ઊર્ધ્વં બ્રહ્માણી મે રક્ષેદધસ્તાદ્વૈષ્ણવી તથા । એવં દશ દિશો રક્ષેત્સર્વાઙ્ગં ભુવનેશ્વરી
ઉપર બ્રહ્માણી અને નીચે વૈષ્ણવી મારી રક્ષા કરે. આમ, દસેય દિશાઓમાં ભુવનેશ્વરી મારા સર્વાંગની રક્ષા કરે.
તત્પદં પાતુ મે પાદૌ જઙ્ઘે મે સવિતુઃ પદમ્ । વરેણ્યં કટિદેશે તુ નાભિં ભર્ગસ્તથૈવ ચ
'તત્' શબ્દ મારા પગની, 'સવિતુઃ' મારા જાંઘની, 'વરેણ્યં' કમરની અને 'ભર્ગ' નાભિની રક્ષા કરે.
દેવસ્ય મે તદ્ધૃદયં ધીમહીતિ ચ ગલ્લયોઃ । ધિયઃ પદં ચ મે નેત્રે યઃ પદં મે લલાટકમ્
'દેવસ્ય' હૃદયની, 'ધીમહિ' ગળાની, 'ધિયઃ' નેત્રોની અને 'યઃ' લલાટની રક્ષા કરે.
નઃ પાતુ મે પદં મૂર્ધ્નિ શિખાયાં મે પ્રચોદયાત્ । તત્પદં પાતુ મૂર્ધાનં સકારઃ પાતુ ભાલકમ્
'નઃ' મસ્તકની, 'પ્રચોદયાત્' શિખાની, 'તત્' મસ્તકની અને 'સ' ભાળની રક્ષા કરે.
ચક્ષુષી તુ વિકારાર્ણસ્તુકારસ્તુ કપોલયોઃ । નાસાપુટં વકારાર્ણો રેકારસ્તુ મુખે તથા
‘તુ’ અક્ષર આંખોની રક્ષા કરે છે, ‘ક’ અક્ષર ગાલોની, ‘ન’ અક્ષર નાકના છિદ્રોની, અને ‘ર’ અક્ષર મોઢાની રક્ષા કરે છે.
ણિકાર ઊર્ધ્વમોષ્ઠં તુ યકારસ્ત્વધરોષ્ઠકમ્ । આસ્યમધ્યે ભકારાર્ણો ર્ગોકારશ્ચિબુકે તથા
‘ણ’ અક્ષર ઉપરના ઓઠની, ‘ય’ અક્ષર નીચેના ઓઠની, ‘ભ’ અક્ષર મોઢાના મધ્યની, અને ‘ગ’ અક્ષર ચિબુકની રક્ષા કરે છે.
દેકારઃ કણ્ઠદેશે તુ વકારઃ સ્કન્ધદેશકમ્ । સ્યકારો દક્ષિણં હસ્તં ધીકારો વામહસ્તકમ્
‘ડ’ અક્ષર ગળાની, ‘વ’ અક્ષર ખભાની, ‘સ્ય’ અક્ષર જમણા હાથની, અને ‘ધિ’ અક્ષર ડાબા હાથની રક્ષા કરે છે.
મકારો હૃદયં રક્ષેદ્ધિકાર ઉદરે તથા । ધિકારો નાભિદેશે તુ યોકારસ્તુ કટિં તથા
‘મ’ અક્ષર હૃદયની, ‘ધિ’ અક્ષર પેટની, ‘ધિ’ અક્ષર નાભીની, અને ‘ય’ અક્ષર કમરની રક્ષા કરે છે.
ગુહ્યં રક્ષતુ યોકાર ઊરૂ દ્વૌ નઃ પદાક્ષરમ્ । પ્રકારો જાનુની રક્ષેચ્ચોકારો જઙ્ઘદેશકમ્
‘ય’ અક્ષર ગુપ્ત અંગની, ‘ન’ અક્ષર બંને જાંઘોની, ‘પ્ર’ અક્ષર ઘૂંટણની, અને ‘ચો’ અક્ષર પિંડલાની રક્ષા કરે છે.
દકારં ગુલ્ફદેશે તુ યકારઃ પદયુગ્મકમ્ । તકારવ્યઞ્જનં ચૈવ સર્વાઙ્ગં મે સદાવતુ
‘દ’ અક્ષર પગના ગાંઠની, ‘ય’ અક્ષર બંને પગની, અને ‘ત’ અક્ષર હંમેશા મારા સર્વ અંગોની રક્ષા કરે છે.
ઇદં તુ કવચં દિવ્યં બાધાશતવિનાશનમ્ । ચતુઃષષ્ટિકલાવિદ્યાદાયકં મોક્ષકારકમ્
આ દિવ્ય કવચ સો પ્રકારની કષ્ટોનો નાશ કરે છે, ચૌસઠ કલાની વિદ્યા આપે છે અને મુક્તિ સુધી પહોંચાડે છે.
