ગત્વા પઞ્ચનદે તત્ર ગ્રાહરૂપં ચકાર હ । વાસવસ્તુ કરમ્ભં તં તદા જગ્રાહ પાદયોઃ
પંચનદે જઈને ઇન્દ્રે ત્યાં મગરનું રૂપ ધારણ કર્યું અને કરંભના પગ પકડી લીધા.
નિજઘાન ચ તં દુષ્ટં કરમ્ભં વૃત્રસૂદનઃ । ભ્રાતરં નિહતં શ્રુત્વા રમ્ભઃ કોપં પરં ગતઃ
વૃત્રસૂદને એ દુષ્ટ કરંભને મારી નાખ્યો; ભાઈના મૃત્યુનું સાંભળીને રંભ ખૂબ જ ગુસ્સે થયો.
સ્વશીર્ષં પાવકે હોતુમૈચ્છચ્છિત્ત્વા કરેણ હ । કેશપાશે ગહીત્વાશુ વામેન ક્રોધસંયુતઃ
પોતાનું માથું અગ્નિમાં અર્પણ કરવા માટે, રંભે ડાબા હાથથી વાળ પકડી લીધા અને ક્રોધથી ભરાયો.
દક્ષિણેન કરેણોગ્રં ગૃહીત્વા ખડ્ગમુત્તમમ્ । છિનત્તિ શીર્ષં તત્તાવદ્વહ્નિના પ્રતિબોધિતઃ
જમણા હાથથી તેજસ્વી તલવાર લઈને, માથું કપવા જતો હતો, ત્યારે અગ્નિએ તેને અટકાવ્યો.
ઉક્તશ્ચ દૈત્ય મૂર્ખોઽસિ સ્વશીર્ષં છેત્તુમિચ્છસિ । આત્મહત્યાતિદુઃસાધ્યા કથં ત્વં કર્તુમુદ્યતઃ
અગ્નિએ કહ્યું: હે દૈત્ય, તું મૂર્ખ છે, પોતાનું માથું કપવા ઈચ્છે છે. આત્મહત્યા ખૂબ જ મુશ્કેલ છે—તું કેમ એ માટે તૈયાર થયો છે?
વરં વરય ભદ્રં તે યસ્તે મનસિ વર્તતે । મા મ્રિયસ્વ મૃતેનાદ્ય કિં તે કાર્યં ભવિષ્યતિ
તું મનમાં જે ઈચ્છે છે એ વરદાન માગ, તને શુભ થાય. આજે મૃત્યુ પામીશ તો શું લાભ થશે?
વ્યાસ ઉવાચ તચ્છુત્વા વચનં રમ્ભઃ પાવકસ્ય સુભાષિતમ્ । તતોઽબ્રવીદ્વચો રમ્ભસ્ત્યક્ત્વા કેશકલાપકમ્
વ્યાસે કહ્યું: અગ્નિના સુંદર વચન સાંભળી, રંભે વાળ છોડી દીધા અને આ રીતે બોલ્યો.
યદિ તુષ્ટોઽસિ દેવેશ દેહિ મે વાઞ્છિતં વરમ્ । ત્રૈલોક્યવિજયી પુત્રઃ સ્યાન્નઃ પરબલાર્દનઃ
જો તું પ્રસન્ન હોય, હે દેવેશ, તો મને મનગમતું વરદાન આપ—અમને એવો પુત્ર મળે કે જે ત્રણેય લોક જીતે અને દુશ્મનોનો નાશ કરે.
અજેયઃ સર્વથા સ સ્યાદ્દેવદાનવમાનવૈઃ । કામરૂપી મહાવીર્યઃ સર્વલોકાભિવન્દિતઃ
તે દેવો, દાનવો અને માનવો દ્વારા ક્યારેય જીતાઈ શકશે નહીં; તે પોતાની ઈચ્છા મુજબ કોઈપણ રૂપ ધારણ કરી શકે છે, ખૂબ જ શક્તિશાળી છે અને બધા લોકોએ તેને સન્માન આપ્યો છે.
પાવકસ્તં તથેત્યાહ ભવિષ્યતિ તવેપ્સિતમ્ । પુત્રસ્તવ મહાભાગ મરણાદ્વિરમાધુના
પાવકએ કહ્યું, 'જેમ તમે ઈચ્છો છો, તેમ જ થશે. હે સૌભાગ્યશાળી, તમારો પુત્ર તમારી ઈચ્છા મુજબ જ થશે—હવે મૃત્યુથી દૂર રહો.'
