ધાર્મિકેભ્યશ્ચ ધર્માય દુર્બલેભ્યશ્ચ કિઞ્ચન । તપસ્વિભ્યોઽપિ દેવેભ્યઃ પણ્ડિતેભ્યશ્ચ કિઞ્ચન
કેટલાંક ભાગ ધર્મનિષ્ઠ લોકોને ધર્મ માટે, કેટલાંક દુર્બળોને, તપસ્વીઓને, દેવતાઓને અને પંડિતોને પણ આપ્યા.
એતત્તે કથિતં સર્વં કિં ભૂયઃ શ્રોતુમિચ્છસિ । ત્વદ્ગુણં ચૈવ બહુશો ન જાનામિ પરં પ્રભો
આ બધું મેં તમને કહી દીધું; હવે તમે શું વધુ સાંભળવા ઇચ્છો છો? હે પરમ પ્રભુ, તમારા ગુણોની સંપૂર્ણ મહિમા હું જાણતી નથી.
ઇત્યેવમુક્ત્વા સા રાધા રક્તપઙ્કજલોચના । ગઙ્ગાં વક્તું સમારેભે નમ્રાસ્યાં લજ્જિતાં સતીમ્
આ રીતે બોલ્યા પછી, રાધાના આંખો લાલ કમળ જેવી થઈ ગઈ, અને એ લજ્જાથી માથું નમાવી, પવિત્ર અને સંકોચાયેલી, ગંગાને બોલવા તૈયાર થઈ.
ગઙ્ગા રહસ્યં વિજ્ઞાય યોગેન સિદ્ધયોગિની । તિરોભૂય સભામધ્યે સ્વજલં પ્રવિવેશ સા
ગંગાએ, સિદ્ધ યોગિની તરીકે, યોગ દ્વારા એ રહસ્ય જાણી, સભામાંથી અદૃશ્ય થઈ અને પોતાના જળમાં પ્રવેશી ગઈ.
રાધા યોગેન વિજ્ઞાય સર્વત્રાવસ્થિતાં ચ તામ્ । પાનં કર્તું સમારેભે ગણ્ડૂષાત્સિદ્ધયોગિની
રાધાએ યોગ દ્વારા જાણ્યું કે એ સર્વત્ર વિયાપ્ત છે, અને સિદ્ધ યોગિની તરીકે પાણી મોંમાં લઈ પીવા તૈયાર થઈ.
ગઙ્ગા રહસ્યં વિજ્ઞાય યોગેન સિદ્ધયોગિની । શ્રીકૃષ્ણચરણામ્ભોજે વિવેશ શરણં યયૌ
ગંગાએ, સિદ્ધ યોગિની તરીકે, યોગ દ્વારા એ રહસ્ય જાણી, શ્રીકૃષ્ણના ચરણકમળમાં પ્રવેશી અને ત્યાં શરણાગત થઈ.
ગોલોકે સા ચ વૈકુણ્ઠે બ્રહ્મલોકાદિકે તથા । દદર્શ રાધા સર્વત્ર નૈવ ગઙ્ગાં દદર્શ સા
ગોલોક, વૈકુંઠ અને બ્રહ્મલોક સહિતના બધા લોકોમાં રાધાએ બધું જોયું, પણ ગંગાને ક્યાંય નહોતી જોઈ.
સર્વત્ર જલશૂન્યં ચ શુષ્કપઙ્કં ચ ગોલકમ્ । જલજન્તુસમૂહૈશ્ચ મૃતદેહૈઃ સમન્વિતમ્
દરેક જગ્યાએ પાણી નહોતું, માટી સુકી પડી હતી અને જળચર પ્રાણીઓના મૃત દેહોથી જગત ભરાઈ ગયું હતું.
બ્રહ્મવિષ્ણુશિવાનન્તધર્મેન્દ્રેન્દુદિવાકરાઃ । મનવો મુનયઃ સર્વે દેવસિદ્ધતપસ્વિનઃ
બ્રહ્મા, વિષ્ણુ, શિવ, અનંત, ધર્મ, ઇન્દ્ર, ચંદ્ર, સૂર્ય, બધા મનુઓ, ઋષિઓ, દેવો, સિદ્ધો અને તપસ્વીઓ—
ગોલોકં ચ સમાજગ્મુઃ શુષ્કકણ્ઠોષ્ઠતાલુકાઃ । સર્વે પ્રણેમુર્ગોવિન્દં સર્વેશં પ્રકૃતેઃ પરમ્
બધા ગોલોકમાં આવ્યા, તેમના કંઠ, હોઠ અને જીભ સુકાઈ ગયેલા હતા; બધા ગોવિંદને, સર્વના સ્વામી અને પ્રકૃતિથી પરમ, નમસ્કાર કરવા લાગ્યા.
