ધન્યા વયં મહાભાગાઃ કૃતકૃત્યાઃ સ્મ સામ્પ્રતમ્ । યદત્ર દર્શનં પ્રાપ્તં ભગવત્યાઃ સ્વયં ત્વિદમ્
અમે ધન્ય છીએ, ખૂબ ભાગ્યશાળી છીએ અને હવે પૂર્ણતા પામી છે, કારણ કે અમને સ્વયં દેવીનું દર્શન મળ્યું છે.
તપસ્તપ્તં પુરા યત્નાત્તસ્યેદં ફલમુત્તમમ્ । અન્યથા દર્શનં કુત્ર ભવેદસ્માકમાદરાત્
અગાઉ જે તપસ્યા પ્રયત્નપૂર્વક કરી હતી, તેનું આ શ્રેષ્ઠ ફળ મળ્યું છે; નહિંતર, આ રીતે દેવીનું દર્શન અમને ક્યારે મળત?
પશ્યન્તિ પુણ્યપુઞ્જા યે યે વદાન્યાસ્તપસ્વિનઃ । રાગિણો નૈવ પશ્યન્તિ દેવીં ભગવતીં શિવામ્
જે લોકો પુણ્યના ભંડાર અને ઉદાર તપસ્વી છે, તેઓ કલ્યાણકારી ભગવતી દેવીને જુએ છે; કામાસક્ત લોકો તેને જોઈ શકતા નથી.
મૂલપ્રકૃતિરેવૈષા સદા પુરુષસઙ્ગતા । બ્રહ્માણ્ડં દર્શયત્યેષા કૃત્વા વૈ પરમાત્મને
આ દેવી મૂળ પ્રકૃતિ છે, સદા પુરુષ સાથે જોડાયેલી છે; એ પરમાત્મા માટે બ્રહ્માંડ સર્જીને તેને પ્રગટ કરે છે.
દ્રષ્ટાઽસૌ દૃશ્યમખિલં બ્રહ્માણ્ડં દેવતાઃ સુરૌ । તસ્યૈષા કારણં સર્વા માયા સર્વેશ્વરી શિવા
એ પુરુષ દ્રષ્ટા છે, આખું બ્રહ્માંડ દૃશ્ય છે, હે દેવો; એ માટે આ દેવી સર્વનું કારણ, માયા, સર્વેશ્વરી અને કલ્યાણકારી છે.
ક્વાહં વા ક્વ સુરાઃ સર્વે રમ્ભાદ્યાઃ સુરયોષિતઃ । લક્ષાંશેન તુલામસ્યા ન ભવામઃ કથઞ્ચન
હું ક્યાં, બધા દેવો ક્યાં અને રંભા જેવી દેવસ્ત્રીઓ ક્યાં? અમે તો એના લાખમાં એક પણ નથી.
સૈષા વરાઙ્ગના નામ યા વૈ દૃષ્ટા મહાર્ણવે । બાલભાવે મહાદેવી દોલયન્તીવ માં મુદા
આ એ મહાન સ્ત્રી છે, જે મહાસાગરમાં દેખાઈ હતી; બાળરૂપે મહાદેવી આનંદથી મને ઝુલાવતી હતી.
શયનં વટપત્રે ચ પર્યઙ્કે સુસ્થિરે દૃઢે । પાદાઙ્ગુષ્ઠં કરે કૃત્વા નિવેશ્ય મુખપઙ્કજે
વટના પાન પર, મજબૂત અને સ્થિર શયન પર, એએ પગનો અંગૂઠો હાથમાં લઈ, કમળ જેવા મુખ પર મૂકી દીધો હતો.
લેલિહન્તઞ્ચ ક્રીડન્તમનેકૈબાલચેષ્ટિતૈઃ । રમમાણં કોમલાઙ્ગં વટપત્રપુટે સ્થિતમ્
એ બાળલિલામાં અનેક રીતે રમતી અને અંગૂઠો ચૂસતી, કોમળ અંગવાળી દેવી વટના પાનની વણમાં આનંદથી રહી હતી.
ગાયન્તી દોલયન્તી ચ બાલભાવાન્મયિ સ્થિતે । સેયં સુનિશ્ચિતં જ્ઞાતં જાતં મે દર્શનાદિવ
ગાતી અને ઝુલાવતી, એ બાળરૂપે મારી સાથે રહી; હવે મને એ સ્પષ્ટ રીતે જાણાયું છે, જાણે દર્શનથી સમજાયું હોય.
કામં નો જનની સૈષા શૃણુ તં પ્રવદામ્યહમ્ । અનુભૂતં મયા પૂર્વં પ્રત્યભિજ્ઞા સમુત્થિતા
નિષ્ઠાથી, એ જ અમારી માતા છે; સાંભળો, હું તમને એ કહું છું, જે મેં અગાઉ અનુભવ્યું હતું અને હવે યાદ આવ્યું છે.
