; એકવીરૈકાવલ્યોર્વિવાહવર્ણનમ્ વ્યાસ ઉવાચ તસ્યાસ્તુ વચનં શ્રુત્વા રમાપુત્રઃ પ્રતાપવાન્ । પ્રફુલ્લવદનામ્ભોજસ્તામુવાચ વિશામ્પતે
વ્યાસ કહે છે: એના શબ્દો સાંભળીને, લક્ષ્મીપુત્ર પરાક્રમી રાજકુમાર, કમળ જેવું ખીલેલું ચહેરું લઈને, એ સ્ત્રીને બોલ્યો, રાજાધિરાજ.
રાજોવાચ રમ્ભોરુ યસ્ત્વયા પૃષ્ટો વૃત્તાન્તો વિશદાક્ષરઃ । હેહયોઽહં ચૈકવીરનામ્ના સિન્ધુસુતાસુતઃ
રાજા બોલ્યા: સુકુમારી, તું જે રીતે પૂછ્યું છે, એ પ્રમાણે હું સ્પષ્ટ કહું છું: હું હૈહય વંશનો એકવીર છું, સિંધુકન્યા નો પુત્ર છું.
મનો મે યત્ત્વયા નૂનં પરતન્ત્રં કૃતં કિલ । કિં કરોમિ ક્વ ગચ્છામિ વિરહેણાતિપીડિતઃ
મારું મન તો તારા કારણે તારા પર આધાર રાખતું થઈ ગયું છે; હવે હું શું કરું, ક્યાં જાઉં, વિયોગથી ખૂબ પીડાય રહ્યો છું.
પ્રથમં રૂપમાખ્યાતં સર્વલોકાતિગં ત્વયા । તેન મે વિહ્વલં જાતં કામબાણહતં મનઃ
પહેલા તું જેનું રૂપ બધાં લોકોથી શ્રેષ્ઠ કહ્યું, એ સાંભળીને મારા મનમાં કામના ઉઠી અને મન ચંચળ થઈ ગયું.
તતસ્તસ્યા ગુણાઃ પ્રોક્તાસ્તૈસ્તુ ચિત્તં હૃતં પુનઃ । યત્ત્વયોક્તં પુનર્વાક્યં તેન મે વિસ્મયોઽભવત્
પછી જ્યારે એના ગુણોનું વર્ણન કર્યું, ત્યારે એથી પણ મારું હૃદય ખેંચાઈ ગયું; અને તારા આગળના શબ્દોથી મને આશ્ચર્ય થયું.
એકાવલ્યા વચઃ પ્રોક્તં દાનવાગ્રે મયા વૃતઃ । હૈહયસ્તં વિના નાન્યં વૃણોમીતિ વિનિશ્ચયઃ
એકાવલીના મોઢેથી એ વચન બોલાયું: 'મારે દાનવોમાં શ્રેષ્ઠ પસંદ કર્યો છે; હૈહય સિવાય બીજું કોઈ પસંદ નહીં કરું'—આ મારું પક્કું નિર્ધાર છે.
તેન વાક્યેન તન્વઙ્ગિ ભૃત્યોઽહમધુના કૃતઃ । ત્વયા તસ્યાઃ સુકેશાન્તે બ્રૂહિ કિં કરવાણિ વામ્
તમારા મીઠા શબ્દોથી, સુકુમારી, હવે તમે મને તમારો દાસ બનાવી દીધો છે. સુકેશાના અંતે, મને કહો કે હું તમારે માટે શું કરું?
સ્થાનં તસ્ય ન જાનામિ રાક્ષસસ્ય દુરાત્મનઃ । ગતિર્મે નાસ્તિ ગમને પુરે તસ્મિન્સુલોચને
મને એ દુષ્ટ રાક્ષસ ક્યાં રહે છે એ ખબર નથી, સુન્દર આંખવાળી, અને હું એની નગરીમાં જવા માટે કોઈ ઉપાય પણ જાણતો નથી.
વદ માં ત્વં વિશાલાક્ષિ તત્ર પ્રાપયિતું ક્ષમા । પ્રાપયાશુ સખી તે સા યત્ર તિષ્ઠતિ સુન્દરી
વિશાળ આંખવાળી, જો તું મને ત્યાં લઈ જઈ શકે તો મને કહો. તારા સખીને જલદી ત્યાં લઈ જા જ્યાં એ સુંદર સ્ત્રી રહે છે.
હત્વા તં રાક્ષસં ક્રૂરં મોચયિષ્યામિ સામ્પ્રતમ્ । વિવશાં શોકસન્તપ્તાં રાજપુત્રીં તવ પ્રિયામ્
હું એ ક્રૂર રાક્ષસને મારી નાખીશ અને તારી પ્રિય રાજકન્યાને, જે દુઃખમાં અને લાચાર છે, તરત મુક્ત કરીશ.