યસ્યાં ચિત્તં તુ રમ્ભ ત્વં પ્રમદાયાં કરિષ્યસિ । તસ્યાં પુત્રો મહાભાગ ભવિષ્યતિ બલાધિકઃ
હે રંભા, જે સ્ત્રી પર તમારું મન લગી જશે, એમાં, હે મહાભાગ્યશાળી, તમારો પુત્ર જન્મશે અને બધાથી વધારે બલવાન હશે.
વ્યાસ ઉવાચ ઇત્યુક્તો વહ્નિના રમ્ભો વચનં ચિત્તરઞ્જનમ્ । શ્રુત્વા પ્રણમ્ય પ્રયયૌ વહ્નિં તં દાનવોત્તમઃ
વ્યાસે કહ્યું: અગ્નિ દ્વારા આ રીતે કહેવામાં આવતા, રંભા એ વચનોથી આનંદિત થઈ, નમસ્કાર કરીને, દાનવોમાં શ્રેષ્ઠ એવા અગ્નિ પાસેથી વિદાય લઈ ગયો.
યક્ષૈઃ પરિવૃતં સ્થાનં રમણીયં શ્રિયાન્વિતમ્ । દૃષ્ટ્વા ચક્રે તદા ભાવં મહિષ્યાં દાનવોત્તમઃ
યક્ષો દ્વારા ઘેરાયેલા, સુંદર અને વૈભવયુક્ત સ્થળને જોઈને, દાનવોમાં શ્રેષ્ઠ એ પછી પોતાની ભાવના ત્યાં એક માઈસ સાથે જોડાઈ.
મત્તાયાં રૂપપૂર્ણાયાં વિહાયાન્યાઞ્ચ યોષિતમ્ । સા સમાગાચ્ચ તરસા કામયન્તી મુદાન્વિતા
તે માઈસ, નશામાં અને સૌંદર્યથી ભરપૂર, અન્ય સ્ત્રીઓને છોડીને, આનંદ અને ઈચ્છાથી રંભા સાથે જોડાઈ.
રમ્ભોઽપિ ગમનં ચક્રે ભવિતવ્યપ્રણોદિતઃ । સા તુ ગર્ભવતી જાતા મહિષી તસ્ય વીર્યતઃ
રંભા, ભાગ્યના પ્રેરણાથી, તેની પાસે ગયો; તેની શક્તિથી, એ માઈસ ગર્ભવતી થઈ.
તાં ગૃહીત્વાથ પાતાલં પ્રવિવેશ મનોહરમ્ । મહિષેભ્યશ્ચ તાં રક્ષન્પ્રિયામનુમતાં કિલ
પછી, તેને લઈને, તે મનોહર પાતાળમાં પ્રવેશ્યો અને માઈસોથી પોતાની પ્રિયને, તેની મંજુરીથી, રક્ષણ આપ્યું.
કદાચિન્મહિષશ્ચાન્યઃ કામાર્તસ્તામુપાદ્રવત્ । સ્વયમાગત્ય તં હન્તું દાનવઃ સમુપાદ્રવત્
ક્યારેક, બીજો માઈસ, ઇચ્છાથી અંધ થયો, તેની ઉપર હુમલો કર્યો; ત્યારે દાનવો પોતે તેને મારવા આવ્યો.
સ્વરક્ષાર્થં સમાગત્ય મહિષં સમતાડયત્ । સોઽપિ તં નિજઘાનાશુ શૃઙ્ગાભ્યાં કામમોહિતઃ
પોતાનું રક્ષણ કરવા માટે, તેણે માઈસને માર્યો, પણ કામમાં અંધ થયેલા એ માઈસે તીવ્ર શિંગોથી તરત જ તેને મારી નાખ્યો.
તાડિતસ્તેન તીક્ષ્ણાભ્યાં શૃઙ્ગાભ્યાં હૃદયે ભૃશમ્ । ભૂમૌ પપાત તરસા મમાર ચ વિમૂર્ચ્છિતઃ
શિંગોની તીવ્ર ચોટથી હૃદયમાં ઘાયલ થઈ, તે જોરથી જમીન પર પડ્યો અને બેહોશ થઈ મૃત્યુ પામ્યો.
મૃતે ભર્તરિ સા દીના ભયાર્તા વિદ્રુતા ભૃશમ્ । સા વેગાત્તં વટં પ્રાપ્ય યક્ષાણાં શરણં ગતા
પતિના મૃત્યુ પછી, તે દુઃખી અને ડરીને, ઝડપથી ભાગી અને એક વટ વૃક્ષ પાસે પહોંચી, યક્ષો પાસે આશ્રય લીધો.
