નારસિંહી નખૈસ્તીવ્રૈર્દારિતાન્દૈત્યપુઙ્ગવાન્ । ભક્ષયન્તી ચચારાજૌ નનાદ ચ મુહુર્મુહુઃ
નરસિંહી એ તીવ્ર નખોથી મુખ્ય દૈત્યોને ફાડી નાખ્યા, યુદ્ધભૂમિમાં ફરતી ફરતી તેમને ભક્ષતી અને વારંવાર ગર્જના કરતી હતી.
શિવદૂતી અટ્ટહાસૈઃ પાતયામાસ ભૂતલે । તાંશ્ચખાદાથ ચામુણ્ડા કાલિકા ચ ત્વરાન્વિતા
શિવદૂતી એ ઉગ્ર હાસ્યથી દાનવોને જમીન પર પાડી દીધા; પછી ચામુંડા અને કાલિકા ઝડપથી તેમને ભક્ષી ગઈ.
શિખિસંસ્થા ચ કૌમારી કર્ણાકૃષ્ટૈઃ શિલાશિતૈઃ । નિજઘાન રણે શત્રૂન્દેવાનાં ચ હિતાય વૈ
કૌમારી મોર પર બેસીને, કાન સુધી ખેંચેલા તીક્ષ્ણ પથ્થરો વડે યુદ્ધમાં દેવોના શત્રુઓને મારવા લાગી.
વારુણી પાશસમ્બદ્ધાન્દૈત્યાન્સમરમસ્તકે । પાતયામાસ તત્પૃષ્ઠે મૂર્ચ્છિતાન્ગતચેતનાન્
વારુણી એ યુદ્ધના મધ્યમાં દૈત્યોને પાશથી બાંધી, તેમને પીઠ પાછળ મૂકી, બેભાન અને અચેતન કરી નાખ્યા.
એવં માતૃગણેનાજાવતિવીર્યપરાક્રમમ્ । મર્દિતં દાનવં સૈન્યં પલાયનપરં હ્યભૂત્
આ રીતે માતૃગણોએ મહાબળ અને પરાક્રમથી ભરેલા દાનવોના સેના ને યુદ્ધમાં ચકનાચૂર કરી, તેઓ ભાગવા લાગ્યા.
બુમ્બારવસ્તુ સુમહાનભૂત્તત્ર બલાર્ણવે । પુષ્પવૃષ્ટિં તદા દેવાશ્ચક્રુર્દેવ્યા ગણોપરિ
ત્યાં સેના સમુદ્રમાં ભયાનક ગુંજાટ થયો; ત્યારે દેવોએ દેવી અને તેમના ગણો પર પુષ્પવૃષ્ટિ કરી.
તચ્છ્રુત્વા નિનદં ઘોરં જયશબ્દં ચ દાનવાઃ । રક્તબીજશ્ચુકોપાશુ દૃષ્ટ્વા દૈત્યાન્પલાયિતાન્
તે ભયાનક ગર્જના અને વિજયધ્વનિ સાંભળી, દૈત્યોને ભાગતા જોઈને રક્તબીજ તત્કાળ ક્રોધથી ભરાયો.
ગર્જમાનાંસ્તથા દેવાન્વીક્ષ્ય દૈત્યો મહાબલઃ । રક્તબીજસ્તુ તેજસ્વી રણમભ્યાયયૌ તદા
દેવોને ગર્જના કરતા અને દૈત્યોને ભાગતા જોઈ, તે મહાબળવાન અને તેજસ્વી રક્તબીજ યુદ્ધ માટે આગળ વધ્યો.
સાયુધો રથસંવિષ્ટઃ કુર્વઞ્જ્યાશબ્દમદ્ભુતમ્ । આજગામ તદા દેવીં ક્રોધરક્તેક્ષણોદ્યતઃ
હથિયારોથી સજ્જ અને રથમાં બેઠેલો, ધનુષ્યની ડોરીનો અદ્ભુત અવાજ કરતો, રક્ત આંખોવાળો રક્તબીજ ક્રોધથી દેવી પાસે આવ્યો.
દેવ્યાસહ યુદ્ધકરણાય નિશુમ્ભપ્રયાણમ્ વ્યાસ ઉવાચ વરદાનમિદં તસ્ય દાનવસ્ય શિવાર્પિતમ્ । અત્યદ્ભુતતરં રાજઞ્છ્રુણુ તત્પ્રબ્રવીમ્યહમ્
વ્યાસ કહે છે: રાજા, એ દાનવને શિવે આપેલું અદભુત વરદાન શું હતું, તે હું હવે કહું છું, ધ્યાનથી સાંભળો.