વિમુક્તદુઃખાં કૃત્વાઽઽશુ પ્રાપયિષ્યામિ તે પુરમ્ । પિત્રે ચાસ્યાઃ પ્રદાસ્યામિ કન્યામેકાવલીમહમ્
હું એને દુઃખમાંથી છુટકારો અપાવી, તરત તને એના પિતા પાસે, અને એકાવલી કન્યાને તારા શહેરમાં પાછી લાવીશ.
પશ્ચાદ્વિવાહં કર્તાસૌ રાજા પુત્ર્યાઃ પરન્તપઃ । એવં તે મનસઃ કામો મમ ચાપિ પ્રિયંવદે
પછી, દુશ્મનોને હરાવનાર રાજા પોતાની પુત્રીનું લગ્ન કરશે. એ રીતે, પ્રિયવદે, તારા અને મારા મનની ઇચ્છા પૂરી થશે.
ભવિષ્યતિ સ સમ્પૂર્ણઃ સાધનેન તવાધુના । દર્શયાશુ પુરં તસ્ય પશ્ય મે ત્વં પરાક્રમમ્
હવે, તારા પ્રયત્નથી એ ઈચ્છા સંપૂર્ણ રીતે પૂર્ણ થશે. જલદી મને એનું શહેર બતાવ, અને તું મારું શૌર્ય જોઈશ.
યથા હન્મિ દુરાચારં પરદારાપહારકમ્ । તથા કુરુ પ્રિયં કર્તું શક્તાસિ વરવર્ણિનિ
જેમ હું પરસ્ત્રીને અપહરણ કરનાર દુષ્ટને મારું છું, તેમ જ, સુંદરવર્ણિ, તું પણ મારું પ્રિય કાર્ય કરવા સક્ષમ છે.
માર્ગં દર્શય તસ્યાદ્ય પુરસ્ય દુર્ગમસ્ય ચ । વ્યાસ ઉવાચ તન્નિશમ્ય પ્રિયં વાક્યં મુદિતા ચ યશોવતી
આજે એ દુર્ગમ અને મજબૂત શહેર સુધી પહોંચવાનો રસ્તો મને બતાવ.
તમુવાચ રમાપુત્રં ગમનોપાયમાદરાત્ । મન્ત્રં ગૃહાણ રાજેન્દ્ર ભગવત્યાસ્તુ સિદ્ધિદમ્
વ્યાસ કહે છે: એ મીઠા વચન સાંભળી, યશોવતી આનંદિત થઈ અને લક્ષ્મીપુત્રને શ્રદ્ધાપૂર્વક ત્યાં જવા માટેનો ઉપાય કહ્યું.
દર્શયિષ્યામિ તસ્યાદ્ય પુરં રાક્ષસપાલિતમ્ । સજ્જો ભવ મહાભાગ ગમનાય મયા સહ
રાજા, દેવી પાસેથી સિદ્ધિ આપતો મંત્ર ગ્રહણ કર. આજે હું તને એ રાક્ષસશાસિત શહેર બતાવીશ. ભાગ્યશાળી, મારી સાથે જવા તૈયાર થા.
સૈન્યેન મહતા યુક્તસ્તત્ર યુદ્ધં ભવિષ્યતિ । કાલકેતુર્મહાવીરો રાક્ષસૈર્બલિભિર્વૃતઃ
ત્યાં મહાન સેના સાથે મોટું યુદ્ધ થશે. કાલકેતુ મહાવીર છે અને શક્તિશાળી રાક્ષસો તેને ઘેરીને છે.
તસ્માન્મન્ત્રં ગૃહીત્વા ત્વં વ્રજ તત્ર મયા સહ । દર્શયિષ્યામિ તે માર્ગં પુરસ્યાસ્ય દુરાત્મનઃ
એથી, મંત્ર ગ્રહણ કરીને મારી સાથે ત્યાં જા. હું તને એ દુષ્ટના શહેરનો માર્ગ બતાવીશ.
હત્વા તં પાપકર્માણં મોચયાશુ ચ મે સખીમ્ । શ્રુત્વા તદ્વચનં વીરો મન્ત્રં જગ્રાહ સત્વરઃ
એ પાપી ને મારી નાખ અને મારી સખીને જલદી મુક્ત કર. એ વચન સાંભળી, વીર પુરુષે તરત મંત્ર ગ્રહણ કર્યો.
