ગરુડો વાસુદેવસ્ય યમસ્ય મહિષસ્તથા । વૃષભઃ શઙ્કરસ્યાપિ બ્રહ્મણો વરટાપતિઃ
વાસુદેવના વાહન ગરુડ છે, યમરાજના મહિષ છે, શંકરજીના વાછરડા છે અને બ્રહ્માજીના વાહન હંસ છે.
મયૂરઃ કાર્તિકેયસ્ય ગજાસ્યસ્ય તુ મૂષકઃ । ઇચ્છામ્યહમપૂર્વં વૈ વાહનં તે સુરાધિપ
કાર્તિકેયનું વાહન મોર છે અને ગજાનનનું ઉંદર છે; દેવોના રાજા, હું તારા માટે કંઈક અનોખું વાહન ઈચ્છું છું.
યન્ન વિષ્ણોર્ન રુદ્રસ્ય નાસુરાણાં ન રક્ષસામ્ । વહન્તુ ત્વાં મહારાજ મુનયઃ સંશિતવ્રતાઃ
જે વાહન ન વિષ્ણુનું છે, ન રુદ્રનું, ન અસુરોનું, ન રાક્ષસોનું — એ મહાન અને વ્રતવાળાં ઋષિઓ તને ઉઠાવે, મહારાજ.
સર્વે શિબિકયા રાજન્નેતદ્ધિ મમ વાઞ્છિતમ્ । સર્વદેવાધિકં ત્વાં વૈ જાનામિ વસુધાધિપ
બધા ઋષિઓ તને પલકીમાં બેસાડી ઉઠાવે, રાજા; એ જ મારી ઈચ્છા છે. હે ધરતીના સ્વામી, હું તને બધા દેવોથી શ્રેષ્ઠ માનું છું.
તેન તે તેજસો વૃદ્ધિં વાઞ્છામ્યહમતન્દ્રિતા । વ્યાસ ઉવાચ તસ્યાસ્તદ્વચનં શ્રુત્વા પ્રહસ્ય જ્ઞાનદુર્બલઃ
એથી હું તારા તેજમાં વૃદ્ધિ થાય એવી મનથી ઇચ્છું છું. વ્યાસજી કહે છે: એના વચન સાંભળી, જ્ઞાનથી દૂર થયેલો તે હસી પડ્યો.
મોહિતસ્તુ મહાદેવ્યા કૃતમોહેન તત્ક્ષણમ્ । ઉવાચ વચનં ભૂપઃ સંસ્તુવન્વાસવપ્રિયામ્
મહાદેવીના મોહથી એ ક્ષણે રાજા મોહિત થયો અને વસવપ્રિયાની સ્તુતિ કરતાં એણે કહ્યું:
નહુષ ઉવાચ સત્યમુક્તં ત્વયા તન્વિ વાહનં રુચિરં મમ । કરિષ્યામિ સુકેશાન્તે વચનં તવ સર્વથા
નહુષે કહ્યું: તું સાચું બોલી છે, સુકુમારી; આવું સુંદર વાહન મારા માટે યોગ્ય છે. સુકેશવાળી, હું તારા વચનને ચોક્કસપણે પાળીશ.
ન હ્યલ્પવીર્યો ભવતિ યો વાહાન્કુરુતે મુનીન્ । અહમારુહ્ય યાનેન ત્વામેષ્યામિ શુચિસ્મિતે
જે ઋષિઓને પોતાનું વાહન બનાવે છે, એ ઓછા બળવાળો નથી. શુચિસ્મિતે, હું એ વાહન પર બેસી તારી પાસે આવીશ.
સપ્તર્ષયો માં વક્ષ્યન્તિ સર્વે દેવર્ષયસ્તથા । સમર્થં ત્રિષુ લોકેષુ જ્ઞાત્વા માં તપસાધિકમ્
સપ્તર્ષિઓ અને બધા દેવઋષિઓ મને ઉઠાવશે, કેમ કે તેઓ જાણે છે કે ત્રણેય લોકમાં હું તપમાં શ્રેષ્ઠ અને શક્તિશાળી છું.
વ્યાસ ઉવાચ ઇત્યુક્ત્વા તાં સુસન્તુષ્ટો વિસસર્જ હરિપ્રિયામ્ । મુનીનાહૂય સર્વાસ્તાનિત્યુવાચ સ્મરાન્વિતઃ
વ્યાસજી કહે છે: આમ કહીને, ખુશ થઈને એણે હરિપ્રિયાને વિદાય આપી અને બધા ઋષિઓને બોલાવી, મનમાં ઈચ્છા રાખી એમને કહ્યું.
