భృగుశ్చ చేతనాం ప్రాప్య దదర్శ పురతః సురాన్
భృగు హుషారుగా లేచి, తన ముందున్న దేవతలను చూశాడు.
రాజా దృష్ట్వా సురేశాంశ్చ భక్తినమ్రాత్మకన్ధరః
రాజు, దేవతాధిపతులను చూసి, భక్తితో తలవంచాడు.
తత్రాజగామ భగవాన్దత్తాత్రేయో రణస్థలమ్
అక్కడ, భగవంతుడు అయిన దత్తాత్రేయుడు యుద్ధరంగానికి వచ్చాడు.
భృగుః పాశుపతాస్త్రం చ సోఽగ్రహీత్కోపసంయుతః
కోపంతో ఉన్న భృగు, పాశుపతాస్త్రాన్ని పట్టుకున్నాడు.
దదర్శ స్తమ్భితో రామో రాజానం రణమూర్ద్ధని
రాముడు ఆశ్చర్యంతో నిలిచిపోయి, యుద్ధంలో ముందున్న రాజును చూశాడు.
సుదర్శనం ప్రజ్వలన్తం భ్రమణం కుర్వతా సదా
అతడు ఎప్పుడూ తిరుగుతూ, జ్వలిస్తూ ఉన్న సుదర్శనాన్ని చూశాడు.
గోపాలశతయుక్తేన గోపవేషవిధారిణా
వంద మంది గోపులతో పాటు, గోపాలుడి వేషంలో ఆయన కనిపించాడు.
ఏతస్మిన్నన్తరే తత్ర వాగ్బభూవాశరీరిణీ
అంతలో అక్కడ శరీరం లేని ఒక వాణి వినిపించింది.
రాజ్ఞోఽస్తి దక్షిణే బాహౌ సద్రత్నగుటికాన్వితమ్
ఆ రాజుకు కుడి చేతిపై విలువైన రత్నాల మాల ఉంది.
తదా హన్తుం నృపం శక్తో భృగుశ్చేతి చ నారద 3.40.
ఆ సమయంలో, నారదా! భృగువు రాజును సంహరించగలిగాడు.
భిక్షాం కృత్వా తు కవచమానీయ చ నృపస్య చ
భిక్ష తీసుకుని, రాజు కవచాన్ని తీసుకొచ్చాడు.
ఏతస్మిన్నన్తరే దేవా జగ్ముః స్వస్థానముత్తమమ్
అంతలో దేవతలు తమ ఉత్తమ లోకాలకు వెళ్లిపోయారు.
పరశురామ ఉవాచ కాలభేదే జయో నృణాం కాలభేదే పరాజయః
పరశురాముడు ఇలా అన్నాడు — మనుషులకు విజయమూ, పరాజయమూ కాలాన్ని బట్టి వస్తాయి.
అధీతం విధివద్దత్తం కృత్స్నా పృథ్వీ సుశాసితా
శాస్త్రోక్తంగా నేర్చుకున్నది, ఇచ్చింది, భూమిని బాగా పాలించినది — ఇవన్నీ
జితాః సర్వే చ రాజేన్ద్రా లీలయా రావణో జితః
అన్ని రాజులు జయించబడ్డారు, రావణుడిని సులభంగా ఓడించారు.
రామస్య వచనం శ్రుత్వా రాజా పరమధార్మికః
రాముని మాటలు విని, ఆ రాజు అత్యంత ధార్మికుడిగా ఉన్నాడు.
రాజోవాచ గతాః కతివిధా భూపా మాదృశా ధరణీతలే
రాజు ఇలా అడిగాడు — నా వంటి రాజులు భూమిపై ఎంతమంది పోయారు?
బుద్ధిస్తేజో విక్రమశ్చ వివిధా రణమన్త్రణా
బుద్ధి, తేజస్సు, పరాక్రమం, యుద్ధానికి色色మైన ఉపాయాలు,
ఆచారో వినయో విద్యా ప్రతిష్ఠా పరమం తపః
ఆచారం, వినయం, విద్య, కీర్తి, గొప్ప తపస్సు,
సా చ స్త్రీ ప్రాణతుల్యా మే సాధ్వీ పద్మాంశసమ్భవా 3.40.
ఆమె నాకు ప్రాణంతో సమానం, పతివ్రత, పద్మం నుండి జన్మించిన పద్మా.
ఆబాల్యాత్సంగినీ శశ్వచ్ఛయనే భోజనే రణే
పిల్లనాటి నుండి ఆమె నా తోడుగా ఉంది — నిద్రలో, భోజనంలో, యుద్ధంలో ఎప్పుడూ నా పక్కనే ఉంది.
త్వయా న దృష్టం యుద్ధం మే పురేయం శోచనా స్థితా
నీవు నా పట్టణంలో జరిగిన యుద్ధాన్ని చూడలేదు; నేను ఇంకా దుఃఖంలోనే ఉన్నాను.
కాలే సింహః సృగాలం చ సృగాలః సింహమేవ చ
కాలం మారితే సింహం నక్క అవుతుంది, నక్క సింహమవుతుంది.
మహిషం మక్షికా కాలే గరుడం చ తథోరగః
కాలానుగుణంగా ఎద్దు ఈగగా మారుతుంది, పాము గరుడవుతుందని కూడా జరుగుతుంది.
ఇన్ద్రం చ మానవః కాలే కాలే బ్రహ్మా మరిష్యతి
ఓ మనవా, నిర్ణీత కాలంలో ఇంద్రుడూ, బ్రహ్మదేవుడూ మరణిస్తారు.
మరిష్యన్తి సురాః సర్వే త్రిలోకస్థాశ్చరాచరాః
మూడు లోకాలలో ఉన్న అందరు దేవతలు, జంతువులు, అజంతువులు — అందరూ ఒక రోజు నశిస్తారు.
కాలస్య కాలః శ్రీకృష్ణః స్రష్టుః స్రష్టా యథేచ్ఛయా
కాలానికి కాలమే శ్రీకృష్ణుడు; సృష్టికర్తకు సృష్టికర్త, తన ఇష్టానుసారం కార్యాలు చేయువాడు.
మహాస్థూలాత్స్థూలతమః సూక్ష్మాత్సూక్ష్మతమః కృశః
అతడు గొప్పదానికన్నా గొప్పవాడు, సూక్ష్మమైనదానికన్నా సూక్ష్మవాడు, మరింత సన్నగా ఉండేవాడు.
తతః క్షుద్రవిరాడ్ జాతః సర్వేషాం కారణం పరమ్ 3.40.
ఆ తరువాత అతనిలోంచి సూక్ష్మమైన విరాట్ స్వరూపం ఉద్భవించింది; అది సమస్తానికి పరమ కారణం.
నాభేః కమలదణ్డస్య యోఽన్తం న ప్రాప యత్నతః
నాభిలోంచి పుట్టిన కమలపు దండానికి చివరను ఎంత ప్రయత్నించినా అతడు చేరుకోలేకపోయాడు.