દેવોદ્યાને નન્દને ચ ચિત્રચન્દનકાનને । ચમ્પકાનાં કેતકીનાં માધવીનાં ચ માધવે
દિવ્ય નંદન ઉદ્યાનમાં, રંગબેરંગી ચંદનના જંગલમાં, ચંપા, કેતકી અને માધવીના ફૂલોમાં વસંત ઋતુમાં.
કુન્દાનાં માલતીનાં ચ કુમુદામ્ભોજકાનને । કલ્પવૃક્ષે કલ્પવૃક્ષે પારિજાતવને વને
કુંદ, માલતી અને કમળના જંગલમાં, કલ્પવૃક્ષની છાયામાં અને પારિજાતના વનમાં.
નિર્જને કાઞ્ચને સ્થાને ધન્યે કાઞ્ચનપર્વતે । કાઞ્ચીવને કિઞ્જલકે કઞ્ચુકે કાઞ્ચનાકરે
એકાંત સુવર્ણસ્થળે, પવિત્ર સુવર્ણપર્વત પર, સુવર્ણવનમાં, સુવર્ણ ઝાડઝાંખરમાં અને સુવર્ણ ખાણમાં.
પુષ્પચન્દનતલ્પેષુ પુંસ્કોકિલરુતશ્રુતે । પુષ્પચન્દનસંયુક્તઃ પુષ્પચન્દનવાયુના
પુષ્પ અને ચંદનથી બનેલા શયન પર, નર કોયલના મીઠા રવ સાંભળતાં, પુષ્પચંદનથી ઘેરાયેલા અને પુષ્પચંદનના પવનથી ઠંડક અનુભવી.
કામુક્યા કામુકઃ કામાત્સ રેમે રામયા સહ । ન હિ તૃપ્તો દાનવેન્દ્રસ્તૃપ્તિં નૈવ જગામ સા
કામના વશ થયેલા દાનવરાજે રામા સાથે આનંદ માણ્યો, પણ તેને ક્યારેય સંતોષ મળ્યો નહીં અને રામાને પણ સંતોષ થયો નહીં.
હવિષા કૃષ્ણવર્ત્મેવ વવૃધે મદનસ્તયોઃ । તયા સહ સમાગત્ય સ્વાશ્રમં દાનવસ્તતઃ
જેમ હવનમાં ઘી નાખવાથી અગ્નિ વધે છે, તેમ બંનેની કામના સતત વધતી ગઈ. ત્યારબાદ દાનવ પોતાના આશ્રમમાં પાછો ગયો.
રમ્યં ક્રીડાલયં ગત્વા વિજહાર પુનઃ પુનઃ । એવં સ બુભુજે રાજ્યં શઙ્ખચૂડઃ પ્રતાપવાન્
શંખચૂડએ સુંદર વિહારગૃહમાં વારંવાર આનંદ કર્યો અને એ રીતે પોતાના રાજ્યનો આનંદ માણ્યો.
એકમન્વન્તરં પૂર્ણં રાજરાજેશ્વરો મહાન્ । દેવાનામસુરાણાં ચ દાનવાનાં ચ સન્તતમ્
એ મહાન રાજાધિરાજે એક આખું મન્વંતર દેવો, અસુરો અને દાનવો પર સતત રાજ કર્યું.
ગન્ધર્વાણાં કિન્નરાણાં રાક્ષસાનાં ચ શાન્તિદઃ । હૃતાધિકારા દેવાશ્ચ ચરન્તિ ભિક્ષુકા યથા
તેને ગંધર્વો, કિન્નરો અને રાક્ષસો પણ શાંતિ આપી. દેવતાઓને સત્તા ગુમાવવી પડી અને તેઓ ભીખારીની જેમ ભટકતા થયા.
તે સર્વેઽતિવિષણ્ણાશ્ચ પ્રજગ્મુર્બ્રહ્મણઃ સભામ્ । વૃત્તાન્તં કથયામાસૂ રુરુદુશ્ચ ભૃશં મુહુઃ
બધા અત્યંત દુઃખી થઈ બ્રહ્માજીની સભામાં ગયા, ત્યાં તેમણે સમગ્ર ઘટના કહી અને વારંવાર રડી પડ્યા.
તદા બ્રહ્મા સુરૈઃ સાર્ધં જગામ શઙ્કરાલયમ્ । સર્વેશં કથયામાસ વિધાતા ચન્દ્રશેખરમ્
પછી બ્રહ્માજી દેવતાઓ સાથે શંકરજીના નિવાસે ગયા અને સર્વેશ્વર ચંદ્રશેખરને બધું કહ્યું.
