ભગવત્યા સમાદિષ્ટઃ સ્વપ્ને મમ સુરોપમ । વિષમદ્મિ હુતાશે વા પ્રપતામિ પ્રદીપિતે
દેવીના સ્વપ્નમાં મળેલા આદેશ પ્રમાણે, જો જરૂર પડે તો હું ઝેર પી લઉં કે અગ્નિમાં કૂદી પડું, પણ પીછેહઠ નહીં કરું.
વરયે ત્વદૃતે નાન્યં પિતૃભ્યાં પ્રેરિતાઽપિ વા । મનસા કર્મણા વાચા સંવૃતસ્ત્વં મયા વરઃ
તારા સિવાય બીજાને હું કદી પસંદ નહીં કરું, ભલે માતા-પિતા કહે; મનથી, કર્મથી અને વાણીથી તું જ મારો વર છે.
ભગવત્યાઃ પ્રસાદેન શર્માવાભ્યાં ભવિષ્યતિ । આગન્તવ્યં ત્વયાત્રૈવ દૈવં કૃત્વા પરં બલમ્
દેવીની કૃપાથી આપણને સુખ મળશે; તારે અહીં આવવું જ પડશે, અને પરમ દૈવી શક્તિ પર ભરોસો રાખવો.
યદધીનં જગત્સર્વં વર્તતે સચરાચરમ્ । ભગવત્યા યદાદિષ્ટં ન તન્મિથ્યા ભવિષ્યતિ
આ આખું જગત, ચાલતું અને અચળ, બધું જ દેવીના વશમાં છે; દેવી જે કહે એ કદી ખોટું થતું નથી.
યદ્વશે દેવતાઃ સર્વા વર્તન્તે શઙ્કરાદયઃ । વક્તવ્યોઽસૌ ત્વયા બ્રહ્મન્નેકાન્તે વૈ નૃપાત્મજઃ
શંકરાદિક બધા દેવતાઓ પણ દેવીના આદેશમાં ચાલે છે; બ્રાહ્મણ, તારે આ વાત રાજકુમારને એકાંતમાં કહેવી.
યથા ભવતિ મે કાર્યં તત્કર્તવ્યં ત્વયાનઘ । ઇત્યુક્ત્વા દક્ષિણાં દત્ત્વા મુનિર્વ્યાપારિતસ્તયા
મારે જે કામ કરાવવું છે, એ તારે કરવું જ પડશે, હે નિર્દોષ; આવું કહીને દક્ષિણ આપી, એણે મુનિને કાર્ય માટે તૈયાર કર્યો.
ગત્વા સર્વં નિવેદ્યાશુ તત્ર પ્રત્યાગતો દ્વિજઃ । સુદર્શનસ્તુ તજ્જ્ઞાત્વા નિશ્ચયં ગમને તદા
બ્રાહ્મણે ત્યાં જઈને બધું ઝડપથી કહી દીધું અને પાછો આવ્યો; સુદર્શને આ જાણીને તરત જ જવાની તૈયારી કરી.
ચકાર મુનિના તેન પ્રેરિતઃ પરમાદરાત્ । વ્યાસ ઉવાચ ગમનાયોદ્યતં પુત્રં તમુવાચ મનોરમા
મુનિએ જે કહ્યું એ સુદર્શને ખૂબ આદરથી માન્યું. વ્યાસ કહે છે: જ્યારે પુત્ર જવાની તૈયારી કરતો હતો, ત્યારે મનોરમાએ એને કહ્યું.
વેપમાનાઽતિદુઃખાર્તા જાતત્રાસાઽશ્રુલોચના । કુત્ર ગચ્છસિ પુત્રાદ્ય સમાજે ભૂભૃતાં કિલ
કાંપતી, ખૂબ દુઃખી, ભયથી ભરેલી અને આંખોમાં આંસુ સાથે મનોરમાએ કહ્યું: પુત્ર, તું હવે રાજાઓની સભામાં ક્યાં જઈ રહ્યો છે?
એકાકી કૃતવૈરશ્ચ કિં વિચિન્ત્ય સ્વયંવરે । યુધાજિદ્ધન્તુકામસ્ત્વાં સમેષ્યતિ મહીપતિઃ
એકલો, દુશ્મન બનાવીને, તું સ્વયંવરમાં શું વિચારી રહ્યો છે? રાજા તો યુદ્ધમાં તને મારવા આતુર છે, એ તને સામો આવશે.
