વિચિત્રપદ્મકશ્રેણીં શય્યાં ચાપિ સુદુર્લભામ્ । ભૂષણાનિ ચ દત્ત્વા સ ભૂપો હાસં ચકાર હ
તેને અદભુત કમળોથી શોભતા અને અત્યંત દુર્લભ એવા શયન અને અનેક આભૂષણો આપ્યા, પછી રાજાએ હસ્યો.
નિર્મમે કબરીભારે તસ્યા માઙ્ગલ્યભૂષણમ્ । સુચિત્રં પત્રકં ગણ્ડમણ્ડલેઽસ્યાઃ સમં તથા
તેના વાળમાં શુભ suchitra patrak mangalભૂષણ તૈયાર કર્યું અને તેના ગાલ પર સુંદર પાંદડું પણ શોભાવ્યું.
ચન્દ્રલેખાત્રિભિર્યુક્તં ચન્દનેન સુગન્ધિના । પરીતં પરિતશ્ચિત્રૈઃ સાર્ધં કુઙ્કુમબિન્દુભિઃ
તેમાં ત્રણ ચાંદની રેખાઓ, સુગંધિત ચંદન અને આસપાસ રંગબેરંગી આકારો તથા કુંકુમના ટપકાંથી શણગાર કર્યો.
જ્વલત્પ્રદીપાકારં ચ સિન્દૂરતિલકં દદૌ । તત્પાદપદ્મયુગલે સ્થલપદ્મવિનિન્દિતે
તેના કમળ જેવા પગ પર, જે શ્રેષ્ઠ કમળને પણ લજાવતાં હતાં, તેજસ્વી સિંધૂરનું ટીકું આપ્યું.
ચિત્રાલક્તકરાગં ચ નખરેષુ દદૌ મુદા । સ્વવક્ષસિ મુહુર્ન્યસ્ય સરાગં ચરણામ્બુજમ્
આનંદપૂર્વક તેના નખ પર તેજદાર લાલ લાક લગાવી અને વારંવાર તેના લાલ પડેલા કમળ જેવા પગને પોતાના છાતી પર રાખ્યા.
હે દેવિ તવ દાસોઽહમિત્યુચ્ચાર્ય પુનઃ પુનઃ । રત્નભૂષિતહસ્તેન તાં ચ કૃત્વા સ્વવક્ષસિ
'હે દેવી, હું તારો દાસ છું' એમ વારંવાર ઉચ્ચારી, રત્નોથી શોભતા હાથથી તેને પોતાના છાતી પર ખેંચી લીધી.
તપોવનં પરિત્યજ્ય રાજા સ્થાનાન્તરં યયૌ । મલયે દેવનિલયે શૈલે શૈલે તપોવને
તપovana છોડીને રાજા બીજા સ્થળે ગયો—મલય પર્વત પર, દેવોના નિવાસસ્થાને, દરેક પર્વત અને દરેક તપovanaમાં.
સ્થાને સ્થાનેઽતિરમ્યે ચ પુષ્પોદ્યાને ચ નિર્જને । કન્દરે કન્દરે સિન્ધુતીરે ચૈવાતિસુન્દરે
દરેક અતિ સુંદર સ્થળે, એકાંત ફૂલવાટિકામાં, દરેક ગુફામાં અને અતિ સુંદર નદીકાંઠે.
પુષ્પભદ્રાનદીતીરે નીરવાતમનોહરે । પુલિને પુલિને દિવ્યે નદ્યાં નદ્યાં નદે નદે
પુષ્પભદ્રા નદીના કાંઠે, જ્યાં શીતળ પવન વહેતો હતો, દરેક દિવ્ય રેતીકાંઠે, દરેક નદી અને દરેક નાળામાં.
મધૌ મધુકરાણાં ચ મધુરધ્વનિનાદિતે । વિસ્પન્દને સુરસને નન્દને ગન્ધમાદને
વસંત ઋતુમાં, જ્યાં મધમાખીઓની મીઠી ગૂંજ હતી, સુખદ નંદન અને ગંધમાદન વનમાં અને દેવોના ઉદ્યાનમાં.
દેવોદ્યાને નન્દને ચ ચિત્રચન્દનકાનને । ચમ્પકાનાં કેતકીનાં માધવીનાં ચ માધવે
દિવ્ય નંદન ઉદ્યાનમાં, રંગબેરંગી ચંદનના જંગલમાં, ચંપા, કેતકી અને માધવીના ફૂલોમાં વસંત ઋતુમાં.
