બલેન મહતાઽઽવિષ્ટો યયાવનુ નૃપોત્તમઃ । સુદર્શનો વૃતસ્તત્ર ચચાલ પથિ નિર્ભયઃ
મહાન સેનાથી ઘેરાયેલો તે મહારાજા આગળ વધ્યો; સુદર્શન પણ ત્યાં નિર્ભયતાથી રસ્તે ચાલ્યો.
રથૈઃ પરિવૃતઃ શૂરઃ સદારો રથસંસ્થિતઃ । ગચ્છન્દદર્શ સૈન્યાનિ નૃપાણાં રઘુનન્દનઃ
વીર સુદર્શન રથોથી ઘેરાયેલો, પત્ની સાથે રથમાં બેઠો હતો અને મુસાફરી દરમિયાન રાજાઓની સેના જોઈ.
સુબાહુરપિ તાન્વીક્ષ્ય ચિન્તાવિષ્ટો બભૂવ હ । વિધિવત્સ શિવાં ચિત્તે જગામ શરણં મુદા
સુબાહુએ તેમને જોઈને ચિંતામાં પડી ગયો; પછી નિયમ પ્રમાણે, આનંદથી શિવનું આશ્રય લીધું.
જજાપૈકાક્ષરં મન્ત્રં કામરાજમનુત્તમમ્ । નિર્ભયો વીતશોકશ્ચ પત્ન્યા સહ નવોઢયા
તેને પોતાની નવી વરરાજા સાથે કામદેવનું શ્રેષ્ઠ એક અક્ષર મંત્ર જપ્યો, નિર્ભય અને દુઃખમુક્ત રહ્યો.
તતઃ સર્વે મહીપાલાઃ કૃત્વા કોલાહલં તદા । ઉત્થિતાઃ સૈન્યસંયુક્તા હન્તુકામાસ્તુ કન્યકામ્
પછી બધા રાજાઓએ મોટો હોબાળો કર્યો અને પોતાની સેનાઓ સાથે કન્યાને મારવા માટે ઊભા થયા.
કાશિરાજસ્તુ તાન્દૃષ્ટ્વા હન્તુકામો બભૂવ હ । નિવારિતસ્તદાઽત્યર્થં રાઘવેણ જિગીષતા
કાશીરાજે તેમને જોઈને મારવાની ઇચ્છા રાખી; પણ વિજય ઇચ્છનાર રાઘવએ તેને ખૂબ જ રોક્યો.
તત્રાપિ નેદુઃ શંખાશ્ચ ભેર્યશ્ચાનકદુન્દુભિઃ । સુબાહોશ્ચ નૃપાણાઞ્ચ પરસ્પરજિઘાંસતામ્
ત્યાં શંખ, ભેરી અને અનક-દુંદુભિ વાગી; સુબાહુ અને રાજાઓ એકબીજાને નાશ કરવા તત્પર હતા.
શત્રુજિત્તુ સુસંવૃત્તઃ સ્થિતસ્તત્ર જિઘાંસયા । યુધાજિત્તત્સહાયાર્થં સન્નદ્ધઃ પ્રબભૂવ હ
શત્રુજિત સારી રીતે તૈયાર થઈને ત્યાં મારવાની ઈચ્છા સાથે ઊભો રહ્યો; યુધાજિત તેની મદદ માટે સજ્જ થયો.
કેચિચ્ચ પ્રેક્ષકાસ્તસ્ય સહાનીકૈઃ સ્થિતાસ્તદા । યુધાજિદગ્રતો ગત્વા સુદર્શનમુપસ્થિતઃ
કેટલાંક દર્શકો પોતાની સેનાઓ સાથે ત્યાં ઊભા રહ્યા; યુધાજિત આગળ જઈને સુદર્શન પાસે પહોંચ્યો.
શત્રુજિત્તેન સહિતો હન્તું ભ્રાતરમાનુજઃ । પરસ્પરં તે બાણૌઘૈસ્તતક્ષુઃ ક્રોધમૂર્છિતાઃ
નાનો ભાઈ શત્રુજિત સાથે મળીને પોતાના ભાઈને મારવા દોડ્યો; બંને ક્રોધથી તણાઈને એકબીજાને તીક્ષ્ણ બાણોથી ઘાયલ કર્યા.
