ಸ್ತ್ರೀಭಿಃ ಪರಿವೃತಾಂ ತಾಂ ತು ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಕಾನ್ತಾಂ ಮನೋರಮಾಮ್ । ಹಾವಭಾವಕಲಾಯುಕ್ತಾಂ ಚಕಮೇ ಭಗವಾಮ್ಬುಧಃ
ಅವಳನ್ನು, ಸ್ತ್ರೀಯರ ನಡುವೆ ಸುಂದರವಾಗಿ, ಮನೋಹರವಾಗಿ, ನಡಿಗೆ-ಭಾವಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣಳಾಗಿ ನೋಡಿದ ಬುದ್ಧನು ಅವಳನ್ನು ಬಯಸಿದನು.
ಸಾಪಿ ತಂ ಚಕಮೇ ಕಾನ್ತಂ ಬುಧಂ ಸೋಮಸುತಂ ಪತಿಮ್ । ಸಂಯೋಗಸ್ತತ್ರ ಸಞ್ಜಾತಸ್ತಯೋಃ ಪ್ರೇಮ್ಣಾ ಪರಸ್ಪರಮ್
ಆಕೆ ಕೂಡ ಚಂದ್ರನ ಮಗನಾದ ಬುದನನ್ನು ಗಂಡನಾಗಿ ಬಯಸಿದಳು. ಅವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಸೇರಿಕೊಂಡರು.
ಸ ತಸ್ಯಾಂ ಜನಯಾಮಾಸ ಪುರೂರವಸಮಾತ್ಮಜಮ್ । ಇಲಾಯಾಂ ಸೋಮಪುತ್ರಸ್ತು ಚಕ್ರವರ್ತಿನಮುತ್ತಮಮ್
ಅವಳಿಂದ, ಚಂದ್ರನ ಮಗನಾದ ಬುದುನು ಪುರುರವನನ್ನು ಎಂಬ ಮಗನನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದನು. ಇಲೆಯಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಪುರುರವನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾಗಿದನು.
ಸಾ ಪ್ರಾಸೂತ ಸುತಂ ಬಾಲಾ ಚಿನ್ತಾವಿಷ್ಟಾ ವನೇ ಸ್ಥಿತಾ । ಸಸ್ಮಾರ ಸ್ವಕುಲಾಚಾರ್ಯಂ ವಸಿಷ್ಠಂ ಮುನಿಸತ್ತಮಮ್
ಅವಳು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಿಂತೆಗೊಂಡಿದ್ದಾಗ ಮಗನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕುಲಗುರುವಾದ ಮಹಾತ್ಮ ವಸಿಷ್ಠರನ್ನು ಅವಳು ನೆನೆಸಿಕೊಂಡಳು.
ಸ ತದಾಸ್ಯ ದಶಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸುದ್ಯುಮ್ನಸ್ಯ ಕೃಪಾನ್ವಿತಃ । ಅತೋಷಯನ್ಮಹಾದೇವಂ ಶಙ್ಕರಂ ಲೋಕಶಙ್ಕರಮ್
ಸುದ್ಯುಮ್ನನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಕರುಣೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ವಸಿಷ್ಠನು ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹಿತಕರನಾದ ಮಹಾದೇವ ಶಂಕರನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಿದರು.
ತಸ್ಮೈ ಸ ಭಗವಾಂಸ್ತುಷ್ಟಃ ಪ್ರದದೌ ವಾಞ್ಛಿತಂ ವರಮ್ । ವಸಿಷ್ಠಃ ಪ್ರಾರ್ಥಯಾಮಾಸ ಪುಂಸ್ತ್ವಂ ರಾಜ್ಞಃ ಪ್ರಿಯಸ್ಯ ಚ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಭಗವಂತನು ವಸಿಷ್ಠನಿಗೆ ಅವನು ಬಯಸಿದ ವರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು. ವಸಿಷ್ಠನು ರಾಜನಿಗೆ ಪುರುಷತ್ವ ಮತ್ತೆ ದೊರಕಲಿ ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಂಡನು.
