કિમેતદિતિ મનસાકરવં વિસ્મયં મુહુઃ । એવં ચિન્તયમાનસ્ય નારીરૂપધરસ્ય મે
'આ શું છે?' એમ મનમાં વારંવાર વિચારતી રહી, આશ્ચર્યથી ભરાઈ ગઈ; અને એ રીતે સ્ત્રીનું રૂપ ધારણ કરીને વિચારતી હતી.
સહસા દૃક્પથં પ્રાપ્તસ્તત્ર તાલધ્વજો નૃપઃ । ગજાશ્વરથવૃન્દૈશ્ચ સંવૃતો રથસંસ્થિતઃ
એ જ સમયે અચાનક ત્યાં તાળધ્વજ નામનો રાજા મારી નજર સામે આવ્યો, જે હાથી, ઘોડા અને રથોથી ઘેરાયેલો હતો અને પોતે રથમાં બેઠો હતો.
યુવા ભૂષણસંવીતો દેહવાનિવ મન્મથઃ । વીક્ષ્ય માં ભૂપતિસ્તત્ર દિવ્યભૂષણભૂષિતામ્
એ યુવાન રાજા મનોહર દેહ અને સુંદર આભૂષણોથી સજ્જ હતો, જાણે કામદેવ જ હોય; તેણે મને ત્યાં દિવ્ય આભૂષણોથી શોભાયમાન જોઈ.
રાકાચન્દ્રમુખીં યોષાં વિસ્મયં પરમં ગતઃ । પપ્રચ્છ કાસિ કલ્યાણિ કસ્ય પુત્રી સુરસ્ય વા
મારો ચહેરો પૂર્ણિમાના ચંદ્ર જેવો હતો, એ જોઈને રાજા ખૂબ આશ્ચર્યમાં પડી ગયો અને પુછ્યું: 'સુંદરિ, તું કોણ છે? તું દેવની પુત્રી છે કે...
માનુષસ્ય ચ વા કાન્તે ગન્ધર્વસ્યોરગસ્ય ચ । એકાકિની કથં બાલા રૂપયૌવનભૂષિતા
...માનવીની, ગંધર્વની કે નાગની પુત્રી છે? સુંદર યુવાનીથી શોભાયમાન તું અહીં એકલી કેમ છે?
વિવાહિતાથ કન્યા વા સત્યં વદ સુલોચને । કિં પશ્યસિ સુકેશાન્તે તડાગેઽસ્મિન્સુમધ્યમે
તારે લગ્ન થયા છે કે તું કન્યા છે? સાચું કહેજે, વિશાળ નેત્રવાળી. સુમધ્યમા, તું આ તળાવના કાંઠે શું જોઈ રહી છે?
ચિકીર્ષિતં પિકાલાપે બ્રૂહિ મન્મથમોહિનિ । ભુઙ્ક્ષવ ભોગાન્મરાલાક્ષિ મયા સહ કૃશોદરિ । વાઞ્છિતાન્મનસા નૂનં કૃત્વા માં પતિમુત્તમમ્
મીઠા શબ્દોમાં તારો ઇરાદો કહેજે, મનમોહિની. હંસ જેવી આંખવાળી, પાતળી કમરવાળી, તું મનથી જે ઇચ્છે તે આનંદ મારા સાથે માણજે અને મને તારો શ્રેષ્ઠ પતિ બનાવીને તારો મનગમતો સુખ મેળવે.
; નારદસ્ય પુનઃ સ્વરૂપપ્રાપ્તિવર્ણનમ્ નારદ ઉવાચ ઇત્યુક્તોઽહં તદા તેન રાજ્ઞા તાલધ્વજેન ચ । વિમૃશ્ય મનસાત્યર્થં તમુવાચ વિશામ્પતે
નારદ કહે છે: એ રીતે તાળધ્વજ રાજાએ મને પૂછ્યું ત્યારે મેં મનમાં ઘણું વિચાર્યું અને પછી રાજાને ઉત્તર આપ્યો.
રાજન્નાહં વિજાનામિ પુત્રી કસ્યેતિ નિશ્ચયમ્ । પિતરૌ ક્વ ચ મે કેન સ્થાપિતા ચ સરોવરે
રાજા, હું ચોક્કસ કહી શકતી નથી કે હું કોની પુત્રી છું, મારા માતા-પિતા ક્યાં છે, કે મને કોણે આ તળાવમાં મૂક્યું છે.
