ఏవంరూపం పరం బిభ్రద్భగవానేక ఏవ సః
ఇలా పరమ రూపాన్ని ధరించి, ఆ భగవంతుడు ఒక్కడే ఉన్నాడు.
సౌతిరువాచ నిర్జన్తు నిర్జలం ఘోరం నిర్వాతం తమసా వృతమ్
సౌతి ఇలా చెప్పాడు: ఆ స్థలం జీవులు లేని, నీరు లేని, భయంకరమైనది, గాలి లేని, చీకటిలో మునిగిపోయినది.
వృక్షశైలసముద్రాదివిహీనం వికృతాకృతమ్
ఆ ప్రాంతంలో చెట్లు, కొండలు, సముద్రాలు లేవు; అది విచిత్రమైన ఆకారంలో ఉంది.
ఆలోచ్య మనసా సర్వమేక ఏవాసహాయవాన్
ఇలా అన్నిటినీ మనసులో ఆలోచించి, అతడు ఒక్కడే, సహాయం లేకుండా ఉన్నాడు.
ఆవిర్బభూవుః సర్గాదౌ పుంసో దక్షిణపార్శ్వతః
సృష్టి ప్రారంభంలో, పురుషుని దక్షిణ భాగం నుండి జీవులు ప్రकटించబడ్డాయి.
తతో మహానహఙ్కారః పఞ్చతన్మాత్ర ఏవ చ
ఆ తరువాత, గొప్ప అహంకారం మరియు ఐదు సూక్ష్మతత్త్వాలు ఉద్భవించాయి.
ఆవిర్బభూవ పశ్చాత్స్వయం నారాయణః ప్రభుః
తర్వాత, నారాయణుడు స్వయంగా, ప్రభువుగా, ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
శంఖచక్రగదాపద్మధరః స్మేరముఖామ్బుజః
ఆయన శంఖం, చక్రం, గద, పద్మం ధరించి, కమలంలాంటి చిరునవ్వుతో మెరిసిపోతున్నాడు.
శ్రీవత్సవక్షాః శ్రీవాసః శ్రీవిధిః శ్రీవిభావనః
ఆయన ఛాతీపై శ్రీవత్సం ఉంది, శ్రీ నివాసం, శ్రీకు మూలమైనవాడు, ఐశ్వర్యానికి ఆధారం.
కామదేవప్రభామృష్టరూపలావణ్యసున్దరః
కామదేవుని కాంతితో మెరిసిపోతూ, రూపంలో, లావణ్యంలో అపూర్వమైన అందంతో ఉన్నాడు.
నారాయణ ఉవాచ కారణం కారణానాం చ కర్మ తత్కర్మకారణమ్ ।। 1.3.
నారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: కారణాలకు కారణమైనది, ఆ క్రియకు కారణమైన క్రియ కూడా అదే.
తపస్తత్ఫలదం శశ్వత్తపస్వీశం చ తాపసమ్
తపస్సు, దాని శాశ్వత ఫలం, తపస్వులకు అధిపతి, తపస్వి కూడా ఆయనే.
నిష్కామం కామరూపం చ కామఘ్నం కామకారణమ్
కామం లేకపోయినవాడు, అయినా కామరూపుడైనవాడు, కామాన్ని నాశనం చేసేవాడు, కామానికి కారణమైనవాడు.
వేదరూపం వేదభవం వేదోక్తఫలదం ఫలమ్
వేదరూపుడైనవాడు, వేదాలకు మూలమైనవాడు, వేదాల్లో చెప్పిన ఫలాన్ని ఇచ్చేవాడు, ఆ ఫలమే ఆయనే.
ఇత్యుక్త్వా భక్తియుక్తశ్చ స ఉవాస తదాజ్ఞయా
ఇలా చెప్పి, భక్తితో నిండినవాడు, ఆ ఆజ్ఞ ప్రకారం అక్కడే నిలిచిపోయాడు.
