સન્તોષં કુરુ રાજેન્દ્ર દત્તા દેવેન વિષ્ણુના । હોતુર્વાક્યં નૃપઃ શ્રુત્વા દૃષ્ટ્વા તાં કન્યકાં શુભામ્
હે રાજાઓના રાજા, સંતોષ માનો, કેમ કે દેવી વિષ્ણુએ આ દીકરી આપી છે; યજ્ઞકર્તાના વચન સાંભળી અને એ શુભ કન્યાને જોઈને,
જગ્રાહ પરમપ્રીતો હોત્રા દત્તાં સુસમ્મતામ્ । ગૃહીત્વા નૃપતિસ્તાં તુ દદૌ પત્ન્યૈ વરાનનામ્
રાજા ખૂબ આનંદિત થઈને યજ્ઞકર્તા દ્વારા અપાયેલી અને સૌને પસંદ આવેલી કન્યાને સ્વીકારી; પછી એ કન્યાને લઈને રાજાએ પોતાની સુંદરમુખી પત્નીને આપી.
આભાષ્ય રુક્મરેખાયૈ ગૃહાણ સુભગે સુતામ્ । સા તાં કમલપત્રાક્ષીં પ્રાપ્ય કન્યાં મનોરમામ્
રુક્મરેખાને સંબોધીને તેણે કહ્યું, 'હે ભાગ્યશાળી, આ દીકરીને સ્વીકાર'; પછી તેણે કમળની પાંખડી જેવી આંખોવાળી મનોહર કન્યાને પામી.
જહર્ષ મુદિતા રાજ્ઞી પુત્રં પ્રાપ્ય યથાસુખમ્ । ચકાર મઙ્ગલં કર્મ જાતકર્માદિકં શુભમ્
પુત્ર મળ્યા હોય તેમ રાણી આનંદથી ભરાઈ ગઈ; તેણે જન્મથી લઈને તમામ શુભ વિધિઓ કરી.
પુત્રજન્મસમુત્થં યત્તત્સર્વં વિધિવત્તતઃ । સમાપ્ય ચ મખં રાજા દ્વિજેભ્યો દક્ષિણાં શુભામ્
પુત્રના જન્મ સમયે જે જે વિધિઓ થવી જોઈએ એ બધું યોગ્ય રીતે થયું; અને યજ્ઞ પૂર્ણ કરીને રાજાએ બ્રાહ્મણોને શુભ દાન આપ્યું.
દત્ત્વા વિસૃજ્ય વિપ્રેન્દ્રાન્ મુદં પ્રાપ મહીપતિઃ । દિને દિનેઽસિતાપાઙ્ગી પુત્રવૃદ્ધ્યા ભૃશં બભૌ
દાન આપી અને શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણોને વિદાય આપી, રાજાને ખૂબ આનંદ થયો; દીકરીના વધતા ઉંમરથી કાળી આંખોવાળી રાણી દિન પ્રતિદિન વધારે તેજસ્વી લાગી.
મુદં ચ પરમાં પ્રાપ નૃપભાર્યા સુતાન્વિતા । ઉત્સવસ્તદ્દિને તસ્ય પ્રવૃત્તઃ સુતજન્મજઃ
રાજાની પત્ની દીકરી મળવાથી પરમ આનંદમાં આવી; એ દિવસે દીકરીના જન્મનું ઉત્સવ ઉજવાયું.
પુત્રી પુત્રસમાત્યર્થં બભૂવ વલ્લભા કિલ । રાજ્ઞો મન્ત્રિસુતા ચાહં સુબુદ્ધે મન્મથાકૃતે
દીકરી દરેક રીતે પુત્ર સમાન અને રાજાની પ્રિય બની; હું રાજાના મંત્રીની દીકરી છું, બુદ્ધિશાળી અને કામદેવ જેવી સુંદર.
યશોવતી ચ મે નામ સમાનં વય આવયોઃ । વયસ્યાહં કૃતા રાજ્ઞા ક્રીડનાય તયા સહ
મારું નામ યશોવતી છે અને અમારું ઉંમર પણ સરખું છે; રાજાએ મને તેની રમવાની સાથીની રીતે રાખી.
સદા સહચરી જાતા પ્રેમયુક્તા દિવાનિશમ્ । એકાવલી ગન્ધવન્તિ યત્ર પદ્માનિ પશ્યતિ
હંમેશા પ્રેમથી ભરપૂર રહીને હું તેની નજીકની સખી બની; એકાવલી જ્યાં પણ સુગંધિત કમળો જુએ ત્યાં આનંદ પામે છે.