ಶಙ್ಕರಸ್ತು ನಿಜಾಂ ವಾಚಮೃತಾಂ ಕುರ್ವನ್ನುವಾಚ ಹ । ಮಾಸಂ ಪುಮಾಂಸ್ತು ಭವಿತಾ ಮಾಸಂ ಸ್ತ್ರೀ ಭೂಪತಿಃ ಕಿಲ
ಶಂಕರನು ತನ್ನ ಅಮೃತದಂತ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಹೇಳಿದನು: 'ಒಂದು ತಿಂಗಳು ರಾಜನು ಪುರುಷನಾಗಿ, ಮತ್ತೊಂದು ತಿಂಗಳು ಸ್ತ್ರೀಯಾಗಿ ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.'
ಇತ್ಥಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ವರಂ ರಾಜಾ ಜಗಾಮ ಸ್ವಗೃಹಂ ಪುನಃ । ಚಕ್ರೇ ರಾಜ್ಯಂ ಸ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ವಸಿಷ್ಠಸ್ಯಾಪ್ಯನುಗ್ರಹಾತ್
ಹೀಗೆ ವರವನ್ನು ಪಡೆದ ರಾಜನು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ, ವಸಿಷ್ಠನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಧರ್ಮದ ಮೂಲಕ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.
ಸ್ತ್ರೀತ್ವೇ ತಿಷ್ಠತಿ ಹರ್ಮ್ಯೇಷು ಪುಂಸ್ತ್ವೇ ರಾಜ್ಯಂ ಪ್ರಶಾಸ್ತಿ ಚ । ಪ್ರಜಾಸ್ತಸ್ಮಿನ್ಸಮುದ್ವಿಗ್ನಾ ನಾಭ್ಯನನ್ದನ್ಮಹೀಪತಿಮ್
ಸ್ತ್ರೀಯಾಗಿರುವಾಗ ಅವನು ಅರಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತಿದ್ದನು; ಪುರುಷನಾಗಿರುವಾಗ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಇದರಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳು ಚಿಂತಿತರಾಗಿ, ತಮ್ಮ ರಾಜನಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಪಡಲಿಲ್ಲ.
ಕಾಲೇ ತು ಯೌವನಂ ಪ್ರಾಪ್ತಃ ಪುತ್ರಃ ಪುರೂರವಾಸ್ತದಾ । ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಂ ನೃಪತಿಸ್ತಸ್ಮೈ ದತ್ತ್ವಾ ರಾಜ್ಯಂ ವನಂ ಯಯೌ
ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅವನ ಮಗ ಪುರೂರವನು ಯೌವನವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ, ರಾಜನು ಅವನಿಗೆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿ, ತಾನೋ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.
ಗತ್ವಾ ತಸ್ಮಿನ್ವನೇ ರಮ್ಯೇ ನಾನಾದ್ರುಮಸಮಾಕುಲೇ । ನಾರದಾನ್ಮನ್ತ್ರಮಾಸಾದ್ಯ ನವಾಕ್ಷರಮನುತ್ತಮಮ್
ಆ ಸುಂದರವಾದ, ವಿವಿಧ ಮರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ನಾರದನಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಒಂಬತ್ತು ಅಕ್ಷರಗಳ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪಡೆದನು.
ಜಜಾಪ ಮನ್ತ್ರಮತ್ಯರ್ಥಂ ಪ್ರೇಮಪೂರಿತಮಾನಸಃ । ಪರಿತುಷ್ಟಾ ತದಾ ದೇವೀ ಸಗುಣಾ ತಾರಿಣೀ ಶಿವಾ
ಅವನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡು ಆ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಬಹಳ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಜಪಿಸಿದನು. ಆಗ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ರಕ್ಷಕಿಯಾದ, ಶುಭಕರಿಯಾದ ದೇವಿ ತೃಪ್ತಳಾದಳು.
ಸಿಂಹಾರೂಢಾ ಸ್ಥಿತಾ ಚಾಗ್ರೇ ದಿವ್ಯರೂಪಾ ಮನೋರಮಾ । ವಾರುಣೀಪಾನಸಮ್ಮತ್ತಾ ಮದಾಘೂರ್ಣಿತಲೋಚನಾ
ಅವಳು ಸಿಂಹದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು, ದಿವ್ಯವಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಮನೋಹರಳಾಗಿ, ವಾರುಣೀ ಪಾನದಿಂದ ಮದಮತ್ತಳಾಗಿ, ಕಣ್ಣುಗಳು ಆನಂದದಿಂದ ತಿರುಗುತ್ತಾ ಅವನ ಮುಂದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು.
