સુવેષં ચક્રતુસ્તત્ર યદ્યન્મનસિ વાઞ્છિતમ્ । ચન્દનૈઃ કુઙ્કુમારક્તૈઃ સા તસ્ય તિલકં દદૌ
ત્યાં એમના મનમાં જે ઇચ્છા હતી, એ પ્રમાણે બંનેએ પોતાને શણગાર્યા. તુલસીએ ચંદન અને લાલ કુંકુમથી રાજાને તિલક કર્યું.
સર્વાઙ્ગે સુન્દરે રમ્યે ચકાર ચાનુલેપનમ્ । સુવાસં ચૈવ તામ્બૂલં વહ્નિશુદ્ધે ચ વાસસી
સુંદર અને આકર્ષક શરીર પર એણે સુગંધિત લેપ લગાવ્યો. સુંદર વસ્ત્રો, પાન અને અગ્નિથી શુદ્ધ થયેલા કપડાં પણ પહેરાવ્યા.
પારિજાતસ્ય કુસુમં જરારોગહરં પરમ્ । અમૂલ્યરત્નનિર્માણમઙ્ગુલીયકમુત્તમમ્
પારિજાતનું ફૂલ, જે વૃદ્ધાપન અને રોગ દૂર કરે છે, અને અમૂલ્ય રત્નોથી બનેલું ઉત્તમ અંગૂઠી પણ આપી.
સુન્દરં ચ મણિવરં ત્રિષુ લોકેષુ દુર્લભમ્ । દાસી તવાહમિત્યેવં સમુચ્ચાર્ય પુનઃ પુનઃ
ત્રણે લોકમાં દુર્લભ એવું સુંદર મણિ પણ આપ્યું. એ વારંવાર કહેતી, 'હું તમારી દાસી છું.'
નનામ પરયા ભક્ત્યા સ્વામિનં ગુણશાલિનમ્ । સસ્મિતા તન્મુખામ્ભોજં લોચનાભ્યાં પુનઃ પુનઃ
એણે પરમ ભક્તિથી ગુણવંત સ્વામીને વંદન કર્યું. હસતાં હસતાં એણે વારંવાર પોતાની આંખોથી રાજાના કમળ જેવા ચહેરા તરફ જોયું.
નિમેષરહિતાભ્યાં ચાપ્યપશ્યત્કામસુન્દરમ્ । સ ચ તાં ચ સમાકૃષ્ય ચકાર વક્ષસિ પ્રિયામ્
એણે પલક ન ઝપકાવીને પ્રેમથી મનમોહક સ્વામી તરફ જોયું. રાજાએ પણ એને નજીક ખેંચી પોતાના વક્ષસ્થળ પર બેસાડી દીધી.
સસ્મિતં વાસસાચ્છન્નં દદર્શ મુખપઙ્કજમ્ । ચુચુમ્બ કઠિને ગણ્ડે બિમ્બોષ્ઠૌ પુનરેવ ચ
તેને હસતું અને વસ્ત્રથી ઢાંકાયેલું તેનું કમળ જેવું મુખ જોયું, પછી તેણે મજબૂતીથી તેના ગાલ પર ચુંબન કર્યું અને ફરીથી તેના બિંબફળ જેવી લાલ ઓઠ પર ચુંબન કર્યું.
દદૌ તસ્યૈ વસ્ત્રયુગ્મં વરુણાદાહૃતં ચ યત્ । તદાહૃતાં રત્નમાલાં ત્રિષુ લોકેષુ દુર્લભામ્
તેને વરુણે લાવેલા બે વસ્ત્ર આપ્યા અને ત્રણેય લોકમાં દુર્લભ એવી રત્નમાળ પણ આપી.
દદૌ મઞ્જીરયુગ્મં ચ સ્વાહાયા આહૃતં ચ યત્ । કેયૂરયુગ્મં છાયાયા રોહિણ્યાશ્ચૈવ કુણ્ડલમ્
તેને સ્વાહાએ લાવેલા બે પાયલ આપ્યા, છાયાએ લાવેલા બે કડાં આપ્યા અને રોહિણી દ્વારા લાવેલા કાનના કુંડળ આપ્યા.
