ઇત્યુક્ત્વા ચ તદા ત્વષ્ટા પુત્રશોકસમાકુલઃ । આયુધાનિ ચ દિવ્યાનિ ચકાર વિવિધાનિ ચ
આ રીતે કહીને, તવષ્ટા પુત્રના દુ:ખથી વ્યથિત થઈ, વિવિધ દિવ્ય હથિયારો બનાવ્યા.
દદાવસ્મૈ સહસ્રાક્ષવધાય પ્રબલાનિ ચ । ખડ્ગશૂલગદાશક્તિતોમરપ્રમુખાનિ વૈ
તેણે thousand-eyed એકને મારવા માટે શક્તિશાળી હથિયારો આપ્યા: તલવાર, ભાલા, ગદા, શક્તિ અને મુખ્ય તોમરા.
શાર્ઙ્ગ ધનુસ્તથા બાણં પરિઘં પટ્ટિશં તથા । ચક્રં દિવ્યં સહસ્રારં સુદર્શનસમપ્રભમ્
તેણે શારંગ ધનુષ, બાણ, પરિઘ, પટ્ટિશ અને હજારો કાંટાવાળું દિવ્ય ચક્ર, સુદર્શન જેવી તેજસ્વી કાંતિવાળું આપ્યું.
તૂણીરૌ ચાક્ષયૌ દિવ્યૌ કવચં ચાતિસુન્દરમ્ । રથં મેઘપ્રતીકાશં દૃઢં ભારસહં જવમ્
તેણે બે અક્ષય તૂણીઓ, અતિ સુંદર કવચ અને મેઘ જેવો, મજબૂત, ઝડપી અને ભારે વજન સહન કરતો રથ આપ્યો.
યુદ્ધોપકરણં સર્વં કૃત્વા પુત્રાય પાર્થિવ । દત્ત્વાસૌ પ્રેરયામાસ ત્વષ્ટા ક્રોધસમન્વિતઃ
યુદ્ધ માટેના બધા શસ્ત્રો તૈયાર કરીને, ત્વષ્ટાએ ગુસ્સામાં પોતાના પુત્રને આપ્યા, રાજા, અને તેને યુદ્ધ માટે મોકલી દીધો.
બ્રહ્મણઃ સમારાધનાય ત્વષ્ટ્રા વૃત્રોપદેશવર્ણનમ્ વ્યાસ ઉવાચ કૃતસ્વસ્ત્યયનો વૃત્રો બ્રાહ્મણૈર્વેદપારગૈઃ । નિર્જગામ રથારૂઢો હન્તું શક્રં મહાબલઃ
વ્યાસજી કહે છે: વૃત્રાએ વિદ્વાન બ્રાહ્મણો સાથે શુભ વિધિ પૂર્ણ કરી, પછી રથ પર ચઢીને, પોતાની મહાન તાકાત સાથે ઇન્દ્રને મારવા નીકળી પડ્યો.
તદૈવ રાક્ષસાઃ ક્રૂરાઃ પુરા દેવપરાજિતાઃ । સમાજગ્મુશ્ચ સેવાર્થં વૃત્રં જ્ઞાત્વા મહાબલમ્
એ સમયે જ, જે ક્રૂર રાક્ષસો પહેલાં દેવો દ્વારા હરાવાયા હતા, તેઓ વૃત્રાની મહા શક્તિ જાણીને, તેની સેવા માટે એકઠા થયા.
ઇન્દ્રદૂતાસ્તુ તં દૃષ્ટ્વા યુદ્ધાય તુ સમાગતમ્ । વેગાદાગત્ય વૃત્તાન્તં શશંસુસ્તસ્ય ચેષ્ટિતમ્
જ્યારે ઇન્દ્રના દૂતોએ વૃત્રાને યુદ્ધ માટે આગળ આવતો જોયો, ત્યારે તેઓ ઝડપથી જઈને તેની તમામ હરકતો અને ઘટનાઓ જણાવી.
દૂતા ઊચુઃ સ્વામિઞ્છીઘ્રમિહાયાતિ વૃત્રો નામ રિપુસ્તવ । બલવાન્સ્યન્દને રૂઢસ્ત્વષ્ટ્રા ચોત્પાદિતઃ કિલ
દૂતોએ કહ્યું: સ્વામી, તમારો દુશ્મન વૃત્રા ઝડપથી અહીં આવી રહ્યો છે, તે બહુ શક્તિશાળી છે અને રથ પર બેઠો છે, કહે છે કે ત્વષ્ટાએ તેને બનાવ્યો છે.
