પ્રધાનાંશસ્વરૂપા યા દેવસેના ચ નારદ । માતૃકાસુ પૂજ્યતમા સા ષષ્ઠી ચ પ્રકીર્તિતા
નારદ, જે મુખ્ય અંશરૂપ છે, તે દેવસેના તરીકે ઓળખાય છે; માતૃકાઓમાં સૌથી વધુ પૂજનીય છે અને તેને ષષ્ટી કહેવામાં આવે છે.
પુત્રપૌત્રાદિદાત્રી ચ ધાત્રી ત્રિજગતાં સતી । ષષ્ઠાંશરૂપા પ્રકૃતેસ્તેન ષષ્ઠી પ્રકીર્તિતા
પુત્ર, પૌત્ર અને અન્ય વંશ આપનારી, ત્રણેય લોકને પોષનારી, સતી અને પ્રકૃતિના છઠ્ઠા ભાગરૂપ હોવાથી ષષ્ટી કહેવાય છે.
સ્થાને શિશૂનાં પરમા વૃદ્ધરૂપા ચ યોગિની । પૂજા દ્વાદશમાસેષુ યસ્યા વિશ્વેષુ સન્તતમ્
બાળકોમાં સર્વોપરી, વૃદ્ધ સ્ત્રીરૂપે યોગિની, અને બાર મહિના વિશ્વમાં સતત તેની પૂજા થાય છે.
પૂજા ચ સૂતિકાગારે પુરા ષષ્ઠદિને શિશોઃ । એકવિંશતિમે ચૈવ પૂજા કલ્યાણહેતુકી
સૂતિકાગૃહમાં બાળકના છઠ્ઠા દિવસે અને એકવીસમા દિવસે કલ્યાણ માટે તેની પૂજા કરવામાં આવે છે.
મુનિભિર્નમિતા ચૈષા નિત્યકામાપ્યતઃ પરા । માતૃકા ચ દયારૂપા શશ્વદ્રક્ષણકારિણી
મુનિઓ દ્વારા પૂજાયેલી, સદા ઈચ્છાઓ પૂર્ણ કરનારી, માતૃરૂપે દયાળુ અને હંમેશા રક્ષણ આપનારી છે.
જલે સ્થલે ચાન્તરિક્ષે શિશૂનાં સદ્મગોચરે । પ્રધાનાંશસ્વરૂપા ચ દેવીમઙ્ગલચણ્ડિકા
જળ, જમીન અને આકાશમાં, જ્યાં પણ બાળકો રહે છે, ત્યાં મુખ્ય અંશરૂપ દેવી મંગળચંડિકા હાજર છે.
પ્રકૃતેર્મુખસમ્ભૂતા સર્વમઙ્ગલદા સદા । સૃષ્ટૌ મઙ્ગલરૂપા ચ સંહારે કોપરૂપિણી
પ્રકૃતિના મુખમાંથી જન્મેલી, સદા સર્વ મંગળ આપનારી; સર્જનમાં શુભરૂપ અને સંહાર સમયે ક્રોધરૂપ છે.
તેન મઙ્ગલચણ્ડી સા પણ્ડિતૈઃ પરિકીર્તિતા । પ્રતિમઙ્ગલવારેષુ પ્રતિવિશ્વેષુ પૂજિતા
માટે પંડિતો તેને મંગળચંડિકા કહે છે; દરેક શુભ દિવસે અને દરેક લોકમાં તેની પૂજા થાય છે.
પુત્રપૌત્રધનૈશ્વર્યયશોમઙ્ગલદાયિની । પરિતુષ્ટા સર્વવાઞ્છાપ્રદાત્રી સર્વયોષિતામ્
પુત્ર, પૌત્ર, ધન, ઐશ્વર્ય, યશ અને મંગળ આપનારી; પ્રસન્ન થાય ત્યારે સર્વ સ્ત્રીઓની ઈચ્છા પૂર્ણ કરે છે.
રુષ્ટા ક્ષણેન સંહર્તું શક્તા વિશ્વં મહેશ્વરી । પ્રધાનાંશસ્વરૂપા સા કાલી કમલલોચના
ક્રોધિત થાય તો મહાદેવી ક્ષણમાં જગતનો વિનાશ કરી શકે છે; મુખ્ય અંશરૂપ, કમળની આંખોવાળી કાળી છે.
