ભગવત્યપિ બાણૌઘાન્મુમોચ દાનવૌ પ્રતિ । કૃત્વાતિમધુરં નાદં દેવકાર્યાર્થસિદ્ધયે
દેવીયે પણ દૈત્યો પર બાણોની ઝપાટો છોડી, દેવોનું કાર્ય પૂરું કરવા માટે અત્યંત મધુર અવાજ કર્યો.
તયોસ્તુ બાષ્કલસ્તૂર્ણં સમ્મુખોઽભૂદ્ રણાઙ્ગણે । દુર્મુખઃ પ્રેક્ષકસ્તત્ર દેવીમભિમુખઃ સ્થિતઃ
એ બંનેમાંથી બાષ્કલ ઝડપથી રણભૂમિમાં દેવી સામે આવ્યો, જ્યારે દુર્મુખા સામે ઊભો રહીને જોતો રહ્યો.
તયોર્યુદ્ધમભૂદ્ ઘોરં દેવીબાષ્કલયોસ્તદા । બાણાસિપરિઘાઘાતૈર્ભયદં મન્દચેતસામ્
તે સમયે દેવી અને બાષ્કલ વચ્ચે ભયાનક યુદ્ધ થયું, જે બાણ, તલવાર અને ગદા ના ઘા સાથે, ભયપાત્ર અને કમજોર મનવાળાઓને ડરાવનાર હતું.
તતઃ ક્રુદ્ધા જગન્માતા દૃષ્ટ્વા તં યુદ્ધદુર્મદમ્ । જઘાન પઞ્ચભિર્બાણૈઃ કર્ણાકૃષ્ટૈઃ શિલાશિતૈઃ
પછી જગતની માતાએ, એ યુદ્ધમાં મસ્ત દૈત્યોને જોઈ, ગુસ્સામાં આવીને, પોતાના કાન સુધી ખેંચેલા અને પથ્થર જેટલા તીક્ષ્ણ પાંચ બાણો વડે તેને ઘાયલ કર્યો.
દાનવોઽપિ શરાન્દેવ્યાશ્ચિચ્છેદ નિશિતૈઃ શરૈઃ । સપ્તભિસ્તાડયામાસ દેવીં સિંહોપરિસ્થિતામ્
દૈત્યો પણ દેવીના બાણોને પોતાના તીક્ષ્ણ બાણોથી કાપી નાખ્યા અને સિંહ પર બેઠેલી દેવીને સાત બાણોથી ઘાયલ કરી.
સાપિ તં દશભિસ્તીક્ષ્ણૈઃ સુપીતૈઃ સાયકૈઃ ખલમ્ । જઘાન તચ્છરાંશ્છિત્ત્વા જહાસ ચ મુહુર્મુહુઃ
દેવીયે પણ એ દુષ્ટને દસ તીક્ષ્ણ અને સુવર્ણ પાંખવાળા બાણોથી ઘાયલ કર્યો, તેના બાણો કાપી નાખ્યા અને વારંવાર હસતી રહી.
અર્ધચન્દ્રેણ બાણેન ચિચ્છેદ ચ શરાસનમ્ । બાષ્કલોઽપિ ગદાં ગૃહ્ય દેવીં હન્તુમુપાયયૌ
અર્ધચંદ્રાકાર બાણથી દેવીયે તેની ધનુષ કાપી નાખી, અને બાષ્કલ ગદા લઈને દેવીને મારવા આગળ વધ્યો.
આગચ્છન્તં ગદાપાણિં દાનવં મદગર્વિતમ્ । ચણ્ડિકા સ્વગદાપાતૈઃ પાતયામાસ ભૂતલે
મદમાં મસ્ત અને ગદા પકડીને આવતા દૈત્યોને ચંડિકાએ પોતાની ગદા ના ઘા વડે જમીન પર પાડી દીધો.
બાષ્કલઃ પતિતો ભૂમૌ મુહૂર્તાદુત્થિતઃ પુનઃ । ચિક્ષેપ ચ ગદાં સોઽપિ ચણ્ડિકાં ચણ્ડવિક્રમઃ
બાષ્કલ જમીન પર પડ્યા પછી થોડા સમયમાં ફરી ઊઠ્યો અને પોતાના પરાક્રમથી ચંડિકાને ગદા ફેંકી.
તમાગચ્છન્તમાલોક્ય દેવી શૂલેન વક્ષસિ । જઘાન બાષ્કલં ક્રુદ્ધા પપાત ચ મમાર સઃ
તેને આવતો જોઈ, ગુસ્સામાં આવેલી દેવીયે શૂળ વડે તેની છાતીમાં ઘા કર્યો; બાષ્કલ પડી ગયો અને મૃત્યુ પામ્યો.