નહુષ ઉવાચ અહમિન્દ્રોઽદ્ય ભો વિપ્રાઃ સર્વશક્તિસમન્વિતઃ । કાર્યમત્ર પ્રકુર્વન્તુ ભવન્તો વિગતસ્મયાઃ
નહુષે કહ્યું: આજે હું ઇન્દ્ર છું, હે બ્રાહ્મણો, સર્વ શક્તિથી યુક્ત. તમે બધા અભિમાન છોડીને આ કાર્ય પૂરૂં કરો.
ઇન્દ્રાસનં મયા પ્રાપ્તં નેન્દ્રાણી મામુપૈતિ ચ । આકારિતા ચ માં સૂતે પ્રેમપૂર્વમિદં વચઃ
હું ઇન્દ્રનું સિંહાસન મેળવ્યું છે અને ઇન્દ્રાણી પણ મારી પાસે આવે છે. એણે પ્રેમથી આ વચન કહીને મને બોલાવ્યું છે.
મુનિયાનેન દેવેન્દ્ર મામુપૈહિ સુરાધિપ । દેવદેવ મહારાજ મત્પ્રિયં કુરુ માનદ
હે દેવોના રાજા, હે દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, ઋષિઓના વાહનથી મારી પાસે આવો. માન આપનારા, મારી પ્રિય વાત પૂરી કરો.
એતત્કાર્યં મુનિશ્રેષ્ઠા મમાત્યન્તં દુરાસદમ્ । ભવદ્ભિસ્તુ પ્રકર્તવ્યં સર્વથૈવ દયાલુભિઃ
હે ઋષિમાં શ્રેષ્ઠો, આ કાર્ય મારા માટે બહુ જ અઘરૂં છે, છતાં તમે બધા દયાળુ બનીને એ જરૂર પૂરું કરો.
મનો દહતિ મે કામઃ શક્રપત્ન્યાં પ્રવર્તિતમ્ । ભવન્તઃ શરણં મેઽદ્ય કુરુધ્વં કાર્યમદ્ભુતમ્
મારા મનમાં શચીપત્ની માટેની ઈચ્છાથી અગ્નિ પ્રગટે છે. આજે તમે જ મારા આશ્રય છો; આ અદ્ભુત કાર્ય કરો.
અગસ્તિપ્રમુખાસ્તસ્ય શ્રુત્વા વાક્યમસત્કરમ્ । અઙ્ગીચક્રુશ્ચ ભાવિત્વાત્કૃપયા પરમર્ષયઃ
અગસ્ત્યમુનિ અને અન્ય મહર્ષિઓએ, એના અયોગ્ય વચન સાંભળી, અંતરમાં વિચાર કરીને અને દયાથી એ વાત માની લીધી.
અઙ્ગીકૃતેઽથ તદ્વાક્યે મુનિભિસ્તત્ત્વદર્શિભિઃ । મુદં પ્રાપ નૃપઃ કામં પૌલોમીકૃતમાનસઃ
પછી, જ્યારે તત્વને જાણનારા ઋષિઓએ એ વચન માની લીધું, ત્યારે પૌલોમિ પર મન લગાડેલો રાજા મનગમતી ખુશી પામ્યો.
આરુહ્ય શિબિકાં રમ્યાં સંસ્થિતસ્ત્વરયાન્વિતઃ । વાહાન્કૃત્વા મુનીન્દિવ્યાન્સર્પ સર્પેતિ ચાબ્રવીત્
સુંદર પલકીમાં ચડી, ઉતાવળથી બેસી, રાજાએ મહાન ઋષિઓને વહન કરવા કહ્યું: 'ઝલદી ચાલો, આગળ વધો!'
કામાર્તઃ સોઽસ્પૃશન્મૂઢઃ પાદેન મુનિમસ્તકમ્ । અગસ્તિં તાપસશ્રેષ્ઠં લોપામુદ્રાપતિં તદા
કામના વશમાં અને મૂર્ખ બની, તેણે લોપામુદ્રાના પતિ, મહાન તપસ્વી અગસ્ત્ય ઋષિના માથાને પગથી સ્પર્શ કર્યો.
વાતાપિભક્ષકર્તારં સમુદ્રસ્યાપિ શોષકમ્ । કશયા તાડયામાસ પઞ્ચબાણશરાહતઃ
કામદેવના બાણોથી ઘાયલ થયેલા રાજાએ, જે વાટાપીને ભક્ષી ગયો અને સમુદ્રને સુકવી નાખ્યો હતો, એવા ઋષિને કશાથી માર્યો.