બ્રહ્મા શિવશ્ચ તૈઃ સાર્ધં વૈકુણ્ઠં ચ જગામ હ । દુર્લભં પરમં ધામ જરામૃત્યુહરં પરમ્
બ્રહ્મા અને શિવ દેવતાઓ સાથે વૈકુંઠે ગયા, એ પરમ અને દુર્લભ સ્થાન છે, જ્યાં વૃદ્ધાવસ્થા અને મૃત્યુ ટળી જાય છે.
સમ્પ્રાપ ચ વરં દ્વારમાશ્રમાણાં હરેરહો । દદર્શ દ્વારપાલાંશ્ચ રત્નસિંહાસનસ્થિતાન્
તેઓ હરીના આશ્રમના ઉત્તમ દ્વાર પર પહોંચ્યા અને ત્યાં રત્નસિંહાસન પર બેઠેલા દ્વારપાલોને જોયા.
શોભિતાન્પીતવસ્ત્રૈશ્ચ રત્નભૂષણભૂષિતાન્ । વનમાલાન્વિતાન્સર્વાન્ શ્યામસુન્દરવિગ્રહાન્
બધા પીળાં વસ્ત્રો અને રત્નોના આભૂષણોથી શોભતા, વનમાં મળતી ફૂલોની વણાવેલી માળાઓ પહેરેલી અને સુંદર શ્યામ દેહવાળા હતા.
શઙ્ખચક્રગદાપદ્મધરાંશ્ચૈવ ચતુર્ભુજાન્ । સસ્મિતાન્સ્મેરવક્ત્રાસ્યાન્પદ્મનેત્રાન્મનોહરાન્
તેઓના હાથમાં શંખ, ચક્ર, ગદા અને કમળ હતા, ચાર હાથવાળા, હમેશાં સ્મિતથી ભરેલા, તેજસ્વી ચહેરાવાળા અને કમળ જેવી મોહક આંખો ધરાવતા હતા.
બ્રહ્મા તાન્કથયામાસ વૃત્તાન્તં ગમનાર્થકમ્ । તેઽનુજ્ઞાં ચ દદુસ્તસ્મૈ પ્રવિવેશ તદાજ્ઞયા
બ્રહ્માજીએ તેમને આવવાની કારણ કહ્યુ, તેમણે અનુમતિ આપી અને તેમની આજ્ઞાથી અંદર પ્રવેશ કર્યો.
એવં ષોડશ દ્વારાણિ નિરીક્ષ્ય કમલોદ્ભવઃ । દેવૈઃ સાર્ધં તાનતીત્ય પ્રવિવેશ હરેઃ સભામ્
કમલથી જન્મેલા બ્રહ્માજીએ દેવતાઓ સાથે સોળે દ્વાર જોયા અને એ બધાંને પાર કરીને હરીની સભામાં પ્રવેશ કર્યો.
દેવર્ષિભિઃ પરિવૃતાં પાર્ષદૈશ્ચ ચતુર્ભુજૈઃ । નારાયણસ્વરૂપૈશ્ચ સર્વૈઃ કૌસ્તુભભૂષિતૈઃ
ત્યાં દેવઋષિઓ અને ચાર હાથવાળા પાર્ષદો ઘેર્યા હતા, બધા નારાયણ સ્વરૂપે અને કૌસ્તુભ મણિથી શોભતા.
નવેન્દુમણ્ડલાકારાં ચતુરસ્રાં મનોહરામ્ । મણીન્દ્રહારનિર્માણાં હીરાસારસુશોભિતામ્
એ સભા નવી ચાંદની જેવી આકારની, ચારે બાજુથી મનોહર, ઉત્તમ મણિની હારોથી બનેલી અને હીરાની ધારા વડે ઝગમગતી હતી.
અમૂલ્યરત્નખચિતાં રચિતાં સ્વેચ્છયા હરેઃ । માણિક્યમાલાજાલાભાં મુક્તાપઙ્ક્તિવિભૂષિતામ્
એ સભા અમૂલ્ય રત્નોથી જડિત, હરિની ઈચ્છાથી રચાયેલી, માણિક્યની માળાની જેમ દેખાતી અને મુક્તાની પંક્તિઓથી શોભતી હતી.
