કૂપરૂપં ગભીરં ચ ધનુર્વિંશત્પ્રમાણકમ્ । મહાપાતકિનાં ચૈવ મહત્ક્લેશપ્રદં પરમ્
કૂવામાં જેવું આ ઊંડું ખાડું છે, જે વીસ ધનુષ્ય જેટલું છે, મોટાં પાપીઓને ભારે દુઃખ આપે છે.
તત્કીટભક્ષિતાનાં ચ નમ્રાસ્યાનાં ચ સન્તતમ્ । કુણ્ડં નક્રમુખાકારં ધનુઃષોડશમાનકમ્
તે ખાડું સતત કીડીઓએ ખાધેલા અને વાંકા મોઢાવાળાઓથી ભરેલું છે, મગરના મોઢા જેવું છે અને તે શોળ ધનુષ્ય જેટલું છે.
ગમ્ભીરં કૂપરૂપં ચ પાપિનાં સઙ્કુલં સદા । ધનુઃશતપ્રમાણં ચ કીર્તિતં ગજદંશનમ્
તે ઊંડું, કૂવામાં જેવું, હંમેશા પાપીઓથી ભરેલું છે, સો ધનુષ્ય જેટલું છે અને તેમાં હાથીના દાંત જેવી કટકટ છે.
ધનુસ્ત્રિંશત્પ્રમાણં ચ કુણ્ડં ચ ગોમુખાકૃતિ । પાપિનાં ક્લેશદં શશ્વદ્ ગોમુખં પરિકીર્તિતમ્
તે ખાડું ત્રીસ ધનુષ્ય જેટલું છે, ગાયના મોઢા જેવું છે, હંમેશા પાપીઓને દુઃખ આપે છે અને 'ગૌમુખ' તરીકે પ્રસિદ્ધ છે.
કાલચક્રેણ સંયુક્તં ભ્રમમાણં ભયાનકમ્ । કુમ્ભાકારં ધ્વાન્તયુક્તં દ્વિગવ્યૂતિપ્રમાણકમ્
કાળના ચક્ર સાથે જોડાયેલું, ભયાનક રીતે ફરતું, કુંભ જેવું આકાર ધરાવતું, અંધકારથી ભરેલું અને ગાયની લંબાઈથી બે ગણા મોટું છે.
લક્ષપૌરુષમાનં ચ ગમ્ભીરં વિસ્મૃતં સતિ । કુત્રચિત્તપ્તતૈલં ચ તામ્રાદિકુણ્ડમેવ ચ
લાખ પુરુષ જેટલું મોટું, ઊંડું અને ભૂલાઈ ગયેલું છે; ક્યાંક ગરમ તેલ અને તાંબાના કુંડ પણ છે.
પાપિનાં ચ પ્રધાનૈશ્ચ મૂર્ચ્છિતૈઃ કૃમિભિર્યુતમ્ । પરસ્પરં ચ નશ્યદ્ભિઃ શબ્દકૃદ્ભિશ્ચ સન્તતમ્
મોટા પાપીઓ અને બેહોશ થયેલા જીવાતોથી ભરેલું છે; એકબીજાને નાશ પામતા અને અવાજ કરતા સતત રહે છે.
તાડિતૈર્યમદૂતૈશ્ચ મુસલૈર્મુદ્ગરૈસ્તથા । ઘૂર્ણમાનૈઃ પતદ્ભિશ્ચ મૂર્ચ્છિતૈશ્ચ ક્ષણં ક્ષણમ્
યમના દૂતોએ મસલ અને હથોડાથી માર્યા છે; પાપીઓ સતત ચક્કર ખાય છે, પડે છે અને વારંવાર બેહોશ થાય છે.
પાતિતૈર્યમદૂતૈશ્ચ રુદન્ત્યસ્માત્ક્ષણં પુનઃ । યાવન્તઃ પાપિનઃ સન્તિ સર્વકુણ્ડેષુ સુન્દરિ
યમના દૂતોએ ફેંકી દીધેલા પાપીઓ વારંવાર રડે છે; સુંદરે, દરેક કુંડમાં જેટલા પાપી છે, એ બધા રડે છે.
તતશ્ચતુર્ગુણાઃ સન્તિ કુમ્ભીપાકે ચ દુઃખદે । સુચિરં વધ્યમાનાસ્તે ભોગદેહા ન નશ્વરાઃ
પછી, કુંભીપાકમાં ચાર ગણા દુઃખ છે; પાપીઓ લાંબા સમય સુધી પીડાય છે, તેમનાં ભોગવાં માટેનાં શરીર નાશ પામતા નથી.