અવિચારેણ નાશાર્થં તવ ક્રોધાન્વિતેન વૈ । પુત્રઘાતાભિતપ્તેન દુઃસહો રાક્ષસૈર્યુતઃ
તમે વિچار્યા વિના, ગુસ્સામાં, તમારા વિનાશ માટે, પુત્રના મૃત્યુથી દુઃખી થઈને, સહન ન કરી શકાય એવો અને રાક્ષસોથી ઘેરાયેલો આવી રહ્યો છે.
યત્નં કુરુ મહાભાગ શીઘ્રમાયાતિ સામ્પ્રતમ્ । મેરુમન્દરસંકાશો ઘોરશબ્દોઽતિદારુણઃ
મહાભાગ્યશાળી, તુરંત તૈયારી કરો! તે હવે જલદી આવી રહ્યો છે, મેરુ કે મંદર પર્વત જેવો દેખાય છે અને ભયાનક ગર્જના કરે છે.
એતસ્મિન્નન્તરે તત્ર ભીતા દેવગણા ભૃશમ્ । આગત્યોચુઃ સુરપતિં શૃણ્વન્તં દૂતભાષિતમ્
એ જ સમયે, બધા દેવતાઓ ખૂબ ડરેલા, ત્યાં આવીને, દૂતોએ જે કહ્યું તે સાંભળતા દેવરાજને વાત કરી.
ગણાઃ ઊચુઃ મઘવન્ દુર્નિમિત્તાનિ ભવન્તિ ત્રિદશાલયે । બહૂનિ ભયશંસીનિ પક્ષિણાં વિરુતાનિ ચ
દેવોએ કહ્યું: મઘવન, દેવલોકમાં ખરાબ શકુન દેખાય છે; અનેક ભયજનક સંકેતો અને પક્ષીઓના વિચિત્ર રડવાનો અવાજ પણ સાંભળાય છે.
કાકગૃધ્રાસ્તથા શ્યેનાઃ કઙ્કાદ્યા દારુણાઃ ખગાઃ । રુદન્તિ વિકૃતૈઃ શબ્દૈરુત્કારૈર્ભવનોપરિ
કાગડા, ગૃધ્ર, શ્યેન, કંક અને બીજા ભયાનક પક્ષીઓ ઘરો ઉપર ભયાનક અવાજ અને ચીસો પાડે છે.
ચીચીકૂચીતિ નિનદાન્ કુર્વન્તિ વિહગા ભૃશમ્ । વાહનાનાં ચ નેત્રેભ્યો જલધારાઃ પતન્ત્યધઃ
પક્ષીઓ સતત 'ચીચી' અને 'કૂચી' જેવા અવાજ કરે છે; અને પશુઓની આંખોમાંથી પાણીની ધારા નીચે પડે છે.
શ્રૂયતેઽતિમહાઞ્છબ્દો રુદતીનાં નિશાસુ ચ । રાક્ષસીનાં મહાભાગ ભવનોપરિ દારુણઃ
મહાભાગ્યશાળી, રાત્રે ઘરો ઉપર રાક્ષસીઓના રડવાનો ભારે અને ભયાનક અવાજ સાંભળાય છે.
પ્રપતન્તિ ધ્વજાસ્તૂર્ણં વિના વાતેન માનદ । પ્રભવન્તિ મહોત્પાતા દિવિ ભૂમ્યન્તરિક્ષજાઃ
માન આપનાર, ધ્વજ પવન વિના જ ઝડપથી પડી જાય છે અને આકાશ, ધરતી અને અંતરિક્ષમાં મોટા અપશકુન દેખાય છે.
કૃષ્ણામ્બરધરા નાર્યો ભ્રમન્તિ ચ ગૃહે ગૃહે । યાન્તુ યાન્તુ ગૃહાત્તૂર્ણં કુર્વન્ત્યો વિકૃતાનનાઃ
કાળી વસ્ત્ર પહેરેલી સ્ત્રીઓ ઘર-ઘર ભટકે છે, ભયાનક ચહેરા બનાવીને, બધાને તરત ઘરમાંથી નીકળવા કહે છે.
રાત્રૌ સ્વપ્નેષુ કાન્તાનાં સુપ્તાનાં નિજમન્દિરે । કેશાઁલ્લુનન્તિ રાક્ષસ્યો ભીષયન્ત્યો ભૃશાતુરાઃ
રાત્રે, પોતાના ઘરમાં સુતા પ્રિયજનના સપનામાં, રાક્ષસીઓ ખૂબ ડરીને અને ભયાનક રીતે, પોતાના વાળ ખેંચે છે.
એવંવિધાનિ દેવેશ ભૂકમ્પોલ્કાદયસ્તથા । ગોમાયવો રુદન્તિ સ્મ નિશાયાં ભવનાઙ્ગણે
દેવેશ, આવા અનેક સંકેતો દેખાય છે; ભૂકંપ, ઉલ્કા પણ પડે છે. રાત્રે ઘરના આંગણે ગોમાયાં રડે છે.
