તસ્ય બિંદુમતી ભાર્યા શશબિંદોઃ સુતાઽભવત્
તેણીની પત્ની બિંદુમતી, શશબિંદુની દીકરી હતી.
તસ્યામુત્પાદયામાસ માંધાતા દ્વૌ સુતૌ નૃપ
માંધાતાએ બિંદુમતીમાંથી બે પુત્રો ઉત્પન્ન કર્યા, રાજન.
પુરુકુત્સાત્તતોઽરણ્યઃ પુત્રઃ પરમધાર્મિકઃ
પુરુકુત્સાથી અરણ્ય નામનો પુત્ર થયો, જે અત્યંત ધર્મી હતો.
હર્યશ્વસ્તસ્ય પુત્રોઽભૂદ્ધાર્મિકઃ પરમાર્થવિત્
હર્યશ્વ તેનો પુત્ર થયો, જે ધર્મનિષ્ઠ અને પરમ સત્યનો જ્ઞાતા હતો.
અરુણસ્ય સુતઃ શ્રીમાન્સત્યવ્રત ઇતિ શ્રુતઃ
અરુણનો પુત્ર સત્યવ્રત તરીકે પ્રસિદ્ધ અને તેજસ્વી થયો.
સ પાપાત્મા વિપ્રભાર્યાં હૃતવાન્કામમોહિતઃ
તે કામમોહમાં આવી પાપી બની, અને બ્રાહ્મણની પત્નીને લઈ ગયો.
મિલિતા બ્રાહ્મણાસ્તત્ર રાજાનમરુણં નૃપ
ત્યાં બ્રાહ્મણો ભેગા થયા અને રાજા અરુણ પાસે ગયા.
પપ્રચ્છ રાજા તાન્વિપ્રાન્દુઃખિતાન્પુરવાસિનઃ 7.10.
રાજાએ દુઃખી બ્રાહ્મણોને પૂછ્યું, 'શું થયું છે?'
તન્નિશમ્ય દ્વિજા વાક્યં રાજ્ઞો વિનયપૂર્વકમ્
રાજાના વચન સાંભળી, બ્રાહ્મણોએ વિનમ્રતાપૂર્વક જવાબ આપ્યો.
બ્રાહ્મણા ઊચુઃ વિવાહિતા વિપ્રકન્યા બલેન બલિનાં વર
બ્રાહ્મણોએ કહ્યું: 'હે બલવાનમાં શ્રેષ્ઠ, બ્રાહ્મણ કન્યાને જોરથી લગ્ન કરાવવામાં આવી.'
વ્યાસ ઉવાચ પુત્રમાહ વૃથા નામ કૃતં તે દુષ્ટકર્મણા
વ્યાસ કહે છે: પિતાએ પુત્રને કહ્યું, 'તારા દુષ્કર્મથી તું વ્યર્થ નામ ધરાવતો થયો.'
ગચ્છ દૂરં સુમંદાત્મન્દુરાચાર ગૃહાન્મમ
'હે દુર્વૃત્ત, મારો ઘર છોડીને દૂર જા.'
કુપિતં પિતરં પ્રાહ ક્વ ગચ્છામિતિ વૈ મુહુઃ
પુત્રે ગુસ્સે થયેલા પિતાને વારંવાર પૂછ્યું: 'હું ક્યાં જાઉં?'
શ્વપચસ્ય કૃતં કર્મ દ્વિજદારાપહારણમ્
'બ્રાહ્મણની પત્ની હરણું એ ચંડાળનું કામ છે.'
નહિ પુત્રેણ પુત્રાર્થી ત્વયા ચ કુલપાંસના
'કુટુંબનું અપમાન કરનાર તારા જેવા પુત્રથી કોઈ પુત્ર ઇચ્છનારને પુત્ર મળતો નથી.'
સ નિશમ્ય પિતુર્વાક્યં કુપિતસ્ય મહાત્મનઃ
મહાન અને ગુસ્સે થયેલા પિતાના વચન સાંભળી,
સત્યવ્રતસ્તદા તત્ર શ્વપાકૈઃ સહ વર્તતે
સત્યવ્રત ત્યાં ચંડાળો સાથે રહેવા લાગ્યો.
યદા નિષ્કાસિતઃ પિત્રા કુપિતેન મહાત્મના 7.10.
જ્યારે મહાન અને ગુસ્સે થયેલા પિતાએ તેને ઘરેથી કાઢી મૂક્યો,
તસ્માત્સત્યવ્રતસ્તસ્મિન્બભૂવ ક્રોધસંયુતઃ
એ સમયે સત્યવ્રતને ખૂબ ગુસ્સો આવ્યો.
કેનચિત્કારણેનાથ પિતા તસ્ય મહીપતિઃ
પછી, કોઈ કારણસર, તેના પિતા જે રાજા હતા,
ન વવર્ષ તદા તસ્મિન્વિષયે પાકશાસનઃ
આ સમયે, ઇન્દ્રે એ દેશમાં વરસાદ વરસાવ્યો નહોતો.
વિશ્વામિત્રસ્તદા દારાંસ્તસ્મિંસ્તુ વિષયે નૃપ
એ દેશમાં, રાજા, વિશ્વામિત્રની પત્નીઓ,
કાતરા તત્ર સંજાતા ભાર્યા કૌશિકસ્ય હ
કૌશિકની પત્નીઓ ત્યાં ભયભીત થઈ ગઈ.
બાલકાન્ક્ષુધયાઽઽક્રાંતાન્રુદતઃ પશ્યતી ભૃશમ્
તેમણે પોતાના બાળકોને ભૂખથી તડપતા અને જોરથી રડતા જોયા.
ચિંતયામાસ દુઃખાર્તા તોકાન્વીક્ષ્ય ક્ષુધાઽઽતુરાન્
બાળકોને ભૂખે પીડાતા જોઈને, દુઃખી થઈને તેણે વિચાર્યું,
ન મે ત્રાતાઽસ્તિ પુત્રાણાં પતિર્મે નાસ્તિ સન્નિધૌ
"મારા પુત્રો માટે કોઈ રક્ષક નથી અને પતિ પણ પાસે નથી."
ધનહીના ચ માં ત્યક્ત્વા તપસ્તપ્તં ગતઃ પતિઃ
"મારા પતિએ ધન વિના મને છોડી દીધું અને તપ કરવા ચાલ્યા ગયા છે."
બાલાનાં ભરણં કેન કરોમિ પતિના વિના 7.10.
"પતિ વિના હું બાળકોનું ગુજરાન કેમ ચલાવું?"
એકં સુતં તુ વિક્રીય દ્રવ્યેણ કિયતા પુનઃ
"એક પુત્રને વેચીને થોડીક રકમથી ફરી—"
સર્વેષાં મારણં નાદ્ધા યુક્તં મમ વિપર્યયે
"મારા દુર્ભાગ્યમાં બધાને મરી જવા દેવું યોગ્ય નથી."