તસ્ય દેહાદ્રક્તબિન્દુર્યદા પતતિ ભૂતલે । સમુત્પતન્તિ દૈતેયાસ્તદ્રૂપાસ્તત્પરાક્રમાઃ
જ્યારે તેના શરીરથી રક્તનું એક ટીપું પણ જમીન પર પડે, ત્યારે એમાંથી એ જ સ્વરૂપ અને પરાક્રમવાળા દૈત્યો ઊભા થાય છે.
અસંખ્યાતા મહાવીર્યા દાનવા રક્તસમ્ભવાઃ । પ્રભવન્ત્વિતિ રુદ્રેણ દત્તોઽસ્ત્યત્યદ્ભુતો વરઃ
તેના રક્તમાંથી અસંખ્ય, મહાબળવાન દાનવો જન્મે છે; આવું અદ્ભુત વરદાન રુદ્રે આપ્યું છે.
સ તેન વરદાનેન દર્પિતઃ ક્રોધસંયુતઃ । અભ્યગાત્તરસા સંખ્યે હન્તું દેવીં સકાલિકામ્
તે વરદાનથી ઘમંડિત અને ક્રોધથી ભરેલો રક્તબીજ ઝડપથી યુદ્ધમાં દોડી આવ્યો, દેવી અને કાળી બંનેને મારવા.
સ દૃષ્ટ્વા વૈષ્ણવીં શક્તિં ગરુડોપરિસંસ્થિતામ્ । શક્ત્યા જઘાન દૈત્યેન્દ્રસ્તાં વૈ કમલલોચનામ્
જ્યારે તેણે ગરુડ પર ઊભેલી વૈષ્ણવી શક્તિને જોયી, ત્યારે દૈત્યરાજાએ કમળની આંખવાળી દેવી પર પોતાની શસ્ત્રથી પ્રહાર કર્યો.
ગદયા વારયામાસ શક્તિઃ સા શક્તિસંયુતા । અતાડયચ્ચ ચક્રેણ રક્તબીજં મહાસુરમ્
શક્તિશાળી એ દેવીએ પોતાની ગદા વડે તેનું શસ્ત્ર અટકાવ્યું અને પછી પોતાના ચક્રથી મહાદૈત્ય રક્તબીજને ઘાત કર્યો.
રથાઙ્ગહતદેહાત્તુ બહુ સુસ્રાવ શોણિતમ્ । વજ્રાહતગિરેઃ શૃઙ્ગાન્નિર્ઝરા ઇવ ગૈરિકા
રથના ચક્રના ઘા થી તેના શરીરમાંથી ઘણું લોહી વહેવા લાગ્યું, જાણે વીજળી પડેલી પહાડની ચોટીમાંથી લાલ ઝરણા વહે છે.
યત્ર યત્ર યદા ભૂમૌ પતન્તિ રક્તબિન્દવઃ । સમુત્તસ્થુસ્તદાકારાઃ પુરુષાશ્ચ સહસ્રશઃ
જ્યાં જ્યાં જમીન પર રક્તના ટીપાં પડ્યા, ત્યાં ત્યાં એ જ સ્વરૂપના પુરુષો હજારોની સંખ્યામાં ઊભા થઈ ગયા.
ઐન્દ્રી તમસુરં ઘોરં વજ્રેણાભિજઘાન ચ । રક્તબીજં ક્રુધાઽઽવિષ્ટા નિઃસસાર ચ શોણિતમ્
ઇન્દ્રાણી ક્રોધથી ભરાઈને એ ભયાનક રક્તબીજ દૈત્યને વજ્ર વડે ઘાયલ કર્યો, અને તેના શરીરમાંથી લોહી છલકાયું.
તતસ્તત્ક્ષતજાજ્જાતા રક્તબીજા હ્યનેકશઃ । તદ્વીર્યાશ્ચ તદાકારા સાયુધા યુદ્ધદુર્મદાઃ
તે લોહીમાંથી અનેક રક્તબીજ જન્મ્યા, જે બધાં એના જેવા જ બળવાન, એના જેવા જ સ્વરૂપવાળા અને યુદ્ધમાં ઉગ્ર હતા.
બ્રહ્માણી બ્રહ્મદણ્ડેન કુપિતા હ્યહનદ્ ભૃશમ્ । માહેશ્વરી ત્રિશૂલેન દારયામાસ દાનવમ્
બ્રાહ્મણી ક્રોધથી ભરાઈને બ્રહ્માદંડ વડે જોરદાર પ્રહાર કર્યો અને મહેશ્વરીએ ત્રિશૂલથી દૈત્યને ભેદી નાખ્યો.