મુચ્યતે સર્વપાપેભ્યઃ પરં બ્રહ્માધિગચ્છતિ । પઠનાચ્છ્રવણાદ્વાપિ ગોસહસ્રફલં લભેત્
જે તે વાંચે કે સાંભળે, તે બધા પાપોથી મુક્ત થાય છે અને પરમ બ્રહ્મને પ્રાપ્ત કરે છે; અને ગાયત્રી કવચના પાઠથી ગૌસહસ્ત્રનું ફળ મળે છે.
ગાયત્રીહૃદયમ્ નારદ ઉવાચ ભગવન્ દેવદેવેશ ભૂતભવ્યજગત્પ્રભો । કવચં ચ શ્રુતં દિવ્યં ગાયત્રીમન્ત્રવિગ્રહમ્
નારદે કહ્યું: હે ભગવાન, દેવોમાંના દેવ, ભૂત-ભવिष्य-વર્તમાન જગતના સ્વામી, મેં ગાયત્રી મંત્રરૂપ દિવ્ય કવચ સાંભળ્યું છે.
અધુના શ્રોતુમિચ્છામિ ગાયત્રીહૃદયં પરમ્ । યદ્ધારણાદ્ભવેત્યુણ્યં ગાયત્રીજપતોઽખિલમ્
હવે હું ગાયત્રીનું પરમ હૃદય સાંભળવા ઇચ્છું છું, જેના ધારણથી ગાયત્રી જપનું સમગ્ર ફળ પ્રાપ્ત થાય છે.
શ્રીનારાયણ ઉવાચ દેવ્યાશ્ચ હૃદયં પ્રોક્તં નારદાથર્વણે સ્ફુટમ્ । તદેવાહં પ્રવક્ષ્યામિ રહસ્યાતિરહસ્યકમ્
શ્રીનારાયણે કહ્યું: દેવીનું હૃદય સ્પષ્ટ રીતે નારદ અને અથર્વણને શીખવાયું છે; હવે હું એ અતિ ગુપ્ત રહસ્ય જણાવું છું.
વિરાડ્રૂપાં મહાદેવીં ગાયત્રીં વેદમાતરમ્ । ધ્યાત્વા તસ્યાસ્ત્વથાઙ્ગેષુ ધ્યાયેદેતાશ્ચ દેવતાઃ
વિરાટ સ્વરૂપમાં મહાદેવી ગાયત્રી, જે વેદોની માતા છે, તેનું ધ્યાન કરીને, તેના અંગોમાં આ દેવતાઓનું ધ્યાન કરવું.
પિણ્ડબ્રહ્માણ્ડયોરૈક્યાદ્ભાવયેત્સ્વતનૌ તથા । દેવીરૂપે નિજે દેહે તન્મયત્વાય સાધકઃ
પિંડ અને બ્રહ્માંડના એકત્વને પોતાના શરીરમાં અનુભવી, સાધકએ દેવીનું સ્વરૂપ પોતાના અંદર તદાત્મ્ય માટે ધ્યાન કરવું.
નાદેવોઽભ્યર્ચયેદ્દેવમિતિ વેદવિદો વિદુઃ । તતોઽભેદાય કાયે સ્વે ભાવયેદ્દેવતા ઇમાઃ
વેદ જાણનારા કહે છે: ‘દેવ સિવાય દેવની પૂજા ન કરવી.’ તેથી, અદ્વૈત માટે, પોતાના શરીરમાં આ દેવતાઓનું ધ્યાન કરવું.
અથ તત્સમ્પ્રવક્ષ્યામિ તન્મયત્વમથો ભવેત્ । ગાયત્રીહૃદયસ્યાસ્યાપ્યહમેવ ઋષિઃ સ્મૃતઃ
હવે હું તદાત્મ્ય કેવી રીતે થાય છે તે સમજાવું છું; ગાયત્રી હૃદયનો ઋષિ હું પોતે માનવામાં આવ્યો છું.
ગાયત્રીચ્છન્દ ઉદ્દિષ્ટં દેવતા પરમેશ્વરી । પૂર્વોક્તેન પ્રકારેણ કુર્યાદઙ્ગાનિ ષટ્ક્રમાત્ । આસને વિજને દેશે ધ્યાયેદેકાગ્રમાનસઃ
ગાયત્રી છંદ છે, પરમેશ્વરી દેવી છે; અગાઉ જણાવેલા રીતે, એકાંત સ્થળે, એકાગ્ર મનથી, ક્રમશઃ છ અંગોનું અનુષ્ઠાન કરવું.
