રાજકાર્યાણિ સન્ત્યજ્ય ક્રીડાસક્તો દિવાનિશમ્ । નાસૌ વિવેદ ગચ્છન્તં કાલં કામકલારતઃ
રાજા રાજકામ છોડીને દિવસ-રાત રમણમાં તલિન રહ્યો અને કામકલામાં મગ્ન રહીને સમય કેવી રીતે પસાર થયો તે જાણ્યો જ નહીં.
ઉદ્યાનેષુ ચ રમ્યેષુ વાપીષુ ચ ગૃહેષુ ચ । હર્મ્યેષુ વરશૈલેષુ દીર્ઘિકાસુ વરાસુ ચ
સુંદર બગીચાઓમાં, તળાવોમાં, મહેલો અને મકાનોમાં, ઉત્તમ પર્વતો અને સરોવરોમાં પણ તે મારી સાથે ફરતો રહ્યો.
વારુણીમદમત્તોઽસૌ વિહરન્કાનને શુભે । વિસૃજ્ય સર્વકાર્યાણિ મદધીનો બભૂવ હ
મજબૂત દારૂના નશામાં ચૂર થઈને, રાજા સુંદર વનોમાં વિહરતો રહ્યો અને બધાં કામકાજ ભૂલીને સંપૂર્ણપણે નશાની અસર હેઠળ રહ્યો.
વ્યાસાહં તેન સંસક્તા ક્રીડારસવશીકૃતા । સ્મૃતવાન્પૂર્વદેહં ન પુંભાવં મુનિજન્મ ચ
હું પણ તેની સાથે જોડાઈ ગઈ, રમણના આનંદમાં મગ્ન થઈ ગઈ; મને મારું પહેલાનું શરીર, પુરૂષભાવ અને ઋષિ તરીકેનું જન્મ બધું જ ભૂલી ગયું.
મમૈવાયં પતિર્યોષાહં પત્નીષુ પ્રિયા સતી । પટ્ટરાજ્ઞી વિલાસજ્ઞા સફલં જીવિતં મમ
આ રાજા મારા પતિ છે અને હું તેની પત્નીઓમાં સૌથી પ્રિય છું; હું મુખ્ય રાણી અને વિલાસમાં નિપુણ છું—મારું જીવન સફળ થયું છે.
ઇતિ ચિન્તયતી તસ્મિન્પ્રેમબદ્ધા દિવાનિશમ્ । ક્રીડાસક્તા સુખે લુબ્ધા તં સ્થિતા વશવર્તિની
હું દિવસ-રાત પ્રેમથી તેના પર બંધાઈ રહી, રમણમાં મગ્ન અને સુખની લાલચી બની, તેની આજ્ઞામાં ચાલતી રહી.
વિસ્મૃતં બ્રહ્મવિજ્ઞાનં બ્રહ્મજ્ઞાનં ચ શાશ્વતમ્ । ધર્મશાસ્ત્રપરિજ્ઞાનં તદાસક્તમના સ્થિતા
મારું મન તેના પર એટલું આસક્ત થયું કે હું બ્રહ્મવિદ્યા, શાશ્વત બ્રહ્મજ્ઞાન અને ધર્મશાસ્ત્રનું જ્ઞાન બધું જ ભૂલી ગઈ.
એવં વિહરતસ્તત્ર વર્ષાણિ દ્વાદશૈવ તુ । ગતાનિ ક્ષણવત્કામક્રીડાસક્તસ્ય મે મુને
એ રીતે ત્યાં આનંદ માણતી રહી અને કામક્રીડામાં મગ્ન હોવાથી, બાર વર્ષ પળ જેવી ઝડપથી વીતી ગયા, હે મુનિ.
જાતા ગર્ભવતી ચાહં મુદં પ્રાપ નૃપસ્તદા । કારયામાસ વિધિવદ્ગર્ભસંસ્કારકર્મ ચ
પછી હું ગર્ભવતી થઈ અને રાજાને ખૂબ આનંદ થયો; તેણે વિધાન પ્રમાણે ગર્ભસંસ્કારની વિધિ કરાવી.
અપૃચ્છદ્દોહદં રાજા પ્રીણયન્માં પુનઃ પુનઃ । નાબ્રવં લજ્જમાનાહં નૃપં પ્રીતમના ભૃશમ્
રાજા વારંવાર મને મનગમતી વસ્તુ વિશે પૂછતો અને મને પ્રસન્ન કરવા પ્રયત્ન કરતો, પણ હું આનંદિત હોવા છતાં શરમથી કંઈ કહ્યુ નહીં.