વિષ્ણુના કૃતં દેવીસ્તોત્રમ્ બ્રહ્મોવાચ ઇત્યુક્ત્વા ભગવાન્વિષ્ણુઃ પુનરાહ જનાર્દનઃ । વયં ગચ્છેમ પાર્શ્વેઽસ્યાઃ પ્રણમન્તઃ પુનઃ પુનઃ
વિષ્ણુએ રચેલું દેવી સ્તોત્ર બ્રહ્માએ કહ્યું: આ રીતે કહી, ભગવાન વિષ્ણુ, જનાર્દન ફરી બોલ્યા: ચાલો આપણે એના પાસે જઈએ અને વારંવાર નમન કરીએ.
સેયં વરા મહામાયા દાસ્યત્યેષા વરાન્ હિ નઃ । સ્તુવામઃ સન્નિધિં પ્રાપ્ય નિર્ભયાશ્ચરણાન્તિકે
આ મહાન માયા અમને જરૂર આશીર્વાદ આપશે; ચાલો આપણે નિર્ભય બનીને તેમના ચરણોમાં જઈને તેમની સ્તુતિ કરીએ.
યદિ નો વારયિષ્યન્તિ દ્વારસ્થાઃ પરિચારકાઃ । પઠિષ્યામશ્ચ તત્રસ્થાઃ સ્તુતિં દેવ્યાઃ સમાહિતાઃ
જો દ્વાર પર ઊભેલા સેવકો અમને રોકશે, તો પણ આપણે ત્યાં જ રહીને મન એકાગ્ર કરી દેવીની સ્તુતિ વાંચીશું.
બ્રહ્મોવાચ ઇત્યુક્તે હરિણા વાક્યે સુપ્રહૃષ્ટૌ સુસંસ્થિતૌ । જાતૌ પ્રમુદિતૌ કામં નિકટે ગમનાય ચ
બ્રહ્માએ કહ્યું: હરિએ આવું કહ્યું ત્યારે અમે બંને ખૂબ જ આનંદિત અને દૃઢ નિશ્ચય સાથે, નજીક જવાની ઉત્સુકતા અનુભવી.
ઓમિત્યુક્ત્વા હરિં સર્વે વિમાનાત્ત્વરિતાસ્ત્રયઃ । ઉત્તીર્ય નિર્ગતા દ્વારિ શઙ્કમાના મનસ્યલમ્
'ૐ' ઉચ્ચારીને અમે ત્રણેય ઝડપથી વિમાનમાંથી નીચે ઉતરી, દ્વાર સુધી ગયા અને મનમાં થોડું શંકિત થયા.
દ્વારસ્થાન્ વીક્ષ્ય તાન્સર્વાન્દેવી ભગવતી તદા । સ્મિતં કૃત્વા ચકારાશુ તાંસ્ત્રીન્સ્ત્રીરૂપધારિણઃ
ત્યારે ભગવતી દેવીએ દ્વાર પર ઉભેલા બધાને જોયા અને સ્મિત કરીને તરત જ અમને ત્રણેયને સ્ત્રીરૂપ આપી દીધા.
વયં યુવતયો જાતાઃ સુરૂપાશ્ચારુભૂષણાઃ । વિસ્મયૈ પરમં પ્રાપ્તા ગતાસ્તત્સન્નિધિં પુનઃ
અમે યુવાન સ્ત્રીઓ બની ગયાં, સુંદર અને મનોહર આભૂષણોથી સજ્જ, અને ખૂબ જ આશ્ચર્યથી ફરીથી તેમના સમીપ પહોંચ્યા.
સા દૃષ્ટ્વા નઃ સ્થિતાંસ્તત્ર સ્ત્રીરૂપાંશ્ચરણાન્તિકે । વ્યલોકયત ચાર્વઙ્ગી પ્રેમસમ્પૂર્ણયા દૃશા
તેમણે અમને સ્ત્રીરૂપે પોતાના ચરણોમાં ઊભેલા જોયા અને પ્રેમથી ભરેલી નજરે, સૌંદર્યથી ઉજ્જવળ શરીરથી, અમને નિહાળ્યા.
પ્રણમ્ય તાં મહાદેવીં પુરતઃ સંસ્થિતા વયમ્ । પરસ્પરં લોકયન્તઃ સ્ત્રીરૂપાશ્ચારુભૂષણાઃ
અમે મહાદેવીને વંદન કરીને તેમના સામે ઊભા રહ્યા, એકબીજાને જોઈ રહ્યા, સુંદર આભૂષણોથી શોભતા સ્ત્રીરૂપે.