દુર્ગાલલાટસમ્ભૂતા રણે શુમ્ભનિશુમ્ભયોઃ । દુર્ગાર્ધાંશસ્વરૂપા સા ગુણેન તેજસા સમા
દુર્ગાના લલાટમાંથી જન્મેલી, શુંભ-નિશુંભ સાથેના યુદ્ધમાં, દુર્ગાના અર્ધાંશરૂપ અને ગુણ-તેજમાં સમાન છે.
કોટિસૂર્યસમાજુષ્ટપુષ્ટજાજ્વલવિગ્રહા । પ્રધાના સર્વશક્તીનાં બલા બલવતી પરા
કોઈ કરોડ સૂર્ય જેટલું તેજ ધરાવતી, સર્વ શક્તિઓમાં મુખ્ય અને બલવાનોથી પણ વધુ શક્તિશાળી છે.
સર્વસિદ્ધિપ્રદા દેવી પરમા યોગરૂપિણી । કૃષ્ણભક્તા કૃષ્ણતુલ્યા તેજસા વિક્રમૈર્ગુણૈઃ
દેવી સર્વ સિદ્ધિઓ આપનારી, સર્વોચ્ચ યોગરૂપ, કૃષ્ણભક્ત અને તેજ, પરાક્રમ તથા ગુણોમાં કૃષ્ણ સમાન છે.
કૃષ્ણભાવનયા શશ્વત્કૃષ્ણવર્ણા સનાતની । સંહર્તું સર્વબ્રહ્માણ્ડં શક્તા નિઃશ્વાસમાત્રતઃ
કૃષ્ણના ચિંતનથી સદા કૃષ્ણવર્ણ અને શાશ્વત છે; માત્ર શ્વાસથી આખું બ્રહ્માંડ વિનાશ કરી શકે છે.
રણં દૈત્યૈઃ સમં તસ્યાઃ ક્રીડયા લોકશિક્ષયા । ધર્માર્થકામમોક્ષાંશ્ચ દાતું શક્તા ચ પૂજિતા
દૈત્યોથી યુદ્ધ તેના માટે રમત અને લોકોએ શીખવા માટે છે; પૂજાયેલી હોય તો ધર્મ, અર્થ, કામ અને મોક્ષ આપી શકે છે.
બ્રહ્માદિભિઃ સ્તૂયમાના મુનિભિર્મનુભિર્નરૈઃ । પ્રધાનાંશસ્વરૂપા સા પ્રકૃતેશ્ચ વસુન્ધરા
બ્રહ્મા, મુનિ, મનુ અને મનુષ્યો દ્વારા સ્તુતિવાળી, મુખ્ય અંશરૂપ અને પ્રકૃતિની ધરતીરૂપ છે.
આધારરૂપા સર્વેષાં સર્વસસ્યા પ્રકીર્તિતા । રત્નાકરા રત્નગર્ભા સર્વરત્નાકરાશ્રયા
જે સર્વનું આધારરૂપ છે, તમામ પાકનું મૂળ કહેવાય છે, રત્નોના સમુદ્ર જેવી, રત્નોથી ભરપૂર, અને બધા રત્નોનું આશ્રય છે.
પ્રજાભિશ્ચ પ્રજેશૈશ્ચ પૂજિતા વન્દિતા સદા । સર્વોપજીવ્યરૂપા ચ સર્વસમ્પદ્વિધાયિની
જેને બધા જીવ અને તેમના રાજા હંમેશા પૂજે છે અને વંદન કરે છે, એ સર્વનું પાલન કરતી અને સર્વ સંપત્તિ આપનારી છે.
યયા વિના જગત્સર્વં નિરાધારં ચરાચરમ્ । પ્રકૃતેશ્ચ કલા યા યાસ્તા નિબોધ મુનીશ્વર
જેણે વિના આખું જગત, ચાલતું અને અચળ, આધાર વિના થઈ જાય છે; એ પ્રકૃતિની શક્તિ છે—હે મહામુની, એના સ્વરૂપો સાંભળ.
યસ્ય યસ્ય ચ યા પત્ની તત્સર્વં વર્ણયામિ તે । સ્વાહાદેવી વહ્નિપત્ની પ્રતિવિશ્વેષુ પૂજિતા
દરેક જીવની જે પત્ની છે, તે બધાની હું તને વાત કરું છું: સ્વાહા એ અગ્નિની પત્ની છે, જે દરેક લોકમાં પૂજાય છે.
