અંતર્ધાનં ગતઃ સોઽથ રાજા ચિંતાતુરોઽભવત્
પછી તે બાળક અદૃશ્ય થઈ ગયું અને રાજા ચિંતામાં પડી ગયા.
ગંગાં તુષ્ટાવ ભૂપાલઃ સ્થિતસ્તત્ર સમાહિતઃ
ત્યાં જ ધ્યાનપૂર્વક ઊભા રહી રાજાએ ગંગાની સ્તુતિ કરી.
દૃષ્ટ્વા તાં ચારુસર્વાંગીં બભાષે નૃપતિઃ સ્વયમ્
તેને સર્વાંગી સુંદર જોઈને રાજા પોતે બોલ્યા.
ગંગોવાચ દદામિ તવ હસ્તે તુ ગાંગેયોઽયં મહાતપાઃ
ગંગાએ કહ્યું: 'હું આ મહાતપસ્વી ગંગાપુત્રને હવે તમારા હાથમાં સોંપું છું.'
કીર્તિકર્તા કુલસ્યાસ્ય ભવિતા તવ સુવ્રતઃ
આ પુત્ર તમારા વંશનું નામ ઉંચું કરશે અને તમારી આજ્ઞામાં રહેશે.
વસિષ્ઠસ્યાશ્રમે દિવ્યે સંસ્થિતોઽયં સુતસ્તવ
તમારો આ પુત્ર વશિષ્ઠના દિવ્ય આશ્રમમાં ઉછેરાયો છે.
યદ્વેદ જામદગ્ન્યોઽસૌ તદ્વેદાયં સુતસ્તવ
જેમ જમદગ્નિએ વેદોનું જ્ઞાન મેળવ્યું હતું, તેમ તારો પુત્ર પણ એ જ્ઞાન ધરાવે છે.
ઇત્યુક્વાંઽતર્દધે ગંગા દત્ત્વા પુત્રં નૃપાય વૈ 2.4.
આવી વાત કહીને ગંગાએ રાજાને પુત્ર આપ્યો અને પછી અદૃશ્ય થઈ ગઈ.
સમાલિંગ્ય સુતં રાજા સમાઘ્રાય ચ મસ્તકમ્
રાજાએ પોતાના પુત્રને હૃદયથી ભેટ્યો અને તેના માથાને સુગંધિત કરીને ચુંબન કર્યું.
ગત્વા ગજાહ્વયં રાજા ચકારોત્સવમુત્તમમ્
પછી રાજા ગજાહ્વય શહેરમાં ગયો અને ત્યાં ભવ્ય ઉત્સવ યોજ્યો.
સમાહૃત્ય પ્રજાઃ સર્વાઃ સચિવાન્સર્વશઃ શુભાન્
તેણે તમામ પ્રજાજનો અને શુભ મંત્રીઓને એકત્ર કર્યા.
કૃત્વા તં યુવરાજાનં પુત્રં સર્વગુણાન્વિતમ્
પછી તેણે સર્વગુણોથી યુક્ત પોતાના પુત્રને યુવરાજ બનાવ્યો.
સૂત ઉવાચ ગાંગેયસ્ય તથોત્પત્તિં જાહ્નવ્યાઃ સંભવં તથા
સૂતે કહ્યું: ગાંગેયનો જન્મ અને જાહ્નવીમાંથી તેનું ઉત્પત્તિ વર્ણવાયું છે.
ગંગાવતરણં પુણ્યં વસૂનાં સંભવં તથા
ગંગાનું પવિત્ર અવતરણ અને વસુઓનું ઉત્પત્તિ પણ કહેવામાં આવ્યું છે.
પુણ્યં પવિત્રમાખ્યાનં કથિતં મુનિસત્તમઃ
મુનિશ્રેષ્ઠ, આ પવિત્ર અને શુદ્ધ કથા કહાઈ ગઈ છે.
શ્રીમદ્ભાગવતં પુણ્યં નાનાખ્યાનકથાન્વિતમ્
આ શ્રીમદ્ ભાગવત પવિત્ર છે અને અનેક કથાઓથી ભરપૂર છે.
શૃણ્વતાં સર્વપાપઘ્નં શુભદં સુખદં તથા
જે લોકો આ સાંભળે છે, તેમના બધા પાપો નાશ પામે છે, શુભતા અને આનંદ મળે છે.
દેવવ્રતપ્રતિજ્ઞાવર્ણનમ્ ઋષય ઊચુઃ વસૂનાં સમ્ભવઃ સૂત કથિતઃ શાપકારણાત્ । ગાઙ્ગેયસ્ય તથોત્પત્તિઃ કથિતા લોમહર્ષણે
ઋષિઓએ કહ્યું: વસુઓનું જન્મ શાપના કારણે થયું એ કહાયું, અને ગાંગેયનો જન્મ પણ લોમહર્ષણે વર્ણાવ્યો છે.
માતા વ્યાસસ્ય ધર્મજ્ઞ નામ્ના સત્યવતી સતી । કથં શન્તનુના પ્રાપ્તા ભાર્યા ગન્ધવતી શુભા
વ્યાસજીની માતા, ધર્મજ્ઞા અને સુગંધિત સત્યવતી, કેવી રીતે શાંતનુની પત્ની બની?
