ಕಸ್ಮಿನ್ಸಂಸ್ಥೀಯತೇ ಸ್ಥಾನೇ ವಿಶ್ರಬ್ಧಂ ಕೇನ ಹೇತುನಾ । ರಾಜ್ಯನಾಶಂ ಸುಹೃತ್ತ್ಯಾಗೋ ಭಾರ್ಯಾತನಯವಿಕ್ರಯಃ
ಯಾವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ, ಒಬ್ಬನು ರಾಜ್ಯವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದು, ಹೆಂಡತಿಯನ್ನೂ ಮಗನನ್ನೂ ಮಾರುವುದು ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಶಾಂತವಾಗಿ ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯ?
ಹರಿಶ್ಚನ್ದ್ರಸ್ಯ ರಾಜರ್ಷೇಃ ಕಿಂ ವಿಧಾತಃ ಕೃತಂ ತ್ವಯಾ । ಇತಿ ತಸ್ಯಾ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ರಾಜಾ ಸ್ಥಾನಚ್ಯುತಸ್ತದಾ
ಓ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನೆ, ನೀನು ಆ ರಾಜರ್ಷಿ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಏನು ಮಾಡಿದೆ? ಅವಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆ ರಾಜನು ತಾನೇ ತಾಳ್ಮೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡನು.
ಪ್ರತ್ಯಭಿಜ್ಞಾಯ ದೇವೀಂ ತಾಂ ಪುತ್ರಂ ಚ ನಿಧನಂ ಗತಮ್ । ಕಷ್ಟಂ ಮಮೈವ ಪತ್ನೀಯಂ ಬಾಲಕಶ್ಚಾಪಿ ಮೇ ಸುತಃ
ಆ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯೆಂದು, ಮಗನನ್ನು ಸತ್ತವನೆಂದು ಗುರುತಿಸಿ, 'ಅಯ್ಯೋ, ಇದು ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ, ಇವನು ನನ್ನ ಬಾಲಕನಾದ ಮಗನೇ' ಎಂದು ದುಃಖಿಸಿದನು.
ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಪಪಾತ ಸನ್ತಪ್ತೋ ಮೂರ್ಚ್ಛಾಮತಿಜಗಾಮ ಹ । ಸಾ ಚ ತಂ ಪ್ರತ್ಯಭಿಜ್ಞಾಯ ತಾಮವಸ್ಥಾಮುಪಾಗತಮ್
ಇದು ಅರಿತು, ಆತನು ತೀವ್ರ ದುಃಖದಿಂದ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದನು, ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡನು; ಅವಳೂ ಅವನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ,
ಮೂರ್ಚ್ಛಿತಾ ನಿಪಪಾತಾರ್ತಾ ನಿಶ್ಚೇಷ್ಟಾ ಧರಣೀತಲೇ । ಚೇತನಾಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ರಾಜೇನ್ದ್ರೋ ರಾಜಪತ್ನೀ ಚ ತೌ ಸಮಮ್
ಅವಳೂ ದುಃಖದಿಂದ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಚಲನೆಯಿಲ್ಲದೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಳು. ನಂತರ ರಾಜನೂ ರಾಜಪತ್ನಿಯೂ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಪಡೆದು,
ವಿಲೇಪತುಃ ಸುಸನ್ತಪ್ತೌ ಶೋಕಭಾರೇಣ ಪೀಡಿತೌ । ರಾಜೋವಾಚ - ಹಾ ವತ್ಸ ಸುಕುಮಾರಂ ತೇ ವದನಂ ಕುಞ್ಚಿತಾಲಕಮ್
ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ಭಾರೀ ದುಃಖದಿಂದ ಕಂಬನಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಳಿದರು. ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: 'ಹಾಯ್ ಮಗನೇ, ನಿನ್ನ ಮೃದುವಾದ ಮುಖ, ಕುಂಚಿತವಾದ ಕೂದಲಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿದೆ.'
