ವ್ಯಾಸ ಉವಾಚ - ನಿಶಾಮಯ ಮಹಾರಾಜ ಚರಿತಂ ಪರಮಾದ್ಭುತಮ್ । ಚ್ಯವನಸ್ಯ ಮಖೇ ತಸ್ಮಿಞ್ಛರ್ಯಾತೇರ್ಭುವಿ ಭಾರತ
ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದನು: ಮಹಾರಾಜನೇ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಚ್ಯವನನ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಅದ್ಭುತವಾದ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಭರತಕುಲದವರೇ.
ಸುಕನ್ಯಾಂ ಸುನ್ದರೀಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಚ್ಯವನಃ ಸುರಸನ್ನಿಭಃ । ವಿಜಹಾರ ಪ್ರಸನ್ನಾತ್ಮಾ ದೇವಕನ್ಯಾಮಿವಾಪರಃ
ಸುಂದರಿಯಾದ ಸುಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಚ್ಯವನನು, ದೇವರಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದನು; ಮತ್ತೊಬ್ಬ ದೇವಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಪಡೆದವನಂತೆ.
ಕದಾಚಿದಥ ಶರ್ಯಾತಿಭಾರ್ಯಾ ಚಿನ್ತಾತುರಾ ಭೃಶಮ್ । ಪತಿಂ ಪ್ರಾಹ ವೇಪಮಾನಾ ವಚನಂ ರುದತೀ ಪ್ರಿಯಾ
ಒಂದು ವೇಳೆ ಶರ್ಯಾತಿಯ ಪತ್ನಿ ತುಂಬಾ ಚಿಂತೆಯಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಾ, ಅಳುತ್ತಾ, ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಗಂಡನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು.
ರಾಜನ್ ಪುತ್ರೀ ತ್ವಯಾ ದತ್ತಾ ಮುನಯೇಽನ್ಧಾಯ ಕಾನನೇ । ಮೃತಾ ಜೀವತಿ ವಾ ಸಾ ತು ದ್ರಷ್ಟವ್ಯಾ ಸರ್ವಥಾ ತ್ವಯಾ
ರಾಜನೇ, ನೀನು ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕುರುಡಾದ ಮುನಿಗೆ ನಿನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೀಯಲ್ಲಾ; ಅವಳು ಸತ್ತಳೋ, ಬದುಕಿದ್ದಳೋ, ನೀನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಅವಳನ್ನು ನೋಡಲೇಬೇಕು.
ಗಚ್ಛ ನಾಥ ಮುನೇಸ್ತಾವದಾಶ್ರಮಂ ದ್ರಷ್ಟುಮಾದರಾತ್ । ಕಿಂ ಕರೋತಿ ಸುಕನ್ಯಾ ಸಾ ಪ್ರಾಪ್ಯ ನಾಥಂ ತಥಾವಿಧಮ್
ನಾಥನೇ, ನೀನು ತಕ್ಷಣ ಮುನಿಯ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಸುಕನ್ಯೆ ಅಂತಹ ಗಂಡನನ್ನು ಪಡೆದ ಮೇಲೆ ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ನೋಡಿ ಬಾ.
ಪುತ್ರೀದುಃಖೇನ ರಾಜರ್ಷೇ ದಗ್ಧಾಸ್ಮಿ ಸರ್ವಥಾ ಹೃದಿ । ತಾಮಾನಯ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷೀಂ ತಪಃಕ್ಷಾಮಾಂ ಮದನ್ತಿಕೇ
ರಾಜರ್ಷಿಯೇ, ಮಗಳ ದುಃಖದಿಂದ ನನ್ನ ಹೃದಯ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸುಟ್ಟಿದೆ. austerityಯಿಂದ ಕ್ಷೀಣಳಾದ, ವಿಶಾಲವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಆಕೆಯನ್ನು ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಕರೆತಂದುಕೊ.
