દેવૌ વાં રવિપુત્રૌ ચ સર્વજ્ઞૌ સુરસમ્મતૌ । સતીં માં ધર્મશીલાં ચ નૈવં વદિતુમર્હથઃ
તમે બંને દેવતા છો, સૂર્યપુત્ર છો, બધું જાણો છો અને દેવોમાં માન્ય છો. હું પવિત્ર અને ધર્મનિષ્ઠ સ્ત્રી છું, મને આ રીતે બોલવું તમારે યોગ્ય નથી.
પિત્રા દત્તા સુરશ્રેષ્ઠૌ મુનયે યોગધર્મિણે । કથં ગચ્છામિ તં માર્ગં પુંશ્ચલીગણસેવિતમ્
હે દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, મારા પિતાએ મને યોગમાં સ્થિત ઋષિને આપેલી છે. હું કેવી રીતે એ રસ્તે જઈ શકું, જ્યાં દુશ્ચરિત્ર સ્ત્રીઓ જાય છે?
દ્રષ્ટાયં સર્વલોકસ્ય કર્મસાક્ષી દિવાકરઃ । કશ્યપાચ્ચૈવ સમ્ભૂતો નૈવં ભાષિતુમર્હથઃ
કશ્યપજીના પુત્ર સૂર્યદેવ તો આખા જગતના કર્મોનો સાક્ષી છે; તમે આવું બોલવું યોગ્ય નથી.
કુલકન્યા પતિં ત્યક્ત્વા કથમન્યં ભજેન્નરમ્ । અસારેઽસ્મિન્હિ સંસારે જાનન્તૌ ધર્મનિર્ણયમ્
કુળવંતી કન્યા પતિને છોડીને બીજાને કેમ પસંદ કરે? આ નાશવાન દુનિયામાં તમે બંને ધર્મનું મહત્વ જાણો છો.
યથેચ્છં ગચ્છતં દેવૌ શાપં દાસ્યામિ વાનઘૌ । સુકન્યાહં ચ શર્યાતેઃ પતિભક્તિપરાયણા
દેવતાઓ, હવે તમે તમારી ઇચ્છા પ્રમાણે જાઓ; પણ, પાપરહિતો, હું તમને શાપ આપીશ. હું શર્યાતિની પત્ની સુકન્યા છું અને પતિભક્તિમાં સ્થિર છું.
વ્યાસ ઉવાચ - ઇત્યાકર્ણ્ય વચસ્તસ્યા નાસત્યૌ વિસ્મિતૌ ભૃશમ્ । તાવબ્રૂતાં પુનસ્ત્વેનાં શઙ્કમાનૌ ભયં મુનેઃ
વ્યાસજી કહે છે: તેની વાત સાંભળી ને આસ્વિનકુમારો ખૂબ જ આશ્ચર્યચકિત થયા; મુનિનો ક્રોધ થાય તેવી શંકા રાખી, તેમણે ફરીથી તેને કહ્યું.
રાજપુત્રિ પ્રસન્નૌ તે ધર્મેણ વરવર્ણિનિ । વરં વરય સુશ્રોણિ દાસ્યાવઃ શ્રેયસે તવ
રાજકુમારી, ધર્મથી તમે પ્રસન્ન કરી છે, સુંદર કન્યા, તું કોઈ પણ વર માંગ, અમે તારા માટે શ્રેષ્ઠ તે આપશું.
જાનીહિ પ્રમદે નૂનં આવાં દેવભિષગ્વરૌ । યુવાનં રૂપસમ્પન્નં પ્રકુર્યાવઃ પતિં તવ
સ્ત્રી, જાણ કે અમે દેવોમાં શ્રેષ્ઠ વૈદ્યો છીએ; અમે તારા પતિને યુવાન અને સુંદર બનાવી શકીએ છીએ.
તતસ્ત્રયાણામસ્માકં પતિમેકતમં વૃણુ । સમાનરૂપદેહાનાં મધ્યે ચાતુર્યપણ્ડિતે
પછી, અમારામાંથી તું ત્રણ સમાન રૂપ અને કૌશલ્ય ધરાવતાંમાંથી એકને પતિ રૂપે પસંદ કર.
સા તર્યોવચનં શ્રુત્વા વિસ્મિતા સ્વપતિં તદા । ગત્વોવાચ તયોર્વાક્યં તાભ્યામુક્તં યદદ્ભુતમ્
તે કન્યાએ તેમની વાતો સાંભળી, આશ્ચર્યચકિત થઈ અને પતિ પાસે ગઈ; તેણે બંનેએ જે અદ્ભુત વાત કહી હતી, તે પતિને કહી.