ಪಶ್ಯತೋ ಮೇ ಮುಖಂ ದೀನಂ ಹೃದಯಂ ಕಿಂ ನ ದೀರ್ಯತೇ । ತಾತ ತಾತೇತಿ ಮಧುರಂ ಬ್ರುವಾಣಂ ಸ್ವಯಮಾಗತಮ್
ನಾನು ನಿನ್ನ ದುಃಖಿತ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ನನ್ನ ಹೃದಯವು ಏಕೆ ಒಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ? 'ತಾತಾ, ತಾತಾ' ಎಂದು ಸಿಹಿಯಾಗಿ ಕರೆಯುತ್ತಾ ನೀನು ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬರುವೆ.
ಉಪಗುಹ್ಯ ಕದಾ ವಕ್ಷ್ಯೇ ವತ್ಸವತ್ಸೇತಿ ಸೌಹೃದಾತ್ । ಕಸ್ಯ ಜಾನುಪ್ರಣೀತೇನ ಪಿಙ್ಗೇನ ಕ್ಷಿತಿರೇಣುನಾ
ಮಗನೇ, ನಾನು ಯಾವಾಗ ನಿನ್ನನ್ನು ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ 'ನನ್ನ ಮುದ್ದು ಮಗ' ಎಂದು ಕರೆಯುವೆನು? ಯಾರ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಕಳೆಯಾದ ಮೊಣಕಾಲು, ಬಣ್ಣದ ಅಂಗಗಳು,
ಮಮೋತ್ತರೀಯಮುತ್ಸಙ್ಗಂ ತಥಾಙ್ಗಂ ಮಲಮೇಷ್ಯತಿ । ನ ವಾಲಂ ಮಮ ಸಮ್ಭೂತಂ ಮನೋ ಹೃದಯನನ್ದನ
ನನ್ನ ಮೇಲಿನ ಉಡುಪು ಮತ್ತು ದೇಹವನ್ನು ಮಸಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ? ನನ್ನ ಹೃದಯದ ಆನಂದವಾಯಿತ್ತಾದರೂ, ನನ್ನಿಂದ ನಿನಗೆ ಒಂದು ಕೂದಲು ಕೂಡ ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲ.
(ಮಯಾಸಿ ಪಿತೃಮಾನ್ಪಿತ್ರಾ ವಿಕ್ರೀತೋ ಯೇನ ವಸ್ತುವತ್ ।) ಗತಂ ರಾಜ್ಯಮಶೇಷಂ ಮೇ ಸಬಾನ್ಧವಧನಂ ಮಹತ್ । (ಹೀನದೈವಾನ್ನೃಶಂಸೇನ ದೃಷ್ಟೋ ಮೇ ತನಯಸ್ತತಃ ।) ಅಹಂ ಮಹಾಹಿದಷ್ಟಸ್ಯ ಪುತ್ರಸ್ಯಾನನಪಙ್ಕಜಮ್
(ನಾನು ನಿನ್ನ ತಂದೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ನಿನ್ನನ್ನು ವಸ್ತುವಿನಂತೆ ಮಾರಿಬಿಟ್ಟೆ.) ನನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಜ್ಯ, ಬಂಧುಗಳು, ದೊಡ್ಡ ಸಂಪತ್ತು ಎಲ್ಲವೂ ಹೋದವು. (ದುರ್ದೈವದಿಂದ, ಕ್ರೂರತೆಯಿಂದ ನನ್ನ ಮಗನನ್ನು ನಾನು ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಬೇಕಾಯಿತು.) ಈಗ ಮಹಾಸರ್ಪದ ಕಡಿತದಿಂದ ನನ್ನ ಮಗನ ಕಮಲಮುಖವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
ನಿರೀಕ್ಷನ್ನದ್ಯ ಘೋರೇಣ ವಿಷೇಣಾಧಿಕೃತೋಽಧುನಾ । ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ತಮಾದಾಯ ಬಾಲಕಂ ಬಾಷ್ಪಗದ್ಗದಃ
ಇಂದು ನಾನು ಅವನನ್ನು ಭಯಾನಕ ವಿಷದಿಂದ ಬಾಧಿತನಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಮಗನನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಗದ್ಗದಿತ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡಿದನು.
