತಸ್ಯ ವಿದ್ಯತೇ
ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದನು – ರಾಜನೇ, ಶತಾಕ್ಷಿಯ ಶುಭಜನ್ಮವನ್ನು ನಾನು ಈಗ ನಿಮಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ದೇವಿಗೆ ಭಕ್ತನಾದ ನಿಮಗೆ ನಾನು ಯಾವುದನ್ನೂ ಮುಚ್ಚಿಡುವುದಿಲ್ಲ.
ದುರ್ಗಮಾಖ್ಯೋ ಮಹಾದೈತ್ಯಃ ಪೂರ್ವಂ ಪರಮದಾರುಣಃ । ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷಾನ್ವಯೇ ಜಾತೋ ರುರುಪುತ್ರೋ ಮಹಾಖಲಃ
ಹಿರಿಯಣ್ಯಾಕ್ಷನ ವಂಶದಲ್ಲಿ, ರುರುನ ಮಗನಾಗಿ ದುರ್ಗಮ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಭಯಾನಕ ಮತ್ತು ಕ್ರೂರ ದೈತ್ಯನು ಹುಟ್ಟಿದ್ದನು.
ದೇವಾನಾಂ ತು ಬಲಂ ವೇದೋ ನಾಶೇ ತಸ್ಯ ಸುರಾ ಅಪಿ ನಂಕ್ಷ್ಯನ್ತ್ಯೇವ ನ ಸಂದೇಹೋ ವಿಧೇಯಂ ತಾವದೇವ ತತ್
ದೇವತೆಗಳ ಶಕ್ತಿ ವೇದವಾಗಿದೆ. ಅದು ನಾಶವಾದರೆ ದೇವತೆಗಳೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕು.
ವಿಮೃಶ್ಯೈತತ್ತಪಶ್ಚರ್ಯಾಂ ಗತಃ ಕರ್ತುಂ ಹಿಮಾಲಯೇ । ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಮನಸಾ ಧ್ಯಾತ್ವಾ ವಾಯುಭಕ್ಷೋ ವ್ಯತಿಷ್ಠತ
ಇದನ್ನು ಆಲೋಚಿಸಿ, ಅವನು ಹಿಮಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಗಾಳಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಹಾರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು.
ಸಹಸ್ರವರ್ಷಪರ್ಯನ್ತಂ ಚಕಾರ ಪರಮಂ ತಪಃ । ತೇಜಸಾ ತಸ್ಯ ಲೋಕಾಸ್ತು ಸನ್ತಪ್ತಾಃ ಸಸುರಾಸುರಾಃ
ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು. ಅವನ ತಪಸ್ಸಿನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ದೈತ್ಯರೊಡನೆ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳೂ ಸುಟ್ಟಹೋಗಿದವು.