મણ્ડિતાં મણ્ડલાકારૈ રત્નદર્પણકોટિભિઃ । વિચિત્રૈશ્ચિત્રરેખાભિર્નાનાચિત્રવિચિત્રિતામ્
એમાં રત્નના દર્પણોના વર્તુળો થી શણગારી હતી, અનેક પ્રકારની સુંદર અને કલાત્મક રેખાઓથી સજાવટ કરેલી હતી.
પદ્મરાગેન્દ્રરચિતાં રુચિરાં મણિપઙ્કજૈઃ । સોપાનશતકૈર્યુક્તાં સ્યમન્તકવિનિર્મિતૈઃ
પદ્મરાગના રાજાએ બનાવેલી મણિના કમળોથી શોભતી, શ્યામંતકના બનાવેલા સૈંકડો સોપાનોથી સજ્જ એવી સુંદર સભા હતી.
પટ્ટસૂત્રગ્રન્થિયુક્તૈશ્ચારુચન્દનપલ્લવૈઃ । ઇન્દ્રનીલસ્તમ્ભવર્યૈર્વેષ્ટિતાં સુમનોહરામ્
રેશમી દોરા અને ગાંઠો વડે શોભાયમાન, સુંદર ચંદનપાનાં પાંદડાંથી સુશોભિત અને ઇન્દ્રનીલના ભવ્ય થંભલોથી ઘેરાયેલ, ખૂબ જ મનમોહક.
સદ્રત્નપૂર્ણકુમ્ભાનાં સમૂહૈશ્ચ સમન્વિતામ્ । પારિજાતપ્રસૂનાનાં માલાજાલૈર્વિરાજિતામ્
અનમોલ રત્નોથી ભરેલા સુવર્ણ કળશોના સમૂહોથી શોભાયમાન અને પારિજાતના ફૂલોની હારોથી વિભૂષિત.
કસ્તૂરીકુઙ્કુમારક્તૈઃ સુગન્ધિચન્દનદ્રુમૈઃ । સુસંસ્કૃતાં તુ સર્વત્ર વાસિતાં ગન્ધવાયુના
કસ્તૂરી અને કુંકુમથી લાલ થયેલા સુગંધિત ચંદનના વૃક્ષોથી સર્વત્ર સુંદર રીતે સજાવેલું અને સુગંધિત પવનથી મહેકતું.
વિદ્યાધરીસમૂહાનાં નૃત્યજાલૈર્વિરાજિતામ્ । સહસ્રયોજનાયામાં પરિપૂર્ણાં ચ કિઙ્કરૈઃ
વિદ્યાધરીઓના નૃત્યથી શોભાયમાન, હજારો યોજન જેટલી વિશાળ અને સેવકો થી સંપૂર્ણ ભરેલી.
દદર્શ શ્રીહરિં બ્રહ્મા શઙ્કરશ્ચ સુરૈઃ સહ । વસન્તં તન્મધ્યદેશે યથેન્દું તારકાવૃતમ્
ત્યાં બ્રહ્મા, શ્રીહરિ, શંકર અને દેવતાઓએ તેમને મધ્યમાં વસતા જોયા, જેમ ચાંદ્રમાને તારાઓ ઘેરી રાખે છે.
અમૂલ્યરત્નનિર્માણચિત્રસિંહાસને સ્થિતમ્ । કિરીટિનં કુણ્ડલિનં વનમાલાવિભૂષિતમ્
અમૂલ્ય રત્નોથી બનેલા અદભુત સિંહાસન પર બેસેલા, મસ્તક પર મુગટ, કાનમાં કુંડળ અને વનમાલાથી શોભિત.
ચન્દનોક્ષિતસર્વાઙ્ગં બિભ્રતં કેલિપઙ્કજમ્ । પુરતો નૃત્યગીતં ચ પશ્યન્તં સસ્મિતં મુદા
સંપૂર્ણ શરીરે ચંદનનો લેપ, હાથમાં રમણિય કમળ, સામે નૃત્ય અને ગીત જોતા, આનંદથી સ્મિત કરતો.
શાન્તં સરસ્વતીકાન્તં લક્ષ્મીધૃતપદામ્બુજમ્ । લક્ષ્મ્યા પ્રદત્તં તામ્બૂલં ભુક્તવન્તં સુવાસિતમ્
શાંત, સરસ્વતીના પ્રિય, લક્ષ્મી પદપદ્મે સ્થિત, લક્ષ્મી દ્વારા અપાયેલ સુગંધિત પાનનો આસ્વાદ કરેલો.