ધાવમાનાસ્તુ શોભન્તે સર્વા વિદ્યુલ્લતોપમાઃ । કુશલાઃ સર્વકાર્યેષુ વેત્રહસ્તાઃ સમન્તતઃ
જ્યારે એ દોડે છે ત્યારે બધી વીજળી જેવી તેજસ્વી લાગે છે; દરેક કામમાં નિપુણ છે અને હાથમાં દંડ લઈને ચારે બાજુ ફરતી રહે છે.
અષ્ટદિક્ષુ તથૈતાસાં પ્રાકારાદ્બહિરેવ ચ । સદનાનિ વિરાજન્તે નાનાવાહનહેતિભિઃ
આઠેય દિશામાં અને પ્રાકારની બહાર એમના મહેલો તેજથી ઝગમગે છે, જેમાં અનેક વાહનો અને શસ્ત્રો છે.
વજ્રસાલાદગ્રભાગે સાલો વૈદૂર્યનિર્મિતઃ । દશયોજનતુઙ્ગોઽસૌ ગોપુરદ્વારભૂષિતઃ
વજ્રમંદિરના આગળના ભાગે વૈડૂર્યથી બનેલો એક મંડપ છે, જે દસ યોજન ઊંચો છે અને ગોપુર તથા દ્વારો થી શોભાયમાન છે.
વૈદૂર્યભૂમિઃ સર્વાપિ ગૃહાણિ વિવિધાનિ ચ । વીથ્યો રથ્યા મહામાર્ગાઃ સર્વે વૈદૂર્યનિર્મિતાઃ
સંપૂર્ણ જમીન વૈડૂર્યની છે, વિવિધ ઘરો પણ એ જ રત્નમાંથી બનેલા છે; રસ્તા, ગલીઓ અને મહાન માર્ગો બધાં વૈડૂર્યથી જ બનેલા છે.
વાપીકૂપતડાગાશ્ચ સ્રવન્તીનાં તટાનિ ચ । બાલુકા ચૈવ સર્વાપિ વૈદૂર્યમણિનિર્મિતા
તળાવ, કૂવા, સરોવર, વહેણના કિનારા અને બધી રેત પણ વૈડૂર્યમણિથી બનેલી છે.
તત્રાષ્ટદિક્ષુ પરિતો બ્રાહ્મ્યાદીનાં ચ મણ્ડલમ્ । નિજૈર્ગણૈઃ પરિવૃતં ભ્રાજતે નૃપસત્તમ
ત્યાં આઠેય દિશામાં બ્રાહ્મી વગેરે દેવીઓના મંડળો એમના પોતાના સંગાથીઓથી ઘેરાયેલા છે અને તેજથી ઝગમગે છે, હે રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ.
પ્રતિબ્રહ્માણ્ડમાતૄણાં તાઃ સમષ્ટય ઈરિતાઃ । બ્રાહ્મી માહેશ્વરી ચૈવ કૌમારી વૈષ્ણવી તથા
આ બધાં દરેક બ્રહ્માંડની માતાઓના સમૂહરૂપ છે: બ્રાહ્મી, મહેશ્વરી, કૌમારી અને વૈષ્ણવી.
વારાહી ચ તથેન્દ્રાણી ચામુણ્ડા સપ્ત માતરઃ । અષ્ટમી તુ મહાલક્ષ્મીર્નામ્ના પ્રોક્તાસ્તુ માતરઃ
વારાાહી, ઇન્દ્રાણી અને ચામુંડા—આ સાત માતાઓ છે; આઠમી મહાલક્ષ્મી છે, જેને માતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
બ્રહ્મરુદ્રાદિદેવાનાં સમાકારાસ્તુ તાઃ સ્મૃતાઃ । જગત્કલ્યાણકારિણ્યઃ સ્વસ્વસેનાસમાવૃતાઃ
એમને બ્રહ્મા, રુદ્ર અને અન્ય દેવતાઓના સ્વરૂપવાળી માનવામાં આવે છે; એ જગતનું કલ્યાણ કરતી અને પોતપોતાની સેના સાથે ઘેરાયેલી છે.
તત્સાલસ્ય ચતુર્દ્વાર્ષુ વાહનાનિ મહેશિતુઃ । સજ્જાનિ નૃપતે સન્તિ સાલઙ્કારાણિ નિત્યશઃ
એ મંડપના ચારેય દ્વાર પર, હે રાજા, મહાદેવના વાહનો હંમેશા તૈયાર અને સુંદર શણગારથી સજ્જ રહે છે.