ન તેઽન્યોઽસ્તિ સહાયશ્ચ તસ્માન્મા વ્રજ પુત્રક । એકપુત્રાતિદીનાસ્મિ તવાધારા નિરાશ્રયા
બેટા, તારો સિવાય મારો બીજો કોઈ સહારો નથી, એટલે તું જતો નહીં. હું એકમાત્ર પુત્રવાળી, ખૂબ જ દુઃખી છું. તું જ મારો આધાર છે, તારા વિના હું એકલી અને આશ્રયવિહોણી છું.
નાર્હસિ ત્વં મહાભાગ નિરાશાં કર્તુંમદ્ય મામ્ । પિતા તે નિહતો યેન સોઽપિ તત્રાગતો નૃપઃ
મારા ભાગ્યશાળી દીકરા, આજે તું મને નિરાશ ન કર. જેમણે તારા પિતાને મારી નાખ્યા, એ રાજા પણ ત્યાં આવ્યો છે.
એકાકિનં ગતં તત્ર યુધાજિત્ત્વાં હનિષ્યતિ । સુદર્શન ઉવાચ ભવિતવ્યં ભવત્યેવ નાત્ર કાર્યા વિચારણા
તું એકલો ત્યાં જશે તો યુધાજિત તને યુદ્ધમાં મારી નાખશે. સુદર્શને કહ્યું: જે થવાનું હોય એ તો ચોક્કસ થશે, અહીં વિચાર કરવાની જરૂર નથી.
આદેશાચ્ચ જગન્માતુર્ગચ્છામ્યદ્ય સ્વયંવરે । મા શોકં કુરુ કલ્યાણિ ક્ષત્રિયાઽસિ વરાનને
જગદમ્બાના આદેશથી હું આજે સ્વયંવરમાં જઈ રહ્યો છું. સુભાગ્યવતી, તું દુઃખ ન કર, તું ક્ષત્રિય છે, સુંદર મુખવાળી છે.
ન બિભેમિ પ્રસાદેન ભગવત્યા નિરન્તરમ્ । વ્યાસ ઉવાચ ઇત્યુક્ત્વા રથમારુહ્ય ગન્તુકામં સુદર્શનમ્
ભગવતીની સતત કૃપાથી મને કોઈ ડર નથી.
દૃષ્ટ્વા મનોરમા પુત્રમાશીર્ભિશ્ચાન્વમોદયત્ । અગ્રતસ્તેઽમ્બિકા પાતુ પાર્વતી પાતુ પૃષ્ઠતઃ
વ્યાસજી કહે છે: આમ કહીને, જવા ઇચ્છુક સુદર્શન રથ પર ચઢ્યો. મનોરમાએ પુત્રને જોયો અને આશીર્વાદ આપ્યા.
પાર્વતી પાર્શ્વયોઃ પાતુ શિવા સર્વત્ર સામ્પ્રતમ્ । વારાહી વિષમે માર્ગે દુર્ગા દુર્ગેષુ કર્હિચિત્ । કાલિકા કલહે ઘોરે પાતુ ત્વાં પરમેશ્વરી
આગળ અંબિકા તને રક્ષે, પાછળ પાર્વતી તને જાળવે. બાજુએ પાર્વતી, સર્વત્ર શિવા તને રક્ષે. મુશ્કેલ રસ્તાઓ પર વારાહી, કિલ્લાઓમાં ક્યારેક દુર્ગા અને ભયાનક યુદ્ધમાં કાળિકા પરમેશ્વરી તને રક્ષે.
મણ્ડપે તત્ર માતઙ્ગી તથા સૌમ્યા સ્વયંવરે । ભવાની ભૂપમધ્યે તુ પાતુ ત્વાં ભવમોચની
મંડપમાં માતંગી અને સ્વયંવરમાં સૌમ્યા તને રક્ષે. રાજાઓ વચ્ચે ભવાની, જે ભવસાગરથી મુક્ત કરે છે, તને રક્ષે.
ગિરિજા ગિરિદુર્ગેષુ ચામુણ્ડા ચત્વરેષુ ચ । કામગા કાનનેષ્વેવં રક્ષતુ ત્વાં સનાતની
પર્વતના કિલ્લાઓમાં ગિરિજા, ચૌમથાં પર ચામુંડા, જંગલોમાં કામગા અને સર્વત્ર સનાતન દેવી તને રક્ષે.