સુકન્યોવાચ - સ્વામિન્ સૂર્યસુતૌ દેવૌ સમ્પ્રાપ્તૌ ચ્યવનાશ્રમે । દૃષ્ટૌ મયા દિવ્યદેહૌ નાસત્યૌ ભૃગુનન્દન
સુકન્યા બોલી: સ્વામી, સૂર્યપુત્ર દેવતાઓ ચ્યવનમુનિના આશ્રમમાં આવ્યા છે; ભૃગુવંશી, મેં આસ્વિનકુમારોને દિવ્ય રૂપે જોયા છે.
વીક્ષ્ય માં ચારુસર્વાઙ્ગીં જાતૌ કામાતુરાવુભૌ । કથિતં વચનં સ્વામિન્ પતિં તે નવયૌવનમ્
પ્રભુ, જ્યારે તેમણે મને સર્વાંગી સુંદર જોઈ, ત્યારે બંનેને કામ ઉદ્ભવ્યું; અને તેમણે તને નવયૌવન આપવાની વાત કરી.
દિવ્યદેહં કરિષ્યાવશ્ચક્ષુષ્મન્તં મુનિં કિલ । એતેન સમયેનાદ્ય તં શૃણુ ત્વં મયોદિતમ્
તેઓ મુનિને દિવ્ય દેહ અને દ્રષ્ટિ આપશે; હવે, મેં જે કહ્યું તે તું ધ્યાનથી સાંભળ.
સમાવયવરૂપં ચ કરિષ્યાવઃ પતિં તવ । તત્ર ત્રયાણામસ્માકં પતિમેકતમં વૃણુ
તેઓ તારા પતિને પોતાને જેવો રૂપદાર બનાવી દેશે; પછી, ત્રણમાંથી તું એકને પતિ રૂપે પસંદ કર.
તચ્છ્રુત્વાહમિહાયાતા પ્રષ્ટું ત્વાં કાર્યમદ્ભુતમ્ । કિં કર્તવ્યમતઃ સાધો બ્રૂહ્યસ્મિન્કાર્યસઙ્કટે
આ સાંભળી હું અહીં આવી છું, તને આ અદ્ભુત વાત પૂછવા; ધર્માત્મા, હવે આ મુશ્કેલ સમયે શું કરવું, તે મને કહો.
દેવમાયાપિ દુર્જ્ઞેયા ન જાને કપટં તયોઃ । યદાજ્ઞાપય સર્વજ્ઞ તત્કરોમિ તવેપ્સિતમ્
દેવમાયાનું રહસ્ય પણ સમજવું મુશ્કેલ છે; હું તેમની કોઈ ચાલ સમજતી નથી. સર્વજ્ઞ, તમે જે કહો તે હું કરીશ.
ચ્યવન ઉવાચ - ગચ્છ કાન્તેઽદ્ય નાસત્યૌ વચનાન્મમ સુવ્રતે । આનયસ્વ સમીપં મે શીઘ્રં દેવભિષગ્વરૌ
ચ્યવનજી બોલ્યા: પ્રિયે, આજે તું મારા કહેવા પ્રમાણે આસ્વિનકુમારોને અહીં લાવ, સદ્ગુણે, દેવોમાં શ્રેષ્ઠ એવા વૈદ્યોને જલદી લાવ.
ક્રિયતામાશુ તદ્વાક્યં નાત્ર કાર્યા વિચારણા વ્યાસ ઉવાચ - એવં સા સમનુજ્ઞાતા તત્ર ગત્વા વચોઽબ્રવીત્
તેમની વાત તરત જ પુરી થવી જોઈએ, અહીં વિચાર કરવાની જરૂર નથી. વ્યાસજી કહે છે: આમ, તેની મંજૂરી મળતાં, તે ત્યાં ગઈ અને તેમને વાત કહી.
ક્રિયતામાશુ નાસત્યૌ સમયેન સુરોત્તમૌ । તચ્છ્રુત્વા ચાશ્વિનૌ વાક્યં તસ્યાસ્તૌ તત્ર ચાગતૌ
આસ્વિનકુમારો, હવે કરાર મુજબ કામ જલદી કરો, દેવોમાં શ્રેષ્ઠ. તેની વાત સાંભળીને બંને આસ્વિનકુમારો ત્યાં આવ્યા.
ઊચતૂ રાજપુત્રીં તાં પતિસ્તવ વિશત્વપઃ । રૂપાર્થં ચ્યવનસ્તૂર્ણં તતોઽમ્ભઃ પ્રવિવેશ હ
તેમણે રાજકુમારીને કહ્યું: તારો પતિ સૌંદર્ય માટે પાણીમાં પ્રવેશ કરે; ચ્યવનજી તરત જ પાણીમાં ગયા.