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಾಂ ದಿವ್ಯರೂಪಾಂ ಚ ಪ್ರೇಮಾಕುಲಿತಲೋಚನಃ । ಪ್ರಣಮ್ಯ ಶಿರಸಾ ಪ್ರೀತ್ಯಾ ತುಷ್ಟಾವ ಜಗದಮ್ಬಿಕಾಮ್
ಆ ದಿವ್ಯರೂಪವನ್ನು ನೋಡಿ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳು ತುಂಬಿದ ಅವನು, ತಲೆಬಾಗಿಸಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಜಗದಂಬೆಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು.
ಇಲೋವಾಚ ದಿವ್ಯಂ ಚ ತೇ ಭಗವತಿ ಪ್ರಥಿತಂ ಸ್ವರೂಪಂ ದೃಷ್ಟಂ ಮಯಾ ಸಕಲಲೋಕಹಿತಾನುರೂಪಮ್ । ವನ್ದೇ ತ್ವದಂಘ್ರಿಕಮಲಂ ಸುರಸಙ್ಘಸೇವ್ಯಂ ಕಾಮಪ್ರದಂ ಜನನಿ ಚಾಪಿ ವಿಮುಕ್ತಿದಂ ಚ
ಇಳನು ಹೇಳಿದನು: 'ಅಮ್ಮಾ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ದಿವ್ಯರೂಪವನ್ನು ನಾನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ. ಅದು ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ. ದೇವತೆಗಳು ಸೇವಿಸುವ ನಿನ್ನ ಕಮಲಪಾದಗಳನ್ನು ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ. ನೀನು ಕಾಮಗಳನ್ನು ಕೊಡುವವಳು, ಜನನಿಯೂ, ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುವವಳೂ ಹೌದು.'
ಕೋ ವೇತ್ತಿ ತೇಽಮ್ಬ ಭುವಿ ಮರ್ತ್ಯತನುರ್ನಿಕಾಮಂ ಮುಹ್ಯನ್ತಿ ಯತ್ರ ಮುನಯಶ್ಚ ಸುರಾಶ್ಚ ಸರ್ವೇ । ಐಶ್ವರ್ಯಮೇತದಖಿಲಂ ಕೃಪಣೇ ದಯಾಂ ಚ ದೃಷ್ಟ್ವೈವ ದೇವಿ ಸಕಲಂ ಕಿಲ ವಿಸ್ಮಯೋ ಮೇ
'ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುವ ನಿನ್ನನ್ನು ಯಾರು ತಿಳಿಯಬಲ್ಲರು, ಅಮ್ಮಾ? ಮಹರ್ಷಿಗಳು, ದೇವತೆಗಳೂ ಕೂಡ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ದೀನರಿಗೆ ನೀನು ತೋರಿಸುವ ದಯೆಯನ್ನೂ, ನಿನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನೂ ನೋಡಿ ನಾನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದೇನೆ.'
ಶಮ್ಭುರ್ಹರಿಃ ಕಮಲಜೋ ಮಘವಾ ರವಿಶ್ಚ ವಿತ್ತೇಶವಹ್ನಿವರುಣಾಃ ಪವನಶ್ಚ ಸೋಮಃ । ಜಾನನ್ತಿ ನೈವ ವಸವೋಽಪಿ ಹಿ ತೇ ಪ್ರಭಾವಂ ಬುಧ್ಯೇತ್ಕಥಂ ತವ ಗುಣಾನಗುಣೋ ಮನುಷ್ಯಃ
'ಶಂಭು, ಹರಿಯು, ಕಮಲಜನನನು, ಮಘವಾನ್, ಸೂರ್ಯ, ಧನದೇವತೆ, ಅಗ್ನಿ, ವರुण, ವಾಯು, ಸೋಮ—ಇವರಂತೂ ಸಹ ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಯರು. ಗುಣವಿಲ್ಲದ ಮಾನವನಾದ ನಾನು ಹೇಗೆ ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬಲ್ಲೆ?'