વિવાદે વૈષ્ણવી શક્તિરવતાત્ત્વાં રઘૂદ્વહ । ભૈરવી ચરણે સૌમ્ય શત્રૂણાં વૈ સમાગમે
વિવાદમાં વૈષ્ણવી શક્તિ તને રક્ષે, રઘુકુલના શ્રેષ્ઠ, દુશ્મનોની સભામાં તારા પગલાં પાસે સૌમ્ય ભૈરવી તને રક્ષે.
સર્વદા સર્વદેશેષુ પાતુ ત્વાં ભુવનેશ્વરી । મહામાયા જગદ્ધાત્રી સચ્ચિદાનન્દરૂપિણી
દરેક સમયે, દરેક જગ્યાએ ભુવનેશ્વરી તને રક્ષે. મહામાયા, જગતની પોષક, સચ્ચિદાનંદ સ્વરૂપા તને રક્ષે.
વ્યાસ ઉવાચ ઇત્યુક્ત્વા તં તદા માતા વેપમાના ભયાકુલા । ઉવાચાહં ત્વયા સાર્ધમાગમિષ્યામિ સર્વથા
વ્યાસજી કહે છે: આમ કહીને, ડરીને કાંપતી માતાએ કહ્યું: હું તારા સાથે દરેક રીતે આવિશ.
નિમિષાર્ધં વિના ત્વાં વૈ નાહં સ્થાતુમિહોત્સહે । સહૈવ નય માં વત્સ યત્ર તે ગમને મતિઃ
બેટા, તારા વિના હું અડધો ક્ષણ પણ અહીં રહી શકતી નથી. તું જ્યાં જવાનો વિચાર કરે છે, ત્યાં મને પણ સાથે લઈ જા.
ઇત્યુક્ત્વા નિઃસૃતા માતા ધાત્રેયીસંયુતા તદા । વિપ્રૈર્દત્તાશિષઃ સર્વે નિર્યયુર્હર્ષસંયુતાઃ
આમ કહીને, માતા ધાત્રીએ સાથે નીકળી. બધા બ્રાહ્મણોએ આશીર્વાદ આપ્યા અને આનંદથી ચાલ્યા.
વારાણસ્યાં તતઃ પ્રાપ્તો રથેનૈકેન રાઘવઃ । જ્ઞાતઃ સુબાહુના તત્ર પૂજિતશ્ચાર્હણાદિભિઃ
પછી રાઘવ એક જ રથમાં વારાણસી પહોંચ્યો. ત્યાં સુબાહુએ તેને ઓળખ્યો અને યથાયોગ્ય સન્માન આપ્યો.
નિવેશાર્થં ગૃહં દત્તમન્નપાનાદિકં તથા । સેવકં સમનુજ્ઞાપ્ય પરિચર્યાર્થમેવ ચ
રહેવા માટે ઘર અને ખાવા-પીવાનું બધું આપ્યું. સેવા માટે એક સેવક પણ રાખવામાં આવ્યો.
મિલિતાસ્ત્વથ રાજાનો નાનાદેશાધિપાઃ કિલ । યુધાજિદપિ સમ્પ્રાપ્તો દૌહિત્રેણ સમન્વિતઃ
પછી વિવિધ દેશોના રાજાઓ ભેગા થયા. યુધાજિત પણ પોતાના દૌહિત્ર સાથે આવ્યો.
કરૂષાધિપતિશ્ચૈવ તથા મદ્રેશ્વરો નૃપઃ । સિન્ધુરાજસ્તથા વીરો યોદ્ધા માહિષ્મતીપતિઃ
કરૂષ દેશનો રાજા, મદ્ર દેશનો રાજા, સિંધુ દેશનો વીર રાજા અને મહિષ્મતીના યુદ્ધવીર રાજા પણ આવ્યા.
પાઞ્ચાલઃ પર્વતીયશ્ચ કામરૂપોઽતિવીર્યવાન્ । કાર્ણાટશ્ચોલદેશીયો વૈદર્ભશ્ચ મહાબલઃ
પાંચાલ, પર્વતીય રાજા, કામરૂપનો પરાક્રમી, કર્ણાટકનો શક્તિશાળી, ચોળ દેશનો શાસક અને વિદર્ભનો બલવાન રાજા—
અક્ષૌહિણી ત્રિષષ્ટિશ્ચ મિલિતા સંખ્યયા તદા । વેષ્ટિતા નગરી સા તુ સૈન્યૈઃ સર્વત્ર સંસ્થિતૈઃ
એ સમયે ત્યા ત્રેસઠ અક્ષૌહિણી સેના ભેગી થઈ હતી; શહેર ચારેય બાજુએ સૈનિકો દ્વારા ઘેરાઈ ગયું હતું.