કિં કરોમિ ક્વ ગચ્છામિ કથં મે સુકૃતં ભવેત્ । નિરાધારાસ્મિ રાજેન્દ્ર ચિન્તયામિ ચિકીર્ષિતમ્
હું શું કરું, ક્યાં જાઉં, અને મને સુખ કેવી રીતે મળશે? રાજા, હું એકલી છું, આધાર વગર છું, અને શું કરવું એ વિચારું છું.
દૈવમેવ પરં રાજન્નાસ્ત્યત્ર પૌરુષં મમ । ધર્મજ્ઞોઽસિ મહીપાલ યથેચ્છસિ તથા કુરુ
રાજા, અહીં તો માત્ર દૈવનો જ પ્રભાવ છે, મારી પાસે કંઈ શક્તિ નથી. તમે ધર્મને જાણો છો, ધરતીના સ્વામી, તમે જે યોગ્ય સમજો તે કરો.
તવાધીનાસ્મ્યહં ભૂપ ન મે કોઽપ્યસ્તિ પાલકઃ । ન પિતા ન ચ માતા ચ ન સ્થાનં ન ચ બાન્ધવાઃ
હું હવે તમારી શરણમાં છું, રાજા; મારો કોઈ રક્ષક નથી. મને પિતા નથી, માતા નથી, ઘર નથી, અને કોઈ સગાં પણ નથી.
ઇત્યુક્તોઽસૌ મયા રાજા બભૂવ મદનાતુરઃ । માં નિરીક્ષ્ય વિશાલાક્ષીં સેવકાનિત્યુવાચ હ
એ રીતે મેં કહ્યું ત્યારે રાજા પ્રેમમાં મગ્ન થઈ ગયો અને મારી વિશાળ આંખો જોઈને પોતાના સેવકોને કહ્યું.
નરયાનમાનયધ્વં ચતુર્વાહ્યં મનોહરમ્ । આરોહણાર્થમસ્યાસ્તુ કૌશેયામ્બરવેષ્ટિતમ્
તમે સુંદર ચાર ઘોડાવાળું રથ લાવો, જે રેશમી વસ્ત્રોથી ઢંકાયેલું હોય, જેથી એ ચઢી શકે.
મૃદ્વાસ્તરણસંયુક્તં મુક્તાજાલવિભૂષિતમ્ । ચતુરસ્રં વિશાલં ચ સુવર્ણરચિતં શુભમ્
એ રથમાં નરમ પાથરાવ હોવો જોઈએ, મોતીની જાળીથી શોભાયમાન, વિશાળ અને ચોરસ, અને સુવર્ણથી સુંદર રીતે બનાવેલું હોવું જોઈએ.
તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા ભૃત્યાઃ સત્વરગામિનઃ । આનિન્યુઃ શિબિકાં દિવ્યાં મદર્થે વસ્ત્રવેષ્ટિતામ્
રાજાના આ વચન સાંભળીને, દાસો ઝડપથી એક દિવ્ય પલકી લાવ્યા, જે મારા માટે વસ્ત્રોથી ઢંકાયેલી હતી.
આરૂઢાઽહં તદા તસ્યાં તસ્ય પ્રિયચિકીર્ષયા । મુદિતોઽસૌ ગૃહે નીત્વા માં તદા પૃથિવીપતિઃ
તે સમયે, હું રાજાને ખુશ કરવા માટે એ રથમાં બેસી ગઈ અને આનંદિત રાજાએ મને પોતાના મહેલમાં લઈ ગયો.
વિવાહવિધિના રાજા શુભે લગ્ને શુભે દિને । ઉપયેમે ચ માં તત્ર હુતભુક્સન્નિધૌ તતઃ
પછી શુભ દિવસે અને શુભ મુહૂર્તે, રાજાએ વિધાન પ્રમાણે અગ્નિની સાક્ષીએ મારી સાથે લગ્ન કર્યા.
તસ્યાહં વલ્લભા જાતા પ્રાણેભ્યોઽપિ ગરીયસી । સૌભાગ્યસુન્દરીત્યેવં નામ તત્ર કૃતં મમ
હું તેની પ્રિય બની, જે તેને પોતાના પ્રાણથી પણ વધુ પ્રિય હતી; અને ત્યાં મને સૌભાગ્યસુંદરી નામ મળ્યું.
રમમાણો મયા સાર્ધં સુખમાપ મહીપતિઃ । નાનાભોગવિલાસૈશ્ચ કામશાસ્ત્રોદિતૈસ્તથા
રાજાએ મારી સાથે આનંદ માણ્યો અને પ્રેમશાસ્ત્રમાં જણાવેલા વિવિધ ભોગ-વિલાસમાં મગ્ન રહીને સુખ મેળવ્યું.