અઙ્ગુલીયકરત્નાનિ રત્યાશ્ચ કરભૂષણમ્ । શઙ્ખં ચ રુચિરં ચિત્રં યદ્દત્તં વિશ્વકર્મણા
તેને રતિએ લાવેલી રત્નજડિત આંગળીની મુદ્રિકા અને હાથના શણગાર આપ્યા, અને વિશ્વકર્માએ બનાવેલો સુંદર રંગબેરંગી શંખ પણ આપ્યો.
વિચિત્રપદ્મકશ્રેણીં શય્યાં ચાપિ સુદુર્લભામ્ । ભૂષણાનિ ચ દત્ત્વા સ ભૂપો હાસં ચકાર હ
તેને અદભુત કમળોથી શોભતા અને અત્યંત દુર્લભ એવા શયન અને અનેક આભૂષણો આપ્યા, પછી રાજાએ હસ્યો.
નિર્મમે કબરીભારે તસ્યા માઙ્ગલ્યભૂષણમ્ । સુચિત્રં પત્રકં ગણ્ડમણ્ડલેઽસ્યાઃ સમં તથા
તેના વાળમાં શુભ suchitra patrak mangalભૂષણ તૈયાર કર્યું અને તેના ગાલ પર સુંદર પાંદડું પણ શોભાવ્યું.
ચન્દ્રલેખાત્રિભિર્યુક્તં ચન્દનેન સુગન્ધિના । પરીતં પરિતશ્ચિત્રૈઃ સાર્ધં કુઙ્કુમબિન્દુભિઃ
તેમાં ત્રણ ચાંદની રેખાઓ, સુગંધિત ચંદન અને આસપાસ રંગબેરંગી આકારો તથા કુંકુમના ટપકાંથી શણગાર કર્યો.
જ્વલત્પ્રદીપાકારં ચ સિન્દૂરતિલકં દદૌ । તત્પાદપદ્મયુગલે સ્થલપદ્મવિનિન્દિતે
તેના કમળ જેવા પગ પર, જે શ્રેષ્ઠ કમળને પણ લજાવતાં હતાં, તેજસ્વી સિંધૂરનું ટીકું આપ્યું.
ચિત્રાલક્તકરાગં ચ નખરેષુ દદૌ મુદા । સ્વવક્ષસિ મુહુર્ન્યસ્ય સરાગં ચરણામ્બુજમ્
આનંદપૂર્વક તેના નખ પર તેજદાર લાલ લાક લગાવી અને વારંવાર તેના લાલ પડેલા કમળ જેવા પગને પોતાના છાતી પર રાખ્યા.
હે દેવિ તવ દાસોઽહમિત્યુચ્ચાર્ય પુનઃ પુનઃ । રત્નભૂષિતહસ્તેન તાં ચ કૃત્વા સ્વવક્ષસિ
'હે દેવી, હું તારો દાસ છું' એમ વારંવાર ઉચ્ચારી, રત્નોથી શોભતા હાથથી તેને પોતાના છાતી પર ખેંચી લીધી.
તપોવનં પરિત્યજ્ય રાજા સ્થાનાન્તરં યયૌ । મલયે દેવનિલયે શૈલે શૈલે તપોવને
તપovana છોડીને રાજા બીજા સ્થળે ગયો—મલય પર્વત પર, દેવોના નિવાસસ્થાને, દરેક પર્વત અને દરેક તપovanaમાં.
સ્થાને સ્થાનેઽતિરમ્યે ચ પુષ્પોદ્યાને ચ નિર્જને । કન્દરે કન્દરે સિન્ધુતીરે ચૈવાતિસુન્દરે
દરેક અતિ સુંદર સ્થળે, એકાંત ફૂલવાટિકામાં, દરેક ગુફામાં અને અતિ સુંદર નદીકાંઠે.
પુષ્પભદ્રાનદીતીરે નીરવાતમનોહરે । પુલિને પુલિને દિવ્યે નદ્યાં નદ્યાં નદે નદે
પુષ્પભદ્રા નદીના કાંઠે, જ્યાં શીતળ પવન વહેતો હતો, દરેક દિવ્ય રેતીકાંઠે, દરેક નદી અને દરેક નાળામાં.
મધૌ મધુકરાણાં ચ મધુરધ્વનિનાદિતે । વિસ્પન્દને સુરસને નન્દને ગન્ધમાદને
વસંત ઋતુમાં, જ્યાં મધમાખીઓની મીઠી ગૂંજ હતી, સુખદ નંદન અને ગંધમાદન વનમાં અને દેવોના ઉદ્યાનમાં.