પૃષ્ઠતસ્તુ ગતસ્તત્ર મહિષઃ કામપીડિતઃ । કામયાનસ્તુ તાં કામી બલવીર્યમદોદ્ધતઃ
પણ એ માઈસ, ઇચ્છાથી પાગલ, ત્યાં પછડાયો, તેને મેળવવાની ઈચ્છા રાખી, તેની શક્તિ અને કામથી ઉગ્ર થયો.
રુદતી સા ભૃશં દીના દૃષ્ટા યક્ષૈર્ભયાતુરા । ધાવમાનં ચ તં વીક્ષ્ય યક્ષાસ્ત્રાતું સમાયયુઃ
તે રડતી અને ખૂબ જ દુઃખી, યક્ષોએ જોઈ, ડરથી તરસી હતી; અને તેને દોડતો જોઈ, યક્ષો તેને બચાવવા આવ્યા.
યુદ્ધં સમભવદ્ ઘોરં યક્ષાણાં ચ હયારિણા । શરેણ તાડિતસ્તૂર્ણં પપાત ધરણીતલે
યક્ષો અને એ માઈસ વચ્ચે ભયાનક યુદ્ધ થયું; તીક્ષ্ণ બાણથી ઘાયલ થઈ, એ માઈસ જમીન પર પડ્યો.
મૃતં રમ્ભં સમાનીય યક્ષાસ્તે પરમં પ્રિયમ્ । ચિતાયાં રોપયામાસુસ્તસ્ય દેહસ્ય શુદ્ધયે
મૃત રંભાને લાવી, યક્ષોએ, જે તેને ખૂબ જ પ્રિય માનતા, તેના શરીરને ચિતા પર purification માટે મૂક્યું.
મહિષી સા પતિં દૃષ્ટ્વા ચિતાયાં રોપિતં તદા । પ્રવેષ્ટું સા મતિં ચક્રે પતિના સહ પાવકમ્
માઈસે પોતાના પતિને ચિતા પર મૂકેલો જોઈને, પતિ સાથે અગ્નિમાં પ્રવેશવાની મનમાં ઠરાવ કરી.
વાર્યમાણાપિ યક્ષૈઃ સા પ્રવિવેશ હુતાશનમ્ । જ્વાલામાલાકુલં સાધ્વી પતિમાદાય વલ્લભમ્
યક્ષો દ્વારા રોકવામાં છતાં, તે સત્યવતી પત્ની જ્વાળાઓથી ઘેરાયેલા અગ્નિમાં, પોતાના પ્રિય પતિને લપટાઈ, પ્રવેશી ગઈ.
મહિષસ્તુ ચિતામધ્યાત્સમુત્તસ્થૌ મહાબલઃ । રમ્ભોઽપ્યન્યદ્વપુઃ કૃત્વા નિઃસૃતઃ પુત્રવત્સલઃ
મહિશ ખૂબ જ શક્તિશાળી હતો, તે ચિતાની વચ્ચેમાંથી ઊભો થયો. રંભા, જે પોતાના પુત્રને ખૂબ પ્રેમ કરતો હતો, એ પણ બીજું રૂપ ધારણ કરીને બહાર આવ્યો.
રક્તબીજોઽપ્યસૌ જાતો મહિષોઽપિ મહાબલઃ । અભિષિક્તસ્તુ રાજ્યેઽસૌ હયારિરસુરોત્તમૈઃ
એ જ રક્તબીજ ફરીથી જન્મ્યો, અને મહિશ પણ ખૂબ જ શક્તિશાળી હતો. એ અસુરોમાંથી શ્રેષ્ઠ એવા ઘોડાની જેમ મુખ ધરાવનારોએ તેને રાજસિંહાસન પર બેસાડ્યો.
એવં સ મહિષો જાતો રક્તબીજશ્ચ વીર્યવાન્ । અવધ્યસ્તુ સુરૈર્દૈત્યૈર્માનવૈશ્ચ નૃપોત્તમ
આ રીતે મહિશનો જન્મ થયો, અને રક્તબીજ પણ શક્તિશાળી હતો. હે રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, એ દેવો, દૈત્યો અને મનુષ્યો માટે અવિજય હતો.
ઇત્યેતત્કથિતં રાજન્ જન્મ તસ્ય મહાત્મનઃ । વરપ્રદાનઞ્ચ તથા પ્રોક્તં સર્વં સવિસ્તરમ્
હે રાજન, એ મહાન આત્માના જન્મની વાત અને તેને મળેલી વરદાનની વાત, બધું વિસ્તૃત રીતે કહેવામાં આવ્યું છે.