તન્મમાચક્ષ્વ વિસ્તારં દાશપુત્રી કથં ધૃતા । રાજ્ઞા ધર્મવરિષ્ઠેન સંશયં છિન્ધિ સુવ્રત
હે સુવ્રત, મહારાજે કેવી રીતે દાશપુત્રીને સ્વીકારી, એ વિગતે કહો અને અમારી શંકા દૂર કરો.
સૂત ઉવાચ શન્તનુર્નામ રાજર્ષિર્મૃગયાનિરતઃ સદા । વનં જગામ નિઘ્નન્વૈ મૃગાંશ્ચ મહિષાન્ રુરૂન્
સૂતે કહ્યું: શાંતનુ નામના રાજર્ષિ હંમેશા શિકારમાં તત્પર રહેતા અને વનમાં હરણ, ભેંસા અને રૂરૂનો શિકાર કરતા.
ચત્વાર્યેવ તુ વર્ષાણિ પુત્રેણ સહ ભૂપતિઃ । રમમાણઃ સુખં પ્રાપ કુમારેણ યથા હરઃ
મહારાજે પોતાના પુત્ર સાથે ચાર વર્ષ સુખપૂર્વક વિતાવ્યા, જેમ મહાદેવ પોતાના પુત્ર સાથે આનંદ માણે છે.
એકદા વિક્ષિપન્બાણાન્વિનિઘ્નન્ખડ્ગસૂકરાન્ । સ કદાચિદ્વનં પ્રાપ્તઃ કાલિન્દીં સરિતાં વરામ્
એક દિવસ, તીક્ષ્ણ બાણો ચલાવી અને જંગલી શૂકર મારતા, તે વનમાં ગયો અને શ્રેષ્ઠ નદી કાલિન્દી સુધી પહોંચ્યો.
મહીપતિરનિર્દેશ્યમાજિઘ્રદ્ગન્ધમુત્તમમ્ । તસ્ય પ્રભવમન્વિચ્છન્સજઞ્ચચાર વનં તદા
રાજાએ અણવાર્ય અને ઉત્તમ સુગંધ અનુભવી; એ સુગંધ ક્યાંથી આવે છે એ શોધવા વનમાં ફરવા લાગ્યા.
ન મન્દારસ્ય ગન્ધોઽયં મૃગનાભિમદસ્ય ન । ચમ્પકસ્ય ન માલત્યા ન કેતક્યા મનોહરઃ
આ સુગંધ તો મન્દારના ફૂલની નથી, ન હરણની કસ્તૂરી જેવી છે, ન ચંપકની, ન માલતીની, ને ન તો મનમોહક કેતકીની સુગંધ જેવી છે.
ન ચાનુભૂતપૂર્વોઽયં વાતિ ગન્ધવહઃ શુભઃ । કુતોઽયમેતિ વાયુર્વૈ મમ ઘ્રાણવિમોહનઃ
આવી શુદ્ધ અને સુગંધિત પવન તો ક્યારેય અનુભવાઈ નથી; આ પવન ક્યાંથી આવે છે, જે મારી ઘ્રાણે મોહી નાખે છે?
ઇતિ સઞ્ચિન્ત્યમાનોઽસૌ બભ્રામ વનમણ્ડલમ્ । મોહિતો ગન્ધલોભેન શન્તનુઃ પવનાનુગઃ
આવી વિચારોમાં ગુમ થઈને, શાંતનુ સુગંધની લાલચમાં મોહિત થઈ, પવનના પીછા કરતા જંગલમાં ફરવા લાગ્યા.
સ દદર્શ નદીતીરે સંસ્થિતાં ચારુદર્શનામ્ । શૃઙ્ગારરહિતાં કાન્તાં સુસ્થિતાં મલિનામ્બરામ્
નદીના કાંઠે તેણે એક સુંદર, શાંત અને મોહક સ્ત્રીને જોયી, જે મલિન વસ્ત્રોમાં, સ્થિર અને ગૌરવભેર ઊભી હતી.
દૃષ્ટ્વા તામસિતાપાઙ્ગીં વિસ્મિતઃ સ મહીપતિઃ । અસ્યા દેહસ્ય ગન્ધોઽયમિતિ સઞ્જાતનિશ્ચયઃ
આવી કાળી, મોહક આંખોવાળી તેને જોઈને રાજા આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા અને નક્કી કર્યું કે આ સુગંધ તો એના શરીરમાંથી આવે છે.
તદદ્ભુતં રૂપમતીવ સુન્દરં તથૈવ ગન્ધોઽખિલલોકસમ્મતઃ । વયશ્ચ તાદૃઙ્ નવયૌવનં શુભં દૃષ્ટ્વૈવ રાજા કિલ વિસ્મિતોઽભવત્
એનું રૂપ તો અતિશય સુંદર હતું, એ જ રીતે એની સુગંધ પણ આખા જગતમાં પ્રસિદ્ધ હતી; એનું વય તાજા યુવાનીનું હતું—આ બધું જોઈને રાજા ખરેખર આશ્ચર્યમાં પડી ગયા.