પાદપીઠં પ્રેક્ષમાણા નાનામણિવિભૂષિતમ્ । સૂર્યકોટિપ્રતીકાશં સ્થિતાસ્તત્ર વયં ત્રયઃ
અમે ત્રણેય ત્યાં ઊભા રહીને તેમના પાદપીઠને જોયા, જે વિવિધ રત્નોથી શોભિત અને દસ કરોડ સૂર્ય જેટલું તેજસ્વી હતું.
કાશ્ચિદ્રક્તામ્બરાસ્તત્ર સહચર્યઃ સહસ્રશઃ । કાશ્ચિન્નીલામ્બરા નાર્યસ્તથા પીતામ્બરાઃ શુભાઃ
ત્યાં હજારો સાથીદીઓ હતી, કેટલીક લાલ વસ્ત્રમાં, કેટલીક સ્ત્રીઓ નીલા વસ્ત્રમાં અને કેટલીક શુભ પીળા વસ્ત્રમાં હતી.
દેવ્યઃ સર્વાઃ શુભાકારા વિચિત્રામ્બરભૂષણાઃ । વિરેજુઃ પાર્શ્વતસ્તસ્યાઃ પરિચર્યાપરાઃ કિલ
બધી દેવીઓ શુભ રૂપવાળી, રંગબેરંગી વસ્ત્ર અને આભૂષણોથી સજ્જ, બંને બાજુ તેજથી ચમકી રહી હતી અને સેવા કાર્યમાં તત્પર હતી.
જગુશ્ચ નનૃતુશ્ચાન્યાઃ પર્યુપાસન્ત તાઃ સ્ત્રિયઃ । વીણામારુતવાદ્યાનિ વાદયન્તો મુદાન્વિતાઃ
કેટલાંક સ્ત્રીઓ ગાઈ અને નૃત્ય કરી રહી હતી, અન્યોએ પૂજા કરી, અને આનંદથી વીણા, વાંસળી અને પવનવાદ્યો વગાડી રહ્યા હતા.
શૃણુ નારદ વક્ષ્યામિ યદ્દૃષ્ટં તત્ર ચાદ્ભુતમ્ । નખદર્પણમધ્યે વૈ દેવ્યાશ્ચરણપઙ્કજે
નારદ, સાંભળ, હું તને ત્યાં જોયેલું અદભુત વાત કહું છું: દેવીના કમળ જેવા ચરણોમાં, નખના દર્પણ જેવી સપાટી પર—
બ્રહ્માણ્ડમખિલં સર્વં તત્ર સ્થાવરજઙ્ગમમ્ । અહં વિષ્ણુશ્ચ રુદ્રશ્ચ વાયુરગ્નિર્યમો રવિઃ
આ આખું બ્રહ્માંડ, સ્થાવર અને જંગમ બધું, હું, વિષ્ણુ, રુદ્ર, વાયુ, અગ્નિ, યમ અને રવિ—
વરુણઃ શીતગુસ્ત્વષ્ટા કુબેરઃ પાકશાસનઃ । પર્વતાઃ સાગરા નદ્યો ગન્ધર્વાપ્સરસસ્તથા
વરુણ, ચંદ્ર, ત્વષ્ટા, કુબેર, ઇન્દ્ર, પર્વતો, સાગરો, નદીઓ, ગંધર્વો અને અપ્સરાઓ પણ—
વિશ્વાવસુશ્ચિત્રકેતુઃ શ્વેતશ્ચિત્રાઙ્ગદસ્તથા । નારદસ્તુમ્બુરુશ્ચૈવ હાહાહૂહૂસ્તથૈવ ચ
વિશ્વાવસુ, ચિત્રકેતુ, શ્વેત, ચિત્રાંગદ, નારદ, તુમ્બુરુ, અને હાહા-હૂહૂ પણ—
અશ્વિનૌ વસવઃ સાધ્યાઃ સિદ્ધાશ્ચ પિતરસ્તથા । નાગાઃ શેષાદયઃ સર્વે કિન્નરોરગરાક્ષસાઃ
અશ્વિનીકુમાર, વસુ, સાધ્ય, સિદ્ધ, પિતૃઓ, શેષ સહિત બધા નાગ, કિનર, ઉરગ અને રાક્ષસો—
વૈકુણ્ઠો બ્રહ્મલોકશ્ચ કૈલાસઃ પર્વતોત્તમઃ । સર્વં તદખિલં દૃષ્ટં નખમધ્યસ્થિતં ચ નઃ
વૈકુંઠ, બ્રહ્મલોક, કૈલાસ જે શ્રેષ્ઠ પર્વત છે—આ બધું અમે તેમના નખના મધ્યમાં સમાયેલું જોયું.