પતિતે બાષ્કલે સૈન્યં ભગ્નં તસ્ય દુરાત્મનઃ । જયેતિ ચ મુદા દેવાશ્ચુક્રુશુર્ગગને સ્થિતાઃ
બાષ્કલના પતનથી એ દુષ્ટ દૈત્યોનું સેના તૂટી પડી, અને દેવતાઓ આકાશમાં ઊભા રહી આનંદથી 'જય!' કહી ઉછળ્યા.
તસ્મિંશ્ચ નિહતે દૈત્યે દુર્મુખોઽતિબલાન્વિતઃ । આજગામ રણે દેવીં ક્રોધસંરક્તલોચનઃ
એ દૈત્યોના મૃત્યુ પછી, દુર્મુખા, જે અત્યંત બલવાન હતો, ગુસ્સાથી આંખે લાલ થઈ, દેવી સામે યુદ્ધ માટે આવ્યો.
તિષ્ઠ તિષ્ઠાબલે સોઽપિ ભાષમાણઃ પુનઃ પુનઃ । ધનુર્બાણધરઃ શ્રીમાન્રથસ્થઃ કવચાવૃતઃ
તે પણ ધનુષ અને બાણ લઈને, રથ પર ઊભો, કવચ પહેરી, વારંવાર 'ઊભા રહો, ઊભા રહો, બલવાન!' કહી બૂમો પાડતો રહ્યો.
તમાગચ્છન્તમાલોક્ય દેવી શઙ્ખમવાદયત્ । કોપયન્તી દાનવં તં જ્યાઘોષઞ્ચ ચકાર હ
તેને આવતો જોઈ, દેવીયે શંખ વગાડ્યો, એ દૈત્યોને ગુસ્સે ચડાવ્યો અને પોતાના ધનુષની તાંતડીનો અવાજ પણ કર્યો.
સોઽપિ બાણાન્મુમોચાશુ તીક્ષ્ણાનાશીવિષોપમાન્ । સ્વબાણૈસ્તાન્મહામાયા ચિચ્છેદ ચ નનાદ ચ
તે પણ ઝડપથી તીક્ષ্ণ અને ઝેર જેવા બાણ છોડ્યા; મહામાયાએ પોતાના બાણોથી એ બધાને કાપી નાખ્યા અને ગર્જના કરી.
તયોઃ પરસ્પરં યુદ્ધં બભૂવ તુમુલં નૃપ । બાણશક્તિગદાઘાતૈર્મુસલૈસ્તોમરૈસ્તથા
એ બંને વચ્ચે ભયાનક યુદ્ધ શરૂ થયું, રાજા, જેમાં બાણો, ભાલા, ગદા, મસલાં અને ટોમરાંથી ઘમાસાણ મારામારી થઈ.
રણભૂમૌ તદા જાતા રુધિરૌઘવહા નદી । પતિતાનિ તદા તીરે શિરાંસિ પ્રબભુસ્તદા
યુદ્ધભૂમિમાં એ સમયે લોહીથી વહેતી નદી બની; એના કિનારે કપાયેલા માથાં દેખાવા લાગ્યા.
યથા સન્તરણાર્થાય યમકિઙ્કરનાયકૈઃ । તુમ્બીફલાનિ નીતાનિ નવશિક્ષાપરૈર્મુદા
જેમ યમના સેવકોના નેતાઓ નવા શિષ્યોને પાર ઉતારવા માટે આનંદથી તુંબીના ફળ લાવે છે, તેમ...
રણભૂમિસ્તદા ઘોરા બભૂવાતીવ દુર્ગમા । શરીરૈઃ પતિતૈર્ભૂમૌ ખાદ્યમાનૈર્વૃકાદિભિઃ
યુદ્ધભૂમિ એ સમયે ખૂબ જ ભયાનક અને અતિ દુર્ગમ બની ગઈ; જમીન પર પડેલા શરીરો વાઘ, વરુ, વગેરે દ્વારા ખાવા લાગ્યા.
ગોમાયુસારમેયાશ્ચ કાકાઃ કઙ્કા અયોમુખાઃ । ગૃધ્રા શ્યેનાશ્ચ ખાદન્તિ શરીરાણિ દુરાત્મનામ્
ગોમાયાં, કૂતરા, કાગડા, કંક, લોખંડના ચાંચવાળા પક્ષીઓ, ગૃધ્ર અને શ્યેન દુષ્ટ લોકોના શરીરોને ખાવા લાગ્યા.