કુન્દાનાં માલતીનાં ચ કુમુદામ્ભોજકાનને । કલ્પવૃક્ષે કલ્પવૃક્ષે પારિજાતવને વને
કુંદ, માલતી અને કમળના જંગલમાં, કલ્પવૃક્ષની છાયામાં અને પારિજાતના વનમાં.
નિર્જને કાઞ્ચને સ્થાને ધન્યે કાઞ્ચનપર્વતે । કાઞ્ચીવને કિઞ્જલકે કઞ્ચુકે કાઞ્ચનાકરે
એકાંત સુવર્ણસ્થળે, પવિત્ર સુવર્ણપર્વત પર, સુવર્ણવનમાં, સુવર્ણ ઝાડઝાંખરમાં અને સુવર્ણ ખાણમાં.
પુષ્પચન્દનતલ્પેષુ પુંસ્કોકિલરુતશ્રુતે । પુષ્પચન્દનસંયુક્તઃ પુષ્પચન્દનવાયુના
પુષ્પ અને ચંદનથી બનેલા શયન પર, નર કોયલના મીઠા રવ સાંભળતાં, પુષ્પચંદનથી ઘેરાયેલા અને પુષ્પચંદનના પવનથી ઠંડક અનુભવી.
કામુક્યા કામુકઃ કામાત્સ રેમે રામયા સહ । ન હિ તૃપ્તો દાનવેન્દ્રસ્તૃપ્તિં નૈવ જગામ સા
કામના વશ થયેલા દાનવરાજે રામા સાથે આનંદ માણ્યો, પણ તેને ક્યારેય સંતોષ મળ્યો નહીં અને રામાને પણ સંતોષ થયો નહીં.
હવિષા કૃષ્ણવર્ત્મેવ વવૃધે મદનસ્તયોઃ । તયા સહ સમાગત્ય સ્વાશ્રમં દાનવસ્તતઃ
જેમ હવનમાં ઘી નાખવાથી અગ્નિ વધે છે, તેમ બંનેની કામના સતત વધતી ગઈ. ત્યારબાદ દાનવ પોતાના આશ્રમમાં પાછો ગયો.
રમ્યં ક્રીડાલયં ગત્વા વિજહાર પુનઃ પુનઃ । એવં સ બુભુજે રાજ્યં શઙ્ખચૂડઃ પ્રતાપવાન્
શંખચૂડએ સુંદર વિહારગૃહમાં વારંવાર આનંદ કર્યો અને એ રીતે પોતાના રાજ્યનો આનંદ માણ્યો.
એકમન્વન્તરં પૂર્ણં રાજરાજેશ્વરો મહાન્ । દેવાનામસુરાણાં ચ દાનવાનાં ચ સન્તતમ્
એ મહાન રાજાધિરાજે એક આખું મન્વંતર દેવો, અસુરો અને દાનવો પર સતત રાજ કર્યું.
ગન્ધર્વાણાં કિન્નરાણાં રાક્ષસાનાં ચ શાન્તિદઃ । હૃતાધિકારા દેવાશ્ચ ચરન્તિ ભિક્ષુકા યથા
તેને ગંધર્વો, કિન્નરો અને રાક્ષસો પણ શાંતિ આપી. દેવતાઓને સત્તા ગુમાવવી પડી અને તેઓ ભીખારીની જેમ ભટકતા થયા.
તે સર્વેઽતિવિષણ્ણાશ્ચ પ્રજગ્મુર્બ્રહ્મણઃ સભામ્ । વૃત્તાન્તં કથયામાસૂ રુરુદુશ્ચ ભૃશં મુહુઃ
બધા અત્યંત દુઃખી થઈ બ્રહ્માજીની સભામાં ગયા, ત્યાં તેમણે સમગ્ર ઘટના કહી અને વારંવાર રડી પડ્યા.
તદા બ્રહ્મા સુરૈઃ સાર્ધં જગામ શઙ્કરાલયમ્ । સર્વેશં કથયામાસ વિધાતા ચન્દ્રશેખરમ્
પછી બ્રહ્માજી દેવતાઓ સાથે શંકરજીના નિવાસે ગયા અને સર્વેશ્વર ચંદ્રશેખરને બધું કહ્યું.
