પાશાઙ્કુશવરાભીતિચતુર્બાહું ત્રિલોચનામ્ । રક્તવસ્ત્રપરીધાનાં દાડિમીકુસુમપ્રભામ્
એણે ચાર હાથવાળી, પાશ, અંકુશ, આશીર્વાદ અને અભયનું સંકેત ધરાવતી, ત્રણ આંખવાળી, લાલ વસ્ત્ર પહેરેલી, દાડમના ફૂલ જેવી તેજવાળી માતાને જોયી.
સર્વશૃઙ્ગારવેષાઢ્યાં સર્વદેવનમસ્કૃતામ્ । સર્વાશાપૂરિકાં સર્વમાતરં સર્વમોહિનીમ્
સૌંદર્યના તમામ આભૂષણોથી સજ્જ, બધા દેવતાઓ દ્વારા પૂજિત, દરેક ઈચ્છા પૂરી કરતી, સર્વમાતા અને સર્વને મોહમાં પાડતી.
પ્રસાદસુમુખીમમ્બાં મન્દસ્મિતમુખામ્બુજામ્ । અવ્યાજકરુણામૂર્તિં દદૃશુઃ પુરતઃ સુરાઃ
દેવતાઓએ સામે માતાને જોયી, જેનું ચહેરું કૃપાથી ભરેલું હતું, હળવી સ્મિતથી શોભિત કમળમુખ, અને સ્વાભાવિક દયાની મૂર્તિ.
દૃષ્ટ્વા તાં કરુણામુર્તિં પ્રણેમુઃ સકલાઃ સુરાઃ । વક્તું નાશક્નુવન્ કિઞ્ચિદ્વાષ્પસંરુદ્ધનિઃસ્વનાઃ
એ દયાની મૂર્તિને જોઈને બધા દેવતાઓએ નમન કર્યું; તેઓ કંઈ બોલી શક્યા નહીં, કારણ કે તેમની અવાજ રડવાથી અટકી ગઈ હતી.
કથઞ્ચિત્સ્થૈર્યમાલમ્બ્ય ભક્ત્યા ચાનતકન્ધરાઃ । પ્રેમાશ્રુપૂર્ણનયનાસ્તુષ્ટુવુર્જગદમ્બિકામ્
કોઈ રીતે ધીરજ પકડી, ભક્તિથી માથું ઝુકાવી, પ્રેમના આંસુથી આંખો ભરી, તેમણે જગદંબાને સ્તુતિ કરી.
દેવા ઊચુઃ નમો દેવ્યૈ મહાદેવ્યૈ શિવાયૈ સતતં નમઃ । નમઃ પ્રકૃત્યૈ ભદ્રાયૈ નિયતાઃ પ્રણતાઃ સ્મ તામ્
દેવતાઓ બોલ્યા: દેવીને, મહાદેવીને, શિવાને સતત નમન; પ્રકૃતિને, શુભને, અમે હંમેશા સમર્પિત છીએ.
તામગ્નિવર્ણાં તપસા જ્વલન્તીં વૈરોચનીં કર્મફલેષુ જુષ્ટામ્ । દુર્ગાં દેવીં શરણમહં પ્રપદ્યે સુતરસિ તરસે નમઃ
અગ્નિ જેવી રંગવાળી, તપથી તેજવાળી, વૈરોચની, કર્મના ફળમાં આનંદ પામતી, દુર્ગા દેવીને હું શરણું લઉં છું—ઝડપી અને શક્તિશાળી માતાને નમન.
દેવીં વાચમજનયન્ત દેવા- સ્તાં વિશ્વરૂપાઃ પશવો વદન્તિ । સા નો મન્દ્રેષમૂર્જં દુહાના ધેનુર્વાગસ્માનુપસુષ્ટુતૈતુ
દેવતાઓએ વાણીની દેવીને ઉત્પન્ન કરી; જગતના જીવોએ તેને અનેક રૂપવાળી કહી; એ વાણીની ગાય, જે અમને મીઠું પોષણ આપે, એ અમને શ્રેષ્ઠ દૂધ સાથે મળે.
કાલરાત્રિં બ્રહ્મસ્તુતાં વૈષ્ણવીં સ્કન્દમાતરમ્ । સરસ્વતીમદિતિં દક્ષદુહિતરં નમામઃ પાવનાં શિવામ્
કાળરાત્રિને, બ્રહ્માએ સ્તુતિ કરેલી, વૈષ્ણવીને, સ્કંદમાતાને, સરસ્વતીને, અદિતિને, દક્ષની દીકરીને, પવિત્ર અને શુભને અમે નમન કરીએ છીએ.
મહાલક્ષ્મ્યૈ ચ વિદ્મહે સર્વશક્ત્યૈ ચ ધીમહિ । તન્નો દેવી પ્રચોદયાત્
અમે મહાલક્ષ્મીને ધ્યાન કરીએ છીએ, સર્વશક્તિને ધ્યાન કરીએ છીએ; એ દેવી અમને પ્રેરણા આપે.