ಜಾನಾತಿ ವಿಷ್ಣುರಮಿತದ್ಯುತಿರಮ್ಬ ಸಾಕ್ಷಾ- ತ್ತ್ವಾಂ ಸಾತ್ತ್ವಿಕೀಮುದಧಿಜಾಂ ಸಕಲಾರ್ಥದಾಂ ಚ । ಕೋ ರಾಜಸೀಂ ಹರ ಉಮಾಂ ಕಿಲ ತಾಮಸೀಂ ತ್ವಾಂ ವೇದಾಮ್ಬಿಕೇ ನ ತು ಪುನಃ ಖಲು ನಿರ್ಗುಣಾಂ ತ್ವಾಮ್
'ಅಮಿತ ಪ್ರಕಾಶಯುಕ್ತನಾದ ವಿಷ್ಣುವು ನಿನ್ನನ್ನು ಸಾತ್ವಿಕಿಯಾದ, ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೀಡುವವಳಾಗಿ ನೇರವಾಗಿ ಅರಿತಿದ್ದಾನೆ. ರಾಜಸೀ ರೂಪವಾದ ಉಮೆಯನ್ನು ಯಾರು ತಿಳಿಯಬಲ್ಲರು? ತಾಮಸೀ ರೂಪವಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ಯಾರು ಅರಿಯಬಲ್ಲರು, ವೇದಗಳ ತಾಯಿ? ಆದರೆ ನಿರ್ಗುಣಿಯಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ಯಾರೂ ತಿಳಿಯಲಾರರು.'
ಕ್ವಾಹಂ ಸುಮನ್ದಮತಿರಪ್ರತಿಮಪ್ರಭಾವಃ ಕ್ವಾಯಂ ತವಾತಿನಿಪುಣೋ ಮಯಿ ಸುಪ್ರಸಾದಃ । ಜಾನೇ ಭವಾನಿ ಚರಿತಂ ಕರುಣಾಸಮೇತಂ ಯತ್ಸೇವಕಾಂಶ್ಚ ದಯಸೇ ತ್ವಯಿ ಭಾವಯುಕ್ತಾನ್
'ನಾನು ಅಲ್ಪಮತಿಯು, ಅಲ್ಪಶಕ್ತಿಯು; ನೀನು ಅಪಾರ ಕೌಶಲ್ಯವಳೂ, ನನಗೆ ಅಪಾರ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನೂ ನೀಡಿದ್ದೀಯೆ. ಭವಾನಿ, ನಿನ್ನ ಕೃತ್ಯಗಳು ದಯೆಯಿಂದ ತುಂಬಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ಅರಿತಿದ್ದೇನೆ. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೇವಿಸುವವರಿಗೆ ನೀನು ಸದಾ ಕರುಣೆ ತೋರಿಸುತ್ತೀಯೆ.'
ವೃತ್ತಸ್ತ್ವಯಾ ಹರಿರಸೌ ವನಜೇಶಯಾಪಿ ನೈವಾಚರತ್ಯಪಿ ಮುದಂ ಮಧುಸೂದನಶ್ಚ । ಪಾದೌ ತವಾದಿಪುರುಷಃ ಕಿಲ ಪಾವಕೇನ ಕೃತ್ವಾ ಕರೋತಿ ಚ ಕರೇಣ ಶುಭೌ ಪವಿತ್ರೌ
'ನಿನ್ನನ್ನು ಹರಿಯೂ, ಕಮಲಜನನನೂ ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ ಮಧುಸೂದನನು ಸಂತೋಷಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದಿಪುರುಷನು ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಕೈಯಿಂದ ಶುಭಕರವಾಗಿಸಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾನೆ.'
ವಾಞ್ಛತ್ಯಹೋ ಹರಿರಶೋಕ ಇವಾತಿಕಾಮಂ ಪಾದಾಹತಿಂ ಪ್ರಮುದಿತಃ ಪುರುಷಃ ಪುರಾಣಃ । ತಾಂ ತ್ವಂ ಕರೋಷಿ ರುಷಿತಾ ಪ್ರಣತಂ ಚ ಪಾದೇ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪತಿಂ ಸಕಲದೇವನುತಂ ಸ್ಮರಾರ್ತಮ್
'ಹರಿಯು ಅಪಾರ ಆಸೆಯಿಂದ, ದುಃಖವಿಲ್ಲದವನಂತೆ, ನಿನ್ನ ಪಾದಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ; ಆದಿಪುರುಷನು ಆನಂದಪಡುವನು. ಆದರೆ ನೀನು ಕೋಪಗೊಂಡಾಗ, ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಶರಣಾದವನನ್ನೂ ಕೂಡ, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಸ್ತುತಿಸುವ ಪತಿಯನ್ನು ಕಾಮಪೀಡಿತನಾಗಿ ನೋಡಿದಾಗ, ಹೊಡೆಯುತ್ತೀಯೆ.'