યયા વિના હવિર્દાનં ન ગ્રહીતું સુરાઃ ક્ષમાઃ । દક્ષિણા યજ્ઞપત્ની ચ દીક્ષા સર્વત્ર પૂજિતા
જેણે વિના દેવતાઓ હવનનું દાન સ્વીકારી શકતા નથી; દક્ષિણા યજ્ઞની પત્ની છે અને દીક્ષા સર્વત્ર પૂજાય છે.
યયા વિના હિ વિશ્વેષુ સર્વકર્મ હિ નિષ્ફલમ્ । સ્વધા પિતૄણાં પત્ની ચ મુનિભિર્મનુભિર્નરૈઃ
જેણે વિના બધા લોકમાં બધા કર્મો નિષ્ફળ થાય છે; સ્વધા પિતૃઓની પત્ની છે, જેને ઋષિઓ, મનુઓ અને મનુષ્યો પૂજે છે.
પૂજિતા પિતૃદાનં હિ નિષ્કલં ચ યયા વિના । સ્વસ્તિદેવી વાયુપત્ની પ્રતિવિશ્વેષુ પૂજિતા
જેણે વિના પિતૃઓને દાન અધૂરૂં રહે છે; સ્વસ્તિ વાયુની પત્ની છે, જે દરેક લોકમાં પૂજાય છે.
આદાનં ચ પ્રદાનં ચ નિષ્ફલં ચ યયા વિના । પુષ્ટિર્ગણપતેઃ પત્ની પૂજિતા જગતીતલે
જેણે વિના લેવું અને આપવું બંને નિષ્ફળ થાય છે; પુષ્ટિ ગણપતિની પત્ની છે, જે પૃથ્વી પર પૂજાય છે.
યયા વિના પરિક્ષીણાઃ પુમાંસો યોષિતોઽપિ ચ । અનન્તપત્ની તુષ્ટિશ્ચ પૂજિતા વન્દિતા ભવેત્
જેણે વિના પુરુષો અને સ્ત્રીઓ બળહીન થઈ જાય છે; અનંતની પત્ની તૃષ્ટિ છે, જે પૂજાય અને વંદન પામે છે.
યયા વિના ન સન્તુષ્ટાઃ સર્વલોકાશ્ચ સર્વતઃ । ઈશાનપત્ની સમ્પત્તિઃ પૂજિતા ચ સુરૈર્નરૈઃ
જેણે વિના બધા લોક સર્વત્ર અસંતુષ્ટ રહે છે; ઈશાનની પત્ની સંપત્તિ છે, જેને દેવો અને મનુષ્યો પૂજે છે.
સર્વે લોકા દરિદ્રાશ્ચ વિશ્વેષુ ચ યયા વિના । ધૃતિઃ કપિલપત્ની ચ સર્વૈઃ સર્વત્ર પૂજિતા
જેણે વિના બધા લોક સર્વત્ર ગરીબ થઈ જાય છે; ધૃતિ કપિલની પત્ની છે, જેને બધા અને સર્વત્ર પૂજે છે.
સર્વે લોકા અધૈર્યાશ્ચ જગત્સુ ચ યયા વિના । સત્યપત્ની સતી મુક્તૈઃ પૂજિતા ચ જગત્પ્રિયા
જેણે વિના બધા લોક અસ્થિર થઈ જાય છે; સતી સત્યની પત્ની છે, જગતપ્રિય અને મુક્તજનોએ પૂજાય છે.
યયા વિના ભવેલ્લોકો બન્ધુતારહિતઃ સદા । મોહપત્ની દયા સાધ્વી પૂજિતા ચ જગત્પ્રિયા
જેણે વિના જગત હંમેશા સગાં વિના રહે છે; દયા, મોહની પવિત્ર પત્ની, જગતપ્રિય અને પૂજાય છે.
સર્વે લોકાશ્ચ સર્વત્ર નિષ્ફલાશ્ચ યયા વિના । પુણ્યપત્ની પ્રતિષ્ઠા સા પૂજિતા પુણ્યદા સદા
જેણે વિના બધા લોક સર્વત્ર નિષ્ફળ થાય છે; પુણ્યની પત્ની પ્રતિષ્ઠા છે, જે હંમેશા પુણ્ય આપનારી અને પૂજાય છે.