નારસિંહી નખાઘાતૈસ્તં વિવ્યાધ મહાસુરમ્ । અહનત્તુણ્ડઘાતેન ક્રુદ્ધા તં રાક્ષસાધમમ્
નરસિંહીએ પોતાના નખના ઘા વડે મહાદૈત્યને ઘાયલ કર્યો અને ગુસ્સામાં આવીને પોતાના ચાંચ વડે એ દુષ્ટ રાક્ષસને માર્યો.
કૌમારી ચ તથા શક્ત્યા વક્ષસ્યેનમતાડયત્ । સોઽપિ ક્રુદ્ધઃ શરાસારૈર્બિભેદ નિશિતૈશ્ચ તાઃ
કુમારીદેવીયે પણ પોતાની શક્તિ વડે તેના છાતીમાં ઘા કર્યો, પણ એ દૈત્ય ગુસ્સામાં આવીને તીખા બાણોની વર્ષાથી બધાને ઘાયલ કર્યા.
ગદાશક્તિપ્રહારૈસ્તુ માતૄઃ સર્વાઃ પૃથક્પૃથક્ । શક્તયસ્તં શરાઘાતૈર્વિવ્યધુસ્તત્પ્રકોપિતાઃ
ગદા અને શક્તિના પ્રહારો વડે બધાં માતાઓએ અલગ અલગ રીતે તેને આક્રમણ કર્યું, અને દેવીઓએ પણ ક્રોધથી તીક્ષ્ણ બાણો વરસાવીને તેને ઘાયલ કર્યો.
તસ્ય શસ્ત્રાણિ ચિચ્છેદ ચણ્ડિકા સ્વશરૈઃ શિતૈઃ । જઘાનાન્યૈશ્ચ વિશિખૈસ્તં દેવી કુપિતા ભૃશમ્
ચંડિકાએ પોતાના તીક્ષ્ણ બાણોથી તેના શસ્ત્રો તોડી નાખ્યા અને પછી બીજા બાણોથી ભારે ગુસ્સામાં આવીને તેને ઘાયલ કર્યો.
તસ્ય દેહાચ્ચ સુસ્રાવ રુધિરં બહુધા તુ યત્ । તસ્માત્તત્સદૃશાઃ શૂરાઃ પ્રાદુરાસન્સહસ્રશઃ
તેના શરીરમાંથી ઘણું લોહી વહેવા લાગ્યું, અને એ લોહીમાંથી એના જેવા જ સ્વરૂપવાળા શૂરવીર હજારોની સંખ્યામાં ઊભા થયા.
રક્તબીજૈર્જગદ્વ્યાપ્તં રુધિરૌઘસમુદ્ભવૈઃ । સન્નદ્ધૈઃ સાયુધૈઃ કામં કુર્વદ્ભિર્યુદ્ધમદ્ભુતમ્
લોહીના પ્રવાહમાંથી ઉત્પન્ન થયેલા રક્તબીજોથી આખું જગત ભરાઈ ગયું, બધા યુદ્ધ માટે સજ્જ, શસ્ત્રધારી અને અદ્ભુત વિક્રમો કરતા.
પ્રહરન્તશ્ચ તાન્દૃષ્ટ્વા રક્તબીજાનનેકશઃ । ભયભીતાઃ સુરાસ્ત્રેસુર્વિષણ્ણાઃ શોકકર્ષિતાઃ
અનગણિત રક્તબીજો યુદ્ધમાં હુમલો કરતા જોઈને દેવતાઓ ડરી ગયા, નિરાશ થયા અને દુઃખથી પીડાયા.
કથમદ્ય ક્ષયં દૈત્યા ગમિષ્યન્તિ સહસ્રશઃ । મહાકાયા મહાવીર્યા દાનવા રક્તસમ્ભવાઃ
આજે આ હજારો દૈત્ય, જે લોહીમાંથી જન્મેલા, મોટા અને બલવાન છે, તેઓનો નાશ કેવી રીતે થશે?
એકૈવ ચણ્ડિકાત્રાસ્તિ તથા કાલી ચ માતરઃ । એતાભિર્દાનવાઃ સર્વે જેતવ્યાઃ કષ્ટમેવ તત્
અહીં તો માત્ર ચંડિકા, કાળી અને માતાઓ છે; માત્ર એ જ દૈત્યોને જીતવાના છે—આ ખરેખર બહુ મુશ્કેલ છે.
નિશુમ્ભો વાથ શુમ્ભો વા સહસા બલસંવૃતઃ । આગમિષ્યતિ સંગ્રામે તતોઽનર્થો મહાન્ભવેત્
જો નિશુંબ અથવા શુંબ, પોતાની સેના સાથે, અચાનક યુદ્ધમાં આવી જશે, તો મોટી આપત્તિ ઊભી થશે.