સમ્મર્દઃ સુમહાંસ્તત્ર સમ્પ્રવૃત્તઃ સુમાર્ગણૈઃ । કાશીપતિસ્તદા તૂર્ણં સૈન્યેન બહુના વૃતઃ
ત્યાં ભારે યુદ્ધ શરૂ થયું, અનેક તીક્ષ્ણ બાણો વરસ્યા; કાશીરાજ ઝડપથી મોટી સેના સાથે ઘેરાઈ ગયો.
સાહાય્યાર્થં જગામાશુ જામાતરમનિન્દિતમ્ । એવં પ્રવૃત્તે સઙ્ગ્રામે દારુણે લોમહર્ષણે
તે પોતાના નિર્દોષ જમાઈને મદદ કરવા ઝડપથી ગયો; આમ ભયાનક અને રોમાંચક યુદ્ધ શરૂ થયું.
પ્રાદુર્બભૂવ સહસા દેવી સિંહોપરિ સ્થિતા । નાનાયુધધરા રમ્યા વરાભૂષણભૂષિતા
એ સમયે અચાનક દેવી સિંહ પર ઉભી દેખાઈ, સુંદર, અનેક શસ્ત્રો ધારણ કરેલા અને ભવ્ય આભૂષણોથી શોભાયમાન.
દિવ્યામ્બરપરીધાના મન્દારસ્રક્સુસંયુતા । તાં દૃષ્ટ્વા તેઽથ ભૂપાલા વિસ્મયં પરમં ગતાઃ
દિવ્ય વસ્ત્રો પહેરેલા અને મંદાર ફૂલોની વણાવેલી માળા ધારણ કરેલી; તેને જોઈને બધા રાજાઓ ખૂબ જ આશ્ચર્યચકિત થયા.
કેયં સિંહસમારૂઢા કુતો વેતિ સમુત્થિતા । સુદર્શનસ્તુ તાં વીક્ષ્ય સુબાહુમિતિ ચાબ્રવીત્
આ સિંહ પર આરૂઢ કોણ છે? અને એ ક્યાંથી આવી છે? સુદર્શને તેને જોઈને સુબાહુને પૂછ્યું.
પશ્ય રાજન્મહાદેવીમાગતાં દિવ્યદર્શનામ્ । અનુગ્રહાય મે નૂનં પ્રાદુર્ભૂતા દયાન્વિતા
રાજા, જોઈને કે મહાદેવી સ્વર્ગ જેવી ભવ્ય મૂર્તિમાં આવી છે. નિશ્ચયથી, એ મારી ઉપર કૃપા કરવા દયાથી પ્રગટ થઈ છે.
નિર્ભયોઽહં મહારાજ જાતોઽસ્મિ નિર્ભયાદપિ । સુદર્શનઃ સુબાહુશ્ચ તામાલોક્ય વરાનનામ્
મહારાજ, હવે હું સંપૂર્ણ નિર્ભય થઈ ગયો છું, ભયને પણ ભૂલી ગયો છું. સુદર્શન અને સુબાહુએ એ દેવીનું તેજસ્વી ચહેરું જોયું.
પ્રણામં ચક્રતુસ્તસ્યા મુદિતૌ દર્શનેન ચ । નનાદ ચ તદા સિંહો ગજાસ્ત્રસ્તાશ્ચકમ્પિરે
બન્નેએ આનંદથી દેવીને વંદન કર્યું. એ સમયે સિંહે ગર્જના કરી અને હાથીઓ ડરીને કાંપવા લાગ્યા.
વવુર્વાતા મહાઘોરા દિશશ્ચાસન્સુદારુણાઃ । સુદર્શનસ્તદા પ્રાહ નિજં સેનાપતિં પ્રતિ
ભયાનક પવન ફૂંકાવા લાગ્યા અને દિશાઓ પણ ભયજનક બની ગઈ. ત્યારે સુદર્શને પોતાના સેનાપતિને કહ્યું:
માર્ગે વ્રજ ત્વં તરસા ભૂપાલા યત્ર સંસ્થિતાઃ । કિં કરિષ્યન્તિ રાજાનઃ કુપિતા દુષ્ટચેતસઃ
તુ ઝડપથી એ રસ્તે જા જ્યાં રાજાઓ ભેગા થયા છે. એ ગુસ્સે અને દુષ્ટ મનવાળા રાજાઓ આપણું શું કરી શકે?