ವಕ್ಷಃಸ್ಥಲೇ ವಸಸಿ ದೇವಿ ಸದೈವ ತಸ್ಯ ಪರ್ಯಙ್ಕವತ್ಸುಚರಿತೇ ವಿಪುಲೇಽತಿಶಾನ್ತೇ । ಸೌದಾಮಿನೀವ ಸುಘನೇ ಸುವಿಭೂಷಿತೇ ಚ ಕಿಂ ತೇ ನ ವಾಹನಮಸೌ ಜಗದೀಶ್ವರೋಽಪಿ
'ದೇವಿ, ನೀನು ಸದಾ ಅವನ ವಿಶಾಲವಾದ, ಬಹಳ ಶಾಂತಿಯುತವಾದ, ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲಾದ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಹಾಸಿಗೆಯಂತೆ ವಾಸಿಸುತ್ತೀಯೆ. ಘನವಾದ ಮೇಘದಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿನಂತೆ. ಅವನು ಜಗತ್ತಿನ ಈಶ್ವರನಾದರೂ, ನಿನ್ನ ವಾಹನನಲ್ಲವೇ?'
ತ್ವಂ ಚೇಜ್ಜಹಾಸಿ ಮಧುಸೂದನಮಮ್ಬ ಕೋಪಾ- ನ್ನೈವಾರ್ಚಿತೋಽಪಿ ಸ ಭವೇತ್ಕಿಲ ಶಕ್ತಿಹೀನಃ । ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಮೇವ ಪುರುಷಂ ಸ್ವಜನಾಸ್ತ್ವಜನ್ತಿ ಶಾನ್ತಂ ಶ್ರಿಯೋಜ್ಝಿತಮತೀವ ಗುಣೈರ್ವಿಯುಕ್ತಮ್
ಅಮ್ಮಾ, ನೀನು ಕೋಪದಿಂದ ಮಧುಸೂದನನನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ, ಅವನನ್ನು ಎಷ್ಟು ಪೂಜಿಸಿದರೂ ಅವನು ಶಕ್ತಿಹೀನನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗಿದ್ದು, ಐಶ್ವರ್ಯವಿಲ್ಲದೆ, ಗುಣಗಳಿಲ್ಲದವನನ್ನು, ಅವನು ತಮ್ಮವನೇ ಆದರೂ ಜನರು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುವುದು ನಮ್ಮೆದುರಲ್ಲೇ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಬ್ರಹ್ಮಾದಯಃ ಸುರಗಣಾ ನ ತು ಕಿಂ ಯುವತ್ಯೋ ಯೇ ತ್ವತ್ಪದಾಮ್ಬುಜಮಹರ್ನಿಶಮಾಶ್ರಯನ್ತಿ । ಮನ್ಯೇ ತ್ವಯೈವ ವಿಹಿತಾಃ ಖಲು ತೇ ಪುಮಾಂಸಃ ಕಿಂ ವರ್ಣಯಾಮಿ ತವ ಶಕ್ತಿಮನನ್ತವೀರ್ಯೇ
ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನೇನು ಹೇಳುವುದು, ಯುವತಿಯರನ್ನು ಹೇಳುವುದೇಕೆ? ದಿನರೂಪದಿನವೂ ನಿನ್ನ ಪಾದಾರವಿಂದವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುವ ಪುರುಷರೂ ಕೂಡ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅನಂತವೀರ್ಯವಿರುವ ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ವರ್ಣಿಸಲಿ?