વરં વરેણ્યં વરદં વરિષ્ઠં વરકારણમ્ । ગોપિકાગોપવૃન્દાનાં સર્વેષાં પ્રવરં પ્રભુમ્
જે સર્વ શ્રેષ્ઠ, સર્વને વર આપનાર, સર્વથી ઉત્તમ, સર્વ વરનો મૂળ કારણ, ગોપીઓ, ગોપો અને સર્વના પ્રમુખ પ્રભુ છે.
નિરીહં ચ નિરાકારં નિર્લિપ્તં ચ નિરાશ્રયમ્ । નિર્ગુણં ચ નિરુત્સાહં નિર્વિકારં નિરઞ્જનમ્
જે નિર્લિપ્ત, આકારરહિત, અસ્પર્શ્ય, આધારરહિત, ગુણરહિત, ઇચ્છારહિત, અપરિવર્તિત અને નિર્મળ છે.
સ્વેચ્છામયં ચ સાકારં ભક્તાનુગ્રહકારકમ્ । સત્ત્વસ્વરૂપં સત્યેશં સાક્ષિરૂપં સનાતનમ્
પોતાની ઇચ્છાથી સ્વરૂપ ધરાવનાર, ભક્તો પર કૃપા કરનાર, સત્તાનું સ્વરૂપ, સત્યના સ્વામી અને સનાતન સાક્ષી.
પરં પરેશં પરમં પરમાત્માનમીશ્વરમ્ । પ્રણમ્ય તુષ્ટુવુઃ સર્વે ભક્તિનમ્રાત્મકન્ધરાઃ
જે સર્વથી પરમ, સર્વના સ્વામી, સર્વોચ્ચ, પરમાત્મા અને ઈશ્વર છે; બધા ભક્તિપૂર્વક માથું વાળી ને તેમને વંદન અને સ્તુતિ કરવા લાગ્યા.
સગદ્ગદાઃ સાશ્રુનેત્રાઃ પુલકાઙ્કિતવિગ્રહાઃ । સર્વે સંસ્તૂય સર્વેશં ભગવન્તં પરાત્પરમ્
ગળા ભરાઈ ગયેલા, આંખોમાં આંસુ અને આનંદથી રોમાંચિત શરીરવાળા બધા સર્વના સ્વામી, સર્વોપરી ભગવાનની સ્તુતિ કરતા હતા.
જ્યોતિર્મયં પરં બ્રહ્મ સર્વકારણકારણમ્ । અમૂલ્યરત્નનિર્માણચિત્રસિંહાસનસ્થિતમ્
જે પ્રકાશમય, પરમ બ્રહ્મ, સર્વ કારણોના કારણ અને અમૂલ્ય રત્નોથી બનેલા અદભુત સિંહાસન પર બિરાજમાન છે.
સેવ્યમાનં ચ ગોપાલૈઃ શ્વેતચામરવાયુના । ગોપાલિકાનૃત્યગીતં પશ્યન્તં સસ્મિતં મુદા
ગોપાલો દ્વારા સેવા થતી, સફેદ ચામરાથી પંખો કરવામાં આવતો, ગોપીઓના નૃત્ય-ગીતને આનંદપૂર્વક હસતાં જોઈ રહેલા.
પ્રાણાધિકપ્રિયતમં રાધાવક્ષઃસ્થલસ્થિતમ્ । તયા પ્રદત્તં તામ્બૂલં ભુક્તવન્તં સુવાસિતમ્
પ્રાણથી પણ પ્રિય, રાધાના હૃદયસ્થળ પર બિરાજમાન, અને રાધાએ આપેલું સુગંધિત પાન ભોગવી ચૂકેલા.
પરિપૂર્ણતમં રાસે દદૃશુશ્ચ સુરેશ્વરમ્ । મુનયો મનવઃ સિદ્ધાસ્તાપસાશ્ચ તપસ્વિનઃ
મુનિઓ, મનુઓ, સિદ્ધો, તપસ્વીઓ અને મહાન તપસ્વીઓએ રાસમંડળમાં સર્વે પરિપૂર્ણ દેવાધિદેવને જોયા.
પ્રહૃષ્ટમનસઃ સર્વે જગ્મુઃ પરમવિસ્મયમ્ । પરસ્પરં સમાલોક્ય પ્રોચુસ્તે ચ ચતુર્મુખમ્
બધાના મન આનંદથી ભરાયા, સર્વે અતિ આશ્ચર્યમાં પડ્યા; એકબીજાને જોઈને તેઓ ચતુરાનન સાથે વાત કરવા લાગ્યા.