ಪರಿಷ್ವಜ್ಯ ಚ ನಿಶ್ಚೇಷ್ಟೋ ಮೂರ್ಚ್ಛಯಾ ನಿಪಪಾತ ಹ । ತತಸ್ತಂ ಪತಿತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಶೈವ್ಯಾ ಚೈವಮಚಿನ್ತಯತ್
ಅವನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಚಲನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದನು. ಅವನನ್ನು ಹೀಗೆ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಶೈವ್ಯಾಳು ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸಿದಳು:
ಅಯಂ ಸ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರಃ ಸ್ವರೇಣೈವೋಪಲಕ್ಷ್ಯತೇ । ವಿದ್ವಜ್ಜನಮನಶ್ಚನ್ದ್ರೋ ಹರಿಶ್ಚನ್ದ್ರೋ ನ ಸಂಶಯಃ
'ಈತನ ಧ್ವನಿಯಿಂದಲೇ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ, ಇವನು ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನೇ, ಪಂಡಿತರ ಮನಸ್ಸಿನ ಚಂದ್ರನೂ ಹೌದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ.'
ತಥಾಸ್ಯ ನಾಸಿಕಾ ತುಙ್ಗಾ ತಿಲಪುಷ್ಪೋಪಮಾ ಶುಭಾ । ದನ್ತಾಶ್ಚ ಮುಕುಲಪ್ರಖ್ಯಾಃ ಖ್ಯಾತಕೀರ್ತೇರ್ಮಹಾತ್ಮನಃ
ಇವನ ಮೂಗು ಎತ್ತರವಾಗಿಯೂ ಸುಂದರವಾಗಿಯೂ, ಎಳ್ಳು ಹೂವಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಹಲ್ಲುಗಳು ಮೊಗ್ಗಿನಂತೆ ಹಸುರಾಗಿವೆ — ಇವು ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನ ಗುರುತುಗಳು.
ಶ್ಮಶಾನಮಾಗತಃ ಕಸ್ಮಾದ್ಯದ್ಯೇವಂ ಸ ನರೇಶ್ವರಃ । ವಿಹಾಯ ಪುತ್ರಶೋಕಂ ಸಾ ಪಶ್ಯನ್ತೀ ಪತಿತಂ ಪತಿಮ್
ಅವನು ರಾಜನಾಗಿದ್ದರೂ, ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ಮಶಾನಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಬಂದನು? ಮಗನ ದುಃಖವನ್ನು ಬದಿಗೊತ್ತಿ, ಅವಳು ತನ್ನ ಪತಿಯು ನೆಲದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದಳು.
ಪ್ರಹೃಷ್ಟಾ ವಿಸ್ಮಿತಾ ದೀನಾ ಭರ್ತೃಪುತ್ರಾರ್ತಿಪೀಡಿತಾ । ವೀಕ್ಷತೀ ಸಾ ತದಾಪತನ್ಮೂರ್ಚ್ಛಯಾ ಧರಣೀತಲೇ
ಅವಳು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ, ದುಃಖದಿಂದ ಕೂಡಿದಳು; ಪತಿ ಮತ್ತು ಮಗನ ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾಗಿ, ಆ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ ಅವಳೂ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಳು.
ಪ್ರಾಪ್ಯ ಚೇತಶ್ಚ ಶನಕೈಃ ಸಾ ಗದ್ಗದಮಭಾಷತ । ಧಿಕ್ತ್ವಾಂ ದೈವ ಹ್ಯಕರುಣ ನಿರ್ಮರ್ಯಾದ ಜುಗುಪ್ಸಿತ
ಆಕೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಪಡೆದು, ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಗದ್ಗದಿತ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಳು: 'ಅಯ್ಯೋ ದೈವವೇ, ನೀನು ಕ್ರೂರ, ನಿಯಮವಿಲ್ಲದ, ಹೀನವಾದವನು!'
ಯೇನಾಯಮಮರಪ್ರಖ್ಯೋ ನೀತೋ ರಾಜಾ ಶ್ವಪಾಕತಾಮ್ । ರಾಜ್ಯನಾಶಂ ಸುಹೃತ್ತ್ಯಾಗಂ ಭಾರ್ಯಾತನಯವಿಕ್ರಯಮ್
'ಯಾರಿಂದ ಈ ಅಮರರಿಗೆ ಸಮಾನನಾದ ರಾಜನು ಶ್ವಪಾಕನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದ್ದಾನೆ — ರಾಜ್ಯ ಹೋದರೂ, ಸ್ನೇಹಿತರು ದೂರವಾದರೂ, ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಮಗನನ್ನು ಮಾರಬೇಕಾದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ.'