દન્તિનઃ કોટિશો વાહાઃ કોટિશઃ શિબિકાસ્તથા । હંસાઃ સિંહાશ્ચ ગરુડા મયૂરા વૃષભાસ્તથા
અગણિત દાંતી (હાથી) વાહનો છે, એટલાં જ પલકીઓ છે; હંસ, સિંહ, ગરુડ, મોર અને વૃષભ પણ છે.
તૈર્યુક્તાઃ સ્યન્દનાસ્તદ્વત્કોટિશો નૃપનન્દન । પાર્ષ્ણિગ્રાહસમાયુક્તા ધ્વજૈરાકાશચુમ્બિનઃ
આ બધાં પર જોડાયેલા રથો પણ કરોડો છે, જેમાં પાછળ રક્ષણ માટે માણસો છે અને ધ્વજાઓ આકાશને સ્પર્શ કરે છે.
કોટિશસ્તુ વિમાનાનિ નાનાચિહ્નાન્વિતાનિ ચ । નાનાવાદિત્રયુક્તાનિ મહાધ્વજયુતાનિ ચ
અગણિત વિમાનો છે, જે વિવિધ ચિહ્નોથી શોભાયમાન છે, અનેક વાદ્યયંત્રો અને મહાન ધ્વજોથી સજ્જ છે.
વૈદૂર્યમણિસાલસ્યાપ્યગ્રે સાલઃ પરઃ સ્મૃતઃ । દશયોજનતુઙ્ગોઽસાવિન્દ્રનીલાશ્મનિર્મિતઃ
વૈડૂર્યમણિના મંડપના આગળ પણ એક વિશાળ મંડપ છે, જે દસ યોજન ઊંચો છે અને ઇન્દ્રનીલમણિથી બનેલો છે.
તન્મધ્યભૂસ્તથા વીથ્યો મહામાર્ગા ગૃહાણિ ચ । વાપીકૂપતડાગાશ્ચ સર્વે તન્મણિનિર્મિતાઃ
તેના મધ્યમાં રસ્તાઓ, વિશાળ માર્ગો અને ઘરોએ પણ સ્થાન લીધું હતું. ત્યાંના તમામ કૂવા, તળાવો અને જળાશયો એ જ રત્નોથી બનાવેલા હતા.
તત્ર પદ્મં તુ સમ્પ્રોક્તં બહુયોજનવિસ્તૃતમ્ । ષોડશારં દીપ્યમાનં સુદર્શનમિવાપરમ્
ત્યાં અનેક યોજન જેટલી પહોળાઈ ધરાવતું એક વિશાળ કમળ હતું, જેમાં સોળ પાંખડીઓ હતી. તે તેજસ્વી અને અદભુત દેખાતું હતું.
તત્ર ષોડશશક્તીનાં સ્થાનાનિ વિવિધાનિ ચ । સર્વોપસ્કરયુક્તાનિ સમૃદ્ધાનિ વસન્તિ હિ
ત્યાં સોળ શક્તિઓના વિવિધ પ્રકારના નિવાસસ્થાન હતા, જે સર્વસુવિધા અને વૈભવથી યુક્ત હતાં.
તાસાં નામાનિ વક્ષ્યામિ શૃણુ મે નૃપસત્તમ । કરાલી વિકરાલી ચ તથોમા ચ સરસ્વતી
હું હવે તેમની નામો કહું છું, મહારાજ, તમે સાંભળો: કરાળી, વિકરાળી, ઉમા અને સરસ્વતી.
શ્રીદુર્ગોષા તથા લક્ષ્મીઃ શ્રુતિશ્ચૈવ સ્મૃતિર્ધૃતિઃ । શ્રદ્ધા મેધા મતિઃ કાન્તિરાર્યા ષોડશ શક્તયઃ
શ્રી, દુર્ગોષા, લક્ષ્મી, શ્રુતિ, સ્મૃતિ, ધૃતિ, શ્રદ્ધા, મેધા, મતિ, કાંતિ અને આર્યા—આ સોળ શક્તિઓ છે.
નીલજીમૂતસંકાશાઃ કરવાલકરામ્બુજાઃ । સમાઃ ખેટકધારિણ્યો યુદ્ધોપક્રાન્તમાનસાઃ
આ શક્તિઓ ગાઢ વાદળ જેવી દેખાતી, કમળ જેવા હાથમાં તલવાર પકડી રાખતી, સ્વરૂપે સમાન, ઢાલ ધારણ કરતી અને યુદ્ધ માટે સજ્જ મનવૃત્તિ ધરાવતી હતી.