સર્વકુણ્ડપ્રધાનં ચ કુમ્ભીપાકં પ્રકીર્તિતમ્ । કાલનિર્મિતસૂત્રેણ નિબદ્ધા યત્ર પાપિનઃ
બધા કુંડમાં કુંભીપાક મુખ્ય ગણાય છે; ત્યાં પાપીઓ કાળે બનાવેલી દોરથી બાંધવામાં આવ્યા છે.
ઉત્થાપિતાશ્ચ દૂતૈશ્ચ ક્ષણમેવ નિમજ્જિતાઃ । નિઃશ્વાસબદ્ધાઃ સુચિરં તથા મોહં ગતાઃ પુનઃ
યમના દૂતોએ ઉઠાવ્યા પછી ફરી ડૂબાડવામાં આવે છે; લાંબા સમય સુધી શ્વાસથી બાંધાયેલા રહે છે અને ફરીથી ભ્રમમાં પડી જાય છે.
અતીવ ક્લેશસંયુક્તા દેહભોગેન સુન્દરિ । પ્રતપ્તતોયયુક્તં ચ કાલસૂત્રં પ્રકીર્તિતમ્
શરીરથી મળતા અતિ દુઃખથી પીડાય છે, સુંદરે; કાળની દોર ગરમ પાણી સાથે જોડાયેલી કહેવાય છે.
અવટઃ કૂપભેદશ્ચ મત્સ્યોદઃ સ ઉદાહૃતઃ । પ્રતપ્તતોયપૂર્ણં ચ ચતુર્વિંશત્પ્રમાણકમ્
અવટ, કૂવો જેવું ભાગ અને માછલીનું પાણી છે, એવું કહેવાય છે; તે ગરમ પાણીથી ભરેલું છે અને ચોવીસ એકમ જેટલું મોટું છે.
વ્યાપ્તં મહાપાતકિભિર્વ્યાદગ્ધાઙ્ગૈશ્ચ સન્તતમ્ । મદ્દૂતૈસ્તાડિતૈઃ શશ્વદવટોદં પ્રકીર્તિતમ્
મહાપાપીઓથી ભરેલું છે, તેમનાં અંગો સતત દાઝે છે; મારા દૂતોએ હંમેશા માર્યા છે, માછલીના પાણીનું કુંડ કહેવાય છે.
યત્રોદસ્પર્શમાત્રેણ સર્વવ્યાધિશ્ચ પાપિનામ્ । ભવેદકસ્માત્પતતાં યસ્મિન્કુણ્ડે ધનુઃશતે
જ્યાં પાણીનો સ્પર્શ થતાં જ પાપીઓને બધી બીમારીઓ થાય છે; અચાનક ધનુષની શત જેટલા કુંડમાં પડી જાય છે.
અરુન્તુદૈર્ભક્ષિતૈસ્તુ પ્રાણિભિર્યચ્ચ સઙ્કુલમ્ । હાહેતિ શબ્દં કુર્વદ્ભિસ્તદેવારુન્તુદં વિદુઃ
અરુન્તુદ નામના જીવોથી ભરેલું છે, જે પડેલા પાપીઓને ખાય છે; 'હા હે'નો અવાજ કરતા, તેને અરુન્તુદ કહેવાય છે.
તપ્તપાંસુભિરાકીર્ણં જ્વલદ્ભિસ્તુષદગ્ધકૈઃ । તદ્ભક્ષૈઃ પાપિભિર્યુક્તં પાંસુભોજૈર્ધનુઃશતમ્
ગરમ રેતથી ભરેલું છે, જ્વલંત અને તુષથી દાઝેલું છે; પાપીઓ રેત ખાવા વાળાંથી ખાય છે, ધનુષની શત જેટલું મોટું છે.
પાતમાત્રેણ પાપી ચ પાશેન વેષ્ટિતો ભવેત્ । ક્રોશમાત્રેણ કુણ્ડં ચ તત્પાશવેષ્ટનં વિદુઃ
પડતાં જ પાપી પાશથી બાંધાઈ જાય છે; એક ક્રોશ જેટલા અંતરે એ કુંડ પાશથી બાંધવામાં આવે છે, એવું કહેવાય છે.
પાતમાત્રેણ પાપી ચ શૂલેન વેષ્ટિતો ભવેત્ । ધનુર્વિંશત્પ્રમાણં ચ શૂલપ્રોતં પ્રકીર્તિતમ્
પડતાં જ પાપી શૂળથી બાંધાઈ જાય છે; ધનુષના વીસ જેટલું મોટું, શૂળથી છિદ્રિત કુંડ કહેવાય છે.
