દેવવા ઊચુઃ જય દેવ ગણાધ્યક્ષ ઉમાલાલિતપઙ્કજ । અષ્ટસિદ્ધિવિભૂતીનાં દાત્રે ભક્તજનાય તે
દેવતાઓએ કહ્યું: જય હો, દેવ! તું ગણોના સ્વામી છે, ઉમાએ જેનું કમળ હૃદયથી પ્રેમથી પોષ્યું છે, તું ભક્તોને અષ્ટસિદ્ધિ અને મહિમા આપનારો છે.
મહામાયાવિલસિતસ્થાનાય પરમાત્મને । વૃષાઙ્કાયામરેશાય કૈલાસસ્થિતિશાલિને
મહામાયાની લિલામાં વસતા, સર્વોત્તમ આત્મા, વૃષભધારી, અમરદેવોના સ્વામી, કૈલાસ પર નિવાસ કરનાર તને વંદન છે.
અહિર્બુધ્ન્યાય માન્યાય મનવે માનદાયિને । અજાય બહુરૂપાય સ્વાત્મારામાય શમ્ભવે
અહિર્બુધ્ન્ય, પૂજનીય, મનુને માન આપનાર, જન્મરહિત, અનેક રૂપ ધરાવનાર, પોતાના સ્વરૂપમાં આનંદ પામનાર શંભુને વંદન છે.
ગણનાથાય દેવાય ગિરિશાય નમોઽસ્તુ તે । મહાવિભૂતિદાત્રે તે મહાવિષ્ણુસ્તુતાય ચ
ગણપતિ, દેવ, ગિરિશ, તને નમન છે; મહાન શક્તિ આપનાર અને મહાવિષ્ણુ દ્વારા પ્રસંશિત તને વંદન છે.
વિષ્ણુહૃત્કઞ્જવાસાય મહાયોગરતાય ચ । યોગગમ્યાય યોગાય યોગિનાં પતયે નમઃ
વિષ્ણુના હૃદયના કમળમાં વસતા, મહાયોગમાં તલીન, યોગથી પ્રાપ્ત થનારા, યોગસ્વરૂપ અને યોગીઓના સ્વામી તને વંદન છે.
યોગીશાય નમસ્તુભ્યં યોગાનાં ફલદાયિને । દીનદાનપરાયાપિ દયાસાગરમૂર્તયે
યોગીઓના સ્વામી, યોગના ફળ આપનારા, દયાળુ અને દુઃખીઓની સેવા કરનારાઓ પર પણ કૃપા કરનાર, દયાના સાગર સ્વરૂપ તને વંદન છે.
આર્તિપ્રશમનાયોગ્રવીર્યાય ગુણમૂર્તયે । વૃષધ્વજાય કાલાય કાલકાલાય તે નમઃ
દુઃખ દૂર કરનાર, પ્રખર શક્તિ ધરાવનાર, ગુણોના સ્વરૂપ, વૃષભધારી, સમય અને સમયના અંતકર્તા તને નમન છે.
સૂત ઉવાચ એવં સ્તુતઃ સ દેવેશો યજ્ઞભુગ્ભિર્વૃષધ્વજઃ । પ્રાહ ગમ્ભીરયા વાચા પ્રહસન્વિબુધર્ષભાન્
સૂતાએ કહ્યું: યજ્ઞકર્તાઓ દ્વારા આવી રીતે સ્તુતિ પામીને, દેવોના દેવ, વૃષભધારી શિવજી, દેવોમાં શ્રેષ્ઠ એવા લોકોને હસતાં હસતાં ગંભીર વાણીમાં બોલ્યા.
શ્રીભગવાનુવાચ પ્રસન્નોઽહં દિવિષદઃ સ્તોત્રેણોત્તમપૂરુષાઃ । મનોરથં પૂરયામિ સર્વેષાં દેવતર્ષભાઃ
ભગવાને કહ્યું: હે દેવતાઓ, ઉત્તમ પુરુષો, આ સ્તુતિથી હું પ્રસન્ન થયો છું; હે દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, હું તમારો મનગમતો ઇચ્છિત ફળ આપશ.
દેવા ઊચુઃ સર્વદેવેશ ગિરિશ શશિમૌલિવિરાજિત । આર્તાનાં શઙ્કરસ્ત્વં ચ શં વિધેહિ મહાબલ
દેવતાઓએ કહ્યું: હે સર્વદેવોના સ્વામી, ગિરિશ, ચાંદનીથી શોભતા, તું દુઃખ દૂર કરનારો છે, મહાબળવાન, અમને કલ્યાણ આપ.
