નારસિંહી નખાઘાતૈસ્તં વિવ્યાધ મહાસુરમ્ । અહનત્તુણ્ડઘાતેન ક્રુદ્ધા તં રાક્ષસાધમમ્
નરસિંહીએ પોતાના નખના ઘા વડે મહાદૈત્યને ઘાયલ કર્યો અને ગુસ્સામાં આવીને પોતાના ચાંચ વડે એ દુષ્ટ રાક્ષસને માર્યો.
કૌમારી ચ તથા શક્ત્યા વક્ષસ્યેનમતાડયત્ । સોઽપિ ક્રુદ્ધઃ શરાસારૈર્બિભેદ નિશિતૈશ્ચ તાઃ
કુમારીદેવીયે પણ પોતાની શક્તિ વડે તેના છાતીમાં ઘા કર્યો, પણ એ દૈત્ય ગુસ્સામાં આવીને તીખા બાણોની વર્ષાથી બધાને ઘાયલ કર્યા.
ગદાશક્તિપ્રહારૈસ્તુ માતૄઃ સર્વાઃ પૃથક્પૃથક્ । શક્તયસ્તં શરાઘાતૈર્વિવ્યધુસ્તત્પ્રકોપિતાઃ
ગદા અને શક્તિના પ્રહારો વડે બધાં માતાઓએ અલગ અલગ રીતે તેને આક્રમણ કર્યું, અને દેવીઓએ પણ ક્રોધથી તીક્ષ્ણ બાણો વરસાવીને તેને ઘાયલ કર્યો.
તસ્ય શસ્ત્રાણિ ચિચ્છેદ ચણ્ડિકા સ્વશરૈઃ શિતૈઃ । જઘાનાન્યૈશ્ચ વિશિખૈસ્તં દેવી કુપિતા ભૃશમ્
ચંડિકાએ પોતાના તીક્ષ્ણ બાણોથી તેના શસ્ત્રો તોડી નાખ્યા અને પછી બીજા બાણોથી ભારે ગુસ્સામાં આવીને તેને ઘાયલ કર્યો.
તસ્ય દેહાચ્ચ સુસ્રાવ રુધિરં બહુધા તુ યત્ । તસ્માત્તત્સદૃશાઃ શૂરાઃ પ્રાદુરાસન્સહસ્રશઃ
તેના શરીરમાંથી ઘણું લોહી વહેવા લાગ્યું, અને એ લોહીમાંથી એના જેવા જ સ્વરૂપવાળા શૂરવીર હજારોની સંખ્યામાં ઊભા થયા.
રક્તબીજૈર્જગદ્વ્યાપ્તં રુધિરૌઘસમુદ્ભવૈઃ । સન્નદ્ધૈઃ સાયુધૈઃ કામં કુર્વદ્ભિર્યુદ્ધમદ્ભુતમ્
લોહીના પ્રવાહમાંથી ઉત્પન્ન થયેલા રક્તબીજોથી આખું જગત ભરાઈ ગયું, બધા યુદ્ધ માટે સજ્જ, શસ્ત્રધારી અને અદ્ભુત વિક્રમો કરતા.
પ્રહરન્તશ્ચ તાન્દૃષ્ટ્વા રક્તબીજાનનેકશઃ । ભયભીતાઃ સુરાસ્ત્રેસુર્વિષણ્ણાઃ શોકકર્ષિતાઃ
અનગણિત રક્તબીજો યુદ્ધમાં હુમલો કરતા જોઈને દેવતાઓ ડરી ગયા, નિરાશ થયા અને દુઃખથી પીડાયા.
કથમદ્ય ક્ષયં દૈત્યા ગમિષ્યન્તિ સહસ્રશઃ । મહાકાયા મહાવીર્યા દાનવા રક્તસમ્ભવાઃ
આજે આ હજારો દૈત્ય, જે લોહીમાંથી જન્મેલા, મોટા અને બલવાન છે, તેઓનો નાશ કેવી રીતે થશે?
એકૈવ ચણ્ડિકાત્રાસ્તિ તથા કાલી ચ માતરઃ । એતાભિર્દાનવાઃ સર્વે જેતવ્યાઃ કષ્ટમેવ તત્
અહીં તો માત્ર ચંડિકા, કાળી અને માતાઓ છે; માત્ર એ જ દૈત્યોને જીતવાના છે—આ ખરેખર બહુ મુશ્કેલ છે.