પતતાં પાપિનાં યત્ર ભવેદેવ પ્રકમ્પનમ્ । અતીવ હિમતોયાક્તં ક્રોશાર્ધં ચ પ્રકમ્પનમ્
પાપીઓ પડતાં જ કંપન થાય છે; અત્યંત ઠંડા પાણીથી ભરેલું છે, અર્ધ ક્રોશ જેટલું છે અને કંપન કહેવાય છે.
દદત્યેવ હિ મે દૂતા યત્રોલ્કાઃ પાપિનાં મુખે । ધનુર્વિંશત્પ્રમાણં તદુલ્કાભિશ્ચ સુસઙ્કુલમ્
મારા દૂતોએ હંમેશા પાપીઓના મોઢામાં ઉલ્કા મૂકે છે; ધનુષના વીસ જેટલું મોટું, ઉલ્કાથી ભરેલું છે.
લક્ષપૌરુષમાનં ચ ગમ્ભીરં ચ ધનુઃશતમ્ । નાનાપ્રકારકૃમિભિઃ સંયુક્તં ચ ભયાનકમ્
એક ખાડો, જેની ઊંડાઈ અને પહોળાઈ સો પુરુષ જેટલી છે અને સો ધનુષ જેટલી પહોળી છે, અંદર અનેક પ્રકારના જીવાતોથી ભરેલી, ભયાનક છે.
અત્યન્ધકારવ્યાપ્તં ચ કૂપાકારં ચ વર્તુલમ્ । તદ્ભક્ષ્યૈઃ પાપિભિર્યુક્તં પ્રણશ્યદ્ભિઃ પરસ્પરમ્
તે ખાડો ગાઢ અંધકારથી ઢંકાયેલો છે, ગોળ છે અને કૂવામાં જેવો દેખાય છે, તેમાં પાપી જીવો એકબીજાને ખાતા અને નાશ પામતા રહે છે.
તપ્તતોયપ્રદગ્ધૈશ્ચ જ્વલદ્ભિઃ કીટભક્ષિતૈઃ । ધ્વાન્તેન ચક્ષુષા ચાન્ધૈરન્ધકૂપઃ પ્રકીર્તિતઃ
ત્યાં પાપી લોકો તપેલા પાણીથી દાઝે છે, અગ્નિ સમાન જીવાતો તેમને ખાય છે અને ઘોર અંધકારથી તેઓ અંધ બની જાય છે—આને અંધકૂવો કહે છે.
નાનાપ્રકારશસ્ત્રૌઘૈર્યત્ર વિદ્ધાશ્ચ પાપિનઃ । ધનુર્વિંશત્પ્રમાણં ચ વેધનં તત્પ્રકીર્તિતમ્
જ્યાં પાપીઓને અનેક પ્રકારના શસ્ત્રોથી છિદ્ર કરવામાં આવે છે અને એ છિદ્ર ધનુષના વીસ જેટલા પહોળા હોય છે.
દણ્ડેન તાડિતા યત્ર મમ દૂતૈશ્ચ પાપિનઃ । ધનુઃષોડશમાનં ચ તત્કુણ્ડં દણ્ડતાડનમ્
જ્યાં મારા દૂતોએ પાપીઓને લાકડીઓથી માર મારવામાં આવે છે અને એ ખાડો ધનુષના સોળ જેટલો છે, તેને દંડમારણનું કુંડ કહેવાય છે.
નિરુદ્ધાશ્ચ મહાજાલૈર્યથા મીનાશ્ચ પાપિનઃ । ધનુર્વિંશત્પ્રમાણં ચ જાલરન્ધ્રં પ્રકીર્તિતમ્
જ્યાં પાપીઓને મોટા જાળમાં માછલીઓ જેમ ફસાડવામાં આવે છે અને એ જાળનું છિદ્ર ધનુષના વીસ જેટલું છે.
પતતાં પાપિનાં કુણ્ડે દેહશ્ચૂર્ણો ભવેદિહ । લોહબન્દીનિબદ્ધાનાં કોટિપૌરુષમાનકમ્
જે ખાડામાં પાપી લોકો પડે છે, ત્યાં તેમનું શરીર ભૂક્કા થઈ જાય છે; અને જે લોકો લોખંડની સાંકળમાં બંધાયેલા હોય છે, એ ખાડો કરોડો પુરુષ જેટલો મોટો છે.
ગમ્ભીરં ધ્વાન્તસંયુક્તં ધનુર્વિંશત્પ્રમાણકમ્ । મૂર્ચ્છિતાનાં જડાનાં ચ દેહચૂર્ણં પ્રકીર્તિતમ્
ગાઢ અંધકારથી ભરેલો અને ધનુષના વીસ જેટલો ઊંડો એ ખાડો, જ્યાં બેભાન અને મૂર્ખ લોકોના શરીર ભૂક્કા થઈ જાય છે.