અદ્યૈનં કાલરૂપોઽસૌ ઘાતયિષ્યતિ ભ્રાતૃજઃ । વસુદેવસ્તથેત્યુક્ત્વા તમાદાય કરે સુતમ્
'આજે, કંસ, જે મૃત્યુનું સ્વરૂપ છે, એને મારી નાખશે.' વસુદેવએ 'એવું જ હોય' કહીને, પોતાના હાથમાં પુત્રને લઈ લીધો.
અપશ્યચ્ચાનનં તસ્ય સુતસ્યાદ્ભુતકર્મણઃ । વીક્ષ્ય પુત્રમુખં શૌરિશ્ચિન્તાવિષ્ટો બભૂવ હ
એ અદભૂત કાર્યો કરનાર પોતાના પુત્રના ચહેરા પર નજર કરી; પુત્રનું ચહેરું જોઈને, શૌરી ચિંતાથી ભરાઈ ગયો.
કિં કરોમિ કથં ન સ્યાદ્દુઃખમસ્ય કૃતે મમ । એવં ચિન્તાતુરે તસ્મિન્વાગુવાચાશરીરિણી
'હું શું કરું? કેવી રીતે એના કારણે મને દુઃખ ન થાય?' એમ ચિંતાથી ત્રસ્ત રહેતા, અશરીરી અવાજ બોલ્યો.
વસુદેવં સમાભાષ્ય ગગને વિશદાક્ષરા । વસુદેવ ગૃહીત્વૈનં ગોકુલં નય સત્વરઃ
ગગનમાં સ્પષ્ટ શબ્દોમાં વસુદેવને સંબોધીને: 'વસુદેવ, આ બાળકને લઈ, ઝડપથી ગોકુલમાં લઈ જાવ.'
રક્ષપાલાસ્તથા સર્વે મયા નિદ્રાવિમોહિતાઃ । વિવૃતાનિ કૃતાન્યષ્ટ કપાટાનિ ચ શૃઙ્ખલાઃ
બધા રક્ષાપાલોને મેં ઊંઘમાં મૂકી દીધા છે, અને આઠેય દરવાજા તથા સાંકળો ખોલી નાખી છે.
મુક્ત્વૈનં નન્દગેહે ત્વં યોગમાયાં સમાનય । શ્રુત્વૈવં વસુદેવસ્તુ તસ્મિન્કારાગૃહે ગતઃ
તમે બાળકને નંદના ઘરમાં મૂકી, યોગમાયાને અહીં લાવો. આવું સાંભળીને વસુદેવ કેદખાનામાં ગયા.
વિવૃતં દ્વારમાલોક્ય બભૂવ તરસા નૃપ । તમાદાય યયાવાશુ દ્વારપાલૈરલક્ષિતઃ
દ્વાર ખુલેલું જોઈને રાજા ઝડપથી અંદર ગયો; બાળકને લઈ, દ્વારપાલો ધ્યાન ન આપે તે રીતે, તે તરત જ બહાર નીકળી ગયો.
કાલિન્દીતટમાસાદ્ય પૂરં દૃષ્ટ્વા સુનિશ્ચિતમ્ । તદૈવ કટિદઘ્ની સા બભૂવાશુ સરિદ્વરા
યમુના કિનારે પહોંચીને, શહેર સ્પષ્ટ જોઈને, એ ક્ષણે જ નદી કમર સુધી ઓછી થઈ ગઈ.
યોગમાયાપ્રભાવેણ તતારાનકદુન્દુભિઃ । ગત્વા તુ ગોકુલં શૌરિર્નિશીથે નિર્જને પથિ
યોગમાયાની શક્તિથી અનકદુંદુભિએ નદી પાર કરી; પછી, મધરાતે, શૌરી નિર્જન રસ્તે ગોકુલ તરફ ગયો.
નન્દદ્વારે સ્થિતઃ પશ્યન્વિભૂતિં પશુસંજ્ઞિતામ્ । તદૈવ તત્ર સઞ્જાતા યશોદા ગર્ભસમ્ભવા
નંદના ઘરના દ્વારે ઊભો રહીને, ગૌસંપત્તિ જેવી વૈભવની ચિહ્નો જોઈ; એ સમયે જ યશોદાએ ત્યાં બાળક જન્માવ્યો.