સમ્પૂર્ણે દશમે માસિ પુત્રો જાતસ્તતો મમ । શુભેઽહ્નિ ગ્રહનક્ષત્રલગ્નતારાબલાન્વિતે
દસમા મહિને, શુભ દિવસે અને શુભ નક્ષત્ર-તારાઓ સાથે, મારા ઘરે પુત્રનો જન્મ થયો.
બભૂવ નૃપતેર્ગેહે પુત્રજન્મમહોત્સવઃ । રાજા પરમસન્તુષ્ટો બભૂવ સુતજન્મતઃ
રાજાના ઘરમાં પુત્રના જન્મનો મહોત્સવ થયો; પુત્રના જન્મથી રાજા ખૂબ જ પ્રસન્ન થયો.
સૂતકાન્તે સુતં વીક્ષ્ય રાજા મુદમવાપ હ । અહં ભૂમિપતેશ્ચાસં પ્રિયા ભાર્યા પરન્તપ
સૂતક પૂરે પછી, રાજાએ પોતાના પુત્રને જોઈને આનંદ અનુભવ્યો; અને હે પરંતપ, હું ભૂમિપતિની પ્રિય પત્ની બની.
તતો વર્ષદ્વયાન્તે વૈ પુનર્ગર્ભો મયા ધૃતઃ । દ્વિતીયસ્તુ સુતો જાતઃ સર્વલક્ષણસંયુતઃ
પછી બે વર્ષ પછી, હું ફરી ગર્ભવતી થઈ; અને મને સર્વલક્ષણોથી યુક્ત બીજો પુત્ર થયો.
સુધન્વેતિ સુતસ્યાથ નામ ચક્રે નૃપસ્તદા । વીરવર્મેતિ જ્યેષ્ઠસ્ય બ્રાહ્મણૈઃ પ્રેરિતસ્ત્વયમ્
પછી બ્રાહ્મણોના કહેવા પર રાજાએ પોતાના નાના પુત્રનું નામ સુધન્વન અને મોટા પુત્રનું નામ વીરવર્મન રાખ્યું.
એવં દ્વાદશ પુત્રાશ્ચ પ્રસૂતા ભૂપસમ્મતાઃ । મોહિતોઽહં તદા તેષાં પ્રીત્યા પાલનલાલને
આ રીતે બાર પુત્રો જન્મ્યા, જે રાજાને બહુ પ્રિય હતા. એ સમયે હું એમના પર પ્રેમથી મોહાઈને, એમની સંભાળ અને લાડમાં લીન થઈ ગઈ.
પુનરષ્ટ સુતાઃ કાલે કાલે જાતાઃ સ્વરૂપિણઃ । ગાર્હસ્થ્યં મે તતઃ પૂર્ણં સમ્પન્નં સુખસાધનમ્
પછી સમય જતાં આઠ વધુ પુત્રો જન્મ્યા, દરેક પોતાની રીતે ગુણવાન. આમ, મારું ઘરેલું જીવન પૂર્ણ અને સુખના સાધનોથી ભરપૂર થયું.
તેષાં દારક્રિયાઃ કાલે કૃતા રાજ્ઞા યથોચિતાઃ । સ્નુષાભિશ્ચ તથા પુત્રૈઃ પરિવારો મહાનભૂત્
સમય આવતાં રાજાએ એમના લગ્ન યોગ્ય રીતે કરાવ્યા. પુત્રવધૂઓ અને પુત્રો સાથે કુટુંબ ઘણું મોટું થઈ ગયું.
તતઃ પૌત્રાદિસમ્ભૂતાસ્તેઽપિ ક્રીડારસાન્વિતાઃ । આસન્નાનારસોપેતા મોહવૃદ્ધિકરા ભૃશમ્
પછી પૌત્રો અને અન્ય સંતાન પણ જન્મ્યા, જે રમતમાં આનંદ માણતા અને હંમેશા નજીક રહેતા, એમણે મારો મોહ અને આસક્તિ વધારે કરી.
કદાચિત્સુખમૈશ્વર્યં કદાચિદ્દુઃખમદ્ભુતમ્ । પુત્રેષુ રોગજનિતં દેહસન્તાપકારકમ્
ક્યારેક સુખ અને વૈભવ મળ્યું, તો ક્યારેક આશ્ચર્યજનક દુઃખ પણ આવ્યું—પુત્રોને રોગ થતાં મને પણ શરીરે દુઃખ થયું.