અશ્વિનાવપિ પશ્ચાત્તત્પ્રવિષ્ટૌ સર ઉત્તમમ્ । તતસ્તે નિઃસૃતાસ્તસ્માત્સરસસ્તત્ક્ષણાત્ત્રયઃ । તુલ્યરૂપા દિવ્ય દેહા યુવાનઃ સદૃશાઃ કિલ । દિવ્યકુણ્ડલભૂષાઢ્યાઃ સમાનાવયવાસ્તથા
પછી અશ્વિનીકુમારો પણ એ ઉત્તમ સરોવર માં પ્રવેશ્યા. ત્યારબાદ એ સરોવર માંથી એકસાથે ત્રણ યુવાન, સુંદર, દિવ્ય શરીર ધરાવતા, એકસરખા દેખાતા, દિવ્ય કુંડળોથી શોભતા અને એકસરખા અંગવાળા બહાર આવ્યા.
તેઽબ્રુવન્સહિતાઃ સર્વે વૃણીષ્વ વરવર્ણિનિ । અસ્માકમીપ્સિતં ભદ્રે પતિં ત્વમમલાનને
એ ત્રણે એકસાથે બોલ્યા: 'હે સુંદર રંગવાળી, અમારામાંથી તને જે પતિ તરીકે પસંદ હોય તે પસંદ કર, હે નિર્મળ ચહેરાવાળી.'
યસ્મિન્વાપ્યધિકા પ્રીતિસ્તં વૃણુષ્વ વરાનને । વ્યાસ ઉવાચ - સા દૃષ્ટ્વા તુલ્યરૂપાંસ્તાન્સમાનવયસસ્તથા
'હે સુંદર ચહેરાવાળી, તને જેમા વધુ પ્રેમ હોય, એ જ પસંદ કર.' વ્યાસજી કહે છે: એ સ્ત્રીએ, બધા એકસરખા રૂપ અને ઉંમરવાળા જોઈને,
એકસ્વરાંસ્તુલ્યવેષાંસ્ત્રીન્વૈ દેવસુતોપમાન્ । સા તુ સંશયમાપન્ના વીક્ષ્ય તાન્સદૃશાકૃતીન્
બધા એકસરખી વાણી, એકસરખા વસ્ત્રો અને દેવપુત્ર જેવા દેખાતા હતા. એ બધાને એકસરખા દેખાતા જોઈને, એ સ્ત્રી સંશયમાં પડી ગઈ.
અજાનન્તી પતિં સમ્યગ્વ્યાકુલા સમચિન્તયત્ । કિં કરોમિ ત્રયસ્તુલ્યાઃ કં વૃણોમિ ન વેદ્મ્યહમ્
પતિને સાચા અર્થમાં ઓળખી ન શકી, એ વ્યાકુળ થઈ વિચારી: 'હું શું કરું? ત્રણે એકસરખા છે. કયા પસંદ કરું, મને ખબર નથી.'
પતિં દેવસુતા હ્યેતે સંશયે પતિતાસ્મ્યહમ્ । ઇન્દ્રજાલમિદં સમ્યગ્દેવાભ્યામિહ કલ્પિતમ્
'આ તો દેવપુત્રો છે અને હું સંશયમાં પડી ગઈ છું. દેવોએ અહીં કોઈ માયા રચી છે.'
કર્તવ્યં કિં મયા ચાત્ર મરણં સમુપાગતમ્ । ન મયા પતિમુત્સૃજ્ય વરણીયઃ કથઞ્ચન
'હવે હું શું કરું? મારા માટે તો જાણે મૃત્યુ આવી ગયું છે. પતિને છોડીને હું કદી કોઈને પસંદ કરી શકી નહીં.'
દેવસ્ત્વાધુનિકઃ કશ્ચિદિત્યેષા મમ ધારણા । ઇતિ સઞ્ચિન્ત્ય મનસા પરાં વિશ્વેશ્વરીં શિવામ્
'હવે કયો મારા પતિ છે? એ જ મારી મક્કમ સમજ છે.' આમ મનમાં વિચાર કરીને, એ પરમ વિશ્વેશ્વરી, શિવાને યાદ કરી.
દધ્યૌ ભગવતીં દેવીં તુષ્ટાવ ચ કૃશોદરી । સુકન્યોવાચ - શરણં ત્વાં જગન્માતઃ પ્રાપ્તાસ્મિ ભૃશદુઃખિતા
એ ભગવતીનું ધ્યાન કરીને, એનું સ્તવન કર્યું. પછી પાતળી કમરવાળી સુકન્યાએ કહ્યું: 'હે જગતની માતા, હું ખૂબ દુઃખી થઈને તારી શરણે આવી છું.'
રક્ષ મેઽદ્ય સતીધર્મં નમામિ ચરણૌ તવ । નમઃ પદ્મોદ્ભવે દેવિ નમઃ શઙ્કરવલ્લભે
'આજે મારી પતિવ્રતાને બચાવજે; હું તારા ચરણોમાં વંદન કરું છું. હે કમળમાંથી ઉત્પન્ન થયેલી દેવી, હે શંકરપ્રિય, તને વંદન.'