નિવેદિતં જગન્નાથં સ્વાભિપ્રાયમભીપ્સિતમ્ । બ્રહ્મા તદ્વચનં શ્રુત્વા વિષ્ણું કૃત્વા સ્વદક્ષિણે
તેમણે જગન્નાથને પોતપોતાની ઇચ્છા અને મનની વાત રજૂ કરી; બ્રહ્માએ તે વાતો સાંભળી, વિષ્ણુને પોતાની જમણી બાજુ રાખ્યા.
વામતો વામદેવં ચ જગામ કૃષ્ણસન્નિધિમ્ । પરમાનન્દયુક્તં ચ પરમાનન્દરૂપિણીમ્
ડાબી બાજુએ વામદેવને રાખી, પરમ આનંદથી ભરેલા, પરમ આનંદમયા રાધાના સમક્ષ કૃષ્ણની હાજરીમાં ગયા.
સર્વં કૃષ્ણમયં ધાતા દદર્શ રાસમણ્ડલે । સર્વં સમાનવેષં ચ સમાનાસનસંસ્થિતમ્
ધાતા બ્રહ્માએ રાસમંડળમાં બધું કૃષ્ણમય જોયું, બધાની એકસરખી મૂર્તિ અને સમાન આસન પર બિરાજમાન જોયા.
દ્વિભુજં મુરલીહસ્તં વનમાલાવિભૂષિતમ્ । મયૂરપિચ્છચૂડં ચ કૌસ્તુભેન વિરાજિતમ્
બે હાથવાળા, હાથમાં વાંસળી ધરાવનાર, વનમાળાથી શોભતા, માથા પર મોરપાંખ અને કૌસ્તુભ મણિથી ઝગમગતા.
અતીવ કમનીયં ચ સુન્દરં શાન્તવિગ્રહમ્ । ગુણભૂષણરૂપેણ તેજસા વયસા ત્વિષા
તે રૂપ અત્યંત મનોહર અને સુંદર હતું, શાંત સ્વરૂપ ધરાવતું, ગુણોથી શોભાયમાન, તેજ, યુવાની અને કાંતિથી ઉજ્જવળ હતું.
પરિપૂર્ણતમં સર્વં સર્વૈશ્વર્યસમન્વિતમ્ । કિં સેવ્યં સેવકં કિં વા દૃષ્ટ્વા નિર્વક્તુમક્ષમઃ
તે સર્વ રીતે સંપૂર્ણ અને સર્વ સમૃદ્ધિથી યુક્ત હતું; તેને જોઈને કોણ સેવા કરવું અને કોણ સેવક છે તે સમજાતું નહોતું, અને તેનું વર્ણન કરવું અશક્ય હતું.
ક્ષણં તેજઃ સ્વરૂપં ચ રૂપં તત્ર સ્થિતં ક્ષણમ્ । નિરાકારં ચ સાકારં દદર્શ દ્વિવિધં ક્ષણમ્
એક ક્ષણ માટે તેણે તે તેજસ્વી સ્વરૂપ જોયું, અને એક ક્ષણ માટે તે સ્વરૂપ ત્યાં રહ્યું; એક ક્ષણ માટે તેણે નિરાકાર અને સાકાર બંને સ્વરૂપે દર્શન કર્યું.
એકમેવ ક્ષણં કૃષ્ણં રાધયા રહિતં પરમ્ । પ્રત્યેકાસનસંસ્થં ચ તયા સાર્ધં ચ તત્ક્ષણમ્
એક ક્ષણ માટે તેણે કૃષ્ણને રાધા વિના, અલગ બેઠેલા જોયા; અને બીજાં ક્ષણે રાધા સાથે મળીને જોયા.
રાધારૂપધરં કૃષ્ણં કૃષ્ણરૂપં કલત્રકમ્ । કિં સ્ત્રીરૂપં ચ પુરુષં વિધાતા ધ્યાતુમક્ષમઃ
તેને કૃષ્ણ રાધાનું સ્વરૂપ ધારણ કરતા અને રાધા કૃષ્ણની પત્ની રૂપે દેખાયા; સ્ત્રી સ્વરૂપ છે કે પુરૂષ, એ વિચારવામાં પણ સર્જનહાર અસમર્થ રહ્યા.
હૃત્પદ્મસ્થં ચ શ્રીકૃષ્ણં ધ્યાત્વા ધ્યાનેન ચક્ષુષા । ચકાર સ્તવનં ભક્ત્યા પરિહારમનેકધા
હૃદયના કમળમાં વસતા શ્રીકૃષ્ણનું ધ્યાન ધરી, ધ્યાનની દૃષ્ટિથી, તેણે ભક્તિપૂર્વક સ્તુતિ કરી અને વારંવાર ક્ષમા માંગી.