નમો વિરાટ્સ્વરૂપિણ્યૈ નમઃ સૂત્રાત્મમૂર્તયે । નમોઽવ્યાકૃતરૂપિણ્યૈ નમઃ શ્રીબ્રહ્મમૂર્તયે
વિશ્વરૂપવાળી, સૂત્રરૂપવાળી, અવ્યાકૃતરૂપવાળી, શ્રીબ્રહ્મરૂપવાળી માતાને નમન.
યદજ્ઞાનાજ્જગદ્ભાતિ રજ્જુસર્પસ્રગાદિવત્ । યજ્જ્ઞાનાલ્લયમાપ્નોતિ નુમસ્તાં ભુવનેશ્વરીમ્
જ્યારે અજ્ઞાન હોય છે, ત્યારે જગત દોરડીને સાપ કે હાર સમાન દેખાય છે; જ્ઞાનથી એ બધું લય પામે છે—એ ભૂવનેશ્વરીને વંદન છે.
નુમસ્તત્પદલક્ષ્યાર્થાં ચિદેકરસરૂપિણીમ્ । અખણ્ડાનન્દરૂપાં તાં વેદતાત્પર્યભૂમિકામ્
અમે એનું વંદન કરીએ છીએ, જે 'તત' શબ્દથી દર્શાવવામાં આવે છે, જે ચિત્તમાત્ર સ્વરૂપ છે, અખંડ આનંદથી ભરપૂર છે, અને વેદોના અર્થની મૂળભૂમિ છે.
પઞ્ચકોશાતિરિક્તાં તામવસ્થાત્રયસાક્ષિણીમ્ । નુમસ્ત્વંપદલક્ષ્યાર્થાં પ્રત્યગાત્મસ્વરૂપિણીમ્
અમે એનું વંદન કરીએ છીએ, જે પાંચ કોષથી પર છે, ત્રણ અવસ્થાની સાક્ષી છે, 'ત્વં' શબ્દથી દર્શાવવામાં આવે છે, અને આંતરિક આત્માનું સ્વરૂપ છે.
નમઃ પ્રણવરૂપાયૈ નમો હ્રીઙ્કારમૂર્તયે । નાનામન્ત્રાત્મિકાયૈ તે કરુણાયૈ નમો નમઃ
ઓમ સ્વરૂપાને વંદન, હ્રીંકાર સ્વરૂપાને વંદન, અનેક મંત્રોની આત્મા અને કરુણા સ્વરૂપાને વારંવાર વંદન.
ઇતિ સ્તુતા તદા દેવૈર્મણિદ્વીપાધિવાસિની । પ્રાહ વાચા મધુરયા મત્તકોકિલનિઃસ્વના
આ રીતે દેવોએ સ્તુતિ કરી ત્યારે મણિદ્વીપમાં રહેતી દેવી મધુર અવાજે, ઉન્મત્ત કોયલના ગીત જેવી ધ્વનિ સાથે બોલી.
શ્રીદેવ્યુવાચ વદન્તુ વિબુધાઃ કાર્યં યદર્થમિહ સઙ્ગતાઃ । વરદાહં સદા ભક્તકામકલ્પદ્રુમાસ્મિ ચ
શ્રીદેવી બોલી: વિભુદોએ કહો, તમે અહીં એકત્ર થયા છો એનું કારણ શું છે; હું સદા વરદાન આપનાર છું, મારા ભક્તો માટે ઇચ્છા પૂર્ણ કરતી વૃક્ષ છું.
તિષ્ઠન્ત્યાં મયિ કા ચિન્તા યુષ્માકં ભક્તિશાલિનામ્ । સમુદ્ધરામિ મદ્ભક્તાન્દુઃખસંસારસાગરાત્
મારી હાજરીમાં, ભક્તો, તમને શું ચિંતા? હું મારા ભક્તોને દુઃખ અને સંસારના સાગરમાંથી ઉગારું છું.
ઇતિ પ્રતિજ્ઞાં મે સત્યાં જાનીથ વિબુધોત્તમાઃ । ઇતિ પ્રેમાકુલાં વાણીં શ્રુત્વા સન્તુષ્ટમાનસાઃ
હવે મારી આ પ્રતિજ્ઞા સાચી છે, હે દેવોમાં શ્રેષ્ઠો, એ જાણો. માતાજીના પ્રેમથી ભરપૂર વચન સાંભળીને બધા દેવોનું મન તૃપ્ત થયું.
નિર્ભયા નિર્જરા રાજન્નૂચુર્દુઃખં સ્વકીયકમ્ । દેવા ઊચુઃ નાજ્ઞાતં કિઞ્ચિદપ્યત્ર ભવત્યાસ્તિ જગત્ત્રયે
હે રાજા, અમર દેવતાઓ નિર્ભય થઈને પોતાનું દુઃખ કહ્યુઃ 'આ ત્રણેય લોકમાં આપને કંઈયે અજાણ નથી.'