શ્રીગાયત્રીસ્તોત્રવર્ણનમ્ નારદ ઉવાવ ભક્તાનુકમ્પિન્ સર્વજ્ઞ હૃદયં પાપનાશનમ્ । ગાયત્ર્યાઃ કથિતં તસ્માદ્ગાયત્ર્યાઃ સ્તોત્રમીરય
નારદે કહ્યું: હે ભક્તોને દયા કરનાર, સર્વજ્ઞ, હૃદયના પાપોનો નાશ કરનાર, તમે ગાયત્રી વિશે કહ્યું છે; તેથી, હવે ગાયત્રીનું સ્તોત્ર કહો.
શ્રીનારાયણ ઉવાચ આદિશક્તે જગન્માતર્ભક્તાનુગ્રહકારિણિ । સર્વત્ર વ્યાપિકેઽનન્તે શ્રીસન્ધ્યે તે નમોઽસ્તુ તે
શ્રીનારાયણે કહ્યું: હે આદિ શક્તિ, જગતની માતા, ભક્તોને કૃપા આપનાર, સર્વત્ર વ્યાપક, અનંત, હે પવિત્ર સંધ્યા, હું તને નમસ્કાર કરું છું.
ત્વમેવ સન્ધ્યા ગાયત્રી સાવિત્રી ચ સરસ્વતી । બાહ્મી ચ વૈષ્ણવી રૌદ્રી રક્તા શ્વેતા સિતેતરા
તમે જ સંધ્યા, ગાયત્રી, સાવિત્રી અને સરસ્વતી છો; તમે બ્રાહ્મી, વૈષ્ણવી, રૌદ્રી, લાલ, સફેદ અને મિશ્ર રંગની પણ છો.
પ્રાતર્બાલા ચ મધ્યાહ્ને યૌવનસ્થા ભવેત્પુનઃ । વૃદ્ધા સાયં ભગવતી ચિન્ત્યતે મુનિભિઃ સદા
સવારમાં તમે બાળા છો, મધ્યાહ્ને યુવાન છો, અને સાંજે, હે ભગવતી, ઋષિઓ તમને વૃદ્ધા તરીકે ચિંતન કરે છે.
હંસસ્થા ગરુડારૂઢા તથા વૃષભવાહિની । ઋગ્વેદાધ્યાયિની ભૂમૌ દૃશ્યતે યા તપસ્વિભિઃ
હંસ પર બેસી, ગરુડ પર સવાર અને વૃષભ પર સવાર, તમે પૃથ્વી પર તપસ્વીઓ દ્વારા ઋગ્વેદ વાંચતી તરીકે દેખાય છો.
યજુર્વેદં પઠન્તી ચ અન્તરિક્ષે વિરાજતે । સા સામગાપિ સર્વેષુ ભ્રામ્યમાણા તથા ભુવિ
યજુરવેદનું પાઠ કરતી, તમે આકાશમાં તેજથી ઝળહળી ઊઠો છો; અને સામવેદ ગાન કરતી, તમે પૃથ્વી પર સર્વત્ર ફરો છો.
રુદ્રલોકં ગતા ત્વં હિ વિષ્ણુલોકનિવાસિની । ત્વમેવ બ્રહ્મણો લોકેઽમર્ત્યાનુગ્રહકારિણી
તમે રુદ્રલોકમાં ગયા છો, વિષ્ણુલોકમાં નિવાસ કરો છો, અને બ્રહ્મલોકમાં તમે જ મૃત્યુલોકના લોકોને કૃપા આપો છો.
સપ્તર્ષિપ્રીતિજનની માયા બહુવરપ્રદા । શિવયોઃ કરનેત્રોત્થા હ્યશ્રુસ્વેદસમુદ્ભવા
સપ્તઋષિઓને આનંદ આપનાર માતા, અનેક વરદાન આપનાર, તમે માયા છો, શિવ અને પાર્વતીના હાથ અને આંખમાંથી આવેલા આંસુ અને પસીનાથી જન્મેલી.
આનન્દજનની દુર્ગા દશધા પરિપઢ્યતે । વરેણ્યા વરદા ચૈવ વરિષ્ઠા વરવર્ણિની
આનંદની માતા દુર્ગા, દસ રૂપોમાં વર્ણવાય છે; તે શ્રેષ્ઠ, વરદાન આપનાર, ઉત્તમ અને સુંદર રંગની છે.
ગરિષ્ઠા ચ વરાર્હા ચ વરારોહા ચ સપ્તમી । નીલગઙ્ગા તથા સન્ધ્યા સર્વદા ભોગમોક્ષદા
સૌથી મહાન, શ્રેષ્ઠ માટે યોગ્ય, ઉન્નત રૂપવાળી, સાતમી, તમે નીલગંગા અને સંધ્યા છો, હંમેશા ભોગ અને મોક્ષ આપો છો.