ગદાં કૌમોદકીં ધૃત્વા દાનવં સમુપાદ્રવત્ । તં જઘાનાતિવેગેન મૂર્ધ્નિ માયાવિનં હરિઃ
એણે કૌમોદકી ગદા પકડીને દૈત્ય પર ધસી ગયો; હરીએ એ માયાવીને ભારે જોરથી માથા પર ઘા કર્યો.
સ ગદાભિહતો ભૂમૌ નિપપાતાતિમૂર્ચ્છિતઃ । તં તથા પતિતં વીક્ષ્ય હયારિરતિકોપનઃ
ગદાનો ઘા લાગતાં એ દૈત્ય જોરદાર બેહોશ થઈને જમીન પર પડી ગયો; તેને એ રીતે પડેલો જોઈને ઘોડાઓના દુશ્મનને ભારે ગુસ્સો આવ્યો.
આજગામ રમાનાથં ત્રાસયન્નતિગર્જિતૈઃ । વાસુદેવોઽપિ તં દૃષ્ટ્વા સમાયાન્તં ક્રુધાન્વિતમ્
એણે રામાનાાથ પાસે આવીને જોરદાર ગર્જના કરીને તેને ડરાવ્યો; અને વાસુદેવએ તેને ગુસ્સામાં આગળ આવતો જોઈને—
ચાપજ્યાનિનદં ચોગ્રં ચકાર નન્દયન્સુરાન્ । શરવૃષ્ટિં ચકારાશુ ભગવાન્મહિષોપરિ
એણે ધનુષ્યની તાંત પર ભયાનક અવાજ કર્યો, જેના કારણે દેવતાઓ ખુશ થઈ ગયા; પછી ભગવانے મહિષા પર ઝડપથી તીરોની વરસાદ વરસાવી.
સોઽપિ ચિચ્છેદ બાણૌઘૈસ્તાઞ્છરાન્ગગનેરિતાન્ । તયોર્યુદ્ધમભૂદ્રાજન્ પરસ્પરભયાવહમ્
તે પણ તીક્ષ્ણ તીરોની વરસાદથી આકાશમાં ફેંકાયેલા શસ્ત્રો કાપી નાખ્યા; બંને વચ્ચે, રાજા, એકબીજાને ડરાવતી ભયાનક લડાઈ શરૂ થઈ.
ગદયા તાડયામાસ કેશવો મસ્તકોપરિ । સ ગદાભિહતો મૂર્ધ્નિ પપાતોર્વ્યાં સુમૂર્ચ્છિતઃ
કેશવએ ગદા વડે તેના માથા પર પ્રહાર કર્યો; ગદાના ઘા થી માથા પર વાગતાં, તે જમીન પર બેહોશ થઈ પડ્યો.
હાહાકારો મહાનાસીત્સૈન્યે તસ્ય સુદારુણઃ । સ વિહાય વ્યથાં દૈત્યો મુહૂર્તાદુત્થિતઃ પુનઃ
તેના સૈન્યમાં ભયાનક અને મોટો હાહાકાર મચી ગયો; થોડીવાર પછી, દુઃખ છોડીને, દૈત્ય ફરીથી ઊભો થયો.
ગૃહીત્વા પરિઘં શીર્ષે જઘાન મધુસૂદનમ્ । પરિઘેણાહતસ્તેન મૂર્ચ્છામાપ જનાર્દનઃ
તે દૈત્યએ લોખંડની પરિઘ પકડીને મધુસૂદનના માથા પર ઘા કર્યો; એ પરિઘના ઘા થી જનાર્દન બેહોશ થઈ ગયો.
મૂર્ચ્છિતં તમુવાહાશુ જગામ ગરુડો રણાત્ । પરાવૃત્તે જગન્નાથે દેવા ઇન્દ્રપુરોગમાઃ
ગરુડએ બેહોશ થયેલા ભગવાનને જંગમાંથી ઝડપથી લઈ ગયો; જગતના સ્વામી પાછા ફરતાં, ઇન્દ્રની આગેવાનીમાં બધા દેવતાઓ
ભયં પ્રાપુઃ સુદુઃખાર્તાશ્ચુક્રુશુશ્ચ રણાજિરે । ક્રન્દમાનાન્સુરાન્વીક્ષ્ય શઙ્કરઃ શૂલભૃત્તદા
ભયથી ખૂબ દુઃખી થઈ ગયા અને યુદ્ધભૂમિમાં રડવા લાગ્યા; દેવતાઓને રડતા જોઈને, શૂળધારી શંકરએ
મહિષં તરસાભ્યેત્ય પ્રાહરદ્રોષસંયુતઃ । સોઽપિ શક્તિં મુમોચાથ શઙ્કરસ્યોરસિ સ્ફુટમ્
મહિષ પાસે ગુસ્સાથી દોડી ગયો અને પ્રહાર કર્યો; મહિષએ પણ શૂળ ફેંકી, જે શંકરના છાતી પર જોરથી વાગી.