నారాయణకృతం స్తోత్రం యః పఠేత్సుసమాహితః
నారాయణుడు రచించిన ఈ స్తోత్రాన్ని ఎవరు ఏకాగ్రతతో పఠిస్తారో—
పుత్రార్థీ లభతే పుత్రం భార్య్యార్థీ లభతే ప్రియామ్
వారు కుమారుని కోరికతో పఠిస్తే కుమారుడు లభిస్తాడు; భార్య కోరికతో పఠిస్తే ప్రియమైన భార్య లభిస్తుంది.
కారాగారే విపద్గ్రస్తః స్తోత్రేణానేన ముచ్యతే
కారాగారంలో బాధపడేవాడు ఈ స్తోత్రంతో విముక్తి పొందుతాడు.
సౌతిరువాచ శుద్ధస్ఫటికసఙ్కాశః పఞ్చవక్త్రో దిగమ్బరః
సౌతి ఇలా చెప్పాడు: ఆయన శుద్ధమైన స్ఫటికంలా మెరిసే రూపంతో, అయిదు ముఖాలతో, దిక్కులు మాత్రమే వస్త్రంగా ధరించి ప్రత్యక్షమయ్యారు.
తప్తకాఞ్చనవర్ణాభ జటాభారధరో వరః
ఆయన రూపం కరిగిన బంగారం వర్ణంతో ప్రకాశిస్తూ, ముడివేసిన జటలు ధరించి, అతి ఉత్తమంగా కనిపించారు.
త్రిశూలపట్టిశధరో జపమాలాకరః పరః 1.3.
ఆయన చేతిలో త్రిశూలం, కటారిని పట్టుకుని, జపమాల ధరించి, పరమోన్నతుడిగా ఉన్నాడు.
మృత్యోర్మృత్యురీశ్వరశ్చ మృత్యుర్మృత్యుఞ్జయః శివః
ఆయన మరణానికే మరణం, సర్వాధిపతి, మరణాన్ని జయించిన శివుడు.
పూర్ణచన్ద్రప్రభామృష్టముఖదృశ్యో మనోహరః
ఆయన ముఖం, చూపు పూర్ణచంద్రుని ప్రకాశంతో మెరిసి, చూసేవారిని ఆకట్టుకునేలా ఉంది.
శ్రీకృష్పురతః స్థిత్వా తుష్టావ తం పుటాఞ్జలిః
శ్రీకృష్ణుని ఎదుట నిలబడి, చేతులు జోడించి ఆయనను స్తుతించాడు.
మహాదేవ ఉవాచ ప్రవరం జయదానాం చ వన్దే తమపరాజితమ్
మహాదేవుడు ఇలా అన్నాడు: విజయాలను, వరాలను ప్రసాదించే, ఎవ్వరూ జయించలేని ఆ పరమాత్మునికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
విశ్వం విశ్వేశ్వరేశం చ విశ్వేశం విశ్వకారణమ్
ఆయనే జగత్తు, జగద్గురువులకూ అధిపతి, జగన్నాయకుడు, జగత్తుకు కారణమైనవాడు.
విశ్వరక్షాకారణం చ విశ్వఘ్నం విశ్వజం పరమ్
ఆయనే జగత్తును రక్షించే కారణం, జగత్తును నాశనం చేసే వాడు, జగత్తులో జన్మించిన పరమాత్మ.
తేజఃస్వరూపం తేజోదం సర్వతేజస్వినాం వరమ్ నారాయణం చ సంభాష్య స ఉవాస తదాజ్ఞయా
ఆయన స్వరూపమే తేజస్సు, వెలుగు ప్రసాదించే వాడు, అందరిలో అత్యుత్తముడైన తేజోవంతుడు. నారాయణునితో సంభాషించి, ఆయన ఆజ్ఞతో అక్కడే నిలిచాడు.
ఇతి శమ్భుకృతం స్తోత్రం యో జనః సంయతః పఠేత్
శంభుడు చేసిన ఈ స్తోత్రాన్ని ఎవరు నియమంగా పఠిస్తారో—
సన్తతం వర్ద్ధతే మిత్రం ధనమైశ్వర్య్యమేవ చ
వారికి స్నేహితులు, ధనం, ఐశ్వర్యం ఎల్లప్పుడూ పెరుగుతాయి.