તુષ્ટિદં પુષ્ટિદં ચૈવ મયા તુભ્યં નિવેદિતમ્ । સુશીતલં વારિ શીતં પિપાસાનાશકારણમ્
તૃપ્તિ અને પોષણ આપતું, હું તમને અર્પણ કરું છું; શુદ્ધ, ઠંડું પાણી, ઠંડક અને તરસ દૂર કરનાર.
જગતાં જીવનરૂપં ચ જીવનં પ્રતિગૃહ્યતામ્ । દેહશોભાસ્વરૂપં ચ સભાશોભાવિવર્ધનમ્
જગતના જીવનરૂપ, કૃપા કરીને આ જીવનદાયક અર્પણ સ્વીકારો; શરીરની તેજ અને સભાની શોભા વધારનાર.
કાર્પાસજં ચ કૃમિજં વસનં પ્રતિગૃહ્યતામ્ । કાઞ્ચનાદિવિનિર્માણં શ્રીકરં શ્રીયુતં સદા
કાપડ, કાપાસ કે રેશમથી બનેલું, કૃપા કરીને સ્વીકારો; સદાય સોનાં વગેરેથી બનાવેલું, શ્રી અને સંપત્તિ આપતું.
સુખદં પુણ્યદં રત્નભૂષણં પ્રતિગૃહ્યતામ્ । નાનાવૃક્ષસમુદ્ભૂતં નાનારૂપસમન્વિતમ્
આનંદદાયક, પુણ્યદાયક, રત્નજડિત આભૂષણ, કૃપા કરીને સ્વીકારો; વિવિધ વૃક્ષોમાંથી ઉત્પન્ન, વિવિધ રૂપોથી સજ્જ.
ફલસ્વરૂપં ફલદં ફલં ચ પ્રતિગૃહ્યતામ્ । સર્વમઙ્ગલરૂપં ચ સર્વમઙ્ગલમઙ્ગલમ્
ફળ, ફળ આપનાર અને ફળ સ્વરૂપ એ સ્વીકારવામાં આવે; જે સર્વ મંગલરૂપ છે, તે સર્વ મંગલોમાં શ્રેષ્ઠ છે.
નાનાપુષ્પવિનિર્માણં બહુશોભાસમન્વિતમ્ । પ્રીતિદં પુણ્યદં ચૈવ માલ્યં ચ પ્રતિગૃહ્યતામ્
વિવિધ ફૂલોથી બનેલું, ઘણી સુંદરતા ધરાવતું, આનંદ અને પુણ્ય આપતું આ માળા સ્વીકારવામાં આવે.
પુણ્યદં ચ સુગન્ધાઢ્યં ગન્ધં ચ દેવિ ગૃહ્યતામ્ । સિન્દૂરં ચ વરં રમ્યં ભાલશોભાવિવર્ધનમ્
હે દેવી, પુણ્ય આપતું અને સુગંધથી ભરપૂર આ સુગંધ સ્વીકારો, તથા આ ઉત્તમ અને સુંદર સિંદૂર, જે ભાળની શોભા વધારતું છે.
ભૂષણાનાં ચ પ્રવરં સિન્દૂરં પ્રતિગૃહ્યતામ્ । વિશુદ્ધં ગ્રન્થિસંયુક્તં પુણ્યસૂત્રવિનિર્મિતમ્
ભૂષણોમાં શ્રેષ્ઠ, શુદ્ધ અને ગાંઠથી જોડાયેલ, પુણ્ય સૂત્રથી બનેલું આ સિંદૂર સ્વીકારવામાં આવે.
પવિત્રં વેદમન્ત્રેણ યજ્ઞસૂત્રં ચ ગૃહ્યતામ્ । દ્રવ્યાણ્યેતાનિ મૂલેન દત્ત્વા સ્તોત્રં પઠેત્સુધીઃ
વેદ મંત્રથી પવિત્ર થયેલું યજ્ઞસૂત્ર સ્વીકારવામાં આવે; આ દ્રવ્ય પૂર્ણ રીતે અર્પણ કર્યા પછી, બુદ્ધિશાળી સ્તોત્ર પઠન કરે.
તતો વિપ્રાય ભક્ત્યા ચ વ્રતી દદ્યાચ્ચ દક્ષિણામ્ । સાવિત્રીતિ ચતુર્થ્યન્તં વહ્નિજાયાન્તમેવ ચ
પછી, ભક્તિપૂર્વક, વ્રતધારી બ્રાહ્મણને દક્ષિણ આપી, સાવિત્રી મંત્ર ચોથા વિભક્તિ સુધી અને અગ્નિમાં જન્મેલા શબ્દ સુધી બોલે.