ಪಶ್ಯಾಮಿ ಸರ್ವಥಾ ಪುತ್ರೀಂ ಕೃಶಾಙ್ಗೀಂ ವಲ್ಕಲಾವೃತಾಮ್ । ಅನ್ಧಂ ಪತಿಂ ಸಮಾಸಾದ್ಯ ದುಃಖಭಾಜಂ ಕೃಶೋದರೀಮ್
ನಾನು ನನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅವಳು ಕ್ಷೀಣವಾದ ದೇಹವಿದ್ದು, ವಲ್ಕಲ ಧರಿಸಿದ್ದಾಳೆ; ಕುರುಡಾದ ಗಂಡನನ್ನು ಪಡೆದು ದುಃಖಪಡುವ, ಸಣ್ಣ ಹೊಟ್ಟೆಯವಳಾಗಿ ಇದ್ದಾಳೆ.
ಶರ್ಯಾತಿರುವಾಚ - ಗಚ್ಛಾಮೋಽದ್ಯ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ ಸುಕನ್ಯಾಂ ದ್ರಷ್ಟುಮಾದರಾತ್ । ಪ್ರಿಯಪುತ್ರೀಂ ವರಾರೋಹೇ ಮುನಿಂ ತಂ ಸಂಶಿತವ್ರತಮ್
ಶರ್ಯಾತಿಯು ಹೇಳಿದನು: ವಿಶಾಲವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳವಳೇ, ಇಂದು ನಾವು ಪ್ರಿಯ ಮಗಳು ಸುಕನ್ಯೆಯನ್ನು, ಸುಂದರವಾದ ಅಂಗಗಳವಳಾದ ಆಕೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ದೃಢವ್ರತಧಾರಿ ಮುನಿಯನ್ನು ನೋಡಲು ಹೋಗೋಣ.
ವ್ಯಾಸ ಉವಾಚ - ಏವಮುಕ್ತ್ವ ತು ಶರ್ಯಾತಿಃ ಕಾಮಿನೀಂ ಶೋಕಸಂಕುಲಾಮ್ । ಜಗಾಮ ರಥಮಾರುಹ್ಯ ತ್ವರಿತಶ್ಚಾಶ್ರಮಂ ಮುನೇಃ
ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಶರ್ಯಾತಿಯು ಕಾಮ ಮತ್ತು ಶೋಕದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು, ರಥದಲ್ಲಿ ಏರಿ, ಬೇಗನೆ ಮುನಿಯ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.
ಗತ್ವಾಽಽಶ್ರಮಸಮೀಪೇ ತು ತಮಪಶ್ಯನ್ಮಹೀಪತಿಃ । ನವಯೌವನಸಮ್ಪನ್ನಂ ದೇವಪುತ್ರೋಪಮಂ ಮುನಿಮ್
ಅಶ್ರಮದ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ರಾಜನು ಅಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಯೌವನದಿಂದ ತುಂಬಿರುವ, ದೇವಪುತ್ರನಂತೆ ಕಾಣುವ ಮುನಿಯನ್ನು ಕಂಡನು.
ತಂ ವಿಲೋಕ್ಯಾಮರಾಕಾರಂ ವಿಸ್ಮಯಂ ನೃಪತಿರ್ಗತಃ । ಕಿಂ ಕೃತಂ ಕುತ್ಸಿತಂ ಕರ್ಮ ಪುತ್ರ್ಯಾ ಲೋಕವಿಗರ್ಹಿತಮ್
ಅವನನ್ನು ದೇವತೆಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ರಾಜನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಬೆರಗಾದನು. ನನ್ನ ಮಗಳು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಿಂದಿಸಲ್ಪಡುವ ಯಾವ ಕೆಟ್ಟ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾಳೆ?
ನಿಹತೋಽಸೌ ಮುನಿರ್ವೃದ್ಧಸ್ತ್ವನಯಾನ್ಯಃ ಪತಿಃ ಕೃತಃ । ಕಾಮಪೀಡಿತಯಾ ಕಾಮಂ ಪ್ರಶಾನ್ತೋಽಪ್ಯತಿನಿರ್ಧನಃ
ಆ ವೃದ್ಧ ಮುನಿಯನ್ನು ಅವಳು ನಾಶಮಾಡಿದ್ದಾಳೆ; ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಗಂಡನನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ. ಕಾಮದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾಗಿ, ಬಡವಳಾದರೂ ತನ್ನ ಆಸೆಯನ್ನು ತಣಿಸಿದ್ದಾಳೆ.
