તથેત્યુક્તા ગતા સા વૈ કામિની દિવ્ય દર્શના
એ દિવ્ય રૂપાવાળી કામિનીએ 'જેમ તેમ' કહ્યું અને ત્યાંથી ચાલતી થઈ.
તતઃ કાલેન કિયતા જાતે પુત્રે વયસ્વિનિ
થોડા સમય પછી, હે યુવાને, પુત્રનો જન્મ થયો.
વૃત્તાંતં કથયિત્વા તુ પુનરૂચે નિજં સુતમ્
ઘટનાની વાત કહીને, રાજાએ ફરી પોતાના પુત્રને કહ્યું.
કામયાના વરારોહા તા ભજેથા મનોરમામ્
હે સુંદર કાયાવાળી, તું તેને ઇચ્છે છે તો એ મનમોહક સ્ત્રીને અપનાવ.
ધર્મપત્નીં ચ તાં કૃત્વા ભવિતા ત્વં સુખી કિલ એવં સંદિશ્ય તં પુત્રં ભૂપતિઃ પ્રીતમાનસઃ
એ સ્ત્રીને ધર્મપત્ની બનાવીશ તો તું ખરેખર સુખી થશ; આમ કહીને રાજાએ આનંદથી પુત્રને ઉપદેશ આપ્યો.
દત્ત્વા રાજ્યશ્રિયં સર્વાં વનં રાજા વિવેશ હ
પછી રાજાએ આખું રાજ્ય અને વૈભવ આપી, પોતે વનમાં ગયો.
જગામ સ્વર્ગં રાજાઽસૌ દેહં ત્યક્ત્વા સ્વતેજસા
એ રાજાએ પોતાના તેજથી શરીર ત્યજી સ્વર્ગમાં પ્રસ્થાન કર્યું.
પ્રજાં વૈ પાલયામાસ ધર્મદંડો મહીપતિઃ ।। 2.3.
ધર્મની લાકડીથી રાજાએ પ્રજાનું રક્ષણ કર્યું.
દેવવ્રતોત્પતિવર્ણનમ્ સૂત ઉવાચ બભૂવ મૃગયાશીલો નિઘ્નન્વ્યાઘ્રાન્મૃગાન્નૃપઃ
દેવવ્રતના જન્મનું વર્ણન: સૂતજી બોલ્યા— એ રાજાને શિકારનો બહુ શોખ હતો; તે વાઘ અને હરણનો શિકાર કરતો.
સ કદાચિદ્વને ઘોરે ગંગાતીરે ચરન્નૃપઃ
એક વખત એ રાજા ભયાનક વનમાં, ગંગાના કિનારે ફરતો હતો.
દૃષ્ટ્વા તાં નૃપતિર્મગ્નઃ પિત્રોક્તેયં વરાનના
એને જોઈને રાજા મોહિત થયો; એ તો એના પિતાએ કહ્યું હતું, હે સુંદરમુખી.
પિબન્મુખાંબુજં તસ્યા ન તૃપ્તિમગ્મન્નૃપઃ
એ સ્ત્રીના કમળ જેવા મુખમાંથી જળ પીધા છતાં રાજાને તૃપ્તિ ન થઈ.
મહાભિષં સાઽપિ મત્વા પ્રેમયુક્તા બભૂવ હ
તે પણ તેને મહાભિષા માની પ્રેમથી ભરાઈ ગઈ.
વીક્ષ્ય તામસિતાપાંગીં રાજા પ્રીતમના ભૃશમ્
કાળી કિનારીવાળી આંખો ધરાવતી તેને જોઈ રાજાને મનમાં ખૂબ આનંદ થયો.
દેવી વા ત્વં ચ વામોરુ માનુષી વા વરાનને
સુંદર જાંઘવાળી, તું દેવી હોય કે માનવી, હે સુંદર ચહેરાવાળી,
યાઽસિ કાઽસિ વરારોહે ભાર્યા મે ભવ સુંદરિ
તું જે પણ હોય, હે સુંદર કટિવાળી, મારી પત્ની બન, હે રૂપાળી.
સૂત ઉવાચ મહાભિષં સમુત્પન્નં નૃપં જાનાતિ જાહ્નવી
સૂતાએ કહ્યું: ગંગાએ જાણ્યું કે આ રાજા મહાભિષાનો જન્મ છે.
પૂર્વપ્રેમસમાયોગાચ્છ્રુત્વા વાચં નૃપસ્ય તામ્ 2.4.
પહેલાના પ્રેમભર્યા સંબંધને લીધે, રાજાની વાત સાંભળીને,
સ્ત્ર્યુવાચ કા ન વાંછતિ ચાર્વંગી ભાવિત્વાત્સદૃશં પતિમ્
સ્ત્રીએ કહ્યું: કઈ સુંદર સ્ત્રી યોગ્ય પતિની ઈચ્છા ન રાખે?
વાગ્બંધેન નૃપશ્રેષ્ઠ ચરિષ્યામિ પતિં કિલ
હે રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, હું વચનથી તારી પત્ની બનીશ.
યચ્ચ કુર્યામહં કાર્યં શુભં વા યદિ વાઽશુભમ્
હું જે કંઈ કામ કરું, સારા કે ખરાબ,
યદા ચ ત્વં નૃપશ્રેષ્ઠ ન કરિષ્યસિ મે વચઃ
અને જ્યારે, હે શ્રેષ્ઠ રાજા, તું મારી વાત નહીં માને,
સ્મૃત્વા જન્મ વસૂનાં સા પ્રાર્થનાપૂર્વકં હૃદિ
વસુઓના જન્મને યાદ રાખી, તેણે તેમની વિનંતીને મનમાં રાખી.
તથેત્યુક્તાઽથ સા દેવી ચકાર નૃપતિં પતિમ્
પછી તેણે 'જેમ તું કહેશે તેમ' કહ્યું, તો તે દેવીએ રાજાને પતિ તરીકે સ્વીકાર્યો.
નૃપસ્ય મંદિરં પ્રાપ્તા સુભગા વરવર્ણિની
સૌભાગ્યશાળી અને તેજસ્વી સ્ત્રી રાજાના મહેલમાં પ્રવેશી.
સાઽપિ તં રમયામાસ ભાવજ્ઞા વૈ વરાંગના
એ ભાવજ્ઞા સુંદરાએ રાજાને આનંદિત કર્યો.
સ તયા મૃગશાવાક્ષ્યા શચ્યા શતક્રતુર્યથા
મૃગશાવક જેવી આંખો ધરાવતી તેની સાથે, રાજા શચી સાથેના ઇન્દ્ર જેવો થયો.
રેમાતે મંદિરે દિવ્યે રમાના રાયણાવિવ 2.4.
તેઓ દિવ્ય મહેલમાં લક્ષ્મી-નારાયણ જેવું સુખ માણતા.
ગર્ભં ગંગા વસું પુત્રં સુષુવે ચારુલોચના
સુંદર આંખોવાળી ગંગાએ વસુનો પુત્ર જન્માવ્યો.
તૃતીયેઽથ ચતુર્થેઽથ પંચમે ષષ્ઠ એવ ચ
પછી ત્રીજા, ચોથા, પાંચમા અને છઠ્ઠા વર્ષે...