તસ્ય દેહાદ્રક્તબિન્દુર્યદા પતતિ ભૂતલે । સમુત્પતન્તિ દૈતેયાસ્તદ્રૂપાસ્તત્પરાક્રમાઃ
જ્યારે તેના શરીરથી રક્તનું એક ટીપું પણ જમીન પર પડે, ત્યારે એમાંથી એ જ સ્વરૂપ અને પરાક્રમવાળા દૈત્યો ઊભા થાય છે.
અસંખ્યાતા મહાવીર્યા દાનવા રક્તસમ્ભવાઃ । પ્રભવન્ત્વિતિ રુદ્રેણ દત્તોઽસ્ત્યત્યદ્ભુતો વરઃ
તેના રક્તમાંથી અસંખ્ય, મહાબળવાન દાનવો જન્મે છે; આવું અદ્ભુત વરદાન રુદ્રે આપ્યું છે.
સ તેન વરદાનેન દર્પિતઃ ક્રોધસંયુતઃ । અભ્યગાત્તરસા સંખ્યે હન્તું દેવીં સકાલિકામ્
તે વરદાનથી ઘમંડિત અને ક્રોધથી ભરેલો રક્તબીજ ઝડપથી યુદ્ધમાં દોડી આવ્યો, દેવી અને કાળી બંનેને મારવા.
સ દૃષ્ટ્વા વૈષ્ણવીં શક્તિં ગરુડોપરિસંસ્થિતામ્ । શક્ત્યા જઘાન દૈત્યેન્દ્રસ્તાં વૈ કમલલોચનામ્
જ્યારે તેણે ગરુડ પર ઊભેલી વૈષ્ણવી શક્તિને જોયી, ત્યારે દૈત્યરાજાએ કમળની આંખવાળી દેવી પર પોતાની શસ્ત્રથી પ્રહાર કર્યો.
ગદયા વારયામાસ શક્તિઃ સા શક્તિસંયુતા । અતાડયચ્ચ ચક્રેણ રક્તબીજં મહાસુરમ્
શક્તિશાળી એ દેવીએ પોતાની ગદા વડે તેનું શસ્ત્ર અટકાવ્યું અને પછી પોતાના ચક્રથી મહાદૈત્ય રક્તબીજને ઘાત કર્યો.
રથાઙ્ગહતદેહાત્તુ બહુ સુસ્રાવ શોણિતમ્ । વજ્રાહતગિરેઃ શૃઙ્ગાન્નિર્ઝરા ઇવ ગૈરિકા
રથના ચક્રના ઘા થી તેના શરીરમાંથી ઘણું લોહી વહેવા લાગ્યું, જાણે વીજળી પડેલી પહાડની ચોટીમાંથી લાલ ઝરણા વહે છે.
યત્ર યત્ર યદા ભૂમૌ પતન્તિ રક્તબિન્દવઃ । સમુત્તસ્થુસ્તદાકારાઃ પુરુષાશ્ચ સહસ્રશઃ
જ્યાં જ્યાં જમીન પર રક્તના ટીપાં પડ્યા, ત્યાં ત્યાં એ જ સ્વરૂપના પુરુષો હજારોની સંખ્યામાં ઊભા થઈ ગયા.
ઐન્દ્રી તમસુરં ઘોરં વજ્રેણાભિજઘાન ચ । રક્તબીજં ક્રુધાઽઽવિષ્ટા નિઃસસાર ચ શોણિતમ્
ઇન્દ્રાણી ક્રોધથી ભરાઈને એ ભયાનક રક્તબીજ દૈત્યને વજ્ર વડે ઘાયલ કર્યો, અને તેના શરીરમાંથી લોહી છલકાયું.
તતસ્તત્ક્ષતજાજ્જાતા રક્તબીજા હ્યનેકશઃ । તદ્વીર્યાશ્ચ તદાકારા સાયુધા યુદ્ધદુર્મદાઃ
તે લોહીમાંથી અનેક રક્તબીજ જન્મ્યા, જે બધાં એના જેવા જ બળવાન, એના જેવા જ સ્વરૂપવાળા અને યુદ્ધમાં ઉગ્ર હતા.
બ્રહ્માણી બ્રહ્મદણ્ડેન કુપિતા હ્યહનદ્ ભૃશમ્ । માહેશ્વરી ત્રિશૂલેન દારયામાસ દાનવમ્
બ્રાહ્મણી ક્રોધથી ભરાઈને બ્રહ્માદંડ વડે જોરદાર પ્રહાર કર્યો અને મહેશ્વરીએ ત્રિશૂલથી દૈત્યને ભેદી નાખ્યો.