નિશુમ્ભો વાથ શુમ્ભો વા સહસા બલસંવૃતઃ । આગમિષ્યતિ સંગ્રામે તતોઽનર્થો મહાન્ભવેત્
જો નિશુંબ અથવા શુંબ, પોતાની સેના સાથે, અચાનક યુદ્ધમાં આવી જશે, તો મોટી આપત્તિ ઊભી થશે.
વ્યાસ ઉવાચ એવં દેવા ભયોદ્વિગ્નાશ્ચિન્તામાપુર્મહત્તરામ્ । યદા તદામ્બિકા પ્રાહ કાલીં કમલલોચનામ્
વ્યાસ કહે છે: દેવતાઓ ભારે ભયમાં પડી ગયા અને ખૂબ ચિંતિત થયા. એ સમયે અંબિકા એ કમળની આંખો ધરાવતી કાળી ને કહ્યું.
ચામુણ્ડે કુરુ વિસ્તીર્ણં વદનં ત્વરિતા ભૃશમ્ । મચ્છસ્ત્રપાતસમ્ભૂતં રુધિરં પિબ સત્વરા
ચામુંડા, તું તરત જ મોટું મોં ખોલ અને મારા શસ્ત્રોથી નીકળતું લોહી ઉત્સાહથી પી જા.
ભક્ષયન્તી ચર રણે દાનવાનદ્ય કામતઃ । હનિષ્યામિ શરૈસ્તીક્ષ્ણૈર્ગદાસિમુસલૈસ્તથા
યુદ્ધભૂમિમાં તને મન થાય એમ દાનવોને ખાઈ જા; હું તીક્ષ્ણ બાણ, ગદા, તલવાર અને મુસળથી તેમને મારી નાખીશ.
તથા કુરુ વિશાલાક્ષિ પાનં તદ્રુધિરસ્ય ચ । બિન્દુમાત્રં યથા ભૂમ્યાં ન પતેદપિ સામ્પ્રતમ્
એવી રીતે કર, વિશાળ આંખોવાળી, એ બધું લોહી પી જા, જેથી એક બિંદુ પણ જમીન પર ન પડે.
ભક્ષ્યમાણાસ્તદા દૈત્યા ન ચોત્પત્સ્યન્તિ ચાપરે । એવમેષાં ક્ષયો નૂનં ભવિષ્યતિ ન ચાન્યથા
જ્યારે દાનવો ખવાઈ જશે ત્યારે બીજાઓ ઉભા નહીં થાય; આવું કરવાથી જ તેમનો સંપૂર્ણ નાશ થશે, બીજું કોઈ રીતે નહીં.
ઘાતયિષ્યામ્યહં દૈત્યં ત્વં ભક્ષય ચ સત્વરા । પિબન્તી ક્ષતજં સર્વં યતમાનારિસંક્ષયે
હું દાનવને મારી નાખીશ, તું ઝડપથી બધું લોહી પી અને દુશ્મનોના નાશ માટે પ્રયત્નશીલ રહીને તેમને ભક્ષી લે.
ઇત્થં દૈત્યક્ષયં કૃત્વા દત્ત્વા રાજ્યં સુરાલયમ્ । ઇન્દ્રાય સુસ્થિરં સર્વં ગમિષ્યામો યથાસુખમ્
આ રીતે દાનવોનો નાશ કરીને અને દેવલોકનું રાજ્ય ઇન્દ્રને પાછું આપી, પછી આપણે સૌ ખુશીથી જ્યાં ઈચ્છીએ ત્યાં જઈશું.
વ્યાસ ઉવાચ ઇત્યુક્તામ્બિકયા દેવી ચામુણ્ડા ચણ્ડવિક્રમા । પપૌ ચ ક્ષતજં સર્વં રક્તબીજશરીરજમ્
વ્યાસ કહે છે: અંબિકા એ જે કહ્યું તે સાંભળીને ભયંકર પરાક્રમી ચામુંડાએ રક્તબીજના શરીરનું બધું લોહી પી લીધું.
અમ્બિકા તં જઘાનાશુ ખડ્ગેન મુસલેન ચ । ચખાદ દેહશકલાંશ્ચામુણ્ડા તાન્કૃશોદરી
અંબિકાએ તલવાર અને મુસળથી તેને તરત જ મારી નાખ્યો અને પાતળી કમરવાળી ચામુંડાએ તેના શરીરના ટુકડા ખાઈ નાખ્યા.
સોઽપિ ક્રુદ્ધો ગદાઘાતૈશ્ચામુણ્ડાં સમઘાતયત્ । તથાપિ સા પપાવાશુ ક્ષતજં તમભક્ષયત્
તે દાનવે ગુસ્સામાં ગદા વડે ચામુંડાને માર્યો, છતાં પણ તેણે ઝડપથી તેનું લોહી પી લીધું અને તેને ભક્ષી લીધો.