લક્ષ્મીમાયાકામપૂર્વં મન્ત્રમષ્ટાક્ષરં વિદુઃ । માધ્યન્દિનોક્તં સ્તોત્રં ચ સર્વકામફલપ્રદમ્
લક્ષ્મી, માયા અને કામના પૂર્વે અષ્ટાક્ષર મંત્ર જાણે છે, તથા મધ્યાહ્ને બોલવામાં આવતું સ્તોત્ર, જે સર્વ ઇચ્છાઓના ફળ આપે છે.
વિપ્રજીવનરૂપં ચ નિબોધ કથયામિ તે । કૃષ્ણેન દત્તાં સાવિત્રીં ગોલોકે બ્રહ્મણે પુરા
બ્રાહ્મણોના જીવનની વાત મને સાંભળો: ગોલોકમાં, કૃષ્ણે બ્રહ્માને સાવિત્રી મંત્ર આપ્યો હતો.
નાયાતિ સા તેન સાર્ધં બ્રહ્મલોકે ચ નારદ । બ્રહ્મા કૃષ્ણાજ્ઞયા ભક્ત્યા તુષ્ટાવ વેદમાતરમ્
નારદજી, તે બ્રહ્મલોકમાં બ્રહ્માજી સાથે ગઈ નહીં; પછી કૃષ્ણની આજ્ઞાથી, બ્રહ્માએ શ્રદ્ધાથી વેદોની માતાને પૂજ્યા.
તદા સા પરિતુષ્ટા ચ બ્રહ્માણં ચકમે પતિમ્ । બ્રહ્મોવાવ સચ્ચિદાનન્દરૂપે ત્વં મૂલપ્રકૃતિરૂપિણિ
પછી, માતા સંતોષ પામી, બ્રહ્માને પતિ તરીકે પસંદ કર્યો. બ્રહ્માએ કહ્યું: 'તમે સત્ય, ચિત્ત અને આનંદથી ભરપૂર છો, મૂળ પ્રકૃતિ રૂપ છો.'
હિરણ્યગર્ભરૂપે ત્વં પ્રસન્ના ભવ સુન્દરિ । તેજઃસ્વરૂપે પરમે પરમાનન્દરૂપિણિ
તમે હિરણ્યગર્ભ રૂપ છો; હે સુંદર, કૃપા કરો, તમે તેજસ્વી, સર્વોચ્ચ અને પરમ આનંદ રૂપ છો.
દ્વિજાતીનાં જાતિરૂપે પ્રસન્ના ભવ સુન્દરિ । નિત્યે નિત્યપ્રિયે દેવિ નિત્યાનન્દસ્વરૂપિણિ
તમે દ્વિજાતિઓની મૂળ હો, હે સુંદર, કૃપા કરો; હે શાશ્વત, શાશ્વતના પ્રિય, હે દેવી, તમે શાશ્વત આનંદ રૂપ છો.
સર્વમઙ્ગલરૂપે ચ પ્રસન્ના ભવ સુન્દરિ । સર્વસ્વરૂપે વિપ્રાણાં મન્ત્રસારે પરાત્પરે
તમે સર્વ મંગલ રૂપ છો, હે સુંદર, કૃપા કરો; બ્રાહ્મણોના બધા મંત્રોમાં સર્વોચ્ચ અને સર્વ સ્વરૂપ છો.
સુખદે મોક્ષદે દેવિ પ્રસન્ના ભવ સુન્દરિ । વિપ્રપાપેધ્મદાહાય જ્વલદગ્નિશિખોપમે
હે દેવી, સુખ અને મોક્ષ આપનાર, હે સુંદર, કૃપા કરો; બ્રાહ્મણોના પાપને દહન કરવા માટે જ્વલંત અગ્નિ જેવી છો.
બહ્મતેજઃપ્રદે દેવિ પ્રસન્ના ભવ સુન્દરિ । કાયેન મનસા વાચા યત્પાપં કુરુતે નરઃ
હે દેવી, બહુ તેજ આપનાર, હે સુંદર, કૃપા કરો; માણસ શરીર, મન અને વાણીથી જે પાપ કરે છે,
તત્ત્વત્સ્મરણમાત્રેણ ભસ્મીભૂતં ભવિષ્યતિ । ઇત્યુક્ત્વા જગતાં ધાતા તસ્થૌ તત્રૈવ સંસદિ
માત્ર તમારો સ્મરણ કરતાં જ એ પાપ ભસ્મ થઇ જાય છે. આમ કહી, જગતના સર્જનહાર બ્રહ્મા એ સભામાં જ ઊભા રહ્યા.