ತ್ವಂ ನಾಪುಮಾನ್ನ ಚ ಪುಮಾನಿತಿ ಮೇ ವಿಕಲ್ಪೋ ಯಾಕಾಸಿ ದೇವಿ ಸಗುಣಾ ನನು ನಿರ್ಗುಣಾ ವಾ । ತಾಂ ತ್ವಾಂ ನಮಾಮಿ ಸತತಂ ಕಿಲ ಭಾವಯುಕ್ತೋ ವಾಞ್ಛಾಮಿ ಭಕ್ತಿಮಚಲಾಂ ತ್ವಯಿ ಮಾತರಂ ತು
ನೀನು ಪುರುಷಳೋ, ಪುರುಷನಲ್ಲವೋ ಎಂಬ ಸಂಶಯ ನನಗೆ ಇದೆ, ದೇವಿ. ನೀನು ಗುಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವೆಯೋ ಅಥವಾ ಗುಣರಹಿತಳಾಗಿಯೋ ಇರುತ್ತೀಯೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ನಾನು ಸದಾ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅಮ್ಮಾ, ನಿನಗೆ ಅಚಲವಾದ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
ಸೂತ ಉವಾಚ ಇತಿ ಸ್ತುತ್ವಾ ಮಹೀಪಾಲೋ ಜಗಾಮ ಶರಣಂ ತದಾ । ಪರಿತುಷ್ಟಾ ದದೌ ದೇವೀ ತತ್ರ ಸಾಯುಜ್ಯಮಾತ್ಮನಿ
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ದೇವಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಆ ರಾಜನು ಅವಳ ಶರಣಾದನು. ದೇವಿ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟು ಅವನಿಗೆ ತಾನೇ ಒಗ್ಗೂಡಿದ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಳು.
ಸುದ್ಯುಮ್ನಸ್ತು ತತಃ ಪ್ರಾಪ ಪದಂ ಪರಮಕಂ ಸ್ಥಿರಮ್ । ತಸ್ಯಾ ದೇವ್ಯಾಃ ಪ್ರಸಾದೇನ ಮುನೀನಾಮಪಿ ದುರ್ಲಭಮ್
ಆ ದೇವಿಯ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಸುದ್ಯುಮ್ನನು ಮಹತ್ತರವಾದ, ಸ್ಥಿರವಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮುನಿಗಳಿಗೂ ಸಿಗುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟ.
ಪುರೂರವಸ ಉರ್ವಶ್ಯಾಶ್ಚ ಚರಿತ್ರವರ್ಣನಮ್ ಸೂತ ಉವಾಚ ಸುದ್ಯುನೇ ತು ದಿವಂ ಯಾತೇ ರಾಜ್ಯಂ ಚಕ್ರೇ ಪುರೂರವಾಃ । ಸಗುಣಶ್ಚ ಸುರೂಪಶ್ಚ ಪ್ರಜಾರಞ್ಜನತತ್ಪರಃ
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಸುದ್ಯುಮ್ನನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದ ಮೇಲೆ, ಪುರೂರವನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಡೆಸಿದನು. ಅವನು ಗುಣವಂತ, ಸುಂದರ, ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಸದಾ ತೊಡಗಿದ್ದನು.
ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನೇ ಪುರೇ ರಮ್ಯೇ ರಾಜ್ಯಂ ಸರ್ವನಮಸ್ಕೃತಮ್ । ಚಕಾರ ಸರ್ವಧರ್ಮಜ್ಞಃ ಪ್ರಜಾರಕ್ಷಣತತ್ಪರಃ
ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಎಂಬ ಸುಂದರ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲರೂ ಗೌರವಿಸುವಂತಹ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅವನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವನಾಗಿಯೂ, ಪ್ರಜೆಯ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸದಾ ಮನಸ್ಸು ಹಾಕಿದವನಾಗಿಯೂ ಇದ್ದನು.
ಮನ್ತ್ರಃ ಸುಗುಪ್ತಸ್ತಸ್ಯಾಸೀತ್ಪರತ್ರಾಭಿಜ್ಞತಾ ತಥಾ । ಸದೈವೋತ್ಸಾಹಶಕ್ತಿಶ್ಚ ಪ್ರಭುಶಕ್ತಿಸ್ತಥೋತ್ತಮಾ
ಅವನಿಗೆ ರಹಸ್ಯ ಮಾತುಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು, ಪರಲೋಕದ ಜ್ಞಾನವೂ ಇದ್ದಿತು, ಸದಾ ಉತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯೂ ಇದ್ದವು, ಹಾಗೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಅಧಿಕಾರವೂ ಅವನಿಗೆ ಇದ್ದಿತು.