યેઽન્યે રુધિરજાઃ ક્રૂરા રક્તબીજા મહાબલાઃ । તેઽપિ નિષ્પાતિતાઃ સર્વે ભક્ષિતા ગતશોણિતાઃ
રક્તબીજના લોહીમાંથી જન્મેલા બધા ભયાનક અને બળવાન દાનવો પણ એમ જ મારી નાખવામાં આવ્યા અને લોહી વગરના ખાઈ નાખાયા.
કૃત્રિમા ભક્ષિતાઃ સર્વે યસ્તુ સ્વાભાવિકોઽસુરઃ । સોઽપિ પ્રપાતિતો હત્વા ખડ્ગેનાતિવિખણ્ડિતઃ
બધા કૃત્રિમ દાનવો ખાઈ નાખવામાં આવ્યા અને મૂળ અસુર પણ તલવારથી કાપી નાખી મારવામાં આવ્યો.
રક્તબીજે હતે રૌદ્રે યે ચાન્યે દાનવા રણે । પલાયનં તતઃ કૃત્વા ગતાસ્તે ભયકમ્પિતાઃ
જ્યારે ભયાનક રક્તબીજ મારાયો, ત્યારે યુદ્ધભૂમિમાં રહેલા બીજા દાનવો ડરીને કાંપી ઉઠ્યા અને ભાગી ગયા.
હાહેતિ વિબ્રુવન્તસ્તે શુમ્ભં પ્રોચુઃ સવિહ્વલાઃ । રુથિરારક્તદેહાશ્ચ વિગતાસ્ત્રા વિચેતસઃ
'હાય હાય' એમ બોલતા તેઓ ગભરાઈને શુમ્ભ પાસે ગયા; તેમના શરીર લોહીથી લથપથ હતા, શસ્ત્રો ગુમાવી દીધા હતા અને મન પણ ભટકી ગયું હતું.
રાજન્નમ્બિકયા રક્તબીજોઽસૌ વિનિપાતિતઃ । ચામુણ્ડા તસ્ય દેહાત્તુ પપૌ સર્વં ચ શોણિતમ્
રાજા, અંબિકા દ્વારા રક્તબીજને મારવામાં આવ્યો અને ચામુંડાએ તેના શરીરનું બધું લોહી પી લીધું.
યે ચાન્યે દાનવાઃ શૂરા વાહનેનાતિરંહસા । સિંહેન નિહતાઃ સર્વે કાલ્યા ચ ભક્ષિતાઃ પરે
અને બીજા બધા શૂરવીર દાનવો, સિંહના ઝડપથી મારવાથી, કાળીએ પણ એમ જ ખાઈ નાખ્યા.
વયં ત્વાં કથિતું રાજન્નાગતા યુદ્ધચેષ્ટિતમ્ । ચરિતઞ્ચ તથા દેવ્યાઃ સંગ્રામે પરમાદ્ભુતમ્
રાજા, અમે તમને યુદ્ધમાં થયેલા કાર્યો અને દેવીના અદ્ભુત પરાક્રમોની વાત કહેવા આવ્યા છીએ.
અજેયેયં મહારાજ સર્વથા દૈત્યદાનવૈઃ । ગન્ધર્વાસુરયક્ષૈશ્ચ પન્નગોરગરાક્ષસૈઃ
મહારાજા, દેવીને દૈત્ય-દાનવો, ગંધર્વ, અસુર, યક્ષ, નાગ, ઉરગ અને રાક્ષસો કોઈ પણ રીતે જીતવા અસમર્થ છે.
અન્યાસ્તત્રાગતા દેવ્ય ઇન્દ્રાણીપ્રમુખા ભૃશમ્ । યુધ્યમાના મહારાજ વાહનૈરાયુધૈર્યુતાઃ
બીજી દેવીઓ પણ ત્યાં આવી, જેમાં ઇન્દ્રાણી આગળ હતી, રાજા, અને બધી જ પોતાની વાહનો અને શસ્ત્રો સાથે જોરદાર યુદ્ધ કરવા લાગી.
તાભિઃ સર્વં હતં સૈન્યં દાનવાનાં વરાયુધૈઃ । રક્તબીજોઽપિ રાજેન્દ્ર તરસા વિનિપાતિતઃ
એ દેવીઓએ પોતાના શક્તિશાળી શસ્ત્રોથી દાનવોની આખી સેના નાશ કરી નાખી; અને રક્તબીજ પણ, રાજાધિરાજ, જોરથી ધરાશાયી થયો.