રાજકાર્યાણિ સન્ત્યજ્ય ક્રીડાસક્તો દિવાનિશમ્ । નાસૌ વિવેદ ગચ્છન્તં કાલં કામકલારતઃ
રાજા રાજકામ છોડીને દિવસ-રાત રમણમાં તલિન રહ્યો અને કામકલામાં મગ્ન રહીને સમય કેવી રીતે પસાર થયો તે જાણ્યો જ નહીં.
ઉદ્યાનેષુ ચ રમ્યેષુ વાપીષુ ચ ગૃહેષુ ચ । હર્મ્યેષુ વરશૈલેષુ દીર્ઘિકાસુ વરાસુ ચ
સુંદર બગીચાઓમાં, તળાવોમાં, મહેલો અને મકાનોમાં, ઉત્તમ પર્વતો અને સરોવરોમાં પણ તે મારી સાથે ફરતો રહ્યો.
વારુણીમદમત્તોઽસૌ વિહરન્કાનને શુભે । વિસૃજ્ય સર્વકાર્યાણિ મદધીનો બભૂવ હ
મજબૂત દારૂના નશામાં ચૂર થઈને, રાજા સુંદર વનોમાં વિહરતો રહ્યો અને બધાં કામકાજ ભૂલીને સંપૂર્ણપણે નશાની અસર હેઠળ રહ્યો.
વ્યાસાહં તેન સંસક્તા ક્રીડારસવશીકૃતા । સ્મૃતવાન્પૂર્વદેહં ન પુંભાવં મુનિજન્મ ચ
હું પણ તેની સાથે જોડાઈ ગઈ, રમણના આનંદમાં મગ્ન થઈ ગઈ; મને મારું પહેલાનું શરીર, પુરૂષભાવ અને ઋષિ તરીકેનું જન્મ બધું જ ભૂલી ગયું.
મમૈવાયં પતિર્યોષાહં પત્નીષુ પ્રિયા સતી । પટ્ટરાજ્ઞી વિલાસજ્ઞા સફલં જીવિતં મમ
આ રાજા મારા પતિ છે અને હું તેની પત્નીઓમાં સૌથી પ્રિય છું; હું મુખ્ય રાણી અને વિલાસમાં નિપુણ છું—મારું જીવન સફળ થયું છે.
ઇતિ ચિન્તયતી તસ્મિન્પ્રેમબદ્ધા દિવાનિશમ્ । ક્રીડાસક્તા સુખે લુબ્ધા તં સ્થિતા વશવર્તિની
હું દિવસ-રાત પ્રેમથી તેના પર બંધાઈ રહી, રમણમાં મગ્ન અને સુખની લાલચી બની, તેની આજ્ઞામાં ચાલતી રહી.
વિસ્મૃતં બ્રહ્મવિજ્ઞાનં બ્રહ્મજ્ઞાનં ચ શાશ્વતમ્ । ધર્મશાસ્ત્રપરિજ્ઞાનં તદાસક્તમના સ્થિતા
મારું મન તેના પર એટલું આસક્ત થયું કે હું બ્રહ્મવિદ્યા, શાશ્વત બ્રહ્મજ્ઞાન અને ધર્મશાસ્ત્રનું જ્ઞાન બધું જ ભૂલી ગઈ.
એવં વિહરતસ્તત્ર વર્ષાણિ દ્વાદશૈવ તુ । ગતાનિ ક્ષણવત્કામક્રીડાસક્તસ્ય મે મુને
એ રીતે ત્યાં આનંદ માણતી રહી અને કામક્રીડામાં મગ્ન હોવાથી, બાર વર્ષ પળ જેવી ઝડપથી વીતી ગયા, હે મુનિ.
જાતા ગર્ભવતી ચાહં મુદં પ્રાપ નૃપસ્તદા । કારયામાસ વિધિવદ્ગર્ભસંસ્કારકર્મ ચ
પછી હું ગર્ભવતી થઈ અને રાજાને ખૂબ આનંદ થયો; તેણે વિધાન પ્રમાણે ગર્ભસંસ્કારની વિધિ કરાવી.
અપૃચ્છદ્દોહદં રાજા પ્રીણયન્માં પુનઃ પુનઃ । નાબ્રવં લજ્જમાનાહં નૃપં પ્રીતમના ભૃશમ્
રાજા વારંવાર મને મનગમતી વસ્તુ વિશે પૂછતો અને મને પ્રસન્ન કરવા પ્રયત્ન કરતો, પણ હું આનંદિત હોવા છતાં શરમથી કંઈ કહ્યુ નહીં.