જગર્જ સ ચ દુષ્ટાત્મા વઞ્ચયિત્વા ત્રિશૂલકમ્ । શઙ્કરોઽપિ તદા પીડાં ન પ્રાપોરસિ તાડિતઃ
દુષ્ટ દૈત્યએ ત્રિશૂળધારીને છેતરાવીને ગર્જના કરી; છતાં, શંકરને છાતી પર ઘા વાગતાં પણ કોઈ પીડા અનુભવાઈ નહીં.
તં જઘાન ત્રિશૂલેન કોપાદરુણલોચનઃ । સંલગ્નં શઙ્કરં દૃષ્ટ્વા મહિષેણ દુરાત્મના
કોપથી લાલ આંખો કરીને, શંકરે ત્રિશૂળ વડે પ્રહાર કર્યો; શંકરને દુષ્ટ મહિષ સાથે સંઘર્ષ કરતા જોઈને,
આજગામ હરિસ્તાવત્ત્યક્ત્વા મૂર્ચ્છાં પ્રહારજામ્ । મહિષસ્તુ તદા વીક્ષ્ય સમ્પ્રાપ્તૌ હરિશઙ્કરૌ
હરિએ ઘા થી થયેલી બેહોશી છોડીને આવી ગયો; મહિષએ હરિ અને શંકર બંનેને હાજર જોઈને,
યુદ્ધકામૌ મહાવીર્યો ચક્રશૂલધરૌ વરૌ । કોપયુક્તો બભૂવાસૌ દૃષ્ટ્વા તૌ સમુપાગતૌ
યુદ્ધ માટે ઉત્સુક અને ચક્ર-શૂળ ધારણ કરનાર એ બે મહાવીરોને જોઈને, મહિષ ગુસ્સાથી ભરાઈ ગયો.
જગામ સમ્મુખસ્તાવત્સંગ્રામાર્થં મહાભુજઃ । માહિષં વપુરાસ્થાય ધુન્વન્પુચ્છં સમુત્કટમ્
મહાબાહુ એ બંને સામે યુદ્ધ માટે આગળ વધ્યો, મહિષનું રૂપ ધારણ કરીને, જોરથી પૂંછડી ફટકારતો.
ચકાર ભૈરવં નાદં ત્રાસયન્નમરાનપિ । ધુન્વઞ્છૃઙ્ગે મહાકાયો દારુણો જલદો યથા
તે ભયાનક ગર્જના કરી, જેને સાંભળી અમર દેવતાઓ પણ ડરી ગયા; તેના મોટા શરીરે શિંગડા ઝૂકાવતાં, તે ભયાનક વાદળ જેવો દેખાયો.
શૃઙ્ગાભ્યાં પર્વતાજ્છૃઙ્ગાંશ્ચિક્ષેપ ભૃશમુત્કટાન્ । દૃષ્ટ્વા તૌ તુ મહાવીર્યૌ દાનવં દેવસત્તમૌ
તે બે શિંગડાં વડે મોટા પર્વતોના શિખરો ફેંકી દીધા; એ બે મહાવીર દેવોને જોઈને, દૈત્ય
ચક્રતુર્બાણવૃષ્ટિં ચ દાનવોપરિ દારુણામ્ । કુર્વાણૌ બાણવૃષ્ટિં તૌ દૃષ્ટ્વા હરિહરૌ હરિઃ
એના પર બંનેએ ભયાનક તીરોની વરસાદ વરસાવી; હરિ-હર તીરોની વરસાદ કરતાં, હરિએ જોઈને,
ચિક્ષેપ ગિરિશૃઙ્ગં તુ પુચ્છેનાવૃત્ય દારુણમ્ । આપતન્તં ગિરિં વીક્ષ્ય ભગવાન્સાત્વતાં પતિઃ
મહિષએ પૂંછડીથી ઢાંકી, ભયાનક પર્વતનું શિખર ફેંકી દીધું; પર્વત ઝડપથી આવતો જોઈને, સાત્વતોના ભગવાન
વિશિખૈઃ શતધા ચક્રે ચક્રેણાશુ જઘાન તમ્ । હરિચક્રાહતઃ સંખ્યે મૂર્ચ્છામાપ સ દૈત્યરાટ્
તીરો વડે પર્વતને સો ભાગમાં ફાડી નાખ્યો અને ચક્ર વડે ઝડપથી દૈત્યને ઘા કર્યો; હરિના ચક્રના ઘા થી યુદ્ધમાં દૈત્યરાજ બેહોશ થઈ ગયો.