શરણાર્થઞ્ચ સમ્પ્રાપ્તા દેવી ભગવતી હિ નઃ । નિરાતઙ્કૈશ્ચ ગન્તવ્યં માર્ગેઽસ્મિન્ભૂપસઙ્કુલે
દેવી ભગવતી પોતે આપણને રક્ષા આપવા આવી છે. આ રાજાઓથી ભરેલા રસ્તે આપણે નિર્ભય થઈને આગળ વધવું જોઈએ.
સ્મૃતા મયા મહાદેવી રક્ષણાર્થમુપાગતા । તચ્છ્રુત્વા વચનં સેનાપતિસ્તેન પથાઽવ્રજત્
મારે મહાદેવીનું સ્મરણ કર્યું છે, જે આપણને બચાવવા આવી છે. એ વાત સાંભળી સેનાપતિ એ રસ્તે આગળ વધ્યો.
યુધાજિત્તુ સુસઙ્ક્રુદ્ધસ્તાનુવાચ મહીપતીન્ । કિં સ્થિતા ભયસન્ત્રસ્તા નિઘ્નન્તુ કન્યકાન્વિતમ્
યુધાજિત ખૂબ ગુસ્સે થઈને રાજાઓને કહ્યું: તમે ડરીને કેમ ઊભા છો? એ છોકરી સાથે છે તો શું? એને મારો!
અવમન્ય ચ નઃ સર્વાન્બલહીનો બલાધિકાન્ । કન્યાં ગૃહીત્વા સંયાતિ નિર્ભયસ્તરસા શિશુઃ
એ છોકરાએ આપણને બધા નબળા ગણ્યા છે, અને છોકરીને લઈને નિર્ભયતાથી ઝડપથી જઈ રહ્યો છે.
કિં ભીતાઃ કામિનીં વીક્ષ્ય સિંહોપરિ સુસંસ્થિતામ્ । નોપેક્ષ્યો હિ મહાભાગા હન્તવ્યોઽત્ર સમાહિતૈઃ
તમે એ સ્ત્રીને સિંહ પર બેસેલી જોઈને કેમ ડરી ગયા છો? મહાનુભાવો, એને અવગણવું નહીં, દૃઢ મનથી એને અહીં જ મારો.
હત્વૈનં સઙ્ગ્રહીષ્યામઃ કન્યાં ચારુવિભૂષણામ્ । નાયં કેસરિણાદત્તાં છેત્તુમર્હતિ જમ્બુકઃ
એને મારીને, આપણે એ સુંદર આભૂષણોથી સજ્જ છોકરીને પકડી લઈશું. આ શિયાળને સિંહે જે આપ્યું છે, એ લેવા યોગ્ય નથી.
ઇત્યુક્ત્વા સૈન્યસંયુક્તઃ શત્રુજિત્સહિતસ્તદા । યોદ્ધુકામઃ સુસમ્પ્રાપ્તો યુધાજિત્ક્રોધસંવૃતઃ
આ રીતે કહીને, યુધાજિત પોતાની સેનાની સાથે અને શત્રુજિતને લઈને, યુદ્ધ કરવા માટે ગુસ્સાથી આગળ વધ્યો.
મુમોચ વિશિખાંસ્તૂર્ણં સમપુંખાઞ્છિલાશિતાન્ । ધનુરાકૃષ્ય કર્ણાન્તં કર્મારપરિમાર્જિતાન્
એણે તરત જ ધનુષ્ય ખેંચીને, કાન સુધી લાવી, કારીગરો દ્વારા બનાવેલા તીખા અને સરખા પાંખવાળા બાણ છોડ્યા.
હન્તુકામઃ સુદુર્મેધાઃ સુદર્શનમથોપરિ । સુદર્શનસ્તુ તાન્બાણૈશ્ચિચ્છેદાપતતઃ ક્ષણાત્
દુષ્ટ બુદ્ધિવાળાએ સુદર્શનને મારવા ઈચ્છી બાણ છોડ્યા, પણ સુદર્શને પળમાં જ પોતાના બાણોથી એ બધા બાણો કાપી નાખ્યા.
એવં યુદ્ધે પ્રવૃત્તેઽથ ચુકોપ ચણ્ડિકા ભૃશમ્ । દુર્ગાદેવી મુમોચાથ બાણાન્ યુધાજિતં પ્રતિ
આ રીતે યુદ્ધ ચાલુ રહ્યું ત્યારે ચંડિકા દેવી ખૂબ ગુસ્સે થઈ. પછી દુર્ગા દેવીયે યુધાજિત પર બાણ છોડ્યા.