તત્ર સા રમતે બાલા નાન્યત્ર સુખમાપ્નુયાત્ । સુદૂરે જાહ્નવીતીરે ભવન્તિ કમલાન્યપિ
એ બાલિકા એ જ જગ્યાએ રમે છે, બીજે ક્યાંય તેને આનંદ મળતો નથી; દૂર જાહ્નવીના કિનારે પણ કમળો ફૂલેલા હોય છે.
રમમાણા તત્ર યાતા મત્સમેતા સખીયુતા । મયા નિવેદિતં રાજન્ પુત્રી તે કમલાકરાન્
ત્યાં રમતી વખતે એ મારી અને બીજી સખીઓની સાથે જાય છે; હે રાજા, મેં તમને જણાવ્યું કે તમારી દીકરી કમળના તળાવો જોવા જાય છે.
પ્રેક્ષમાણાતિદૂરે સા પ્રયાતિ નિર્જને વને । નિષેધિતાથ પિત્રાસૌ ગૃહે કૃત્વા જલાશયાન્
દૂરથી કમળોને જોઈને એ નિર્જન વનમાં પહોંચી જાય છે; પછી પિતાએ મનાઈ કરતાં, એણે ઘરમાં જ કમળના તળાવો બનાવ્યા.
કમલાન્ વાપયિત્વાથ પુષ્પિતાન્ ભ્રમરાવૃતાન્ । તથાપિ નિર્યયૌ બાલા કમલાસક્તચેતના
કમળો ફૂલાવીને, ફૂલોથી ભરેલા અને ભમરા ગુંજતા એવા તળાવો બનાવ્યા; છતાં પણ એ બાલિકા, મન કમળમાં જ લાગેલું હોવાથી, બહાર જતી રહી.
તદા રાજ્ઞા રક્ષપાલાઃ પ્રેરિતાઃ શસ્ત્રપાણયઃ । એવં રક્ષાયુતા તન્વી મત્સમેતા સખીયુતા । ક્રીડાર્થં જાહ્નવીતોયે નિત્યમાયાતિ યાતિ ચ
તે સમયે રાજાએ મોકલેલા શસ્ત્રધારી રક્ષકો, એ નાજુક કન્યાને અને એની સખીઓને જહ્નવીના પાણીમાં રમવા આવતી-જતી વખતે હંમેશા એની સાથે જતાં અને એની રક્ષા કરતાં.
; હૈહયૈકવીરાય યશોવત્યૈકાવલીમોચનાય દેવીસ્વપ્નવર્ણનમ્ યશોવત્યુવાચ પ્રાતરુત્થાય તન્વઙ્ગી ચલિતા ચ સખીયુતા । ચામરૈર્વીજ્યમાના સા રક્ષિતા બહુરક્ષિભિઃ
યશોવતી બોલી: વહેલી સવારે એ સુકુમાર કન્યા પોતાની સખીઓ સાથે ઉઠીને નીકળી, ચામરાથી પંખો કરવામાં આવતી અને અનેક રક્ષકો દ્વારા સુરક્ષિત રાખવામાં આવતી.
સાયુધૈશ્ચાતિસન્નદ્ધૈઃ સહિતા વરવર્ણિની । ક્રીડાર્થમત્ર રાજેન્દ્ર સમ્પ્રાપ્તા નલિનીં શુભામ્
સજ્જ શસ્ત્રધારી સેવકોની સાથે, તેજસ્વી કન્યા અહીં સુંદર કમળવાળી તળાવ પાસે રમવા આવી, રાજા.
અહમપ્યનયા સાર્ધં ગઙ્ગાતીરે સમાગતા । અપ્સરોભિઃ સમેતા ચ કમલૈઃ ક્રીડમાનયા
હું પણ એની સાથે ગંગાના કિનારે પહોંચી, જ્યાં અપ્સરાઓ પણ જોડાઈ હતી અને એ કમળો સાથે રમતી હતી.
એકાવલી તથા ચાહં જાતે ક્રીડાપરે યદા । સહસૈવ તદાયાતો દાનવો બલસંયુતઃ
જ્યારે એકાવલી અને હું રમવામાં તલ્લીન હતાં, ત્યારે અચાનક એક શક્તિશાળી દાનવ આવી પહોંચ્યો.
કાલકેતુરિતિ ખ્યાતો રાક્ષસૈર્બહુભિર્યુતઃ । પરિઘાસિગદાચાપબાણતોમરપાણિભિઃ
તેનો નામ કાલકેતુ હતો, જે અનેક રાક્ષસો સાથે ઘેરાયેલો હતો અને બધા જ લોખંડની ગદા, તલવાર, ગદા, ધનુષ્ય, બાણ અને ભાલા લઈને આવ્યા હતા.