નારસિંહી નખાઘાતૈસ્તં વિવ્યાધ મહાસુરમ્ । અહનત્તુણ્ડઘાતેન ક્રુદ્ધા તં રાક્ષસાધમમ્
નરસિંહીએ પોતાના નખના ઘા વડે મહાદૈત્યને ઘાયલ કર્યો અને ગુસ્સામાં આવીને પોતાના ચાંચ વડે એ દુષ્ટ રાક્ષસને માર્યો.
કૌમારી ચ તથા શક્ત્યા વક્ષસ્યેનમતાડયત્ । સોઽપિ ક્રુદ્ધઃ શરાસારૈર્બિભેદ નિશિતૈશ્ચ તાઃ
કુમારીદેવીયે પણ પોતાની શક્તિ વડે તેના છાતીમાં ઘા કર્યો, પણ એ દૈત્ય ગુસ્સામાં આવીને તીખા બાણોની વર્ષાથી બધાને ઘાયલ કર્યા.
ગદાશક્તિપ્રહારૈસ્તુ માતૄઃ સર્વાઃ પૃથક્પૃથક્ । શક્તયસ્તં શરાઘાતૈર્વિવ્યધુસ્તત્પ્રકોપિતાઃ
ગદા અને શક્તિના પ્રહારો વડે બધાં માતાઓએ અલગ અલગ રીતે તેને આક્રમણ કર્યું, અને દેવીઓએ પણ ક્રોધથી તીક્ષ્ણ બાણો વરસાવીને તેને ઘાયલ કર્યો.
તસ્ય શસ્ત્રાણિ ચિચ્છેદ ચણ્ડિકા સ્વશરૈઃ શિતૈઃ । જઘાનાન્યૈશ્ચ વિશિખૈસ્તં દેવી કુપિતા ભૃશમ્
ચંડિકાએ પોતાના તીક્ષ્ણ બાણોથી તેના શસ્ત્રો તોડી નાખ્યા અને પછી બીજા બાણોથી ભારે ગુસ્સામાં આવીને તેને ઘાયલ કર્યો.
તસ્ય દેહાચ્ચ સુસ્રાવ રુધિરં બહુધા તુ યત્ । તસ્માત્તત્સદૃશાઃ શૂરાઃ પ્રાદુરાસન્સહસ્રશઃ
તેના શરીરમાંથી ઘણું લોહી વહેવા લાગ્યું, અને એ લોહીમાંથી એના જેવા જ સ્વરૂપવાળા શૂરવીર હજારોની સંખ્યામાં ઊભા થયા.
રક્તબીજૈર્જગદ્વ્યાપ્તં રુધિરૌઘસમુદ્ભવૈઃ । સન્નદ્ધૈઃ સાયુધૈઃ કામં કુર્વદ્ભિર્યુદ્ધમદ્ભુતમ્
લોહીના પ્રવાહમાંથી ઉત્પન્ન થયેલા રક્તબીજોથી આખું જગત ભરાઈ ગયું, બધા યુદ્ધ માટે સજ્જ, શસ્ત્રધારી અને અદ્ભુત વિક્રમો કરતા.
પ્રહરન્તશ્ચ તાન્દૃષ્ટ્વા રક્તબીજાનનેકશઃ । ભયભીતાઃ સુરાસ્ત્રેસુર્વિષણ્ણાઃ શોકકર્ષિતાઃ
અનગણિત રક્તબીજો યુદ્ધમાં હુમલો કરતા જોઈને દેવતાઓ ડરી ગયા, નિરાશ થયા અને દુઃખથી પીડાયા.
કથમદ્ય ક્ષયં દૈત્યા ગમિષ્યન્તિ સહસ્રશઃ । મહાકાયા મહાવીર્યા દાનવા રક્તસમ્ભવાઃ
આજે આ હજારો દૈત્ય, જે લોહીમાંથી જન્મેલા, મોટા અને બલવાન છે, તેઓનો નાશ કેવી રીતે થશે?
એકૈવ ચણ્ડિકાત્રાસ્તિ તથા કાલી ચ માતરઃ । એતાભિર્દાનવાઃ સર્વે જેતવ્યાઃ કષ્ટમેવ તત્
અહીં તો માત્ર ચંડિકા, કાળી અને માતાઓ છે; માત્ર એ જ દૈત્યોને જીતવાના છે—આ ખરેખર બહુ મુશ્કેલ છે.
નિશુમ્ભો વાથ શુમ્ભો વા સહસા બલસંવૃતઃ । આગમિષ્યતિ સંગ્રામે તતોઽનર્થો મહાન્ભવેત્
જો નિશુંબ અથવા શુંબ, પોતાની સેના સાથે, અચાનક યુદ્ધમાં આવી જશે, તો મોટી આપત્તિ ઊભી થશે.
