క్షిప్తం వమన్తం రుధిరం మహిషం గర్దభం తథా
బయటకు త్రోసివేయబడినవాడిని, రక్తాన్ని వాంతి చేసే వాడిని, మహిషాన్ని, అలాగే గాడిదను కూడా.
చణ్డవాతం రక్తవృష్టిం వాద్యం వై వృక్షపాతనమ్
బలమైన గాలిని, రక్తవర్షాన్ని, వాయిద్యాన్ని, చెట్లు కూల్చడాన్ని కూడా.
పాశం చ శుష్కకాష్ఠం చ వాయసం గన్ధకం తథా
పాశాన్ని, ఎండిన మట్టికట్టును, కాకిని, గంధకాన్ని కూడా.
ప్రతిగ్రాహిబ్రాహ్మణం చ తన్త్రమన్త్రోపజీవినమ్
బహుమానం తీసుకునే బ్రాహ్మణుడిని, తంత్రం లేదా మంత్రంతో జీవించే వాడిని కూడా.
కువార్త్తాం మృతవార్తాం చ విప్రశాపం చ దారుణమ్
చెడు వార్తను, మరణ వార్తను, బ్రాహ్మణుడి భయంకరమైన శాపాన్ని కూడా.
మనశ్చ కుత్సితం ప్రాణాః క్షుభితాశ్చ నిరన్తరమ్
హీనమైన మనస్సును, ఎప్పుడూ కలవరపడే ఊపిరిని కూడా.
తథాఽపి రాజా నిశ్శఙ్కో దదర్శ సమరాఙ్గణమ్
అయినా రాజు భయమేమీ లేకుండా యుద్ధ భూమిని చూశాడు.
అవరుహ్య రథాత్తూర్ణం దృష్ట్వా చ పురతో భృగుమ్
తన రథం నుండి త్వరగా దిగిపోయి, తన ముందున్న భృగువును చూశాడు.
ఆశిషం యుయుజే రామః స్వర్గం యాహీతి వాఞ్ఛితమ్ 3.35.
రాముడు ఆశీర్వాదంగా, 'నీ కోరిక ప్రకారం నీవు స్వర్గానికి చేరుకోగాక' అని అనుగ్రహించాడు.
భృగుం ప్రణమ్య రాజేన్ద్రో రాజేన్ద్రైః సహ తత్క్షణాత్
భృగువును వందించి, రాజు ఇతర రాజులతో కలిసి వెంటనే అలా చేశాడు.
నానాప్రకారవాద్యం చ దున్దుభిం మురజాదికమ్
వివిధ రకాల వాద్యాలు, డుండుభి, మురజాదులు మోగించబడ్డాయి.
ఉవాచ రామో రాజేన్ద్రం రాజేన్ద్రాణాం చ సంసది
రాముడు రాజుల సభలో రాజాధిరాజునితో మాట్లాడాడు.
పరశురామ ఉవాచ విష్ణోరంశస్య శిష్యస్త్వం దత్తాత్రేయస్య ధీమతః
పరశురాముడు ఇలా అన్నాడు — నీవు విష్ణువు యొక్క అంసమైన, జ్ఞానవంతుడైన దత్తాత్రేయుని శిష్యుడవు.
స్వయం విద్వాంశ్చ వేదాంశ్చ శ్రుత్వా వేదవిదో ముఖాత్
నీవు స్వయంగా విద్యావంతుడవు, వేదాలను తెలిసిన వారి నోట విని వేదాలను తెలుసుకున్నావు.
త్వం పూర్వమహనో లోభాన్నిరీహం బ్రాహ్మణం కథమ్
నీవు పూర్వం దుష్టులను సంహరించినవాడవు, కాని ఇప్పుడు లోభంతో నిష్కలంకుడైన బ్రాహ్మణుడిని ఎలా హానిచేశావు?
కిం భవిష్యతి తే భూప పరత్రైవానయోర్వధాత్
రాజా! ఈ ఇద్దరిని హత్య చేసినందుకు నీకు పరలోకంలో ఏమి జరుగుతుంది?
సత్కీర్త్తిశ్చాథ దుష్కీర్తిః కథామాత్రావశేషితా
మంచి పేరు లేదా చెడు పేరు చివరకు కేవలం కథగా మాత్రమే మిగిలిపోతుంది.
క్వ గతా కపిలా త్వం క్వ క్వ వివాదో మునిః కుతః
కపిలా ఎక్కడికి వెళ్లింది? నీవు ఎక్కడ ఉన్నావు? వాదం ఎక్కడ? ఆ ముని ఎక్కడి నుండి వచ్చాడు?
త్వాముపోషితమీశం హి దృష్ట్వా తాతో హి ధార్మికః 3.35.
ప్రభూ! నిన్ను గౌరవిస్తూ చూచి, నా తండ్రి ధార్మికుడై —
అధీతం విధివద్దత్తం బ్రాహ్మణేభ్యో దినే దినే
పఠించినది ప్రతిరోజూ విధిగా బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చేవారు.
దాతా వరిష్ఠో ధర్మ్మిష్ఠో యశస్వీ పుణ్యవాన్సుధీః
ఇచ్చేవాడు శ్రేష్ఠుడు, ధర్మపరుడు, కీర్తివంతుడు, పుణ్యశీలుడు, జ్ఞానవంతుడు.
పురాతనా వదన్తీతి బన్దినో ధరణీతలే
భూమిపై బందులు ఇవన్నీ పాతకాలపు విషయాలే అని చెబుతారు.
దుర్వాక్యం దుఃసహం రాజంస్తీక్ష్ణాస్త్రాదపి జీవినామ్
రాజా! జీవులకు తట్టుకోలేని కఠినమైన మాటలు ఆయుధాలకన్నా పదునైనవిగా ఉంటాయి.
న దదామి ద్విరుక్తిం తే ప్రకృతం కథయామ్యహమ్
నేను నీకు రెండుసార్లు చెప్పను; నిజమైన విషయాన్ని చెప్పుతున్నాను.
సూర్య్యచన్ద్రమనూనాం చ వంశజాః సన్తి సంసది
ఈ సభలో సూర్యవంశ, చంద్రవంశ వంశజులు ఉన్నారు.
శృణ్వన్తు సర్వే రాజేన్ద్రాః సదసద్వక్తుమీశ్వరాః
సత్యం, అసత్యం మాట్లాడగలిగే రాజులందరూ వినండి.
ఇత్యుక్త్వా రైణుకేయశ్చ విరరామ రణస్థలే
ఇలా చెప్పి రేణుక కుమారుడు యుద్ధ భూమిలో మౌనంగా నిలిచిపోయాడు.
కార్త్తవీర్య్యార్జున ఉవాచ శ్రుతో ధర్మో ముఖాద్యేషాం త్వం చ తేషాం గురోర్గురుః
కార్తవీర్యార్జునుడు ఇలా అన్నాడు: వారి నోటినుండి ధర్మాన్ని విన్నాను. నీవు వారందరిలో గురువులకు కూడా గురువు.
కర్మ్మణా వాఽప్యసద్బుధ్యా కరోతి బ్రహ్మభావనామ్ 3.35.
ఏ కార్యం ద్వారా అయినా, లేదా శుద్ధి లేని బుద్ధితో అయినా, బ్రహ్మాన్ని ధ్యానించవచ్చు.
అన్తర్బహిశ్చ మననాత్కురుత కర్మ్మ నిత్యశః
లోపల, బయటా, మనసులో ఆలోచిస్తూ, మనం ఎప్పుడూ కర్మ చేయాలి.