ಪ್ರಾಪಯಿತ್ವಾಪಿ ಯೇನಾದ್ಯ ಚಾಣ್ಡಾಲೋಽಯಂ ಕೃತೋ ನೃಪಃ । ನಾದ್ಯ ಪಶ್ಯಾಮಿ ತೇ ಛತ್ರಂ ಸಿಂಹಾಸನಮಥಾಪಿ ವಾ
ಇವನು ಯಾರಿಂದ ಇಂದು ಚಂಡಾಳನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಅವನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತಂದು ಕೂಡ, ನಿನ್ನ ರಾಜಚತ್ರ ಅಥವಾ ಸಿಂಹಾಸನ ನನಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಚಾಮರವ್ಯಜನೇ ವಾಪಿ ಕೋಽಯಂ ವಿಧಿವಿಪರ್ಯಯಃ । ಯಸ್ಯಾಸ್ಯ ವ್ರಜತಃ ಪೂರ್ವಂ ರಾಜಾನೋ ಭೃತ್ಯತಾಂ ಗತಾಃ
ರಾಜರ ಚಾಮರವೂ ಇಲ್ಲ. ಈ ಹೇಮಾಡಿದ ವಿಧಿಯ ಬದಲಾವಣೆ ಏನು? ಹಿಂದೆ ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜರು ಈಗ ಸೇವಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಸ್ವೋತ್ತರೀಯೈಃ ಪ್ರಕುರ್ವನ್ತಿ ವಿರಜಸ್ಕಂ ಮಹೀತಲಮ್ । ಸೋಽಯಂ ಕಪಾಲಸಂಲಗ್ನೇ ಘಟೀಪಟನಿರನ್ತರೇ
ಒಮ್ಮೆ ತಮ್ಮ ಉಪ್ಪರಿ ಬಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದವರು, ಈಗ ಈತನು ಕಪಾಲಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಗಂಟೆಯ ನಿರಂತರ ಶಬ್ದದೊಂದಿಗೆ—
ಮೃತನಿರ್ಮಾಲ್ಯಸೂತ್ರಾನ್ತರ್ಲಗ್ನಕೇಶಸುದಾರುಣೇ । ವಸಾನಿಷ್ಪನ್ದಸಂಶುಷ್ಕಮಹಾಪಟಲಮಣ್ಡಿತೇ
ಮೃತರ ಮಾಲೆಗಳಿಂದ, ಕೂದಲು ಜಡವಾಗಿದೆ, ಚರ್ಮ ಒಣಗಿ ಕಠಿಣವಾದ ದೊಡ್ಡ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಭಸ್ಮಾಙ್ಗಾರಾರ್ಧದಗ್ಧಾಸ್ಥಿಮಜ್ಜಾಸಂಘಟ್ಟಭೀಷಣೇ । ಗೃಧ್ರಗೋಮಾಯುನಾದಾರ್ತೇ ಪುಷ್ಟಕ್ಷುದ್ರವಿಹಙ್ಗಮೇ
ಅರ್ಧಭಸ್ಮ, ಅಂಗಾರ, ಎಲುಬು, ಮಜ್ಜೆ ಇವುಗಳಿಂದ ಭಯಂಕರವಾಗಿದೆ; ಗಿಡುಗ ಮತ್ತು ನರಿ ಕೂಗು, ಸಣ್ಣ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕಿರುಚಾಟದಿಂದ ಪೀಡಿತನು.
ಚಿತಾಧೂಮಾಯತಪಟೇ ನೀಲೀಕೃತದಿಗನ್ತರೇ । ಕುಣಪಾಸ್ವಾದನಮುದಾ ಸಮ್ಪ್ರಕೃಷ್ಟನಿಶಾಚರೇ
ಚಿತೆಯ ಹೊಗೆಯಿಂದ ಕಪ್ಪಾಗಿರುವ ಬಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ, ದಿಕ್ಕುಗಳು ಕತ್ತಲಾಗಿವೆ, ಶವಗಳ ರುಚಿಯಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತ, ಭಯಾನಕ ರಾತ್ರಿಚರರು ಸುತ್ತಿವೆ.