યોગમાયાંશજા દેવી ત્રિગુણા દિવ્યરૂપિણી । જાતાં તાં બાલિકાં દિવ્યાં ગૃહીત્વા કરપઙ્કજે
યોગમાયાના અંશરૂપે, ત્રણ ગુણવાળી અને દિવ્ય રૂપ ધરાવતી દેવી, દિવ્ય બાળિકા બની; શૌરીએ તેને પોતાના કમળ જેવા હાથમાં લીધા.
તત્રાગત્ય દદૌ દેવી સૈરન્ધ્રીરૂપધારિણી । વસુદેવઃ સુતં દત્ત્વા સૈરન્ધ્રીકરપઙ્કજે
ત્યાં આવીને, દેવીએ દાસીનું રૂપ ધારણ કરીને બાળક આપ્યો; વસુદેવએ દાસીના કમળ જેવા હાથમાં પોતાનો પુત્ર સોંપ્યો.
તામાદાય યયૌ શીઘ્રં બાલિકાં મુદિતાશયઃ । કારાગારે તતો ગત્વા દેવક્યાઃ શયને સુતામ્
એ બાળિકાને લઈને, આનંદથી, તે ઝડપથી ગયો; પછી, કેદખાનામાં જઈ, દેવકીના પથારી પર પુત્રી મૂકી.
નિઃક્ષિપ્ય સંસ્થિતઃ પાર્શ્વે ચિન્તાવિષ્ટો ભયાતુરઃ । રુરોદ સુસ્વરં કન્યા તદૈવાગતસંજ્ઞકાઃ
તેને મૂકી, બાજુમાં બેઠો, ચિંતાથી અને ભયથી વ્યથિત હતો; એ સમયે બાળિકા મીઠી અવાજે રડવા લાગી અને જાગી ગઈ.
ઉત્તસ્થુઃ સેવકા રાજ્ઞઃ શ્રુત્વા તદ્રુદિતં નિશિ । તમૂચુર્ભૂપતિં ગત્વા ત્વરિતાસ્તેઽતિવિહ્વલાઃ
રાતે એ રડવાનું સાંભળીને, રાજાના સેવકો ઊભા થયા; તેઓ ખૂબ ગભરાઈને, ઝડપથી રાજા પાસે ગયા.
દેવક્યાશ્ચ સુતો જાતઃ શીઘ્રમેહિ મહામતે । તદાકર્ણ્ય વચસ્તેષાં શીઘ્રં ભોજપતિર્યયૌ
દેવકીનો બાળક જન્મ્યો છે—મહાન બુદ્ધિવંત, તરત આવો! એમ સાંભળીને, ભોજ રાજા ઝડપથી ગયો.
પ્રાવૃતં દ્વારમાલોક્ય વસુદેવમથાહ્વયત્ । કંસ ઉવાચ સુતમાનય દેવક્યા વસુદેવ મહામતે
દ્વાર બંધ જોઈને, તેણે વસુદેવને બોલાવ્યો; કંસે કહ્યું: મહાન બુદ્ધિવંત વસુદેવ, દેવકીનો બાળક લાવો.
મૃત્યુર્મે ચાષ્ટમો ગર્ભસ્તન્નિહન્મિ રિપું હરિમ્ । વ્યાસ ઉવાચ શ્રુત્વા કંસવચઃ શૌરિર્ભયત્રસ્તવિલોચનઃ
મારી મૃત્યુ એના અઠ્ઠમ બાળકથી થશે; હું એ દુશ્મન, હરિને મારી નાખીશ. વ્યાસે કહ્યું: કંસના શબ્દો સાંભળીને, શૌરીના આંખોમાં ભય છવાઈ ગયો.
તામાદાય સુતાં પાણૌ દદૌ ચાશુ રુદન્નિવ । દૃષ્ટ્વાથ દારિકાં રાજા વિસ્મયં પરમં ગતઃ
પુત્રીને હાથમાં લઈને, તે તરત જ આપી દીધા, જાણે રડતો હોય; બાળિકા જોઈને, રાજા ખૂબ આશ્ચર્યમાં પડ્યો.
દેવવાણી વૃથા જાતા નારદસ્ય ચ ભાષિતમ્ । વસુદેવઃ કથં કુર્યાદનૃતં સઙ્કટે સ્થિતઃ
દેવદૂતની વાણી અને નારદના શબ્દો ખોટા નીવડ્યા; વસુદેવ તો મુશ્કેલીમાં છે, એ કેવી રીતે અસત્ય કરી શકે?