પરસ્પરં કદાચિત્તુ વિરોધોઽભૂત્સુદારુણઃ । પુત્રાણાં વા વધૂનાં ચ તેન સન્તાપસમ્ભવઃ
ક્યારેક પુત્રો કે પુત્રવધૂઓ વચ્ચે ભારે ઝઘડા થયા, જેના કારણે ઘરમાં ઘણું દુઃખ થયું.
સુખદુઃખાત્મકે ઘોરે મિથ્યાચારકરે ભૃશમ્ । સઙ્કલ્પજનિતે ક્ષુદ્રે મગ્નોઽહં મુનિસત્તમ
હું સુખ-દુઃખથી ભરેલા, ખોટા વર્તન અને નાનાં-મોટાં ઈચ્છાઓથી ઊપજેલા ભયાનક ચક્રમાં આખી રીતે ફસાઈ ગઈ, હે મહાન મુનિ.
વિસ્મૃતં પૂર્વવિજ્ઞાનં શાસ્ત્રજ્ઞાનં તથા ગતમ્ । યોષાભાવે વિલીનોઽહં ગૃહકાર્યેષુ સર્વથા
મારું પહેલાનું જ્ઞાન અને શાસ્ત્રવિદ્યા બધું ભૂલાઈ ગયું; સમજણ ન રહી, અને હું ઘરકામમાં આખી રીતે લીન થઈ ગઈ.
અહઙ્કારસ્તુ સઞ્જાતો ભૃશં મોહવિવર્ધકઃ । એતે મે બલિનઃ પુત્રાઃ સ્નુષાઃ સુકુલસમ્ભવાઃ
મારે અંદર ઘમંડ ઊગ્યો, જે મોહને વધારેતો ગયો—'આ મારા પુત્રો બળવાન છે, પુત્રવધૂઓ સારા કુટુંબની છે' એમ માનવા લાગી.
એતે પુત્રાઃ સુસન્નદ્ધાઃ ક્રીડન્તિ મમ વેશ્મસુ । ધન્યાહં ખલુ નારીણાં સંસારેઽસ્મિન્નહો ભૃશમ્
આ પુત્રો સજ્જ થઇને મારા ઘરમાં રમે છે; ખરેખર, આ સંસારમાં હું સ્ત્રીઓમાં સૌથી વધુ ધન્ય છું.
નારદોઽહં ભગવતા વઞ્ચિતો માયયા કિલ । ન કદાચિન્મયાપ્યેવં ચિન્તિતં મનસા કિલ
હું નારદ, ભગવાનની માયાથી ઠગાઈ ગઈ; આવાં વિચારો ક્યારેય મારા મનમાં આવ્યા નહોતા.
રાજપત્ની શુભાચારા બહુપુત્રા પતિવ્રતા । ધન્યાહં કિલ સંસારે કૃષ્ણૈવં મોહિતસ્ત્વહમ્
રાજપત્ની તરીકે સારા આચરણવાળી, બહુ પુત્રો અને પતિપ્રેમથી ભરપૂર રહી, હું આ સંસારમાં પોતાને ધન્ય માનતી હતી—એ રીતે, હે કૃષ્ણ, હું મોહમાં પડી ગઈ.
અથ કશ્ચિન્નૃપઃ કામં દૂરદેશાધિપો મહાન્ । અરાતિભાવમાપન્નઃ પતિના સહ માનદ
પછી કોઈ એક મહાન રાજા, જે દૂર દેશનો શાસક હતો, મારા પતિ સાથે દુશ્મની રાખી બેઠો, હે માનનીય.
કૃત્વા સૈન્યસમાયોગં રથૈશ્ચ વારણૈર્યુતમ્ । આજગામ કાન્યકુબ્જે પુરે યુદ્ધમચિન્તયત્
એ રાજાએ પોતાની સેના, રથ અને હાથીઓ સાથે ભેગી કરી, કાન્યકુબ્જ શહેરમાં આવી યુદ્ધ કરવા વિચાર્યું.
વેષ્ટિતં નગરં તેન રાજ્ઞા સૈન્યયુતેન ચ । મમ પુત્રાશ્ચ પૌત્રાશ્ચ નિર્ગતા નગરાત્તદા
એ રાજાએ પોતાની સેના સાથે શહેરને ઘેરી લીધું; ત્યારે મારા પુત્રો અને પૌત્રો શહેરમાંથી બહાર ગયા.