સાવિત્રી બ્રહ્મણા સાર્ધં બ્રહ્મલોકં જગામ સા । અનેન સ્તવરાજેન સંસ્તૂયાશ્વપતિર્નૃપઃ
સાવિત્રી બ્રહ્માજી સાથે બ્રહ્મલોકમાં ગઈ; હે રાજા, આ સ્તવરાજથી સ્તુતિ પામી,
દદર્શ તાં ચ સાવિત્રીં વરં પ્રાપ મનોગતમ્ । સ્તવરાજમિમં પુણ્યં સન્ધ્યાં કૃત્વા ચ યઃ પઠેત્ । પાઠે ચતુર્ણાં વેદાનાં યત્ફલં લભતે ચ તત્
તે સાવિત્રીને જોયા અને મનમાં ઈચ્છેલો વર પ્રાપ્ત કર્યો. જે કોઈ સંધ્યા કર્યા પછી આ પુણ્ય સ્તવરાજ વાંચે, તેને ચારેય વેદોનું ફળ મળે છે.
સાવિત્ર્યુપાખ્યાને યમસાવિત્રીસંવાદવર્ણનમ્ શ્રીનારાયણ ઉવાવ સ્તુત્વાનેન સોઽશ્વપતિઃ સમ્પૂજ્ય વિધિપૂર્વકમ્ । દદર્શ તત્ર તાં દેવીં સહસ્રાર્કસમપ્રભામ્
શ્રીનારાયણએ કહ્યું: આ સ્તુતિથી પૂજા કરીને, વિધિ મુજબ આરાધના કર્યા પછી, અશ્વપતિએ ત્યાં તે દેવીને જોઈ, જે હજારો સૂર્ય જેટલી તેજસ્વી હતી.
ઉવાચ સા ચ રાજાનં પ્રસન્ના સસ્મિતા સતી । યથા માતા સ્વપુત્રં ચ દ્યોતયન્તી દિશસ્ત્વિષા
તે દેવી પ્રસન્ન થઈ, સ્મિત સાથે રાજાને બોલી, જેમ માતા પોતાના પુત્રને પ્રકાશિત કરે છે, તેમ તે પોતાની તેજથી બધાં દિશાઓ ઉજળી ઉઠી.
સાવિત્ર્યુવાચ જાનામ્યહં મહારાજ યત્તે મનસિ વાઞ્છિતમ્ । વાઞ્છિતં તવ પત્ન્યાશ્ચ સર્વં દાસ્યામિ નિશ્ચિતમ્
સાવિત્રી બોલી: મહારાજ, હું જાણું છું કે તમારા મનમાં શું ઇચ્છા છે; તમારી પત્ની શું ઈચ્છે છે, એ પણ જાણું છું—તમને અને તમારી પત્નીને જે કંઈ માંગ્યું છે, હું નિશ્ચિત રીતે આપું છું.
સાધ્વી કન્યાભિલાષં ચ કરોતિ તવ કામિની । ત્વં પ્રાર્થયસિ પુત્રં ચ ભવિષ્યતિ ક્રમેણ ચ
તમારી સતી પત્ની એક પુત્રીની ઈચ્છા રાખે છે, અને તમે પુત્ર માટે પ્રાર્થના કરો છો; બંને ઈચ્છાઓ સમયસર પૂર્ણ થશે.
ઇત્યુક્ત્વા સા તદા દેવી બ્રહ્મલોકં જગામ હ । રાજા જગામ સ્વગૃહં તત્કન્યાઽઽદૌ બભૂવ હ
એ રીતે કહેતાં, દેવી બ્રહ્મલોકમાં ગઈ; રાજા પોતાના ઘરે પાછા ગયો, અને થોડા સમય પછી, એ પુત્રી જન્મી.
આરાધનાચ્ચ સાવિત્ર્યા બભૂવ કમલા પરા । સાવિત્રીતિ ચ તન્નામ ચકારાશ્વપતિર્નૃપઃ
સાવિત્રીની આરાધનાથી, પરમ લક્ષ્મી જન્મી; અને અશ્વપતિ રાજાએ તેનું નામ સાવિત્રી રાખ્યું.
કાલેન સા વર્ધમાના બભૂવ ચ દિને દિને । રૂપયૌવનસમ્પન્ના શુક્લે ચન્દ્રકલા યથા
સમય જતાં, તે દીકરી રોજે રોજ વધતી ગઈ, સુંદરતા અને યુવાનતા સાથે, જેમ શુક્લપક્ષમાં ચાંદની કળા તેજસ્વી હોય છે.
સા વરં વરયામાસ દ્યુમત્સેનાત્મજં તદા । સત્યવન્તં સત્યશીલં નાનાગુણસમન્વિતમ્
પછી, તેણે પોતાના પતિ તરીકે દ્યુમત્સેનાના પુત્ર, સત્યવાનને પસંદ કર્યો, જે સત્યવ્રત અને અનેક ગુણોથી યુક્ત હતો.