રક્ષપાલાશ્ચ મે સર્વે સાવધાના ન સંશયઃ । કુતોઽત્ર કન્યકા કામં ક્વ ગતઃ સ સુતઃ કિલ
મારા બધા રક્ષાપાલો ચોખ્ખા અને સતર્ક છે, કોઈ શંકા નથી; આ બાળિકા અહીં કેવી રીતે આવી, અને પુત્ર ક્યાં ગયો?
સન્દેહોઽત્ર ન કર્તવ્યઃ કાલસ્ય વિષમા ગતિઃ । ઇતિ સઞ્ચિન્ત્ય તાં બાલાં ગૃહીત્વા પાદયોઃ ખલઃ
અહીં શંકા કરવી નહીં, કારણ કે સમયની ચાલ અણધારી છે. આવું વિચારી, દુષ્ટએ બાળિકાને પગથી પકડી લીધી.
પોથયામાસ પાષાણે નિર્ઘૃણઃ કુલપાંસનઃ । સા કરાન્નિઃસૃતા બાલા યયાવાકાશમણ્ડલમ્
કુટુંબને શરમાવનાર, નિર્દયે, બાળિકાને પથ્થર પર ફેંકી; પણ બાળિકા તેના હાથમાંથી છટકી, આકાશમાં ઉડી ગઈ.
દિવ્યરૂપા તદા ભૂત્વા તમુવાચ મૃદુસ્વના । કિં મયા હતયા પાપ જાતસ્તે બલવાન્ રિપુઃ
દિવ્ય રૂપ ધારણ કરીને, તે મૃદુ અવાજે કહ્યું: 'મને મારીને તું શું મેળવ્યું, પાપી? તારો શક્તિશાળી દુશ્મન પહેલેથી જ જન્મી ગયો છે.'
હનિષ્યતિ દુરારાધ્યઃ સર્વથા ત્વાં નરાધમમ્ । ઇત્યુક્ત્વા સા ગતા કન્યા ગગનં કામગા શિવા
શિવ સ્વરૂપ કન્યાએ કહ્યું: 'મારે જે દુર્ગમ છે, તે તને, દુરાચારી મનુષ્યને, અવશ્ય નાશ કરી નાખશે.' એવું કહીને, તે શુભ કન્યા ઇચ્છા મુજબ આકાશમાં વિલય થઈ ગઈ.
કંસસ્તુ વિસ્મયાવિષ્ટો ગતો નિજગૃહં તદા । આનાય્ય દાનવાન્સર્વાનિદં વચનમબ્રવીત્
કંસ અચંબિત થઈને પોતાના ઘરમાં ગયો અને બધાં દાનવોને બોલાવીને એમને કહ્યું:
બકધેનુકવત્સાદીન્ક્રોધાવિષ્ટો ભયાતુરઃ । ગચ્છન્તુ દાનવાઃ સર્વે મમ કાર્યાર્થસિદ્ધયે
કંસ ગુસ્સે અને ભયથી ભરાઈને બોલ્યો: 'બકા, ધેનુક, વત્સક અને બીજા બધા દાનવો મારા કામ પૂરું કરવા માટે જાઓ.'
જાતમાત્રાશ્ચ હન્તવ્યા બાલકા યત્ર કુત્રચિત્ । પૂતનૈષા વ્રજત્વદ્ય બાલઘ્ની નન્દગોકુલમ્
જે ક્યાંયે નવજાત બાળક જોવા મળે, તેમને મારી નાખો. પુતના, બાળહત્યા કરતી, આજે નંદના ગોકુલમાં જાવા.
જાતમાત્રાન્વિનિઘ્નન્તી શિશૂંસ્તત્ર મમાજ્ઞયા । ધેનુકો વત્સકઃ કેશી પ્રલમ્બો બક એવ ચ
મારી આજ્ઞાથી, તે ત્યાંના નવજાત બાળકોને નાશ કરે. ધેનુક, વત્સક, કેશી, પ્રલંબ અને બકા પણ,
સર્વે તિષ્ઠન્તુ તત્રૈવ મમ કાર્યચિકીર્ષયા । ઇત્યાજ્ઞાપ્યાસુરાન્કંસો યયૌ નિજગૃહં ખલઃ
મારા કામ માટે બધા ત્યાં જ રહે. આવી રીતે દાનવોને આજ્ઞા આપી, દુષ્ટ કંસ પોતાના ઘરમાં પાછો ગયો.