દૃષ્ટા ચૈકાવલી તેન રૂપયૌવનશાલિની । દ્વિતીયા કામપત્નીવ ક્રીડમાના સુપઙ્કજૈઃ
એણે રૂપ અને યુવાનીથી ભરપૂર એકાવલીને સુંદર કમળો સાથે રમતી જોઈ, અને એને કામદેવની બીજી પત્ની સમજી.
મયોક્તૈકાવલી રાજન્ કોઽયં દૈત્યઃ સમાગતઃ । ગચ્છાવો રક્ષપાલાનાં મધ્યે પઙ્કજલોચને
હું એકાવલીને કહ્યું: 'પંકજનેત્ર, આ કયો દૈત્ય આવી ગયો છે? ચાલ, આપણે રક્ષકોની વચ્ચે જઈએ.'
વિમૃશ્યૈવ સખી ચાહં ત્વરયૈવ ગતે ભયાત્ । મધ્યે વૈ સૈનિકાનાં તુ સાયુધાનાં નૃપાત્મજ
આ રીતે વિચારીને, સખી, હું ભયથી તરત જ શસ્ત્રધારી સૈનિકોની વચ્ચે ચાલી ગઈ, રાજકુમાર.
કાલકેતુસ્તુ તાં દૃષ્ટ્વા મોહિનીં મદનાતુરઃ । ગદાં ગુર્વી ગૃહીત્વા તુ ધાવમાનઃ સમાગતઃ
પણ કાલકેતુએ એને જોઈને કામથી ઉન્મત્ત થઈ, ભારે ગદા લઈને દોડતો આવ્યો.
રક્ષકાન્દૂરતઃ કૃત્વા જગ્રાહામ્બુજલોચનામ્ । ત્રસ્તાં વેપથુસંયુક્તાં ક્રન્દમાનાં કૃશોદરીમ્
એણે રક્ષકોને દૂર હટાવીને, ડરીને કંપતી, રડતી અને પાતળી કમરની કમળનેત્ર કન્યાને પકડી લીધી.
ત્યજૈનાં માં ગૃહાણેતિ મયા ચોક્તોઽપિ દાનવઃ । ન માં જગ્રાહ કામાર્તસ્તાં ગૃહીત્વા વિનિઃસૃતઃ
હું બૂમ પાડી: 'એને છોડ, મને પકડી લે', છતાં પણ કામપીડિત દાનવે મને નહીં પકડ્યું, પણ એને પકડી લઈ ગયો.
તિષ્ઠ તિષ્ઠેતિ ભાષન્તો રક્ષકાસ્તં મહાબલમ્ । પ્રતિષિધ્ય તુ સંગ્રામં ચક્રુર્વિસ્મયકારકમ્
રક્ષકો એ મહાબળવાનને 'થેમો, થેમો' કહીને બૂમો પાડતા અને એનો રસ્તો અટકાવીને અદ્ભુત યુદ્ધ કરવા લાગ્યા.
તસ્યાપિ રાક્ષસાઃ ક્રૂરાઃ સર્વતઃ શસ્ત્રપાણયઃ । યુયુધૂ રક્ષકૈઃ સાર્ધં સ્વામિકાર્યે કૃતોદ્યમાઃ
તેના ક્રૂર રાક્ષસો પણ ચારે બાજુથી શસ્ત્રધારી બની રક્ષકો સાથે યુદ્ધ કરવા લાગ્યા, પોતાના સ્વામીના હુકમને પૂરો કરવા તત્પર હતાં.
સંગ્રામસ્તુ તદા જાતઃ કાલકેતોસ્તથા રણે । નિહત્ય રક્ષકાન્સર્વાન્ગૃહીત્વૈનાં મહાબલઃ
તે સમયે કાલકેતુ અને રક્ષકો વચ્ચે યુદ્ધ થયું; એ મહાબળવાને બધા રક્ષકોને મારી નાખ્યા અને એને પકડી લીધી.
યુક્તો રાક્ષસસૈન્યેન નિર્જગામ પુરં પ્રતિ । વીક્ષ્ય તાં રુદતીં બાલાં ગૃહીતા દાનવેન તુ
પછી એ રાક્ષસોની સેના સાથે પોતાના શહેર તરફ નીકળી પડ્યો; દાનવે પકડેલી અને રડતી એ બાળાને જોઈ.