ન વવર્ષ તદા તસ્મિન્વિષયે પાકશાસનઃ
આ સમયે, ઇન્દ્રે એ દેશમાં વરસાદ વરસાવ્યો નહોતો.
વિશ્વામિત્રસ્તદા દારાંસ્તસ્મિંસ્તુ વિષયે નૃપ
એ દેશમાં, રાજા, વિશ્વામિત્રની પત્નીઓ,
કાતરા તત્ર સંજાતા ભાર્યા કૌશિકસ્ય હ
કૌશિકની પત્નીઓ ત્યાં ભયભીત થઈ ગઈ.
બાલકાન્ક્ષુધયાઽઽક્રાંતાન્રુદતઃ પશ્યતી ભૃશમ્
તેમણે પોતાના બાળકોને ભૂખથી તડપતા અને જોરથી રડતા જોયા.
ચિંતયામાસ દુઃખાર્તા તોકાન્વીક્ષ્ય ક્ષુધાઽઽતુરાન્
બાળકોને ભૂખે પીડાતા જોઈને, દુઃખી થઈને તેણે વિચાર્યું,
ન મે ત્રાતાઽસ્તિ પુત્રાણાં પતિર્મે નાસ્તિ સન્નિધૌ
"મારા પુત્રો માટે કોઈ રક્ષક નથી અને પતિ પણ પાસે નથી."
ધનહીના ચ માં ત્યક્ત્વા તપસ્તપ્તં ગતઃ પતિઃ
"મારા પતિએ ધન વિના મને છોડી દીધું અને તપ કરવા ચાલ્યા ગયા છે."
બાલાનાં ભરણં કેન કરોમિ પતિના વિના 7.10.
"પતિ વિના હું બાળકોનું ગુજરાન કેમ ચલાવું?"
એકં સુતં તુ વિક્રીય દ્રવ્યેણ કિયતા પુનઃ
"એક પુત્રને વેચીને થોડીક રકમથી ફરી—"
સર્વેષાં મારણં નાદ્ધા યુક્તં મમ વિપર્યયે
"મારા દુર્ભાગ્યમાં બધાને મરી જવા દેવું યોગ્ય નથી."
હૃદયં કઠિનં કૃત્વા સંચિંત્ય મનસા સતી
હૃદય કઠોર બનાવી, મનમાં વિચાર કરીને, તે નારી,
મુનિપત્ની ગલે બદ્ધ્વા મધ્યમં પુત્રમૌરસમ્
મુનિની પત્નીએ પોતાના મધ્યમ પુત્રના ગળે દોરી બાંધ્યો.
દૃષ્ટા સત્યવ્રતેનાઽઽર્તા તાપસી શોકસંયુતા
દુઃખી અને શોકગ્રસ્ત તપસ્વિ સ્ત્રીને સત્યવ્રતે જોયી.
રુદંતં બાલકં કંઠે બદ્ધ્વા નયસિ કાઽધુના
"આ રડતા બાળકને ગળે બાંધીને, હે સ્ત્રી, ક્યાં લઈ જઈ રહી છે?"
ઋષિપત્ન્યુવાચ વિક્રેતુમૌરસં કામં ગમિષ્યે વિષમેઽ સુતમ્
મુનિની પત્નીએ કહ્યું: "આ મુશ્કેલીમાં હું મનથી મારા પુત્રને વેચવા જઈ રહી છું."
અન્નં નાસ્તિ પતિર્મુક્ત્વા ગતસ્તપ્તં નૃપ ક્વચિત્
"અન્ન નથી અને પતિ મને છોડી ક્યાંક તપ કરવા ગયા છે, હે રાજા."
રાજોવાચ તાવદેવ પતિસ્તેઽત્ર વનાચ્ચૈવાઽઽગમિષ્યતિ
રાજાએ કહ્યું: તારો પતિ જલદી જ વનમાંથી અહીં પાછો આવશે.
વૃક્ષે તવાઽઽશ્રમાભ્યાશે ભક્ષ્યં કિંચિન્નિરંતરમ્ 7.10.
તારા આશ્રમની નજીકના વૃક્ષ પર હંમેશા થોડું ખાવાનું મળે છે.
ઇત્યુક્તા સા તદા તેન રાજ્ઞા કૌશિકકામિની
એ સમયે રાજાએ એમ કહ્યું ત્યારે કૌશિકને ઈચ્છતી સ્ત્રી એ રીતે સંબોધાઈ.
સોઽભવદ્ગાલવો નામ ગલબંધાન્મહાતપાઃ
તે મહાન તપસ્વી ગાલવ તરીકે ઓળખાયો, જેને ગળામાં બંધાણ હતું.
સત્યવ્રતસ્તુ ભક્ત્યા ચ કૃપયા ચ પરિપ્લુતઃ
સત્યવ્રત ભક્તિ અને દયાથી ભરપૂર હતો.
વને સ્થિતાન્મૃગાન્હત્વા વરાહાન્મહિષાંસ્તથા
તે જંગલમાં રહેતા હરણ, વરાહ અને મહિષોને માર્યા.
ઋષિપત્ની ગૃહીત્વા તન્માંસં પુત્રાનદા ત્તતઃ
ઋષિની પત્નીએ એ માંસ લઈ પોતાના પુત્રોને ખવડાવ્યું.
અયોધ્યાં ચૈવ રાજ્યં ચ તથૈવાંતઃ પુરં મુનિઃ
મુનીએ અયોધ્યા, રાજ્ય અને આંતરપુરની પણ રક્ષા કરી.
સત્યવ્રતોઽપિ ધર્માત્મા હ્યતિષ્ઠન્નગરાદ્બહિઃ
સત્યવ્રત ધર્મપરાયણ હતો અને શહેરની બહાર જ રહ્યો.
સત્યવ્રતો હ્યકસ્માચ્ચ કસ્યચિત્કારણાન્નૃપઃ
સત્યવ્રત, રાજા, અચાનક અને કોઈ કારણસર,
ત્યાજ્યમાનં વને પિત્રા ધર્મિષ્ઠં ચ પ્રિયં સુતમ્
પિતાએ ધર્મનિષ્ઠ અને પ્રિય પુત્રને જંગલમાં કાઢી મૂક્યો.
પાણિગ્રહણમંત્રાણાં નિષ્ઠા સ્યાત્સપ્તમે પદે 7.10.
પાણિગ્રહણના મંત્રોની પૂર્ણતા સાતમા પગલાંએ થાય છે.
કસ્મિંશ્ચિદ્દિવસેઽરણ્યે મૃગાભાવં મહીપતિઃ
કોઈ એક દિવસે જંગલમાં રાજાએ જોયું કે ત્યાં હરણો નહોતા.
તાં જઘાન ક્ષુધાર્તસ્ય ક્રોધાન્મોહાચ્ચ દસ્યુવત્
ભૂખ, ગુસ્સા અને ભ્રમથી તે ચોરની જેમ એને મારી નાખી.