ઉત્તસ્થૌ ચ ક્ષણાન્નૂનં માનુષં વપુરાસ્થિતઃ । ગદાપાણિર્મહાઘોરો દાનવઃ પર્વતોપમઃ
થોડીવારમાં તે ફરી ઊભો થયો, હવે માનવ રૂપ ધારણ કર્યો; ગદા પકડીને, ભયાનક દૈત્ય પર્વત જેવો દેખાયો.
મેઘનાદં નનાદોચ્ચૈર્ભીષયન્નમરાનપિ । તચ્છ્રુત્વા ભગવાન્વિષ્ણુઃ પાઞ્ચજન્યં સમુજ્જ્વલમ્
મેઘનાદે ઊંચી અવાજે ગર્જના કરી, દેવતાઓને પણ ડરાવી દીધા; એ સાંભળીને ભગવાન વિષ્ણુએ તેજસ્વી પાંજજન્ય શંખ હાથમાં લીધો.
પૂરયામાસ તરસા શબ્દં કર્તું ખરસ્વરમ્ । તેન શબ્દેન શઙ્ખસ્ય ભયત્રસ્તાશ્ચ દાનવાઃ । બભૂવુર્મુદિતા દેવા ઋષયશ્ચ તપોધનાઃ
વિષ્ણુએ જોરથી શંખ ફૂંક્યો અને ખડખડાટ અવાજ કર્યો; એ શંખના અવાજથી દાનવો ડરી ગયા અને ગભરાઈ ગયા, જ્યારે દેવતાઓ અને તપસ્વી ઋષિઓ આનંદિત થયા.
શઙ્કરશરણગમનવર્ણનમ્ વ્યાસ ઉવાચ અસુરાન્મહિષો દૃષ્ટ્વા વિષણ્ણમનસસ્તદા । ત્યક્ત્વા તન્માહિષં રૂપં બભૂવ મૃગરાડસૌ
વ્યાસે કહ્યું: અસુરોને જોઈને મહિષ દુઃખી થયો; તેણે પોતાનું મહિષનું રૂપ છોડીને સિંહનું શક્તિશાળી રૂપ ધારણ કર્યું.
કૃત્વા નાદં મહાઘોરં વિસ્તાર્ય ચ મહાસટામ્ । પપાત સુરસેનાયાં ત્રાસયન્નખદર્શનૈઃ
સિંહે ભયાનક ગર્જના કરી અને પોતાની વિશાળ જટા ફેલાવી; પછી તે દેવસેનામાં કૂદી પડ્યો અને પોતાના નખો બતાવીને બધાને ડરાવી દીધા.
ગરુડઞ્ચ નખાઘાતૈઃ કૃત્વા રુધિરવિપ્લુતમ્ । જઘાન ચ ભુજે વિષ્ણું નખાઘાતેન કેસરી
સિંહે પોતાના નખોથી ગરુડને લોહીથી ભીંજવી દીધો; અને વિષ્ણુના હાથ પર પણ નખો માર્યા.
વાસુદેવોઽપિ તં દૃષ્ટ્વા ચક્રમુદ્યમ્ય વેગવાન્ । હન્તુકામો હરિઃ કામમવાપાશુ ક્રુધાન્વિતઃ
વાસુદેવે તેને જોઈને ઝડપથી ચક્ર ઉંચક્યું અને તેને મારવાની ઇચ્છા સાથે ગુસ્સામાં આગળ વધ્યો.
યાવદ્ધયરિપું વેગાચ્ચક્રેણાભિજઘાન તમ્ । તાવત્સોઽતિબલઃ શૃઙ્ગી શૃઙ્ગાભ્યાં ન્યહનદ્ધરિમ્
જ્યારે વિષ્ણુએ દુશ્મન પર ઝડપથી ચક્ર ફેંક્યું, ત્યારે એ શક્તિશાળી શૃંગધારી મહિષે પોતાના શૃંગથી હરિને ઘાયલ કર્યો.
વાસુદેવો વિષાણાભ્યાં તાડિતોરસિ વિહ્વલઃ । પલાયનપરો વેગાજ્જગામ ભુવનં નિજમ્
વાસુદેવે છાતી પર શૃંગથી વાગી ને ગભરાઈ ગયો; પછી逃વા માટે ઝડપથી પોતાના લોકમાં ગયો.