દેવોદ્યાને નન્દને ચ ચિત્રચન્દનકાનને । ચમ્પકાનાં કેતકીનાં માધવીનાં ચ માધવે
દિવ્ય નંદન ઉદ્યાનમાં, રંગબેરંગી ચંદનના જંગલમાં, ચંપા, કેતકી અને માધવીના ફૂલોમાં વસંત ઋતુમાં.
કુન્દાનાં માલતીનાં ચ કુમુદામ્ભોજકાનને । કલ્પવૃક્ષે કલ્પવૃક્ષે પારિજાતવને વને
કુંદ, માલતી અને કમળના જંગલમાં, કલ્પવૃક્ષની છાયામાં અને પારિજાતના વનમાં.
નિર્જને કાઞ્ચને સ્થાને ધન્યે કાઞ્ચનપર્વતે । કાઞ્ચીવને કિઞ્જલકે કઞ્ચુકે કાઞ્ચનાકરે
એકાંત સુવર્ણસ્થળે, પવિત્ર સુવર્ણપર્વત પર, સુવર્ણવનમાં, સુવર્ણ ઝાડઝાંખરમાં અને સુવર્ણ ખાણમાં.
પુષ્પચન્દનતલ્પેષુ પુંસ્કોકિલરુતશ્રુતે । પુષ્પચન્દનસંયુક્તઃ પુષ્પચન્દનવાયુના
પુષ્પ અને ચંદનથી બનેલા શયન પર, નર કોયલના મીઠા રવ સાંભળતાં, પુષ્પચંદનથી ઘેરાયેલા અને પુષ્પચંદનના પવનથી ઠંડક અનુભવી.
કામુક્યા કામુકઃ કામાત્સ રેમે રામયા સહ । ન હિ તૃપ્તો દાનવેન્દ્રસ્તૃપ્તિં નૈવ જગામ સા
કામના વશ થયેલા દાનવરાજે રામા સાથે આનંદ માણ્યો, પણ તેને ક્યારેય સંતોષ મળ્યો નહીં અને રામાને પણ સંતોષ થયો નહીં.
હવિષા કૃષ્ણવર્ત્મેવ વવૃધે મદનસ્તયોઃ । તયા સહ સમાગત્ય સ્વાશ્રમં દાનવસ્તતઃ
જેમ હવનમાં ઘી નાખવાથી અગ્નિ વધે છે, તેમ બંનેની કામના સતત વધતી ગઈ. ત્યારબાદ દાનવ પોતાના આશ્રમમાં પાછો ગયો.
રમ્યં ક્રીડાલયં ગત્વા વિજહાર પુનઃ પુનઃ । એવં સ બુભુજે રાજ્યં શઙ્ખચૂડઃ પ્રતાપવાન્
શંખચૂડએ સુંદર વિહારગૃહમાં વારંવાર આનંદ કર્યો અને એ રીતે પોતાના રાજ્યનો આનંદ માણ્યો.
એકમન્વન્તરં પૂર્ણં રાજરાજેશ્વરો મહાન્ । દેવાનામસુરાણાં ચ દાનવાનાં ચ સન્તતમ્
એ મહાન રાજાધિરાજે એક આખું મન્વંતર દેવો, અસુરો અને દાનવો પર સતત રાજ કર્યું.
ગન્ધર્વાણાં કિન્નરાણાં રાક્ષસાનાં ચ શાન્તિદઃ । હૃતાધિકારા દેવાશ્ચ ચરન્તિ ભિક્ષુકા યથા
તેને ગંધર્વો, કિન્નરો અને રાક્ષસો પણ શાંતિ આપી. દેવતાઓને સત્તા ગુમાવવી પડી અને તેઓ ભીખારીની જેમ ભટકતા થયા.
તે સર્વેઽતિવિષણ્ણાશ્ચ પ્રજગ્મુર્બ્રહ્મણઃ સભામ્ । વૃત્તાન્તં કથયામાસૂ રુરુદુશ્ચ ભૃશં મુહુઃ
બધા અત્યંત દુઃખી થઈ બ્રહ્માજીની સભામાં ગયા, ત્યાં તેમણે સમગ્ર ઘટના કહી અને વારંવાર રડી પડ્યા.