પર્વતો વિન્ધ્યનામાસ્તિ મેરુદ્વેષ્ટા મહોન્નતઃ । ભાનુમાર્ગનિરોદ્ધા હિ સર્વેષાં દુઃખદોઽનઘ
વિંધ્ય નામનો એક પર્વત છે, જે મેરુને ઘેરીને ઊંચો ઊભો છે; તે સૂર્યના માર્ગને રોકે છે અને બધાને દુઃખ આપે છે, હે પાપરહિત.
તદવૃદ્ધિં સ્તમ્ભયેશાન સર્વકલ્યાણકૃદ્ભવ । ભાનુસઞ્ચારરોધેન કાલજ્ઞાનં કથં ભવેત્
હે ઈશ્વર, તું તેની વૃદ્ધિને અટકાવ, સર્વેમાં શુભતા લાવ; જો સૂર્યનો માર્ગ રોકાઈ જાય તો સમયનું જ્ઞાન કેવી રીતે રહેશે?
નષ્ટે સ્વાહાસ્વધાકારે લોકે કઃ શરણં ભવેત્ । અસ્માકં ચ ભયાર્તાનાં ભવાનેવ હિ દૃશ્યતે
જો સ્વાહા અને સ્વધાની રીતો નષ્ટ થઈ જાય તો જગતમાં કોણ આશરો આપશે? અને અમને, ભયથી પીડિતોને, તું જ એકમાત્ર રક્ષક દેખાય છે.
દુઃખનાશકરો દેવ પ્રસીદ ગિરિજાપતે । શ્રીશિવ ઉવાચ નાસ્માકં શક્તિરસ્તીહ તદ્વૃદ્ધિસ્તમ્ભને સુરાઃ
હે દુઃખનાશક દેવ, કૃપા કર, ગિરિજાપતિ! શ્રીશિવે કહ્યું: હે દેવતાઓ, અહીં તેની વૃદ્ધિને અટકાવવાની અમારી પાસે શક્તિ નથી.
ઇમમેવં વદિષ્યામો ભગવન્તં રમાધવમ્ । સોઽસ્માકં પ્રભુરાત્મા ચ પૂજ્યઃ કારણરૂપધૃક્
આ જ રીતે અમે ભગવાન રમાધવને કહેશું; તે અમારો સ્વામી, આત્મા અને પૂજનીય છે, કારણરૂપ ધારણ કરનાર છે.
ગોવિન્દો ભગવાન્વિષ્ણુઃ સર્વકારણકારણઃ । તં ગત્વા કથયિષ્યામઃ સ દુઃખાન્તો ભવિષ્યતિ
ગોવિંદ, ભગવાન વિષ્ણુ સર્વ કારણોના કારણ છે; અમે તેમના પાસે જઈને કહેશું, ત્યારે અમારું દુઃખ અંત પામશે.
ઇત્યેવમાકર્ણ્ય ગિરીશભાષિતં દેવાશ્ચ સેન્દ્રાઃ સપયોજસમ્ભવાઃ । રુદ્રં પુરસ્કૃત્ય ચ વેપમાના વૈકુણ્ઠલોકં પ્રતિજગ્મુરઞ્જસા
આ રીતે ગિરિશના વચન સાંભળી, દેવતાઓએ, ઇન્દ્ર અને કમળમાંથી જન્મેલા બ્રહ્મા સહિત, રુદ્રને આગળ રાખીને, ડરતા-કાંપતા ઝડપથી વૈકુંઠલોક તરફ ગયા.
શ્રીવિષ્ણુના દેવેભ્યો વરપ્રદાનમ્ સૂત ઉવાચ તે ગત્વા દેવદેવેશં રમાનાથં જગદ્ગુરુમ્ । વિષ્ણું કમલપત્રાક્ષં દદૃશુઃ પ્રભયાન્વિતમ્
સૂતજી બોલ્યા: તેઓ જગતના ગુરુ, દેવી લક્ષ્મીના પતિ એવા દેવોના સ્વામી શ્રીવિષ્ણુ પાસે ગયા અને કમળ જેવી આંખો ધરાવતા તેજસ્વી વિષ્ણુને જોયા.
સ્તોત્રેણ તુષ્ટુવુર્ભક્ત્યા ગદ્ગદસ્વરસત્કૃતાઃ । દેવા ઊચુઃ જય વિષ્ણો રમેશાદ્ય મહાપુરુષ પૂર્વજ
ભક્તિથી ભરાયેલા, ગળામાં ગાંઠ આવી જાય એવા સ્વરે દેવોએ સ્તુતિ કરી. દેવોએ કહ્યું: જય હો, હે વિષ્ણુ, લક્ષ્મીના સ્વામી, પ્રાચીન મહાપુરુષ!