સરટાનાં ચ જાલાનિ પ્રભવન્તિ ગૃહે ગૃહે । અઙ્ગપ્રસ્ફુરણાદીનિ દુર્નિમિત્તાનિ સર્વશઃ
દરેક ઘરમાં જાળીઓ દેખાય છે અને અંગ ફફડાવા જેવા બધા અપશકુન ફેલાય છે.
વ્યાસ ઉવાચ ઇતિ તેષાં વચઃ શ્રુત્વા ચિન્તામાપ સુરેશ્વરઃ । બૃહસ્પતિં સમાહૂય પપ્રચ્છ ચ મનોગતમ્
વ્યાસજી કહે છે: આ બધું સાંભળીને દેવોના રાજાને ચિંતા લાગી; તેણે બૃહસ્પતિને બોલાવીને મનની વાત પૂછી.
ઇન્દ્ર ઉવાચ બ્રહ્મન્ કિમુત ઘોરાણિ નિમિત્તાનિ ભવન્તિ વૈ । વાતાશ્ચ દારુણા વાન્તિ પ્રપતન્ત્યુલકાઃ ખતઃ
ઇન્દ્રે કહ્યું: બ્રહ્મણ, આ ભયાનક અશુભ સંકેતો કેમ દેખાઈ રહ્યા છે? ભારે પવન ફૂંકાઈ રહ્યા છે અને આકાશમાંથી પતંગિયાં પડી રહ્યા છે.
સર્વજ્ઞોઽસિ મહાભાગ સમર્થો વિઘ્નનાશને । બુદ્ધિમાઞ્છાસ્ત્રતત્ત્વજ્ઞો દેવતાનાં ગુરુસ્તથા
તમે બધું જાણો છો, મહાભાગ્યશાળી છો, અવરોધો દૂર કરવા સક્ષમ છો, વિદ્વાન છો, શાસ્ત્રોના તત્વ જાણો છો અને દેવતાઓના ગુરુ પણ છો.
કુરુ શાન્તિં વિધાનજ્ઞ શત્રુક્ષયવિધાયિનીમ્ । યથા મે ન ભવેદ્દુઃખં તથા કાર્યં વિધીયતામ્
હે વિધિ જાણનારા, દુશ્મનોનો નાશ થાય એવી શાંતિવિધિ કરો, જેથી મને દુઃખ ન થાય—એવું કાર્ય કરો.
બૃહસ્પતિરુવાચ કિં કરોમિ સહસ્રાક્ષ ત્વયાદ્ય દુષ્કૃતં કૃતમ્ । અનાગસં મુનિં હત્વા કિં ફલં સમુપાર્જિતમ્
બૃહસ્પતિએ કહ્યું: હે સહસ્રનેત્ર, હવે હું શું કરી શકું? આજે તમે પાપ કર્યું છે. નિર્દોષ મુનિનું વધ કરીને તમને શું ફળ મળ્યું?
અત્યુગ્રં પુણ્યપાપાનાં ફલં ભવતિ સત્વરમ્ । વિચાર્ય ખલુ કર્તવ્યં કાર્યં તદ્ભૂતિમિચ્છતા
પુણ્ય કે પાપનું ફળ, તે તીવ્ર હોય કે સામાન્ય, ઝડપથી મળે છે. જે સુખ-શાંતિ ઈચ્છે છે, તેને કાર્ય કરતા પહેલા સારી રીતે વિચારવું જોઈએ.
પરોપતાપનં કર્મ ન કર્તવ્યં કદાચન । ન સુખં વિન્દતે પ્રાણી પરપીડાપરાયણઃ
બીજાને દુઃખ આપતું કોઈપણ કામ ક્યારેય કરવું નહીં. જે જીવ બીજાને પીડાવે છે, તેને ક્યારેય સુખ મળતું નથી.
મોહાલ્લોભાદ્બ્રહ્મહત્યા કૃતા શક્ર ત્વયાધુના । તસ્ય પાપસ્ય સહસા ફલમેતદુપાગતમ્
મોહ અને લોભથી, હે શક્ર, તમે હવે બ્રાહ્મણહત્યા કરી છે. એ પાપનું ફળ તરત જ તમને ભોગવવું પડ્યું છે.
અવધ્યઃ સર્વદેવાનાં જાતોઽસૌ વૃત્રસંજ્ઞકઃ । હન્તું ત્વાં સ સમાયાતિ દાનવૈર્બહુભિર્વૃતઃ
જેને વૃત્ર કહે છે, તે બધા દેવતાઓ માટે અજય થયો છે. અનેક દાનવો સાથે મળી, તે તને મારવા આવી રહ્યો છે.