સેનાન્યઃ સકલા એતાઃ શ્રીદેવ્યા જગદીશિતુઃ । પ્રતિબ્રહ્માણ્ડસંસ્થાનાં શક્તીનાં નાયિકાઃ સ્મૃતાઃ
આ બધી શ્રીદેવી, જે જગતની અધિષ્ઠાત્રી છે, તેમની સેના પ્રમુખ છે અને દરેક બ્રહ્માંડની શક્તિઓની નેત્રીઓ ગણાય છે.
બ્રહ્માણ્ડક્ષોભકારિણ્યો દેવીશક્ત્યુપબૃંહિતાઃ । નાનારથસમારૂઢા નાનાશક્તિભિરન્વિતાઃ
આ શક્તિઓ બ્રહ્માંડોમાં હલચલ મચાવતી, દેવીની શક્તિથી સશક્ત, વિવિધ રથોમાં સવાર અને અનેક શક્તિઓથી ઘેરાયેલી છે.
એતત્પરાક્રમં વક્તું સહસ્રાસ્યોઽપિ ન ક્ષમઃ । ઇન્દ્રનીલમહાસાલાદગ્રે તુ બહુવિસ્તૃતઃ
આ શક્તિઓની પરાક્રમની વાત તો હજારો મથાવાળો પણ વર્ણવી શકતો નથી; ઇન્દ્રનીલના મહાસભામંડપની સામે વિશાળ વિસ્તાર છે.
મુક્તાપ્રાકાર ઉદિતો દશયોજનદૈર્ઘ્યવાન્ । મધ્યભૂઃ પૂર્વવત્પ્રોક્તા તન્મધ્યેઽષ્ટદલામ્બુજમ્
મુક્તાનો દીવાલ ઊભો થયો, જે દસ યોજન લાંબો હતો; તેના મધ્યમાં, અગાઉ વર્ણવ્યા પ્રમાણે, આઠ પાંખડીઓવાળું કમળ હતું.
મુક્તામણિગણાકીર્ણં વિસ્તૃતં તુ સકેસરમ્ । તત્ર દેવીસમાકારા દેવ્યાયુધધરાઃ સદા
મુક્તામણિની ઝાંખીઓથી શોભિત, વિશાળ અને રેશમ જેવી તંતુઓવાળું તે કમળ હતું; તેમાં હંમેશાં દેવી જેવા સ્વરૂપો, દેવીના શસ્ત્રો ધારણ કરીને વસે છે.
સમ્પ્રોક્તા અષ્ટમન્ત્રિણ્યો જગદ્વાર્તાપ્રબોધિકાઃ । દેવીસમાનભોગાસ્તા ઇઙ્ગિતજ્ઞાસ્તુ પણ્ડિતાઃ
ત્યાં આઠ મંત્રિણીઓ છે, જે જગતના વ્યવહારનું જ્ઞાન જગાડે છે; તેઓ દેવી સમાન ભોગ ભોગવે છે, ઇશારો સમજવામાં કુશળ અને પંડિત છે.
કુશલાઃ સર્વકાર્યેષુ સ્વામિકાર્યપરાયણાઃ । દેવ્યભિપ્રાયબોધ્યસ્તાશ્ચતુરા અતિસુન્દરાઃ
તેઓ દરેક કાર્યમાં નિપુણ, પોતાની સ્વામિનીના કાર્યમાં તત્પર, દેવીના મનના ભાવને સમજી લેતી, ચતુર અને ખૂબ જ સુંદર છે.
નાનાશક્તિસમાયુક્તાઃ પ્રતિબ્રહ્માણ્ડવર્તિનામ્ । પ્રાણિનાં તાઃ સમાચારં જ્ઞાનશક્ત્યા વિદન્તિ ચ
વિવિધ શક્તિઓથી યુક્ત, તેઓ દરેક બ્રહ્માંડના જીવોના વર્તનને જ્ઞાનશક્તિથી જાણી શકે છે.
તાસાં નામાનિ વક્ષ્યામિ મત્તઃ શૃણુ નૃપોત્તમ । અનઙ્ગકુસુમા પ્રોક્તાપ્યનઙ્ગકુસુમાતુરા
હું હવે તેમની નામો કહું છું, મહારાજ, તમે સાંભળો: અનંગકુસુમા, અનંગકુસુમાતુરા,
અનઙ્ગમદના તદ્વદનઙ્ગમદનાતુરા । ભુવનપાલા ગગનવેગા ચૈવ તતઃ પરમ્
અનંગમદના, અનંગમદનાતુરા, ભુવનપાલા, ગગનવેગા અને પછી,