સર્વજ્ઞયા સર્વસાક્ષિરૂપિણ્યા પરમેશ્વરિ । તારકેણાસુરેન્દ્રેણ પીડિતાઃ સ્મો દિવાનિશમ્
હે પરમેશ્વરી, તમે સર્વજ્ઞ અને સર્વેના સાક્ષી છો. અમને તારા નામના અસુરરાજ તારા દ્વારા દિવસ-રાત દુઃખ ભોગવવું પડે છે.
શિવાઙ્ગજાદ્વધસ્તસ્ય નિર્મિતો બ્રહ્મણા શિવે । શિવાઙ્ગના તુ નૈવાસ્તિ જાનાસિ ત્વં મહેશ્વરિ
શિવના અંગમાંથી જન્મેલી સ્ત્રી દ્વારા જ તારા નો વિનાશ થાય એ બ્રહ્માએ અને શિવે નક્કી કર્યું છે. પણ શિવના અંગમાંથી કોઈ સ્ત્રી નથી, એ તમે જાણો છો, હે મહેશ્વરી.
સર્વજ્ઞપુરતઃ કિં વા વક્તવ્યં પામરૈર્જનૈઃ । એતદુદ્દેશતઃ પ્રોક્તમપરં તર્કયામ્બિકે
સર્વજ્ઞા સામે સામાન્ય લોકો શું બોલે? હે અંબિકા, એટલું જ કહ્યુ છે, બાકીનું તમે જાતે વિચારજો.
સર્વદા ચરણામ્ભોજે ભક્તિઃ સ્યાત્તવ નિશ્ચલા । પ્રાર્થનીયમિદં મુખ્યમપરં દેહહેતવે
હમેશાં તમારા પાદપદ્મમાં અડગ ભક્તિ રહે, એ જ મુખ્ય પ્રાર્થના છે, બાકી બધું શરીર માટે છે.
ઇતિ તેષાં વચઃ શ્રુત્વા પ્રોવાચ પરમેશ્વરી । મમ શક્તિસ્તુ યા ગૌરી ભવિષ્યતિ હિમાલયે
માતા પરમેશ્વરીએ તેમનું વચન સાંભળી કહ્યું: 'મારી શક્તિ ગૌરી હિમાલયમાં જન્મ લેશે.'
શિવાય સા પ્રદેયા સ્યાત્સા વઃ કાર્યં વિધાસ્યતિ । ભક્તિર્યચ્ચરણામ્ભોજે ભૂયાદ્યુષ્માકમાદરાત્
એ ગૌરી શિવને આપવામાં આવશે અને એ તમારું કાર્ય પૂર્ણ કરશે. તમારી ભક્તિ મારા પાદપદ્મમાં શ્રદ્ધાથી વધતી રહે.
હિમાલયો હિ મનસા મામુપાસ્તેઽતિભક્તિતઃ । તતસ્તસ્ય ગૃહે જન્મ મમ પ્રિયકરં મતમ્
હિમાલયે મનથી ખૂબ ભક્તિપૂર્વક મારી આરાધના કરી છે, તેથી મારા માટે એના ઘરે જન્મ લેવો આનંદદાયક માનવામાં આવ્યો છે.
વ્યાસ ઉવાચ હિમાલયોઽપિ તચ્છ્રુત્વાત્યનુગ્રહકરં વચઃ । બાષ્પૈઃ સંરુદ્ધકણ્ઠાક્ષો મહારાજ્ઞીં વચોઽબ્રવીત્
વ્યાસજી કહે છે: એ કૃપાભર્યા વચન સાંભળી હિમાલયના ગળા અને આંખો આંસુથી ભરાઈ ગયા અને તેણે મહારાણીને કહ્યું.
મહત્તરં તં કુરુષે યસ્યાનુગ્રહમિચ્છસિ । નોચેત્ક્વાહં જડઃ સ્થાણુઃ ક્વ ત્વં સચ્ચિત્સ્વરૂપિણી
જેનાં પર તમે કૃપા કરવા ઇચ્છો, તેને સૌથી મોટું સુખ આપો છો. નહીં તો હું તો મૂર્ખ અને સ્થાવર, અને તમે તો સચ્ચિદાનંદ સ્વરૂપા છો.
અસમ્ભાવ્યં જન્મશતૈસ્ત્વત્પિતૃત્વં મમાનઘે । અશ્વમેધાદિપુણ્યૈર્વા પુણ્યૈર્વા તત્સમાધિજૈઃ
હે નિર્દોષે, તમારી પિતા બનવું તો સો જન્મમાં પણ શક્ય નથી, ન તો અશ્વમેધ યજ્ઞના પુણ્યથી કે ધ્યાનથી મળતા પુણ્યથી.