ಚರತ್ಯಮೇಧ್ಯೇ ರಾಜೇನ್ದ್ರಃ ಶ್ಮಶಾನೇ ದುಃಖಪೀಡಿತಃ । ಏವಮುಕ್ತ್ವಾಥ ಸಂಶ್ಲಿಷ್ಯ ಕಣ್ಠೇ ರಾಜ್ಞೋ ನೃಪಾತ್ಮಜಾ
ಅಶುದ್ಧವಾದ ಶ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ರಾಜನು ಅಲೆದಾಡುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ರಾಜಕುಮಾರಿ ಅವನ ಕತ್ತನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡಳು.
ಕಷ್ಟಂ ಶೋಕಸಮಾವಿಷ್ಟಾ ವಿಲಲಾಪಾರ್ತಯಾ ಗಿರಾ । ರಾಜನ್ ಸ್ವಪ್ನೋಽಥ ತಥ್ಯಂ ವಾ ಯದೇತನ್ಮನ್ಯತೇ ಭವಾನ್
ಅವಳು ಆಘಾತದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ, 'ರಾಜನೇ, ಇದು ಕನಸೋ ಅಥವಾ ನಿಜವೋ, ನೀನು ಹೇಗೆ ಭಾವಿಸುತೀಯೋ?' ಎಂದು ಅಳುತ್ತಾಳೆ.
ತತ್ಕಥ್ಯತಾಂ ಮಹಾಭಾಗ ಮನೋ ವೈ ಮುಹ್ಯತೇ ಮಮ । ಯದ್ಯೇತದೇವ ಧರ್ಮಜ್ಞ ನಾಸ್ತಿ ಧರ್ಮೇ ಸಹಾಯತಾ
'ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ, ನನಗೆ ಮನಸ್ಸು ಗೊಂದಲವಾಗಿದೆ, ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹೀಗೆ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವನೇ, ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯವೇ ಇಲ್ಲ.'
ತಥೈವ ವಿಪ್ರದೇವಾದಿಪೂಜನೇ ಸತ್ಯಪಾಲನೇ । ನಾಸ್ತಿ ಧರ್ಮಃ ಕುತಃ ಸತ್ಯಂ ನಾರ್ಜವಂ ನಾನೃಶಂಸತಾ
'ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ದೇವರು, ಸತ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಸತ್ಯವೇನು, ನೇರತೆ ಏನು, ದಯೆ ಎಲ್ಲಿದೆ?'
ಯತ್ರ ತ್ವಂ ಧರ್ಮಪರಮಃ ಸ್ವರಾಜ್ಯಾದವರೋಪಿತಃ । ಸೂತ ಉವಾಚ - ಇತಿ ತಸ್ಯಾ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ನಿಃಶ್ವಸ್ಯೋಷ್ಣಂ ಸಗದ್ಗದಃ
'ನೀನು ಧರ್ಮಪರನು, ಆದರೂ ಸ್ವರಾಜ್ಯದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಬೇಕಾಯಿತು.' ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಅವಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವನು ಬಿಸಿ ಉಸಿರೆಳೆದನು, ಕಂಠವು ನಡುಗಿತು.
ಕಥಯಾಮಾಸ ತನ್ವಙ್ಗ್ಯೈ ಯಥಾ ಪ್ರಾಪ್ತಃ ಶ್ವಪಾಕತಾಮ್ । ರುದಿತ್ವಾ ಸಾ ತು ಸುಚಿರಂ ನಿಃಶ್ವಸ್ಯೋಷ್ಣಂ ಸುದುಃಖಿತಾ
ಅವನು ಸುಂದರಾಂಗಿಯವರಿಗೆ ತಾನು ಹೇಗೆ ಚಂಡಾಳನಾಗಿದ್ದೆನೆಂದು ಹೇಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಅವಳು ಬಹುಕಾಲ ಅಳುತ್ತಾ, ಬಿಸಿ ಉಸಿರೆಳೆದಳು, ತುಂಬಾ ದುಃಖಿತಳಾಯಿತು.