વવૌ વાયુશ્ચ દુર્ગન્ધો મૃતાનાં દેહસઙ્ગતઃ । અભૂત્કિલકિલાશબ્દઃ ખગાનાં પલભક્ષિણામ્
મૃતદેહોની દુર્ગંધ લઈને પવન ફૂંકાયો; માંસ ખાવા આવેલા પક્ષીઓના કિલકિલાટના અવાજ ઊઠ્યા.
તદા ચુકોપ દુષ્ટાત્મા દુર્મુખઃ કાલમોહિતઃ । દેવીમુવાચ ગર્વેણ કૃત્વા ચોર્ધ્વકરં શુભમ્
ત્યારે દુષ્ટ મનવાળો દુર્મુખ, કાળના મોહમાં આવી, ગુસ્સે થયો; ગર્વથી પોતાનું શુભ હાથ ઊંચું કરીને દેવીને કહ્યું.
ગચ્છ ચણ્ડિ હનિષ્યામિ ત્વામદ્યૈવ સુબાલિશે । દૈત્યં વા ભજ વામોરુ મહિષં મદગર્વિતમ્
ચંડિ, તું જા! હું આજે તને મારી નાખીશ, મૂર્ખ સ્ત્રી; નહિ તો કોઈ દૈત્યા કે મહિષા પાસે શરણ લઈ લે, જે પોતાની શક્તિથી ગર્વિત છે.
દેવ્યુવાચ આસન્નમરણઃ કામં પ્રલપસ્યદ્ય મોહિતઃ । અદ્યૈવ ત્વાં હનિષ્યામિ યથાયં બાષ્કલો હતઃ
દેવી બોલી: તારો અંત નજીક છે, તેથી તું આજે મોહમાં આવીને ઉલટું બોલે છે; હું તને આજ જ મારી નાખીશ, જેમ બાષ્કલનો અંત થયો.
ગચ્છ વા તિષ્ઠ વા મન્દ મરણં યદિ રોચતે । હત્વા ત્વાં વૈ વધિષ્યામિ બાલિશં મહિષીસુતમ્
મૂર્ખ, તને મૃત્યુ ગમતું હોય તો જા કે ઊભો રહો; હું તને મારીને મહિષાના બાળિશ પુત્રનો પણ અંત લાવીશ.
તચ્છ્રુત્વા વચનં તસ્યા દુર્મુખો મર્તુમુદ્યતઃ । મુમોચ બાણવૃષ્ટિં તુ ચણ્ડિકાં પ્રતિ દારુણામ્
દેવીના વચન સાંભળી દુર્મુખ, મૃત્યુ માટે તૈયાર થઈ, ચંડિકાની સામે ભયાનક બાણવૃષ્ટિ વરસાવી.
સાપિ તાં તરસા છિત્ત્વા બાણવૃષ્ટિં શિતૈઃ શરૈઃ । જઘાન દાનવં કૃદ્ધા વૃત્રં વજ્રધરો યથા
દેવી એ બાણવૃષ્ટિને પોતાના તીક્ષ্ণ બાણોથી ઝડપથી કાપી નાખી, ગુસ્સામાં દાનવને મારી નાખ્યો, જેમ ઇન્દ્રે વૃત્રને મારો હતો.
તયોઃ પરસ્પરં યુદ્ધં સઞ્જાતં ચાતિકર્કશમ્ । ભયદં કાતરાણાઞ્ચ શૂરાણાં બલવર્ધનમ્
એ બંને વચ્ચે અત્યંત કઠોર યુદ્ધ થયું, જે ડરપોકોને ભય આપતું અને શૂરવીરોને વધુ શક્તિ આપતું હતું.
દેવી ચિચ્છેદ તરસા ધનુસ્તસ્ય કરે સ્થિતમ્ । તથૈવ પઞ્ચભિર્બાણૈર્બભઞ્જ રથમુત્તમમ્
દેવીએ જોરથી દુર્મુખના હાથમાં રહેલું ધનુષ કાપી નાખ્યું; પછી પાંચ બાણોથી તેનો ઉત્તમ રથ તોડી નાખ્યો.
રથે ભગ્ને મહાબાહુઃ પદાતિર્દુર્મુખસ્તદા । ગદાં ગહીત્વા દુર્ધર્ષાં જગામ ચણ્ડિકાં પ્રતિ
રથ તૂટી જતા, મહાબળવાન દુર્મુખ પદાતી બની ગયો; તેણે દુર્દમ્ય ગદા લઈ ચંડિકાની સામે આગળ વધ્યો.