స్వర్ణే లోష్టే గృహేఽరణ్యే పంకే సుస్నిగ్ధచన్దనే
బంగారం, మట్టి, ఇల్లు, అడవి, మట్టి లోతు, సువాసన గల గంధపు చెక్క — ఇవన్నిటిలోనూ,
సర్వజీవేషు యో విష్ణుం భావయేత్సమతా ధియా
ప్రతి జీవిలోను సమభావంతో విష్ణువును ధ్యానించే వాడు,
తపోధనం బ్రాహ్మణానాం తపః కల్పతరుర్యథా
బ్రాహ్మణులకు తపస్సు కల్పవృక్షంలా ఉంటుంది.
ఐశ్వర్య్యే క్షత్రియాణాం చ వాణిజ్యే చ తథా విశామ్
క్షత్రియులకు ఐశ్వర్యమే, వైశ్యులకు వ్యాపారమే ముఖ్యమైనది.
బ్రాహ్మణానాం వివాదే చ స్పృహాఽతీవ వినిన్దితా
బ్రాహ్మణుల్లో వాదానికి ఆసక్తి ఉండటం చాలా నిందించదగినది.
రాగీ రాజసికం కార్య్యం కురుతే కర్మ్మ రాగతః
రాగంతో ఉన్నవాడు, రాగంతో కూడిన పనులు చేస్తాడు.
రాగతః కామధేనుశ్చ మయా వై యాచితా మునే
రాగంతోనే, మునివరా! నేను కూడా నీ దగ్గర కామధేనువును అడిగాను.
కుతః కస్య మునేరస్తి కామధేనుస్త్వయా వినా
మహర్షీ! నీ లేని చోట ఎవరికైనా కామధేను ఎలా లభిస్తుంది?
త్రింశదక్షౌహిణీం సేనాం రాజేన్ద్రాణాం త్రికోటికామ్ 3.35.
ముప్పది అక్షౌహిణి సైన్యాలు, మూడు కోట్ల రాజసేనలు ఉన్నాయి.
ఆత్మానం హన్తుమాయాన్తమపి వేదాంగపారగమ్
వేదాలు, వాటి ఉపాంగాలు నేర్చుకున్నవాడు కూడా, తనను తానే హతమార్చడానికి వస్తాడు.
ప్రాయశ్చిత్తం హింసకానాం న వేదేషు నిరూపితమ్
హింస చేసే వారికి ప్రాయశ్చిత్తం వేదాలలో చెప్పబడలేదు.
పిత్రా తే నిహతా భూపా మహాబలపరాక్రమాః
నీ తండ్రి చేతిలో మహాబలశాలి రాజులు చనిపోయారు.
త్రిఃసప్తకృత్వో నిర్భూపాం కృత్స్నాం కర్తుం మహీమితి
మూడు సార్లు ఏడు సార్లు, భూమిని పూర్తిగా రాజుల్లేకుండా చేశాడు.
క్షత్రియాణాం రణో ధర్మో రణే మృత్యుర్న గర్హితః
క్షత్రియులకు యుద్ధమే ధర్మం; యుద్ధంలో మరణించడం నిందించదగినది కాదు.
తపోధనానాం విప్రాణాం వాగ్బలానాం యుగే యుగే
తపస్సు చేసిన బ్రాహ్మణుల బలం వారి మాటల్లో, తపస్సులో ప్రతీ యుగంలోనూ ఉంటుంది.
క్షత్రియాణాం బలం యుద్ధం వ్యాపారశ్చ బలం విశామ్
క్షత్రియులకు బలం యుద్ధంలో ఉంటుంది; ప్రజలకు వారి వృత్తుల్లోనే బలం ఉంటుంది.
హరౌ భక్తిర్హరేర్దాస్యం వైష్ణవానాం బలం హరిః
వైష్ణవులకు హరిలో భక్తి, హరికి సేవ చేయడమే బలం; హరిదేవుడు వారికే బలంగా ఉంటాడు.
బలం వేషశ్చ వేశ్యానాం యోషితాం యౌవనం బలమ్
వేశ్యలకు వారి వేషమే బలం; స్త్రీలకు యవ్వనమే బలంగా ఉంటుంది.
సతాం సత్యం బలం మిథ్యా బలమేవాసతాం సదా 3.35.
ధర్మవంతులకు సత్యమే బలం; అసత్యవాదులకు ఎప్పుడూ అబద్ధమే బలంగా ఉంటుంది.
విద్యా బలం పణ్డితానాం ధైర్య్యం సాహసినాం బలమ్
పండితులకు విద్యే బలం; ధైర్యవంతులకు ధైర్యమే బలంగా ఉంటుంది.
ధనం బలం చ ధనినాం శుచీనాం చ విశేషతః
ధనవంతులకు ధనమే బలం, ముఖ్యంగా పవిత్రులైన వారికి అది మరింత బలంగా ఉంటుంది.
హింసా చ హింస్రజన్తూనాం సతీనాం పతిసేవనమ్
హింసక ప్రాణులకు హింసే బలం; పతివ్రతలకు భర్తకు సేవ చేయడమే బలంగా ఉంటుంది.
బలం ధర్మో గృహస్థానాం భృత్యానాం రాజసేవనమ్
గృహస్థులకు ధర్మమే బలం; సేవకులకు రాజుకు సేవ చేయడమే బలంగా ఉంటుంది.
యతీనాం చ సదాచారో న్యాసః సంన్యాసినాం బలమ్
యతులకు మంచి ఆచరణే బలం; సన్న్యాసులకు త్యాగమే బలంగా ఉంటుంది.
పుణ్యం బలం పుణ్యవతాం ప్రజానాం నృపతిర్బలమ్
పుణ్యవంతులకు పుణ్యమే బలం; ప్రజలకు రాజే బలంగా ఉంటాడు.
జలం బలం చ సస్యానాం మత్స్యానాం చ జలం బలమ్
పంటలకు నీరే బలం; చేపలకు కూడా నీరే బలంగా ఉంటుంది.
విప్రః శాన్తో రణోద్యోగీ నైవ దృష్టో న చ శ్రుతః
శాంతమైన బ్రాహ్మణుడు యుద్ధంలో పాల్గొన్నట్టు ఎప్పుడూ చూడలేదు, వినలేదు కూడా.
ఇత్యేవముక్త్వా రాజేన్ద్రో విరరామ రణాజిరే 3.35.
ఇలా చెప్పి రాజు యుద్ధరంగంలో పోరాటాన్ని ఆపేశాడు.
రామస్య భ్రాతరః సర్వే తీక్ష్ణశస్త్రాసిపాణయః
రాముని అన్నదమ్ములు అందరూ పదునైన ఖడ్గాలు, ఆయుధాలు పట్టుకుని
రణోన్ముఖాంశ్చ తాన్దృష్ట్వా మత్స్యరాజో మహాబలః
వారు యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉన్నట్టు చూసి, మత్స్యరాజు మహాబలుడు