ઇન્દ્રાણીહૃતચિત્તોઽસૌ સર્પેતિ પ્રબ્રુવન્મુનિમ્ । તં શશાપ મુનિઃ ક્રુદ્ધઃ કશાઘાતમનુસ્મરન્
ઇન્દ્રાણીના પ્રેમમાં મગ્ન રાજા વારંવાર ઋષિને 'ઝલદી ચાલો' કહી તાકીદ કરતો રહ્યો; ત્યારે ઋષિએ કશાનો માર યાદ કરીને ક્રોધથી તેને શાપ આપ્યો.
સર્પો ભવ દુરાચાર વને ઘોરવપુર્મહાન્ । બહુવર્ષસહસ્રાણિ યત્ર ક્લેશો મહાન્ભવેત્
હે દુષ્ટ, તું જંગલમાં ભયાનક અને વિશાળ સાપ બનીને હજારો વર્ષ સુધી ભારે દુઃખ ભોગવજે.
વિચરિષ્યસિ વીર્યેણ પુનઃ સ્વર્ગમવાપ્સ્યસિ । દૃષ્ટ્વા યુધિષ્ઠિરં નામ તવ મોક્ષો ભવિષ્યતિ
પછી તું પોતાની શક્તિથી ફરતો રહીશ અને પછી ફરીથી સ્વર્ગ પામશે; જ્યારે તું યુધિષ્ઠિરને જોઈશ, ત્યારે તારો મુક્તિ થશે.
પ્રશ્નાનામુત્તરં શ્રુત્વા ધર્મપુત્રમુખાત્તતઃ । વ્યાસ ઉવાચ એવં શપ્તઃ સ રાજર્ષિઃ સ્તુત્વા તં મુનિસત્તમમ્
પછી ધર્મપુત્રના મોઢેથી પ્રશ્નોના ઉત્તર સાંભળી, વ્યાસજી બોલ્યા: એ રીતે શાપ પામેલા રાજાએ મહાન ઋષિની સ્તુતિ કરી.
સ્વર્ગાત્પપાત સહસા સર્પરૂપધરોઽભવત્ । બૃહસ્પતિસ્તતો ગત્વા તરસા માનસં પ્રતિ
એ રાજા અચાનક સ્વર્ગમાંથી પડી ગયો અને સાપનું રૂપ ધારણ કર્યું; પછી બૃહસ્પતિ ઝડપથી માનસા પાસે ગયા.
ઇન્દ્રાય સર્વવૃત્તાન્તં કથયામાસ વિસ્તરાત્ । તચ્છ્રુત્વા મઘવા રાજ્ઞઃ સ્વર્ગાત્પ્રચ્યવનાદિકમ્
ત્યાં તેણે ઇન્દ્રને આખો પ્રસંગ વિગતે કહ્યો; રાજાના સ્વર્ગમાંથી પડવાનો અને બીજાં બધાં બનાવો સાંભળી,
મુદિતોઽભૂન્મહારાજ સ્થિતસ્તત્રૈવ વાસવઃ । દેવાશ્ચ મુનયો દૃષ્ટ્વા નહુષં પતિતં ભુવિ
મહારાજ વાસવ ખુશ થયા અને ત્યાં જ રહ્યા; દેવતાઓ અને ઋષિઓએ નહુષને ધરતી પર પડેલો જોઈને,
જગ્મુઃ સર્વેઽપિ તત્રૈવ યત્રેન્દ્રઃ સરસિ સ્થિતઃ । તમાશ્વાસ્ય સુરાઃ સર્વે મુનિભિઃ સહિતાસ્તદા
બધા ત્યાં ગયા જ્યાં ઇન્દ્ર સરોવર પાસે ઊભા હતા; પછી બધા દેવતાઓ ઋષિઓ સાથે મળીને તેમને ધીરજ આપી.
સ્વર્ગે સમાનયામાસુર્માનપૂર્વં શચીપતિમ્ । સમાગતં તતઃ શક્રં સર્વે તે મુનયઃ સુરાઃ
બધાએ માનપૂર્વક શચીપતિને સ્વર્ગમાં પાછા લાવ્યા; પછી બધા ઋષિઓ અને દેવતાઓએ શક્રની આજુબાજુ એકઠા થયા.
સ્થાપયિત્વાઽઽસને પશ્ચાદભિષેકં દધુઃ શિવમ્ । ઇન્દ્રોઽપિ સ્વાસનં પ્રાપ્ય શચ્યા સહ સુરાલયે
પછી તેમને સિંહાસન પર બેસાડ્યા અને શુભ અભિષેક કર્યો; ઇન્દ્રે પોતાનું સ્થાન ફરી મેળવી, શચી સાથે દેવલોકમાં વસ્યા.