દૈત્યારે કામજનક સર્વકામફલપ્રદ । મહાવરાહ ગોવિન્દ મહાયજ્ઞસ્વરૂપક
દૈત્યોના શત્રુ, ઈચ્છાઓના જન્મદાતા, સર્વ ઈચ્છિત ફળ આપનાર, મહાવરાહ, ગોવિંદ, મહાયજ્ઞના સ્વરૂપવાળા!
મહાવિષ્ણો ધ્રુવેશાદ્ય જગદુત્પત્તિકારણ । મત્સ્યાવતારે વેદાનામુદ્ધારાધારરૂપક
હે મહાવીષ્ણુ, ધ્રુવનાં સ્વામી, જગતની ઉત્પત્તિનો કારણ, માછલી અવતારમાં તું વેદોને ઉદ્ધરવા અને બચાવવા માટે સ્વરૂપ ધારણ કર્યુ.
સત્યવ્રત ધરાધીશ મત્સ્યરૂપાય તે નમઃ । જયાકૂપાર દૈત્યારે સુરકાર્યસમર્પક
હે સત્યવ્રત, ધરતીના રાજા, માછલીના રૂપમાં તને વંદન! જય હો, દૈત્યોના વિનાશક, દેવોના કાર્ય પૂર્ણ કરનાર!
અમૃતાપ્તિકરેશાન કૂર્મરૂપાય તે નમઃ । જયાદિદૈત્યનાશાર્થમાદિસૂકરરૂપધૃક્
અમૃત આપનાર સ્વામી, કચ્છપના રૂપમાં તને વંદન! જય હો, પ્રાચીન દૈત્યોના વિનાશ માટે પહેલું વરાહરૂપ ધારણ કરનાર!
મહ્યુદ્ધારકૃતોદ્યોગકોલરૂપાય તે નમઃ । નારસિંહં વપુઃ કૃત્વા મહાદૈત્યં દદાર યઃ
પૃથ્વી ઉદ્ધાર કરવા માટે કૂળના રૂપમાં તને વંદન! નરસિંહ રૂપ ધારણ કરીને મહાદૈત્યને ફાડી નાખનાર તને વંદન!
કરજૈર્વરદૃપ્તાઙ્ગં તસ્મૈ નૃહરયે નમઃ । વામનં રૂપમાસ્થાય ત્રૈલોક્યૈશ્વર્યમોહિતમ્
વરદાનથી ગર્વિત દૈત્યના અંગોને નખોથી ફાડનાર નૃસિંહને વંદન! વામન રૂપ ધારણ કરીને ત્રણેય લોકના ઈશ્વર્યોને મોહિત કરનાર તને વંદન!
બલિં સઞ્છલયામાસ તસ્મૈ વામનરૂપિણે । દુષ્ટક્ષત્રવિનાશાય સહસ્રકરશત્રવે
વામન રૂપ ધારણ કરીને બલિને ડગમગાવનાર તને વંદન! હજારો હાથ ધરનારા દુશ્મન અને દુષ્ટ ક્ષત્રિયોના વિનાશક તને વંદન!
રેણુકાગર્ભજાતાય જામદગ્ન્યાય તે નમઃ । દુષ્ટરાક્ષસપૌલસ્ત્યશિરશ્છેદપટીયસે
રેણુકાના ગર્ભમાં જન્મેલા, જમદગ્નિના પુત્ર તને વંદન! દુષ્ટ રાક્ષસો અને પૌલસ્ત્યના મસ્તક છેદવામાં સૌથી નિપુણ તને વંદન!
શ્રીમદ્દાશરથે તુભ્યં નમોઽનન્તક્રમાય ચ । કંસદુર્યોધનાદ્યૈશ્ચ દૈત્યૈઃ પૃથ્વીશલાઞ્છનૈઃ
શ્રી દશરથના પુત્ર, અનંત પગલાં ભરનાર તને વંદન! કંસ અને દુર્યોધન જેવા દૈત્યો, જેમણે પૃથ્વી પર કલંક લગાવ્યો,
ભારાક્રાન્તાં મહીં યોઽસાવુજ્જહાર મહાવિભુઃ । ધર્મં સંસ્થાપયામાસ પાપં કૃત્વા સુદૂરતઃ
જ્યારે પૃથ્વી ભારથી પીડાઈ રહી હતી, ત્યારે મહાસ્વામી તું એ ભાર દૂર કર્યો; ધર્મની સ્થાપના કરી અને પાપને દૂર હાંકી દીધું.
તસ્મૈ કૃષ્ણાય દેવાય નમોઽસ્તુ બહુધા વિભો । દુષ્ટયજ્ઞવિઘાતાય પશુહિંસાનિવૃત્તયે
કૃષ્ણ દેવને અનેક રીતે વંદન, હે વિભુ! દુષ્ટ યજ્ઞોના વિનાશ અને પશુહિંસા રોકવા માટે તું અવતાર લીધો.