વ્યાસ ઉવાચ એવં દેવા ભયોદ્વિગ્નાશ્ચિન્તામાપુર્મહત્તરામ્ । યદા તદામ્બિકા પ્રાહ કાલીં કમલલોચનામ્
વ્યાસ કહે છે: દેવતાઓ ભારે ભયમાં પડી ગયા અને ખૂબ ચિંતિત થયા. એ સમયે અંબિકા એ કમળની આંખો ધરાવતી કાળી ને કહ્યું.
ચામુણ્ડે કુરુ વિસ્તીર્ણં વદનં ત્વરિતા ભૃશમ્ । મચ્છસ્ત્રપાતસમ્ભૂતં રુધિરં પિબ સત્વરા
ચામુંડા, તું તરત જ મોટું મોં ખોલ અને મારા શસ્ત્રોથી નીકળતું લોહી ઉત્સાહથી પી જા.
ભક્ષયન્તી ચર રણે દાનવાનદ્ય કામતઃ । હનિષ્યામિ શરૈસ્તીક્ષ્ણૈર્ગદાસિમુસલૈસ્તથા
યુદ્ધભૂમિમાં તને મન થાય એમ દાનવોને ખાઈ જા; હું તીક્ષ્ણ બાણ, ગદા, તલવાર અને મુસળથી તેમને મારી નાખીશ.
તથા કુરુ વિશાલાક્ષિ પાનં તદ્રુધિરસ્ય ચ । બિન્દુમાત્રં યથા ભૂમ્યાં ન પતેદપિ સામ્પ્રતમ્
એવી રીતે કર, વિશાળ આંખોવાળી, એ બધું લોહી પી જા, જેથી એક બિંદુ પણ જમીન પર ન પડે.
ભક્ષ્યમાણાસ્તદા દૈત્યા ન ચોત્પત્સ્યન્તિ ચાપરે । એવમેષાં ક્ષયો નૂનં ભવિષ્યતિ ન ચાન્યથા
જ્યારે દાનવો ખવાઈ જશે ત્યારે બીજાઓ ઉભા નહીં થાય; આવું કરવાથી જ તેમનો સંપૂર્ણ નાશ થશે, બીજું કોઈ રીતે નહીં.
ઘાતયિષ્યામ્યહં દૈત્યં ત્વં ભક્ષય ચ સત્વરા । પિબન્તી ક્ષતજં સર્વં યતમાનારિસંક્ષયે
હું દાનવને મારી નાખીશ, તું ઝડપથી બધું લોહી પી અને દુશ્મનોના નાશ માટે પ્રયત્નશીલ રહીને તેમને ભક્ષી લે.
ઇત્થં દૈત્યક્ષયં કૃત્વા દત્ત્વા રાજ્યં સુરાલયમ્ । ઇન્દ્રાય સુસ્થિરં સર્વં ગમિષ્યામો યથાસુખમ્
આ રીતે દાનવોનો નાશ કરીને અને દેવલોકનું રાજ્ય ઇન્દ્રને પાછું આપી, પછી આપણે સૌ ખુશીથી જ્યાં ઈચ્છીએ ત્યાં જઈશું.
વ્યાસ ઉવાચ ઇત્યુક્તામ્બિકયા દેવી ચામુણ્ડા ચણ્ડવિક્રમા । પપૌ ચ ક્ષતજં સર્વં રક્તબીજશરીરજમ્
વ્યાસ કહે છે: અંબિકા એ જે કહ્યું તે સાંભળીને ભયંકર પરાક્રમી ચામુંડાએ રક્તબીજના શરીરનું બધું લોહી પી લીધું.
અમ્બિકા તં જઘાનાશુ ખડ્ગેન મુસલેન ચ । ચખાદ દેહશકલાંશ્ચામુણ્ડા તાન્કૃશોદરી
અંબિકાએ તલવાર અને મુસળથી તેને તરત જ મારી નાખ્યો અને પાતળી કમરવાળી ચામુંડાએ તેના શરીરના ટુકડા ખાઈ નાખ્યા.
સોઽપિ ક્રુદ્ધો ગદાઘાતૈશ્ચામુણ્ડાં સમઘાતયત્ । તથાપિ સા પપાવાશુ ક્ષતજં તમભક્ષયત્
તે દાનવે ગુસ્સામાં ગદા વડે ચામુંડાને માર્યો, છતાં પણ તેણે ઝડપથી તેનું લોહી પી લીધું અને તેને ભક્ષી લીધો.