કિં કરોમ્યદ્ય વંશો મે કથં સ્યાત્સુસ્થિરો ભુવિ
હું આજે શું કરું? મારી વંશ પર પૃથ્વી પર કેવી રીતે ટકી રહેશે?
નિવારયામિ યદિ માં ત્યક્ત્વા યાસ્યતિ સર્વથા
જો હું એને રોકીશ, તો એ મને છોડી ને ચોક્કસ જતી રહેશે.
ન વારયામિ ચેદદ્ય સર્વથેયં જલે ક્ષિપેત્
અને જો આજે હું એને ન રોકું, તો એ ચોક્કસ આ બાળકને પાણીમાં ફેંકી દેશે.
સંભવેઽપિ ચ દુષ્ટેયં રક્ષયેદ્વા ન રક્ષયેત્
ભલે બાળક જન્મે, પણ એ દુષ્ટ છે—એ બચાવશે કે નહીં, એનું કોઈ ઠેકાણું નથી.
વંશસ્ય રક્ષણાર્થં હિ યત્નઃ કાર્યઃ પરો મયા
મારા વંશને બચાવવા માટે મને પૂરો પ્રયત્ન કરવો જ જોઈએ.
મુનેર્યેન હૃતા ધેનુર્નંદિની સ્ત્રીજિતેન હિ
જેમ ઋષિની ગાય નંદિનીને સ્ત્રીજિતએ લઈ ગઈ હતી,
દાસોઽસ્મિ તવ તન્વંગિ પ્રાર્થયામિ શુચિસ્મિતે
હું તારો દાસ છું, સુકાં કમરના વાળી; પવિત્ર સ્મિતવાળી, હું તને વિનંતી કરું છું.
હિંસિતાઃ સપ્ત પુત્રા મે કરભોરુ ત્વયા શુભાઃ 2.4.
હાથીના પગ જેવી જાંઘવાળી સુંદરે, મારા સાત પુત્રોને તું નુકસાન પહોંચાડ્યું છે.
અન્યદ્વૈ પ્રાર્થિતં તેઽદ્ય દદામ્યથ ચ દુર્લભમ્
આજે તું બીજું કંઈ માંગ, હું દુર્લભ હોય તો પણ આપીશ.
અપુત્રસ્ય ગતિર્નાસ્તિ સ્વર્ગે વેદવિદો વિદુઃ
વેદ જાણનારા કહે છે કે જેનો પુત્ર નથી, તેને સ્વર્ગમાં જવાની કોઈ રીત નથી.
ઇત્યુક્તાઽપિ ગૃહીત્વા તં યદા ગંતું સમુત્સુકા
આવી રીતે કહેવામાં આવ્યા છતાં, જ્યારે એ બાળકને લઈને જવા ઉત્સુક થઈ,
પાપિષ્ઠે કિં કરોમ્યદ્ય નિરયાન્ન બિભેષિ કિમ્
અતિ પાપી, હું આજે શું કરું? તને નરકનો ડર નથી લાગતો?
યથેચ્છં ગચ્છ વા તિષ્ઠ પુત્રો મે સ્થીયતામિહ
તારે મન હોય ત્યાં જા કે રહી જા, પણ મારો પુત્ર અહીં જ રહે.
એવં વદતિ ભૂપાલે સા ગૃહીત્વા સુતં શિશુમ્
રાજા એમ બોલ્યા ત્યારે એ બાળકને લઈને ચાલતી થઈ,
પુત્રકામા સુતં ત્વેનં પાલયામિ વને ગતા
પુત્રની ઇચ્છાથી, હું તારો આ બાળક લઈ જંગલમાં જઈને ઉછેરીશ.
ગગાં માં વૈ વિજાનીહિ દેવકાર્યાર્થમાગતામ્
મને ગંગા જાણ, હું દેવતાઓના કાર્ય માટે અહીં આવી છું.
વ્રજંતુ માનુષી યોનિં સ્થિતાં ચિંતાતુરાસ્તુ મામ્
મારે ચિંતામાં પડીને માનવ યોનિમાં જવું છે, એ માટે મને જવા દે.
તેભ્યો દત્ત્વા વરં જાતા પત્ની તે નૃપસત્તમ 2.4.
હું તેમને વર આપીને, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, તારી પત્ની તરીકે જન્મી છું.
સપ્ત તે વસવઃ પુત્રા મુક્તાઃ શાપાદૃષેસ્તુ તે
હે વાસવ, તમારા સાતે પુત્રો ઋષિનું શાપ મુક્ત થઈ ગયા છે.
ગંગાદત્તમિમં પુત્રં ગૃહાણ શંતનો સ્વયમ્
હે શંતનુ, ગંગાએ આપેલો આ પુત્ર તમે સ્વીકારો.
ગાંગેયોઽયં મહાભાગ ભવિષ્યતિ બલાધિકઃ
હે મહાભાગ્યશાળી, આ ગંગાપુત્ર બહુ જ બળવાન બનશે.
દાસ્યામિ યૌવનપ્રાપ્તં પાલયિત્વા મહીપતે
હે રાજા, હું તેને યુવાન થાય ત્યાં સુધી ઉછેરી, પછી તમને આપી દઈશ.
ઇત્યુક્તાઽન્તર્દધે ગંગા તં ગૃહીત્વા ચ બાલકમ્
આ રીતે કહીને ગંગા એ બાળકને લઈને અદૃશ્ય થઈ ગઈ.
ભાર્યાવિરહજં દુઃખં તથા પુત્રસ્ય ચાદ્ભુતમ્
પત્નીથી વિયોગનું દુઃખ અને પુત્ર વિશેનું આશ્ચર્ય, બંને શંતનુએ સહન કર્યું.
એવં ગચ્છતિ કાલેઽથ નૃપતિર્મૃગયાં ગતઃ
આ રીતે સમય પસાર થયો અને પછી રાજા શિકારે ગયા.
ગંગાતીરમનુપ્રાપ્તઃ સ રાજા શંતનુસ્તદા
તે સમયે રાજા શંતનુ ગંગાના કિનારે પહોંચ્યા.
તત્રાપશ્યત્કુમારં તં મુંચંતં વિશિખાન્બહૂન્
ત્યાં તેણે那个 બાળકને ઘણાં બાણ છોડતાં જોયો.
તં વીક્ષ્ય વિસ્મિતો રાજા ન સ્મ જાનાતિ કિંચન 2.4.
તેને જોઈને રાજા ખૂબ આશ્ચર્યચકિત થયા અને કંઈ સમજાઈ ન પડ્યું.
દૃષ્ટ્વાઽપ્યમાનુષં કર્મ બાણેષુ લઘુહસ્તતામ્
એટલું અમાનુષ કાર્ય અને બાણ ચલાવવામાં બાળકની ઝડપ જોઈને પણ,
પપ્રચ્છ વિસ્મિતો રાજા કસ્ય પુત્રોઽસિ ચાનઘ
રાજા આશ્ચર્યથી પૂછ્યું: 'હે નિર્દોષ, તું કોનો પુત્ર છે?''