ದುಃಸಹಯೋಽಯಂ ಪುಷ್ಪಧನ್ವಾ ವಿಶೇಷೇಣ ಚ ಯೌವನೇ । ಕುಲೇ ಕಲಙ್ಕಃ ಸುಮಹಾನನಯಾ ಮಾನವೇ ಕೃತಃ
ಈ ಪುಷ್ಪಬಾಣಧಾರಿ ದೇವರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯೌವನದಲ್ಲಿ, ಸಹಿಸಲಾಗದವನು. ಅವಳಿಂದ ನಮ್ಮ ವಂಶಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ದೂಷಣೆಯುಂಟಾಗಿದೆ.
ಧಿಕ್ತಸ್ಯ ಜೀವಿತಂ ಲೋಕೇ ಯಸ್ಯ ಪುತ್ರೀ ಹಿ ಕುತ್ಸಿತಾ । ಸರ್ವಪಾಪೈಸ್ತು ದುಃಖಾಯ ಪುತ್ರೀ ಭವತಿ ದೇಹಿನಾಮ್
ಯಾರ ಮಗಳು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಿಂದೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದಾಳೋ, ಅವನ ಜೀವನವೇ ನಾಚಿಕೆಗೇಡಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಮಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ದುಃಖವನ್ನು ತರುತ್ತಾಳೆ.
ಮಯಾ ತ್ವನುಚಿತಂ ಕರ್ಮ ಕೃತಂ ಸ್ವಾರ್ಥಸ್ಯ ಸಿದ್ಧಯೇ । ವೃದ್ಧಾಯಾನ್ಧಾಯ ಯಾ ದತ್ತಾ ಪುತ್ರೀ ಸರ್ವಾತ್ಮನಾ ಕಿಲ
ನಾನು ನನ್ನ ಸ್ವಾರ್ಥದ Siddhiyಗಾಗಿ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ನನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವೃದ್ಧನೂ ಕುರುಡನೂ ಆದವನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ.
ಕನ್ಯಾ ಯೋಗ್ಯಾಯ ದಾತವ್ಯಾ ಪಿತ್ರಾ ಸರ್ವಾತ್ಮನಾ ಕಿಲ । ತಾದೃಶಂ ಹಿ ಫಲಂ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಯಾದೃಶಂ ವೈ ಕೃತಂ ಮಯಾ
ಮಗಳು ಯೋಗ್ಯನಾದವನಿಗೆ ತಂದೆಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೊಡಬೇಕು. ನಾನು ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸಿದ್ದೆವೋ, ಅದೇ ಫಲವನ್ನು ಈಗ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
ಹನ್ಮಿ ಚೇದದ್ಯ ತನಯಾಂ ದುಃಶೀಲಾಂ ಪಾಪಕಾರಿಣೀಮ್ । ಸ್ತ್ರೀಹತ್ಯಾ ದುಸ್ತರಾ ಸ್ಯಾನ್ಮೇ ತಥಾ ಪುತ್ರ್ಯಾ ವಿಶೇಷತಃ
ಈ ದಿನ ನಾನು ದುಶೀಲೆಯೂ ಪಾಪಕಾರಿಣಿಯೂ ಆದ ನನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಕೊಂದರೆ, ಹೆಣ್ಣುಮಗುವನ್ನು ಕೊಂದ ಪಾಪವು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಗಳನ್ನು ಕೊಂದ ಪಾಪವು, ನನಗೆ ದಾಟಲಾಗದಷ್ಟು ಭಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಮನುವಂಶಸ್ತು ವಿಖ್ಯಾತಃ ಸಕಲಙ್ಕಃ ಕೃತೋ ಮಯಾ । ಲೋಕಾಪವಾದೋ ಬಲವಾನ್ದುಸ್ತ್ಯಾಜ್ಯಾ ಸ್ನೇಹಶೃಙ್ಖಲಾ
ಮಾನುವಂಶವು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದರೂ, ನನ್ನಿಂದ ಕಳಂಕಿತವಾಗಿದೆ. ಲೋಕದ ಅಪವಾದವು ಬಹಳ ಬಲವಾದುದು, ಪ್ರೀತಿಯ ಬಂಧಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಕಿಂ ಕರೋಮೀತಿ ಚಿನ್ತಾಬ್ಧೌ ಯದಾ ಮಗ್ನಃ ಸ ಪಾರ್ಥಿವಃ । ಸುಕನ್ಯಯಾ ತದಾ ದೈವಾದ್ದೃಷ್ಟಶ್ಚಿನ್ತಾಕುಲಃ ಪಿತಾ
ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಚಿಂತೆಯ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದ ಆ ರಾಜನು, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ದೈವದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ, ತನ್ನ ಮಗಳು ಸುಕನ್ಯೆಯು ಆತನು ಚಿಂತೆಯಿಂದ ತುಂಬಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ.