બ્રહ્મા શિવશ્ચ તૈઃ સાર્ધં વૈકુણ્ઠં ચ જગામ હ । દુર્લભં પરમં ધામ જરામૃત્યુહરં પરમ્
બ્રહ્મા અને શિવ દેવતાઓ સાથે વૈકુંઠે ગયા, એ પરમ અને દુર્લભ સ્થાન છે, જ્યાં વૃદ્ધાવસ્થા અને મૃત્યુ ટળી જાય છે.
સમ્પ્રાપ ચ વરં દ્વારમાશ્રમાણાં હરેરહો । દદર્શ દ્વારપાલાંશ્ચ રત્નસિંહાસનસ્થિતાન્
તેઓ હરીના આશ્રમના ઉત્તમ દ્વાર પર પહોંચ્યા અને ત્યાં રત્નસિંહાસન પર બેઠેલા દ્વારપાલોને જોયા.
શોભિતાન્પીતવસ્ત્રૈશ્ચ રત્નભૂષણભૂષિતાન્ । વનમાલાન્વિતાન્સર્વાન્ શ્યામસુન્દરવિગ્રહાન્
બધા પીળાં વસ્ત્રો અને રત્નોના આભૂષણોથી શોભતા, વનમાં મળતી ફૂલોની વણાવેલી માળાઓ પહેરેલી અને સુંદર શ્યામ દેહવાળા હતા.
શઙ્ખચક્રગદાપદ્મધરાંશ્ચૈવ ચતુર્ભુજાન્ । સસ્મિતાન્સ્મેરવક્ત્રાસ્યાન્પદ્મનેત્રાન્મનોહરાન્
તેઓના હાથમાં શંખ, ચક્ર, ગદા અને કમળ હતા, ચાર હાથવાળા, હમેશાં સ્મિતથી ભરેલા, તેજસ્વી ચહેરાવાળા અને કમળ જેવી મોહક આંખો ધરાવતા હતા.
બ્રહ્મા તાન્કથયામાસ વૃત્તાન્તં ગમનાર્થકમ્ । તેઽનુજ્ઞાં ચ દદુસ્તસ્મૈ પ્રવિવેશ તદાજ્ઞયા
બ્રહ્માજીએ તેમને આવવાની કારણ કહ્યુ, તેમણે અનુમતિ આપી અને તેમની આજ્ઞાથી અંદર પ્રવેશ કર્યો.
એવં ષોડશ દ્વારાણિ નિરીક્ષ્ય કમલોદ્ભવઃ । દેવૈઃ સાર્ધં તાનતીત્ય પ્રવિવેશ હરેઃ સભામ્
કમલથી જન્મેલા બ્રહ્માજીએ દેવતાઓ સાથે સોળે દ્વાર જોયા અને એ બધાંને પાર કરીને હરીની સભામાં પ્રવેશ કર્યો.
દેવર્ષિભિઃ પરિવૃતાં પાર્ષદૈશ્ચ ચતુર્ભુજૈઃ । નારાયણસ્વરૂપૈશ્ચ સર્વૈઃ કૌસ્તુભભૂષિતૈઃ
ત્યાં દેવઋષિઓ અને ચાર હાથવાળા પાર્ષદો ઘેર્યા હતા, બધા નારાયણ સ્વરૂપે અને કૌસ્તુભ મણિથી શોભતા.
નવેન્દુમણ્ડલાકારાં ચતુરસ્રાં મનોહરામ્ । મણીન્દ્રહારનિર્માણાં હીરાસારસુશોભિતામ્
એ સભા નવી ચાંદની જેવી આકારની, ચારે બાજુથી મનોહર, ઉત્તમ મણિની હારોથી બનેલી અને હીરાની ધારા વડે ઝગમગતી હતી.
અમૂલ્યરત્નખચિતાં રચિતાં સ્વેચ્છયા હરેઃ । માણિક્યમાલાજાલાભાં મુક્તાપઙ્ક્તિવિભૂષિતામ્
એ સભા અમૂલ્ય રત્નોથી જડિત, હરિની ઈચ્છાથી રચાયેલી, માણિક્યની માળાની જેમ દેખાતી અને મુક્તાની પંક્તિઓથી શોભતી હતી.