દત્તાત્રેયાદ્દૈવયોગાત્પ્રાપ્તાજ્જ્ઞાનિવરાચ્છુભાત્ । યોગેશ્વરીમહામન્ત્રં ત્રિલોકીતિલકાભિધમ્
દૈવી ક્રમથી, દત્તાત્રેય પાસેથી, યોગેશ્વરીનો મહામંત્ર, જે ત્રિલોકીનું શોભા છે અને પરમ જ્ઞાન આપે છે, તેણે પ્રાપ્ત કર્યો.
તેન સર્વજ્ઞતા જાતા સર્વાન્તશ્ચારિતા તથા । તયા સહ જગામાશુ પુરં તસ્ય સુદુર્ગમમ્
એ મંત્રથી સર્વજ્ઞતા અને આંતરિક શક્તિઓ જાગી. એના સાથે, તેણે તરત એ અત્યંત દુર્ગમ શહેરમાં પ્રવેશ કર્યો.
રક્ષિતં રાક્ષસૈઘોરૈઃ પાતાલમિવ પન્નગૈઃ । યશોવત્યા ચ સૈન્યેન મહતા સંયુતો નૃપઃ
એ શહેર ભયાનક રાક્ષસો દ્વારા રક્ષાયેલું હતું, જેમ પાતાળને સાપો રક્ષે છે. રાજા યશોવતી અને વિશાળ સેના સાથે હતો.
તમાયાન્તં સમાલોક્ય દૂતાસ્તસ્ય ભયાતુરાઃ । ક્રોશન્તોઽભિયયુઃ પાર્શ્વં કાલકેતોસ્તરસ્વિનઃ
જ્યારે દૂતોએ તેને આવતો જોયો, ત્યારે તેઓ ભયથી ચીસો પાડી અને ઝડપથી કાલકેતુના પાસે દોડી ગયા.
તમૂચુઃ સહસા મત્વા રાક્ષસં કામમોહિતમ્ । એકાવલીસમીપસ્થં કુર્વન્તં વિનયાન્બહૂન્
તેઓએ અચાનક જ કહી દીધું, કારણ કે તેમને લાગ્યું કે આ રાક્ષસ કામવાસનાથી અંધ થયો છે, એકાવલીની બાજુમાં ઊભો છે અને ઘણી વિનમ્રતા બતાવી રહ્યો છે.
દૂતા ઊચુઃ રાજન્ યશોવતી નારી કામિન્યાઃ સહચારિણી । આયાતિ સહ સૈન્યેન રાજપુત્રેણ સંયુતા
દૂતોએ કહ્યું: રાજા, પ્રસિદ્ધ સ્ત્રી, જે કામવાસનાવાળીનું સાથી છે, તે રાજકુમાર અને તેની સેના સાથે આવી રહી છે.
જયન્તો વા મહારાજ કાર્તિકેયોઽથવા નુ કિમ્ । આગચ્છતિ બલોન્મત્તો વાહિનીસહિતઃ કિલ
મહારાજ, શું જયંત આવી રહ્યો છે કે કાર્તિકેય છે, કે બીજું કોઈ છે? કોઈ તો પોતાની શક્તિમાં મસ્ત થઈને, પોતાની સેના સાથે આવી રહ્યો છે.
સંયત્તો ભવ રાજેન્દ્ર સંગ્રામઃ સમુપસ્થિતઃ । દેવપુત્રેણ યુધ્યસ્વ ત્યજ વા કમલેક્ષણામ્
હવે તૈયાર થઈ જા, રાજાધિરાજ, યુદ્ધ તત્પર છે. દેવપુત્ર સાથે લડી લે અથવા કમળની આંખો વાળી કન્યાને છોડી દે.
ઇતો દૂરેઽસ્તિ સૈન્યં તદ્યોજનત્રયમાત્રતઃ । સજ્જો ભવ મહીપાલ દુન્દુભિં ઘોષયાશુ વૈ
અહીંથી માત્ર ત્રણ યોજન દૂર એક મોટી સેના છે. રાજા, તું તૈયાર થઈ જા અને તરત જ યુદ્ધના ઢોલ વગાડ.
વ્યાસ ઉવાચ તેષાં તદ્વચનં શ્રુત્વા રાક્ષસઃ ક્રોધમૂર્ચ્છિતઃ । રાક્ષસાન્પ્રેરયામાસ સાયુધાન્સબલાન્વહૂન્
વ્યાસ કહે છે: તેમનાં શબ્દો સાંભળી રાક્ષસ ગુસ્સાથી ભરાઈ ગયો અને તેણે અનેક શસ્ત્રધારી અને શક્તિશાળી રાક્ષસોને મોકલ્યા.