ಸಾ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಂ ಜಗಾಮಾಶು ಸುಕನ್ಯಾ ಪಿತುರನ್ತಿಕೇ । ಗತ್ವಾ ಪಪ್ರಚ್ಛ ಭೂಪಾಲಂ ಪ್ರೇಮಪೂರಿತಮಾನಸಾ
ಅವನನ್ನು ಕಂಡು, ಸುಕನ್ಯೆ ತಕ್ಷಣ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಆ ರಾಜನನ್ನು ಕೇಳಿದಳು.
ಕಿಂ ವಿಚಾರಯಸೇ ರಾಜಂಶ್ಚಿನ್ತಾವ್ಯಾಕುಲಿತಾನನಃ । ಉಪವಿಷ್ಟಂ ಮುನಿಂ ವೀಕ್ಷ್ಯ ಯುವಾನಮಮ್ಬುಜೇಕ್ಷಣಮ್
"ರಾಜನೇ, ನೀನು ಯಾಕೆ ಚಿಂತೆಯಿಂದ ಮುಖ ಮಂಕಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೀಯೆ? ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತಿರುವವರು ಯುವನಾಗಿರುವ, ಕಮಲದ ಕಣ್ಣಿರುವ ಮುನಿಯಲ್ಲವೇ?"
ಏಹ್ಯೇಹಿ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ ಪ್ರಣಮಸ್ವ ಪತಿಂ ಮಮ । ಮಾ ವಿಷಾದಂ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಮ್ಪ್ರತಂ ಕುರು ಮಾನವ
"ಬಾ, ಬಾ, ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನನ್ನ ಗಂಡನಿಗೆ ವಂದಿಸು. ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಈಗ ಚಿಂತೆಗೆ ಜಾಗ ಕೊಡಬೇಡ, ಮಾನವನೇ, ಮನಸ್ಸು ಕುಗ್ಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಡ."
ವ್ಯಾಸ ಉವಾಚ - ಇತಿ ಪುತ್ರ್ಯಾ ವಚಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಶರ್ಯಾತಿಃ ಕ್ರೋಧಪೀಡಿತಃ । ಪ್ರೋವಾಚ ವಚನಂ ರಾಜಾ ಪುರಃಸ್ಥಾಂ ತನಯಾಂ ತತಃ
ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದನು – ಮಗಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಶರ್ಯಾತಿಯು ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿ, ತನ್ನ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಮಗಳಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
ರಾಜೋವಾಚ - ಕ್ವ ಮುನಿಶ್ಚ್ಯವನಃ ಪುತ್ರಿ ವೃದ್ಧೋಽನ್ಧಸ್ತಾಪಸೋತ್ತಮಃ । ಕೋಽಯಂ ಯುವಾ ಮದೋನ್ಮತ್ತಃ ಸನ್ದೇಹೋಽತ್ರ ಮಹಾನ್ಮಮ
ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು – "ಮಗಳೆ, ಚ್ಯವನ ಮುನಿ ಎಲ್ಲಿ? ವೃದ್ಧನೂ ಕುರುಡನೂ ಆದ ತಪಸ್ವಿಯು ಎಲ್ಲಿ? ಈ ಯುವಕನು ಯಾರು? ನನಗೆ ಇದರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಶಯವಾಗಿದೆ."
ಮುನಿಃ ಕಿಂ ನಿಹತಃ ಪಾಪೇ ತ್ವಯಾ ದುಷ್ಕೃತಕಾರಿಣಿ । ನೂತನೋಽಸೌ ಪತಿಃ ಕಾಮಾತ್ಕೃತಃ ಕುಲವಿನಾಶಿನಿ
"ಪಾಪಕಾರಿಣಿಯೇ, ದುಷ್ಕರ್ಮ ಮಾಡಿದವಳೇ, ನೀನು ಮುನಿಯನ್ನು ಕೊಂದೆಯೆ? ಇವನನ್ನು ಹೊಸ ಗಂಡನಾಗಿ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡೆಯೆ? ಕುಟುಂಬವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವಳೇ!"
ಸೋಽಹಂ ಚಿನ್ತಾತುರಸ್ತಂ ನ ಪಶ್ಯಾಮ್ಯಾಶ್ರಮಸಂಸ್ಥಿತಮ್ । ಕಿಂ ಕೃತಂ ದುಷ್ಕೃತಂ ಕರ್ಮ ಕುಲಟಾಚರಿತಂ ಕಿಲ
"ಚಿಂತೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ನಾನು ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ಯಾವ ದುಷ್ಕರ್ಮ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ? ಇದು ದುಶೀಲೆಯ ವರ್ತನೆಯಲ್ಲವೇ?"
ನಿಮಗ್ನೋಽಹಂ ದುರಾಚಾರೇ ಶೋಕಾಬ್ಧೌ ತ್ವತ್ಕೃತೇಽಧುನಾ । ದೃಷ್ಟ್ವೈನಂ ಪುರುಷಂ ದಿವ್ಯಮದೃಷ್ಟ್ವಾ ಚ್ಯವನಂ ಮುನಿಮ್
"ನಿನ್ನ ದುಶೀಲತನದಿಂದ ನಾನು ಈಗ ದುಃಖದ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದೇನೆ. ಈ ದಿವ್ಯ ಪುರುಷನನ್ನು ಕಂಡು, ಚ್ಯವನ ಮುನಿಯನ್ನು ಕಾಣದೆ, ಹೀಗೆ ಆಗಿದೆ."
ವಿಹಸ್ಯ ತಮುವಾಚಾಶು ಸಾ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಚನಂ ಪಿತುಃ । ಗೃಹೀತ್ವಾಽಽನೀಯ ಪಿತರಂ ಭರ್ತುರನ್ತಿಕಮಾದರಾತ್
ತಂದೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವಳು ತಕ್ಷಣ ನಗುತ್ತಾ, ತಂದೆಯ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಗೌರವದಿಂದ ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಗಂಡನ ಬಳಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದಳು.
ಚ್ಯವನೋಽಸೌ ಮುನಿಸ್ತಾತ ಜಾಮಾತಾ ತೇ ನ ಸಂಶಯಃ । ಅಶ್ವಿಭ್ಯಾಮೀದೃಶಃ ಕಾನ್ತಃ ಕೃತಃ ಕಮಲಲೋಚನಃ
"ತಂದೆ, ಈತನೇ ಚ್ಯವನ ಮುನಿ, ನಿನ್ನ ಅಳಿಯ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಅಶ್ವಿನಿಗಳಿಂದ ಅವನು ಇಷ್ಟು ಸುಂದರನಾಗಿ, ಕಮಲದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ."
ಯದೃಚ್ಛಯಾತ್ರ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತೌ ನಾಸತ್ಯಾವಾಶ್ರಮೇ ಮಮ । ತಾಭ್ಯಾಂ ಕರುಣಯಾ ನೂನಂ ಚ್ಯವನಸ್ತಾದೃಶಃ ಕೃತಃ
"ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಅಶ್ವಿನಿಗಳು ನನ್ನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಅವರ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಚ್ಯವನನು ಇಂತಹವನಾಗಿದ್ದಾನೆ."